Archive for Februar 2009

Čłowjek – myslace zwěrjo?

28. Februar 2009

Zwěrjeću w čłowjeku je so farar Wornar w aktualnym Posole wěnował. Wón zwěsći, zo mamy instinkt dźiwich zwěrjatow w sebi. Nawjazujo na našu diskusiju wo ewoluciji sej zwěrju dodać: Bohej je so spodobało, nas jako myslace zwěrjo tworić. Z tutej kmanosću, wo sebi reflektować móc, je smjerć do swěta přišła – zwěrjo slaknje abo zahinje, čłowjek wumrěje abo z časnosće woteńdźe. We wonym rěčnym wobroće tči hižo reakcija čłowjeka na jemu spožčene wědomje smjerće: nabožina.

 

Hdźe nětk dokładnje stejimy? Šefredaktor Posoła piše: mjez bestiju a jandźelom. Při wšěm wón na to skedźbni, zo móže cłowjek hórši być hač rubježne zwěrjo, dokelž wone njemori morjenja dla kaž čłowjek. Mi do mysli přińdźe, kak konsekwentnje je cyrkej hladajo na dobru moralku čłowjeka přeco na tak mjenowanym prawje natury wobstała, wočiwidnje wědźo, zo njeńdźe wo zadźěwanje zwěrjećnej ćěri w čłowjeku, ale jeje čłowjeske kultiwowanje. Bjez porjadnje pěstowanych a „kanalizowanych“ animaliskich instinktow njeby dobreje hudźby było – DeyziDoxsy su to w najnowšim Předźenaku z hinašimi słowami na přeswědčace wašnje zwuraznili. Tež horca wulka lubosć je wupłód wědomeho wužiwanja ćěrje, kotraž nas ze zwěrjatami zwjaza.

 

W starych časach so w tym zwisku druhdy wo niskich instinktach rěčeše. Za tym tči wopačna ideja, zo mamy z jandźelom, potajkim ryzy duchom, so stać. Ale to njetrjechi, čłowjek steji mjez njewědomym ćěłom zwěrjeća a dobrym duchom jandźela, mamy na woběmaj swój podźěl. Z tym nastanje wězo łoskoćiwy problem: Što budźe po smjerći, kajku wotmołwu dawa nabožina, kotruž smy – snadź z božej pomocu – smjerće dla wunamakali? Cyrkej je dołho wo zrowastanjenju mjasa rěčała, nažel so dźensnisi čłowjek ekstremnje ćežko ma, do toho wěrić. Tohodla su načasni bohosłowcy bóle na wuprajenje wusměrjeni, zo budźemy takrjec do Boha wumrěwać, a wón budźe so potom wo nas na njedodnite wašnje starać.           

 

Runjewon intelektualnje spokojace to wězo njeje, ale hišće lěpje hač njebjeske fantazije w islamskim swěće wo dźewjećadźewjećdźesat knježnach, kotrež rjekej k dispoziciji steja. Kajki muž by tajki nawal wutrał? Ale tež na zemi je w křesćanskim swěće dale a wjac ćěžkow teologiskeho razu. Jadro problema falowaceho měšniskeho dorosta je, zo su prjedy hódnotu ćěła porno duchej dosć wothódnoćeli, tak zo wotpowědowaše měšnik najbóle idealej, jandźelej blisko być. W našej dobje je powšitkownje připóznaty zaměr žiwjenja, tež w najlěpšich katolskich kruhach, w ćělno-duchownej runowaze eksistować. K tomu so ani pjezanje w promiskuiće ani splažna zdźeržliwosć tak prawje njehodźitej.   

 

Tohodla su mudri wučency w cyrkwi po přidatnym puću do duchownsta přemyslowali: Viri probati. To su ženjeni mužojo z we wosadźe připóznatym žiwjenskim wašnjom. Ale swjaty stoł njeje chcył a ze swojim zadźěwanjom rozumnemu rozrisanju k paradoksej dopomhał: Lajkojo w cyrkwi dale a wažnišu rólu hraja, dokelž je dale a mjenje měšnikow, kiž bychu nabožne žiwjenje rjadować móhli. To pak njech njeje pawšalny pledoyer přećiwo celibatej, wšako móže wědoma jednostronskosć ideala dla druhich na wažnosć wěstych idejow skedźbnjeć. W tym zmysle změja mniša a knjenje w klóštrach hač do kónca časow swój metafyziski nadwak, a jeli skutkuje tajki mniši typ na farje, je to tež rjenje.

Model direktneje demokratije w Serbach

27. Februar 2009

Knjez Obama wobsedźi z časa wólbneho boja hišće třinaće milionow majlowych adresow jemu přichilenych ludźi, kotřiž prawidłownje naćiski nowych zakonjow abo druhich politiskich projektow prezidenta USA dośtawaja. Woni su namołwjeni, jemu swoje namjety změny a dalše ideje připósłać. Potom zwěsći nowa nawodnica zjawnostneho dźěła běłeho doma, něhdyša načolna sobudźěłaćerka google, z pomocu wotpowědneje software hłowne trendy přećow wolerjow, kotrež maja po móžnosći někak wobkedźbować. Direktna demokratija w 21. lětstotku.

 

Štóž sej mysli, to njemóže fungować, njech sam jónu funkciju Mikrosofta awtomatiske zjimanje teksta“ wužije a stostronski dokument na dźesać sadow koncentrować – to perfektnje běži a je mi hižo njeličomne hodźiny njetrjebawšeje lektury wostudłeho stronskopolitiskeho bledźenja zalutowało, zo bych so rjeńšim aspektam žiwjenja wěnować móhł. Kaž Barack Obama, kiž njedźiwajcy wšěch winowatosćow najmócnišeho muža swěta dosć chwile ma, so wo zdźěrženje swojeho adonisoweho ćěła, přijomne hodźinki ze swójbičku a wjeselo z lubowanej žonu starać.

 

Přečitaš-li naćisk dźěłowych směrnicow a ćežišćow Domowiny hač do lěta 2011 a cyłe kontrowersy mjez tak mjenowanymi nadregionalnymi towarstwami, najradšo na prěnjej stronje Serbskich nowin, hdźež ma přeco zaso někajki funkcionar towarstwa demonstratiwnje „nós połny“, a třěšnym zwjazkom scomter diskusiju wo změnu wustawkow, nic naposledk stajnu zwadu ze Załožbu a mjez serbskimi towarstwowymi funkcionarami a serbskimi załožbowymi radźićelemi, dźe njepřestawajcy wo samsnu temu: njefungowacu demokratiju w Serbach a jeje móžne polěpšenje přez strukturelne změny.   

 

Při tym so na kafkaeske wašnje papjery nahromadźa, hač bychu Serbja we wubědźowanju z krajnym sejmom wo najwjetšu ličbu zbytnych ćišćenkow stali. Moje doporučenje: Wšu papjeru spalić a wšě dataje zničić, wše stejišća wšěch gremijow, předsydstwow a smjerćwažnych jednotliwcow a znowa započinać – ze serbskej ludowej zhromadźiznu po přikładźe małeho šwicarskeho kantona: Wšitcy so w lěću na wulkej łužiskej łuce schadźuja a wo wšěm bytostnym diskutuja a wothłosuja. Detaile móžemy potom we wšědnym žiwjenju po přikładźe knjeza Obamy rjadować – přez internetnu komunikaciju.

Zjednoćenje swěta přez kapital a seks

26. Februar 2009

Čěske pjenjezy su wuhlowe jamy južnje Lipska kupili, arabscy pjenjezydawarjo chipfabriku w Drježdźanach wuchowali – kapital swět bóle hač mjezynarodne dźěłaćerske hibanje abo druhe fantomy do cyłka zjednoći. Ja so přeco dźiwam, hdyž to negatiwnje so wuhódnoći, wšako njeje nichtó wotpokazał, zo su zapadoeuropske koncerny po cyłym swěće inwestowali. Nětk běža inwesticije do wšěch směrow, štož tyje woprawdźitemu zjednoćenju swěta porno staremu kolonializmej.

 

Druha globalna zjednoćenska móc je seks – w dobje z dale a wjace we wukraju studowacymi, mjezynarodnej wuměnu šulerjow a dźěłowych mocow a globalnym masowym turizmom prawdźebodobnosć bikulturnych porikow sylnje stupa. A to je jara derje tak, wšako so na tute wašnje paralelnje ke kapitalej tež ideje a mentality měša, štož tohorunja nastaće jednoho swěta spěchuje. Hustodosć so na wuznam interneta skedźbni. To trjechi, přetož internet je perfektny pospěšak přez kombinaciju z kapitala a seksa: Hakle přez poskićowarjow platformow wulkeho kapitala kaž srjedź dźewjećdźesatych lět AOL je normalny člówjek tule syć wužiwać móhł. A najhusćišo w interneće wužiwane klučowe słowo je „seks“.

 

Tohodla sym přećiwo kóždemužkuli protekcionizmej, hač je wón hospodarskeho abo kulturneho razu: Pjenjezy a hormony jako najwažniše inowaciske faktory dyrbja tež pola nas skutkować móc, zo bychmy přichod měli – w swojoraznej zwjazanosći našeje kultury ze so zjednoćacym swětom. Tajke impulsy trjeba naš mały swět runja cyle wulkemu.   

Serbska mentalita – što to poprawom je?

25. Februar 2009

Na poslednim wječoru do póstneho časa z mojej rjanolinku před kaminom při běłym winje a cigarilu sedźo je tema bjesady připadnje serbska mentalita. Što to poprawom je? Wosobinsce přeco zaso ke konkluziji dóńdu: Njech so kóždy jako Serb wuznawa, kaž jemu so chce a krajna wustawa postaji, ale za mnje njeje serbskeje mentality bjez serbskeje rěče. Bjez maćeršćiny wostanjetej snadź folklora a někajke njejasne začuće, zo jowle něšto wosebite je, ale tale wosebitosć scomter folkloru wotpowěduje potom regionalnej němskej kulturje kaž w Hornej Bayerskej – wjac nic.

 

Młodźi ludźo, kiž dźensniši dźeń we wšědnym žiwjenju serbsce rěča – njeměnju tych, kiž po serbskich kemšach hižo na proze cyrkwje němsce bledźa –, su mjez wšěmi ludźimi serbskeho pochada najbóle cool čłowjekojo. Woni maja swójsku hłójčku, su njewotwisni, sebjewědomi, woni maja wěsty subwersiwny raz na sebi, kotryž za tym so njepraša, štož sej aktualny mainstream towaršnosće žada abo štož sej susodźa mysla. Woni wědźa, štož je woprawdźe wažne w žiwjenju. Najwažniše w žiwjenju je komunikaciska kmanosć, tohodla je nałožowanje serbskeje rěče klučowa kompetenca za wuměnu z druhimi cool ludźimi.

 

Woni komponuja swoju młodźinsku kulturu zwonka prowincielneje małobyrgarskosće a masoweje konsumoweje kultury, woni maja swoju zhromadnu zabawu na swojorazne, jónkrótne wašnje, na přikład z twjerdej hudźbu abo w zhromadnosći z druhimi „Indianami“ z europskich krajow. Porno wěstym prominentnym Serbam srěnjeje generacije njetrjebaja za rozrisanje swojich konfliktow změrcowski wuběrk Domowiny, ale palenc. Woni zapróšenu konwenciju wotpokazuja a maja lóštnu awtentiskosć zańč. Jich žiwjenje je intensiwne, hač na dźěle, w kruhu přećelow abo w lubosći.

Pruscy Wendojo Serbow hidźa

24. Februar 2009

„Lausitzer Rundschau“ je so z třomi přinoškami, jednym wulkim na titulnej stronje, komentarom na druhej a reportažu na třećej stronje, antiserbskim nadběham, njeskutkam a předsudkam wěnował – wšo wěcownje, derje rešeršowanje a ze sympatiju napisane. Dźe wo podawki a dožiwjenja w cyłej Łužicy, tohodla su woni reportažu z božimi martrami ilustrowali a tež na wonječesćenje nabožnych symbolow skedźbnili.

 

Nětk je redakcija mjez čitarskimi listamu wurězki připisow na internetnym forumje nowin wozjewiła, štož je cyle w porjadku, wšako je zajimawe, reakcije z ludnosće na rozprawnistwo zaznać. Tamle piše Fred Frahnow „als Sohn eines Wendisch sprechenden Vaters“, štož drje rěka, zo je so wón sam wuspěšnje wot swojeje maćeršćinje wuswobodźił (znajmjeńša njebych ja sebje samoho ženje syna němsce rěčaceho nana mjenował), wón wě „um das derzeit größere Problem der Wenden, nämlich der aus DDR-Zeiten fortwährenden Benachteilung und Diskriminierung der Wenden durch die Sorben selbst.“ Mój nan (čłowjek westfalskeho pochada), kiž hižo poł lěta w Zhorjelcu bydli, swojej přichodnej dźowce pilnje serbske majlki pósćele a pólsce wuknje, čita – kaž je pola njeho přeco z wašnjom było – wšě nowiny, kotrež móže někak dóstać. Tak je wón cyle zadźiwany tónle přinošk z pjera Freda Frahnowa wuhladał a mi scomter čerwjenym prašakom připósłał.

 

Sym sam mjenje zadźiwany, wšako znaju agitaciju sektěrarskeho pseudohibanja „Ponaschemu“, ludźi, kotřiž zasakle na tym wobsteja, zo su „Wendojo“ a nic Serbja, a tajke hrónčki kaž Po druhej  swětowej wójnje je połsta komunistow z Hornjeje Łužicy k nam přišło, a woni su našu rěč skomolili“. Tohodla mje njedźiwa, kaž Frahnow pokročuje: „Das beginnt damit, dass man die Wenden Sorben schimpft und weiter die Sprache von offizieller Seite kontinuierlich mit sorbischen Vakabeln kontaminiert.“ Najwjetši strach hrozy Wendam potajkim wot Serbow, tohodla je so Lausitzer Rundschau“ drje po jeho měnjenju wopačneje temy přimał. Zo tute absurdne wojowanje wendiskich asimilantow, kiž nochcedźa Słowjenjo być a so tohodla na staroněmske pomjenowanje našeho luda zepěraja, Serba přichileneho němskeho čitarja zamyli, je jasne.    

 

Njech knjez Frahmow nam słuži jako rjany přikład Němcam za sćěhi systematiskeho potłóćowanja słowjanskeje mentality w pruskich kónčinach. Nimale kóždy wě, zo by so bjez powójnskeje hornjoserbskeje pomocy delnjoserbska rěč dawno zminyła. Bojowniscy ludźo kaž wobydlerjo Rogowa, kiž su nětk hromadźe w dwurěčnym dźěla Baršća žiwi, chcedźa hordźi Serbja być.

 

Njewěm, hač je namaj wendiska politesa pokutnu cedlku w Rogowje dała, hdźež smój jako wopytowarjej wjesneho muzeja z naju awtom na cyle prózdnym wulkim parkowanišću stałoj. Njeznata politesa je měnjenja była, zo sym parkowansku tačel wužić zabył, hačrunjež njebě to oficielnje na někajkej tafli předpisane. Snadź njejstej so jej naju serbskej nalěpce lubiłoj. Bohužel z braniborskeho serbskeho zakonja porno sakskemu njewuńdźe prawo, w serbskim sydlenskim rumje serbskorěčny list zarjadej pósłać. Hewak bych so nětk serbsce hóršił. Ale w braniborskej „Wendei“ maš so ćešo hač w Sakskej …     

Čas norow

23. Februar 2009

Čas norow přinjese nam w dobje paslenskich identitow (kaž slědźer trenda, Matthias Horx, tónle zjaw definuje) poprawom cyle njetrjebawši ritual: změnu rólow. Ludźo maja, jeli chcedźa, dawno swoje „druhe žiwjenje“ nic jenož we wěstych wirtuelnych forumach interneta, hdźež so z hinašej identitu hač w zwučenej eksistency pokazaja, ale tež we wšelakich scenach. Tamle njemóžeš sej druhdy wěsty być, hač je žona woprawdźe žona abo snano tarnowany muž – kaž na póstnicach.

 

Tachantski farar je na chórowym nyšporu w Budyšinje, tirkisnu paruku w ruce dźeržo, na zmysł póstniskeho časa pokazał: z rólow wšědneho dnja ćeknyć. Konkluziju za druhe štyri počasy: Dyrbimy bóle hinašosć kóždeho čłowjeka njewotwisnje wot towaršnostnych rólow respektować. To je jara dobra ideja, a wěm, štó ma při tejle temje najwjetšu potrjebu, něšto přiwuknyć: Naša katolska cyrkej, kotraž dotal pluralitu žiwjenskich stilow njeakceptuje.

 

Njedźiwajcy tajkich mysličkow přeju wšěm noram w Kulowje a druhdźe jara rjanu róžowu póndźelu. Je tola dosć poprawom objektiwnje njetrjebawšich ritualow, kotrež su tak rjenje, zo njechaš so jich wzdać: Na přikład zmandźelenje, hačrunjež by ty tež bjez kwasa na čas žiwjenja hromadźe zbožowny być móhł. Ale čłowjek trjeba rituale za namakanje swojeje róle na zemi. Tak chcemy so wjeselić nad přinoškom póstnicow k tutomu bytostnemu wužadanju, byrnjež wosobinsce žanu žiłku za nje njeměł.

Němski nacionalizm na serbskim gymnaziju

22. Februar 2009

Pokuknywši do šulerskeho časopisa serbskeho gymnazija w Budyšinje wuhladach dwustronski přinošk wo „Das leidige Thema“, ilustrowany ze serbskimi barbarmi, ale wězo němsce napisane, wšako je tale tema jenož ludźom „leidig“, kotřiž porjadnje serbsce njemóža. Wbohi němski anonymus, „Gast“ mjenowany, smě so na pozdatnje priwilegowanych Serbow wusypać, zo so prašeš, čehodla njeje serbskej šuli hańba, tajki njerjad wozjewić.

 

Němsko-serbske přećelstwo „wird meistens durch irgendeine Bevorteilung der Sorben zunichte gemacht“. Wosebje „das krampfhafte Streben danach, dass alles auch auf sorbisch gemacht werden muss, birgt große Nachteile“. Bohudźak, tak awtor, war „nach mehrmaligen Aufforderungen die Geolehrerin bereit, den Unterricht auf Deutsch zu führen“, bohužel „hat sich jedoch in Sport bis heute nichts geändert“, to rěka wučer dale serbuje, štož je w 11. lětniku serbskeho gymnazija wězo wulka diskriminacija němskich šulerjow …

 

Bester Beweis“, kak prawje jednaš, „ist die derzeitige Schülerzeitung“. Haj, to trjechi, šefredaktorka Nora Hinke wužije w cyłym předsłowje eksaktnje pjeć serbskich słowow „wjele wjesela při čitanju IMPERATIWa“. To je směrodajny přinošk k přeněmčenju serbskeho kubłanišća a tohodla z wida Gasta najskerje jara chwalobne.

 

Na mjezynarodnej šuli w Drježdźanach njemóžeš so jendźelšćinje wuwinyć, a ja dyrbjach w 11. lětniku wuznaće ke katolskemu kubłanju podpisać, hewak njebych móhł na katolskim gymnaziju wostać. Šulske wjednistwo serbskeho gymnazija pak je wočiwidnje faktisce serbski status šule přeradźiło. Jeli nic, prajće Gastej, zo je pola Was na wopačnej šuli!

Stworićel tči w „připadźe“

21. Februar 2009

Markus Bjeńš piše w zajimawym přinošku wo ewoluciskej teoriji Darwina – jako kritiske přispomnjenja k artiklej z pjera Angeliki Praußoweje, kotraž kaž ja mysli, zo njesteji Darwina wučba přećiwo wěrje do Stworićela –, w najnowšim Posole, zo so kombinacija připada a trěbnosće ewolucije ke katolskemu katechizmej njehodźi, hdźež rěka, zo njeje swět wuslědk trěbnosće a připada. To njetrjechi, přetož po našim přeswědčenju tči Bóh w „připadźe“ resp. w tym, štož je z wida našich wočow z tak mjenowanym připadom. A tohodla je přirodowědny připad z teologiskeje perspektiwy wola Boha Stworićela.

Zanjechany potencial w katolskich Serbach

21. Februar 2009

Rańšim mysličkam, kotrež sym w kupjelach Schlemje, hdźež mějach wčera wječor słužbne wuradźowanje z načolnym lěwicarskim politiskim personalom Sakskeje, w hotelowej stwě sedźo napisał – po štyrjoch hodźinach spara –, chcu nětk po nawróće do Łuha a připołdnišim sparje kusk něšto dodać.

 

Najwažnišo w žiwjenju je wužiwanje potencialow, nic kultiwowanje słabosćow. Zaso móžachmy rozprawu wo našej wohroženej serbskej rěči čitać, ale mi bjezkónčne skiwlenje wo tutej temje na čuwy dźe. Rěčmy wšudźe ze wšěmi Serbami stajnje serbsce, potom maćeršćina wohrožena njeje.

 

Potencial ma něšto z potencu činić. Politika pyta potentneho inwestora, hdyž dźe wo wuwiće hospodarskeho stejnišća, a po katolskich regulach je impotenca zadźěwk kwasej. Bjez libidinoznje pohonjowaneho zapala njeby dźiwadźelnik abo hudźbnik přihladowarjow a připosłucharjow rozpłomjenjeć móhł.

 

Ćim zrudnišo je, hdyž rěkaše na tak a tak grotestnej zhromadźiznje Towarstwa Cyrila a Metoda, kotraž je w aktualnym Katolskim Posole derje dosć dokumentowana, „zo so ze stron sekcije cyrkwinskeje hudźby rozprawa njepoda. Přičina je, zo tuta sekcija po tym, zo je nowy Wosadnik wušoł, wotpočuje.“

 

To drje rěka, po tym zo su duchowni kompetencu lajkow ignorowali a dosć kěrlušow skepsali.    

 

Na prěnjej stronje piše předsyda TCM, tachantski farar Wito Sćapan, zo pak so ze stron powołanych a zdźěłanych ludźi na chětro jěre wašnje Wosadnik wothódnoća, njejsym wočakował“. Haj, to je wězo arcyreakcionarnemu křidłu našeho klerusa jara wobćežne wužadanje, zo je dźensniši dźeń w katolskich Serbach nimale kóždy z zdźěłanym čłowjekom a ma swoje měnjenje. Lochšo by było, hdyž bychu woni hišće nad jednorym, hłupym ludom knježić móhli. Ale te časy su nimo. Tohodla ludźo sobu dóstanu, kaž knjez farar Sćapan taktěruje pisajo, zo so (Wosadnik) nam za 15 eurow na eksemplar poskića“.

 

To njeje wotmołwa na prašenje, kajke wudawki za jedyn eksemplar maće, knježe fararjo, a na kajkim konće dochody leža.

 

Nimo toho njeńdźe kaž prajene wo někajke njedostatki Wosadnika, ale wo Wašu srjedźowěkowsku lubowólnosć, z kotrejž z wěrwiym ludom wobchadźeće. Napjatosće, wo kotrychž pisaće, sće sam naparali. Nowy Wosadnik je dokument zanjechanja duchowneho potenciala katolskich Serbow přez arogancu staroklerikalneho statusoweho myslenja.

 

Štóž so wosrjedź tuchwilneho fiaska wróćo hladajo na wuprajenje powoła „Njeprašejmy so stajnje za nowym Wosadnikom, modlmy so radšo, zo so derje radźi!“, kotrež „pozbudźowaše“, spyta so na cyle zezadkarske wašnje swojej winowatosći wuwinyć a wšo na hłupy lud wotsuwać, kotryž snadź njeje so dosć modlił.   

Duchowny ma ludej słužić

21. Februar 2009

W nowym Wosadniku mamy so modlić za poddatosć duchownym. Hladajo na to, zo njeje k tutej modlitwje porno druhej wo duchownych žadyn awtor mjenowany, dyrbju wot toho wuchadźeć, zo su duchowni, kotřiž su Wosadnik wobdźěłali, sami na ideju přišli, zo słuša tajki tekst do načasneje nabožneje knihi. Sym napjaty, hač to nowemu trendej w duchownstwje wotpowěduje, wšako je Wotrowski farar tež hižo w Posole składnosć měł, a to samo na prěnjej stronje, wěriwych k wotpowědnemu ponižnemu nastajenju napřećo duchownym namołwjeć.

 

So wě, zo ludźo tuchwilu na tym jara dwěluja, hač je to zmysłapołny zaměr našeho so modlenja, přetož je kedźbliwy čitar nowin sobu dóstał, zo je njedawno Regensburgski biskop teologam z cofnjenjom cyrkwinskeje dowolnosće hrozył, na uniwersiće wučić. Přičina: Woni su bamža wobchadźenja ze zaprěwarjom holocausta a arcyreakcionarnym bratstwom Pija dla kritizowali. Nětk so w nadregionalnych nowinach wo tym diskutuje, kak móže to poprawom hišće w 21. lětstotku być, zo wšitcy dawkipłaćerjo cyrkwjomaj teologiske dźěło financuja, bjez toho je tomule wobłukej uniwersity samsna swoboda wučby přizwolena kaž kóždemu druhemu.

 

Kóždy bamž sebje samoho druhdy słužownika wšěch słužownikow mjenuje. Wuprajenje na starodawnu wěrnosć pokaza, zo ma duchownstwo lud posłužować – w dušinym a duchownym nastupanju. Z toho potom awtorita duchownych wurosće. Ale nic nawopak. Smy runje dožiwili, kaž je so jedyn němski biskop po druhim wot bamža zjawnje distancować dyrbjał, a w Awstriskej je samo nowy wot bamža powołany biskop po horcych protestach wěriweho luda zaso wotstupił. Hač TCM hišće „Bohu k česći a Serbam k spomóženju“ skutkuje, je z wida luda jara dwělomne.

 

Štóž tak wot cyle horjeka z ludźimi wobchadźa, kaž bě na hłownej zhromadźiznje TCM z wašnjom, njemóže jako duchowny naš respekt wočakować.