Archive for Januar 2011

Němski prowincializm w serbskim kraju

31. Januar 2011

Jako Serb z migraciskim pozadkom druhdy na swoju staru domiznu myslu, ju z Łužicu přirunujo. Mój nan je jónu w zwisku z prašenjemi integracije na to skedźbnił, zo připućowarjo z Turkowskeje husćišo z Anatoliskeje hač z Istanbula přińdu. So wě, zo wěsty čas traje, doniž njebudu na metropolne žiwjenje zwučeni. To na podobne wašnje tež za připućowarjow z němskeje prowincy płaći.

Druhdy sej myslu, zo bychu so Serbja lochšo měli, by-li w serbskim kraju wjac Němcow z multikulturnymi nazhonjenjemi wulkich městow žiwe było. Najwjac problemow z wukrajnikami maja Němcy w regionach – kaž we wuchodnej Sakskej –, hdźež su na wsach lědma wukrajnicy widźeć. W Hamburgu abo samo Frankfurće nad Mohanom – němske wulkoměsto z najwyšim podźělom migrantow – njepřećelskosć přećiwo wukrajnikam praktisce žanu rólu njehraje. Tamle so žadyn Němc w swojej „němskosći“ wohroženy nječuje, hdyž so wokoło njeho w cuzych rěčach rěči. Tón fenomen dawa so generelnje na wobchadźenje z druhimi kulturami (kaž ze serbskej) přenjesć.

Planowana wulkogmejna dotalneho zarjadniskeho zwjazka „Při Klóšterskej wodźe“ budźe po cyłym swěće jenička wot serbskeje rěče a kultury přewažnje postajowana gmejna ze zjawnym serbskim rěčnym rumom. Tule bydlacy ludźo z falowacej sensibilitu za zdźerženje serbskeje rěče a kultury prawo nimaja, ze swojim prowincializmom narodne sebjewědomje na poslednjej serbskej kupje skóncować.

Štóž so přez mjeno „Serbski kraj“ w serbskim kraju wumjezowany čuje, pokaza z tym na deficit wuwića, na kotrymž njejsu woni wina, kotřiž su tute mjeno namjetowali.

„Luby knježe Ryćerjo“

30. Januar 2011

List administratora „Interserba“ předsydźe zarjadniskeho zwjazka „Při Klóšterskej wodźe“ w zwisku z diskusiju wo mjenje „Serbski kraj“: Tule

„Toleranca“: W serbskim kraju budźe so přichodnje němcować

28. Januar 2011

Prěni wopor fuzije Chrósćic a Pančic-Kukowa budźe serbska rěč: Chróšćan gmejnscy radźićeljo budu drje přichodnje na posedźenjach němcować dyrbjeć. Dotal so jich posedźenja serbsce wotměwaja. Tak wjele k temje „toleranca“. Kóždej turkowskej maćeri, kiž je hakle k swojemu kwasej do Němskeje přišła, so wumjetuje, hdyž po lěće na dróze hišće porjadnje němsce rěčeć njemóže, ale w našim serbskim kraju smě so kóždy dołholětny wobydler na swoju njezwólniwosć powołać, znajmjeńša kusk serbsce zrozumić nawuknyć.

Smy drje žiwi w zjednoćenej Europje, hdźež maja stare narodne staty dale a mjenje wuznama, mjeztym zo su prawa tak mjenowanych etniskich mjeńšin dale a wažniše, wšako słuša faktisce kóždy Europčan hladajo na wjetši mjezynarodny ramik takrjec k někajkej mjeńšinje, haj, rěči so hižo wo Europje regionow ze swojimi wosebitosćemi. Ale we Łužicy někotři tak činja, jako bychmy hišće „Herrenvolk“ měli, kiž ma prawo postajeć, što „toleranca“ praktisce woznamjenja. Wěru do „Herrenvolka“ namakaš w němskich a serbskich kruhach, to je jich spodźiwny konsens „na slědach Germanow“.

Drježdźanski kolega, kiž žane serbske słowo njeznaje, je so mje dźensa nawječor w běrowje cyle zadźiwany prašał, čehodla je namjet „Serbski kraj“ zwrěšćił. To je po jeho měnjenju wuběrna ideja była, wosebitosć našich kónčin za cyłu Němsku widźomnje wuzběhnyć. So wě, zo je přeco a wšudźe „komunikaciskich problemow“, dokelž ludźo so prawje zapřijeći njezačuwaja. Ale tomu da so ze sćerpliwosću a zdwórliwosću wotpomhać. Zo pak je namjet mjena „Serbski kraj“ w poslednich woprawdźe přewažnje serbskich wsach přičina zběžka wobydlerjow, mjenje na komunikaciski zmylk hač bóle na zastarsku – njeeuropsku – mentalitu pokazuje.

Nimale kóždy druhi dźeń čitaš tež w Serbskich Nowinach, zo su Serbja wobohaćenje. Zwjetša pak so to poćahuje na regiony, hdźež rěč njeje wšědny dźeń wjac žiwa. Kak pak móže serbšćina wobohaćenje być, hdyž w regionach, hdźež je wona hišće žiwa, tolerancu strapacěruje?

——

Přinošk nětk tež w pólskej rěči: Hlej tule

Hamtske informacije k přenjesenju popjelnicy Alojsa Andrickeho do katedrale

28. Januar 2011

Ze zdźělenki Sakskeho statneho knježerstwa

Samstag, 05. Februar 2011

Sächsisches Staatsministerium des Innern

Staatsminister Markus Ulbig nimmt an der Überführung der Urnen von Alois Andritzki, Aloys Scholze und Dr. Bernhard Wensch in die Dresdner Kathedrale teil (Begrüßung vor der Polizeidirektion Dresden- Prozession zum Neumarkt – Station an der Frauenkirche mit Grußwort des Landesbischofs Jochen Bohl – Prozession zur Kathedrale – Wortgottesdienst)

Zeit: 11:00 Uhr
Ort: Polizeidirektion Dresden, Schießgasse 7, 01067 Dresden

Serija fotow w „Morgenposće“ k potajnstwu popjelnicy Alojsa Andrickeho: Tule

Myto za inowatiwnych młodych ludźi

28. Januar 2011

SMK – Sächsisches Staatsministerium für Kultus und Sport
28.01.2011

Soziales | Jugend | Bildung | Kunst & Kultur

Glowatzky-Stiftung vergibt 6.000 Euro an junge engagierte Leute: Jetzt bewerben!

Noch bis zum 4. Februar 2011 läuft die Bewerbungsfrist für die diesjährigen Preise der Erich-Glowatzky-Siftung. Junge Leute bis 30 Jahre, die Hervorragendes auf wissenschaftlichem, technischem, kulturellem oder sozialem Gebiet geleistet haben, werden mit insgesamt 6.000 Euro geehrt. Der Preis wird in drei Stufen mit 3.000, 2.000 und 1.000 Euro verliehen. Vorschläge für Preisträger mit aussagekräftiger Begründung können von Privatpersonen, Vereinen, Verbänden oder anderen Einrichtungen eingereicht werden. Die Bewerbungen gehen an den Kinder- und Jugendring Sachsen, Kennwort „Glowatzky-Preis“, Tzschimmerstraße 17, 01309 Dresden. Dort können auch weitere Informationen angefordert werden. Die Auszeichnungsveranstaltung findet am 31. März in Dresden statt.

Der vom Sächsischen Staatsministerium für Kultus und Sport betreute Preis wurde 1998 von dem aus dem westsächsischen Fraureuth gebürtigen Erich Glowatzky gestiftet. Dieser wanderte in den 1930er Jahren nach Australien aus, wo er ein erfolgreicher Unternehmer wurde. Die Beziehungen zu seiner alten Heimat gab Glowatzky nie auf. Mit dem nach ihm benannten Preis werden alljährlich junge Leute im Alter bis zu 30 Jahren ausgezeichnet, die sich durch eine herausragende Leistung auf den genannten Gebieten um das Ansehen Sachsens verdient gemacht haben. Eine Jury unter dem Vorsitz des ehemaligen sächsischen Kultusministers Prof. Dr. Karl Mannsfeld entscheidet am 1. März 2011 über die Preisträger.

Informationen zur Stiftung und zum Glowatzky-Preis sind auch im Internet abrufbar: http://www.sachsen-macht-schule.de/glowatzky.

„Serbski kraj“ z blida – mjeno za serbsku wulkogmejnu wostanje wulke wužadanje

28. Januar 2011

Po tym zo je „Serbski kraj“ jako nowe mjeno za w lěću předwidźane zjednoćenje dotalnje samostatneju gmejnow Pančicy-Kukow a Chrósćicy z blida, kaž móžeše kóždy dźens rano w serbskim rozhłosu zhonić, sym napjaty, kotry nowy namjet přińdźe. Chróšćan wjesnjanosta je na wažny dypk pokazał: Zo ma so mjeno tež někak do dalšich gmejnow zarjadniskeho zwjazka „Při Klóšterskej wodźe“ hodźeć, kotrež so snadź hišće přichodne lěta přizamknu. A prawniske dohladowanske instancy po móžnošći žane dwójne mjena měć nochcedźa. K tomu so problematika přidruži, zo so lědma gmejna swojeho mjena wzda a mjeno druheje gmejny přewozmje. Wulke wužadanje to budźe, mjeno za serbsku wulkogmejnu namakać!

Tilich: Tež Serbja běchu wopory nacijow

27. Januar 2011

Wo narěči sakskeho ministerskeho prezidenta dźensa w krajnym sejmje

Serbske terminy za februar

27. Januar 2011

01-27 terminy feb

Serbski kraj (III) – radšo runoprawosć rěče!

27. Januar 2011

Wšitke gmejny w serbskim sydlenskim rumje maja wobsahowje jedne mjeno – w dwěmaj rěčomaj. Pospyt, rěčnje město dweju mjenow jenož jedne wuzwolić, móže teoretisce fungować, hdyž zapřijeće nadeńdźeš, kotrež je we woběmaj rěčomaj doma. Tak nimale žadyn Němc „Klapprechner“ njepraji, ale „laptop“, hačrunjež je to jendźelske słowo. „Serbski kraj“ je słowo, na kotrež bychu so Němcy we Łužicy zwučować móhli – kaž na přikład na „Božemje“. Tohodla mam jednorěčne mjeno „Serbski kraj“ za móžnu wariantu.

Wosobinsce bych pak při powójnskej tradiciji tež w tutym padźe wostał. Mój přikład su pućniki při Haslowje – tamle su serbske a němske mjena městnow w samsnej wulkosći. Hdyž stej němske a serbske mjeno gmejny na tafli při započatku městna jenak wulkej, zaćišć jednoho mjena posrědkujetej – kaž dołhe (němske) mjeno gmejny z dwěmaj linkomaj (hlej swětosławny Morgenröthe-Rautenkranz). Dotal je runoprawosć serbskeje rěče bohužel jenož na mało – přewažnje nowšich – taflach z mjenom gmejny zwoprawdźena. Na to by zjednoćena gmejna dotalnje samostatneju Pančic-Kukowa a Chrósćic wosebje dźiwać dyrbjała.

Hdyž „Serbski kraj“, potom „Sorbenland“ kaž „Teichland“ (hamt Picnjo) abo podobne mjena. So wě, zo je tež druhdźe Serbow resp. hatow :-).

Serbski kraj II: Z Němcow Serbow sčinić

26. Januar 2011

Přećiwnicy mjena „Serbski kraj“ za přichodnje zjednoćenej gmejnje Chrósćicy a Pančicy-Kukow resp. ludźo z wobmyslenjemi přećiwo namjetej gmejnskich radźićelow přewažnje z pozdatnje wohroženej tolerancu napřećo němskej ludnosći na teritoriju „Serbskeho kraja“ argumentuja. K tomu dyrbi so rjec:

„Němcy“ w „Serbskim kraju“ su přewažnje přeněmčeni potomnicy Serbow – potajkim je němski podźěl wobydlerstwa wuslědk asimilacije. Přeco so praji, zo je „přirodna“ asimilacija, kiž wuńdźe ze swobodneho rozsuda jednotliwca resp. swójby, po cyłym swěće něšto normalne – na přikład w druhej abo třećej generaciji němskich wupućowarjow. Porno přjedawšim časam, w kotrychž bě hustodosć we Łužicy oficielnje „přirodna“ faktisce přez zjawny ćišć „spěchowana“ asimilacija Serbow, móže sej dźensniši dźeń kóždy swoju narodnosć wuzwolić, kiž jemu so lubi. Tohodla je dołhodobnje woprawdźe přirodna asimilacija, to rěka zeserbšćenje „němskeje“ ludnosće w jadrowych kónčinach serbskeho ludu zmysłapołny towaršnostny zaměr a mjeno „Serbski kraj“ do toho so hodźacy programatiski poskitk zhromadneje identity. Toleranca woznamjenja, zo njeje nichtó w „Serbskim kraju“ nuzowany, tónle poskitk sćěhować, wón móže takrjec w „němskej niši“ žiwy wostać.

Druzy Němcy tule su připućowarjo. Za nich płaći kaž wšudźe po cyłym swěće: Štóž do cuzeho regiona pućuje, ma so tamle po towaršnostnje knježacych regulach měć – wone wězo maja čłowjeske prawa wobkedźbować. To pak je w „Serbskim kraju“ zaručene, wšako smě kóždy dale rěčeć, kaž jemu so chce, hač serbsce, němsce, pólsce, čěsće abo w hinašej rěči resp. maćeršćinje.

Stejimy tule před samsnym wužadanjom kaž w tak mjenowanych „dwurěčnych“ wosadach. Wone su po pochadźe a žiwjenskim wašnju wjetšiny wěriwych „serbske“, jich dwurěčnosć je wuraz tolerancy napřećo němskej mjeńšinje, ale nic markowe znamjo, přetož hladajo na sćěh asimilacije a trěbne konkluzije z toho płaći za wosady to samsne kaž za gmejny: By rjenje było, jeli bychu dźěći „němskich“ katolikow zaso Serbja byli.

Štóž „serbskej“ gmejnje resp. wosadźe zadźěwać chce, k stawizniskemu procesej pokročowaceje asimilacije Serbstwa přinošuje. Dokładnje prajene: Wón je chcyjo nochcyjo lobbyist přichodneje němskeje gmejny resp. wosady. Tohodla je rozsud za „Serbski kraj“ z mojeho wida bytostny signal a ma nětk hižo swoje městno w serbskich stawiznach, cyle wothladajo wot toho, hač da so tute mjeno politisce přesadźić.

Ja wosobinsce jako libertarny serbski hanseat bych so tak a tak za kusk hinaši puć rozsudźił: Bych w mjenje Serbow „Serbski kraj“ jako serbske mjeno gmejny namjetował a němskich wobydlerjow namołwił, sej swójske mjeno za taflu z mjenomaj wuzwolić, kotrež njetrjeba přełožk serbskeho mjena być, ale smě něšto cyle hinaše wuprajeć.

Powěsć MDR: Kein sorbischer Ortsname ohne deutsche Übersetzung – čitaj tule