Archive for März 2012

Pod hołym njebjom so lubować – wo knize Benedikta Dyrlicha „Tiger w nócnej košli“

31. März 2012

W Benedikta Dyrlichowej najnowšej lětsa w LND wušłej dwurěčnej knize „Tiger w nócnej košli“ je na jara nazorne wašnje pytnyć, zo tči w kóždej rěči swójski swět a zo je runje tónle serbski basnik z wosebitym mištrom při chodźenju wot jedneje rěče do druheje.

Runja wšěm druhim basnjam w tutym wot nawodnicy nakładnistwa Marki Maćijoweje sameje lektorizowanym zwjazku z erotiskej lyriku a prozu je tež „Akt“ paralelnje němsce a serbsce předstajeny. Łuhowčan sym so wězo za přikład rozsudźił, hdźež „Łuhowski lěs“ rólu hraje.

„Kaž kapon so pyrju pod chodojćim wohnjom“ abo „Wie ein Hahn steige ich vom Mist“ – dwě ekwiwalentnej lince z hinašim wobsahom. Tajke něšto maš poprawom w kóždej basni knihi. Serbska erotika je hinaša hač němska – je hinašich rěčnych wobrazow.

„W mjenje třećeho, kiž bjez hańby přihladowaše, w mjenje štwórteho, kiž so zdwórliwje wotsali – dyrbju ći rjec, zo njeběchmoj samaj, (…) jako so lubowachmoj blisko pjeć dubow“ – tónle ramik jednanja „Wo namaj“ pak je we woběmaj rěčomaj jenaki :-).

Serbska hitparada: Wuzwolće swój najlubši spěw

30. März 2012

Wothłosowanje:

http://www.mdr.de/serbski-program/rozhlos/program/nasa-hudzba/nasahudzba100.html

A słuchajće k tomu přinošk „Nowa CD Serbskeho rozhłosa“:

http://www.mdr.de/serbski-program/rozhlos/index.html

Jutrowna jězba po Łužicy

30. März 2012

(Nowinska zdźělenka SLA) Serbski ludowy ansambl přeprošuje wutrobnje wšěch zajimcow na swoju „Jutrownu galu“ dnja 7. apryla, w 17.00 hodź. na žurli SLA. Po wuspěšnym lońšim zarjadowanju jutrownu sobotu chcedźa ansamblowcy pod nawodom Dietera Kempy tež lětsa hosći zbliska a zdaloka k jutram z wosebitym hudźbnym programom zawjeselić. Tak zaklinča mjez druhim twórby J. Bulanka, D. Kobjele, J. Cyža, L. Bertókoweje a J. Chlebníčeka. Wuměłcy ansambla wustupja z čerstwymi chóro-sceniskimi wobrazami a instrumentalnymi přinoškami ze wšěch regionow Łužicy.

Lisćik płaći za dorosćenych 15,00 €, w předpředani 12,00 € a potuńšene 5,00 €. Zajimcy njech so prošu přizjewja pod telefoniskim čisłom 03591/358111.

Skedźbnić chcemy tež hišće na dalše zarjadowanje ansambla k jutram:
– Ćichi pjatk (6.4.) we 18.00 hodź. zaklinči w Budyskej Tuchorskej cyrkwi „Serbski rekwiem“.
– Jutrowničku (8.4.) předstaja ansamblowcy w 13.30 hodź. na Budyskim Hrodźišku swój program „Serbske štučki“.
– Jutrownu póńdźelu (9.4.) we 18.00 hodź. budźe rejwanske dźiwadło „Serbska swoboda“ na Nowym jewišću w Złym Komorowje.

Njech serbski sejmik rozsudźi, kak dale póńdźe

30. März 2012

Opozicija přećiwo realiće ničo njewunjese“, je Biedenkopf w swojim času jako sakski ministerski prezident rady a husto prajił. Realita jako wužadanje problemy přinjese, kotrež maš rozrisać.

Jeli to nječiniš, druzy přińdu a so na nowe wašnje rozrisanju problemow wěnuja: Etablěrowane strony w ZRN su w sydomdźesatych lětach přiběrace škody we wobswěće ignorowali – a wot toho časa je přidatneje strony Zelenych. Po přistupje NDR do zapadneje republiki njeje knježaca administracija wuchodne wosebitosće a dale a hóršu socialnu rozpačenosć towaršnosće po cyłej Němskej dosć k wědomju brała, a tohodla je najprjedy PDS a pozdźišo Lěwica njedźiwajcy wšěch swójskich krizow krute městno w politiskim spektrumje namakała.

W Serbach je so mjeztym Domowina hladajo na projekt Domu serbskeje rěče (DSR) tajkej opoziciji přećiwo realiće přizamknyła – ze zahubnym efektom. So wě, zo móžeš teoretisce w přinošku direktora załožby, Marka Sucheho, naličene problemy hinak rozrisać hač přez DSR, ale praktisce je wuslědk prócowanjow přećiwnikow projekta, zo so ničo njerozrisa a rozpad serbskorěčnych rumow spěšnišo pokročuje. Jeli pak dźěłowe struktury swoje nadawki hižo njespjelnja, pytaja sej problemy nowe puće k rozrisanju – to je Biedenkopf tež prajił. A tak daloko smy nětk w serbskich naležnosćach.

Njech serbski sejmik rozsudźi, što je na dobro Serbow. Wólbny model Michała Wałdy – hlej wčerawše SN – je praktikabelny. Je najwjetši čas, njeefektiwne běrokratiske bledźenje w bytostnych prašenjach skónčić.

Serbske terminy jutrownik 2012

28. März 2012

03-28 Terminy apryl

Marko Suchy: „Dotalny wjeršk konfuzneje kubłanskeje politiki Domowiny zašłych 10 lět“

28. März 2012

Awtor: Marko Suchy, hóstny přinošk

Załožba za serbski lud 27.03.2012
– direktor –

Dom za serbsku rěč wotpokazany

Załožba za serbski lud namjetuje z Ludoweho nakładnistwa – Domowina (LND), z Rěčneho centruma “WITAJ” (RCW), z kulturneju informacijow SKI a LODKA, ze skupiny regionalnych rěčnikow Domowiny a ze skupiny sobudźěłaćerjow zarjada załožby, kotřiž dotalne swójske projektowe dźěło załožby dale wjedu, wutworić “Dom za serbsku rěč” (Dom).

Zwjazkowe předsydstwo Domowiny je mjeztym na doporučenje zasadźeneje dźěłoweje skupiny, tak w nowinarskim wozjewjenju, namjet wotpokazało.

Wutworić Dom je dźěl kompleksneho namjeta strukturnych změnow a steji w konteksće wočakowanjow šěršeje zjawnosće, mjez nimi tež pjenjezydawarjo załožby, za modernišej a eficientnišej infrastrukturu k zdźerženju serbskeje rěče a kultury. Dwěluje so, tež na zakładźe nazhonjenjow w praksy, zo je tučasna struktura kmana, dźensniše a přichodne problemy zmištrować. Wšako je zdźěla 50 lět a starša.

Žro kompleksneho namjeta je, přeze zdźěla drastiske redukowanje na dźělnych polach spěchowanja institucijow wuzbytkować srědki za masiwne zesylnjenje projektoweho spěchowanja na polach, kotrež njeposrědnje rěči słuža. Projektowe spěchowanje je po powšitkownych dopóznaćach fleksibelniše, wunošniše a konkretnišo na aktualnje trěbne wuslědki wusměrjomne. Nimo toho lubi wo wjele sylniše subsidiarne sobudźěło třećich.
Nimo toho je wotpohlad kompleksneho namjeta, natwarić personalne a rezerwować financielne kapacity za spjelnjenje nowych nadawkow a wotstronjenje problemow, kotrež su so nam prosće přez wuwiće zašłeju lětdźesatkow nanuzowali.

Tež z dźensnišeho wida běše prawje, nadawk za kompleksny namjet dać Institutej za kulturelnu infrastrukturu pod wjednistwom prof. Vogta. Wón je wjetšinu našich problemow hižo w lěće 2009 prawje předstajił z tym, zo je cyłk analyzował a za cyłk namjety dał. Tež, hdyž běchu zdźěla utopiske.

Na to zasadźene dźěłowe skupiny załožby pak su z Vogtoweho cyłka jenož partikularizm sčinili. Kóžda skupina sama za sebje mysleše a tak móžachu wuslědki tež jenož partikularne być – wědomostnicy za wědomosć, medijowi za medije, zarjadnicy za zarjady a pedagogojo za pedagogiku. Njebě to ani zmylk sobuskut-kowacych, ale systemowy zmylk w nadawku. Jenož wuměłcy zwěrichu sebi inowaciju!

Kotre problemy meješe Dom rozrisać a nětko njerozrisane wostanu?

1. W lěće 2001 załoži so RCW z wotpohladom, zwyšić eficiencu přez koncentraciju mocow. Do srjedźišća centralnych nadawkow k zdźerženju serbskeje rěče a kultury staji so spěchowanje naprawow předšulskeho a wudospołnjaceho šulskeho kaž tež zwonkašulskeho kubłanja. Prěni raz jasne priority!
Wotpohlad zwrěšći, dokelž z nowej instituciju njenastanještej z tym jenož konkurěrowacej zarjadaj – nimo RCW wšako SŠT swoje dźěło dale wjedźeše – ale nasta tež do toho njeznata rozkora mjez serbskimaj towarstwomaj a jeju protagonistami, kotraž traje hač do dźensnišeho.
2. Domowina prawje bórze kapacity RCW do swojeje politiki zapřija. “Samopo-stajena šulska syć serbskeho luda” měješe so wot lěta 2007 natwarić. RCW bu do koncipowanja zapřijaty. Tež jako “Wěteńčanska iniciatiwa” znata akcija so w lěće 2010 skónći z desastrom – “… na dalewjedźenju njebě časa”, tak rěka k tomu lapidarnje w rozprawje na Hłownej zhromadźiznje Domowiny w lěće 2011! Z toho časa dźěła so na wuwiwanju “ideje kubłanskeje aliancy”. Što to je a štó ma z kim aliěrować, dotal znate njeje.
3. RCW so tež dźeń a sylnišo do poprawom statnych nadawkow zapřijima. Stara so wo kubłanski dorost w pěstowarnjach a kubłanskich zarjadnišćach, organizuje dalekubłanske zarjadowanja za wučerjow a slědźi a wuwiwa na polu specifiskeho šulskeho kubłanja.
Dalša pokazka je, zo ma RCW w nadawku Domowiny mjeztym w serbskim sydlenskim rumje nadawki młodźinskeje pomocy. Tež hdyž je wotpohlad chwalobny, poćežuje wobmjezowane kapacity RCW přidatnje.
4. Při wšěm wuwiwaše RCW tež dosć initiatiwow projektoweho dźěła, kotrež pak so zdźěla z projektami druhich, wosebje SŠT ale tež załožby dwoja.
Na tute wašnje so přiwótři wot Vogta hižo zwěsćeny njedostatk, zo su hranicy nadawkow mjez druhim institucijemi mjeztym njejasne, skerje maja paralele, husto dosć tež mjezsobu konkurěrowace.
5. Zaměrne a koordinowane zasadźenje projektowych srědkow w čežišćach je trěbne, wosebje, hdyž ma so spěchowanje zesylnić. Derje wukubłany personal a jasne wobsahowe priority stej wuměnjenji. Zjednoćeny Dom by to zaručił. Kontakt k bazy by so zesylnił.
6. W strukturnym koncepće LND z lěta 2010/11 so žada, zo so lektorat za šulske knihi z RCW do nakładnistwa wróći. Nětčiše dźělenje je njetypiske za nakładnistwo a haći zhotowjenje wučbnicow.
7. Personelne a finacielne kapacity za wuwiwanje a zhotowjenje wučbnicow su w RCW a w LND jara wobmjezowane, dosahaja jenož za zaručenje tučasneje zakładneje potrjeby. Wosebje w Delnjej Łužicy budźe potrjeba rosć resp. je hižo nětko wjele wyša hač hodźi so spjelnić. Za to pobrachuja w RCW personelne kapacity, w LND a RCW pak tež financielne. Přidatny personal za RCW hodźi so jenož na košty personala z druhich institucijow přerjadować. Tučasnje dźěła delnoserbska lektorka na městnje rejwarja SLA. Za zwyšenje kapacitow su dalše a razniše skrótšenja w druhich institucijach trěbne.
8. Docyła steji wuwiwanje a produkowanje wučbnicow na proze razneje generaciskeje změny. Město wučbnicy w papjerjanej formje změjemy w blišim času elektronisku. Němske nakładnistwa (tež mjezynarodne) z połnej paru na wuwiwanju dźěłaja. Za serbske potrjeby by elektroniska forma město papjerjaneje niskich nakładow dla hospodarsce idealna była, intermedialnych wjazbow dla tež wurjadne wudospołnjenje w “koncepće 2plus”. Za wuwiwanje elektroniskeje formy je wotpowědny přidatny personal trěbny (hlej tež dypk 5). RCW, runje tak kaž LND nowe wuwiće znajetej, na to přihotowanej pak wobě njejstej. Dotal su so podobne nadawki pod hesłom “Internetowa agentura” diskutowali. Zjednoćenje do jednoho kompleksa je radźomne. Prašenje je, hač měł to potom dźěl RCW abo LND być?

Kotre argumenty wužiwaja so přećiwo Domej?

I. Za zwjazkowe předsydstwo je dwělomne, hač měli so zarjadniske struktury (z tutymi su drje RCW, regionalni rěčnicy, SKI a personal załožby měnjene) “z ryzy hospodarsce zapołoženej instituciju” zjednoćić. Potrjecheni – to so njedźiwam – wotpokazaja zwjazanje ideelneho a hospodarskeho wobłuka, hačrunjež by pomhało, kaž to po tysacach přikładow znajemy.
II. “Synergijowe zalutowanja widźa so jako bagatelne”. Štóž telko pjenjez ma, nima najskerje trjeba, so wo bagatele starać? Dalše zalutowanja bychu pak runje w tutym wobłuku wobsahow runjewon kontraproduktiwne byli.
III. Zwonka Domowiny a zwjazkoweho předsydstwa so namjet nošerstwa Domu přez Domowinu wotpokaza. To je dotal njeznaty wuraz njedowěry a měł Domowinu chutnje přemyslować dać! Zda so, jako čujetej so LND a wosebje “Serbske Nowiny” w klinje załožby bóle njetotwisnej, hač byštej to w klinje “rěčnicy serbskeho ludu” byłoj! Je initiatiwa wo legitimowane serbske zastupnistwo tola na prawym puću?
IV. Z wutworjenjom Domu by so LND zničiło a by nastała “hoberska” institucija. Ani to jedne njetrěchi, ani to tamne. Lektorat za wučbnicy by so wróćił tam, z wotkel je přišoł – do swojeho maćerneho nakładnistwa. Z dalšimi, kotřiž so nimo lektorata přidruža, by nastała institucija z někak 80 ludźimi, wulkosć, kaž LND hać do 1994 meješe.
V. Namjetuje so, město wutworjenja Domu w dale samostatnym LND zamoł-witosć za wšitke produkty koncentrować, kotrež so měli předawać. Tajka koncentracija na produkt jako objekt prócy je móžna. Potom pak měł so jed-notliwy produkt tež jenož hišće jako projekt spěchować. To by była logiska konsekwenca z dotalneho a tak tež w zmysle załožboweje strategije.
VI. Twjerdźi so, zo hodźa so h.mj. problemy přichoda tež w kooperaciji zmištrować. Hdy by tak było, njetrjebali tu problemy docyła być. Praksa pak pokaza, zo tu su!

Facit:
Wutworjenje Domu za serbsku rěč je pospyt wuchowanja a wutwarjenja nadawkow, kotrež ma dotal RCW spjelnić. Wuměnjenja k polěpšenju podpěry kubłanja dorosćacych generacijow měli dale a wyšu prioritu měć. Konkurency měli so wottwarić, kapacity zesylnić, cuze nadawki wotbyć a so wobarać politiskich eksperimentow.
Rezultat dotalneje diskusije je wostrózbnjacy. Argumenty přećiwo Domej za serbsku rěč su demagogiske! Hačrunjež měli Domowina a někotři protagonisća dalšich towarstwow problemy serbskeho šulskeho kaž tež zwonkašulskeho kubłanja dosć derje znać, njepodpěra so změna k zesylnjenju ale ma so to stare zdźeržeć, haćrunjež njedosahace.

Wotpokazanje Domu je dotalny wjeršk konfuzneje kubłanskeje politiki Domowiny zašłych 10 lět.

„Za sydom durjemi“ – wulki wuměłski wukon

25. März 2012

Na kóncu je nadźija, zo dale póńdźe ze serbskim ludom a Domowinu – do toho je sydom scenow ze stawiznow Lisakec/Pjechec swójby: z lěta 1896, 1919, 1945, 1963, 1990, 2012 a 2037. Kaž smy z hrami z pjery Jěwy-Marje Čornakec zwučeni, je tež tónle kruch ze wšěm eksistencielnym napjelnjeny, kotrež móže so čłowjekej stać: połnosć žiwjenja na jewišću, a to z dźiwadźelnikami, kotřiž mějachu w běhu wječora hač do šěsć rólow přewzać, štož su wšitcy wurjadnje zmištrowali.

Jěwa-Marja Čornakec Serbam na proze druheho lětstotka wobstaća třěšneho zwjazka serbskich towarstwow emancipatoriske poselstwo poskićuje: so z wobćežowaceho herbstwa wuswobodźić. Wuměnjenje pak ke rozestajenje ze stawiznami a zanurjenje do začućow prjedownikow. Awtorka je wjele rešeršowała a dosć anekdotow wotkryła. Na přikład zo bě na serbskej wyšej šuli w Małym Wjelkowje čestny kućik za Waltera Ulbrichta přewidźany, ale bojo, zo bychu katolscy šulerjo jeho potom ze „swjatosćinom“ wusměšowali, su so tutoho projekta wzdali …

Dźakowano wuspěšnemu wabjenju z horco diskutowanym plakatom bě druhe předstajenje runja premjerje nimale wupředate. Nadpřerěznje wjele młodych přihladowarjow je njezapomnity wječor w Němsko-Serbskim ludowym dźiwadle Budyšin dožiwiło. Woni nětk wědźa, zo smjertne hrěčhi, čerwjena nitka hry, serbsce hordosć, zawisć/žarliwosć, nahrabnosć/skuposć, wožrawstwo/wopiłstwo, ignoranca/zwjeršnosć, złoby/njemdrosć a rozžahłosć/rozwólnosć rěkaja :-).

Facit: W kóždym nastupanju přewšu měru radźeny přinošk NSLDź składnostnje 100 lět Domowiny. Dramaturgiju měješe Madleńka Šołćic na starosći, a na jewišću su za nas hrali: Janina Brankačkowa, Jan Mikan, Petra-Maria Wencelowa, Anna-Maria Brankačkec, Měrko Brankačk, Julija Wólmanec, Jurij Šiman a Marian Bulank. Nochcemy pak dalšich zamołwitych zabyć, tohodla su tule naspomjeni: Nils Düwell (režija), Katharina Lorenz (wuhotowanje), Steffan Claußner (hudźba a wideo).

„Serbski kral“ pólsce w Budyskim dźiwadle

25. März 2012

„Łużycki król“, hóstna hra skupiny „BEZ ATU“ lajskich dźiwadźelnikow z pólskeho Namysłowa, steješe sobotu wječor na programje NSLDź w dźiwadle na hrodźe. Delnjoserbsce spisana utopiska komedija z pjera Jurja Kocha w pólšćiny – tajke něšto wusahowace móžeše 75 ludźi w Budyšinje dožiwić, přetož je na swěće idealistow kaž Piotr Pałys (předsyda towarstwa „Pro Lusatia“), kiž je tež za tónle projekt wuspěšnje njewšědny angažement pokazał.

Tematisce so kruch do jubilejneho lěta Domowiny hodźi, wšako dźe w hrě, kotraž bu za lajsku dźiwadłowu skupinu w Hochozy spisana, na žortne wašnje wo jara swojorazny puć do serbskeho kralestwa (hlej link k nowinskemu nastawkej). W přitomnosći Hochožanskeho wjesnjanosty, kiž je tehdom w hrě „Serbski kral“ sobu hrał, wužichu pólscy komunalni politikarjo do zahajenja předstajenja składnosć k gratulaciji Domowinje a Kochej – z wulkimaj košomaj połnje słódnych dobrotow.

Intendant Lutz Hillmann a jeho naměstnica za serbske dźiwadło Madleńka Šołćic staj hosći w Budyskim dźiwadle witałoj a po hrě na přijeće přeprosyłoj. A tak móžeše mjezynarodny słowjanski publikum hišće při sekće a bifeće rjenje bjesadować. Pólskim hosćom je dźensa dalši wotměnjacy dźeń spřihotowany. Přejemy jim rjany pobyt w słónčnej Łužicy – a Jurjej Kochej dosć mocow za dalše lóštne wuměłske přinoški k zasadnym prašenjam politiskeho systema w Serbach :-).

http://www.lr-online.de/regionen/guben/-laquo-Der-Wendenkoenig-raquo;art1051,717603

Sebjewuswobodźenje Serbow z nowymi rejemi

24. März 2012

„Serbska swoboda“ Serbskeho ludoweho ansambla na Nowym jewišću w Złym Komorowje pjatk wječor bě wjeršk rejwaneho dźiwadła. Kaleidoskop wšelakich wariantow serbskeho byća w zańdźenosći a přitomnosći bu za lasciwnymi pohibami a melancholiskimi wobrazami zwoprawdźeny. W programowym zešiwku móžachmy zajimawu baseń Handrija Zejlerja k tomu čitać: „Što pomha swobodnosć?“

Porno nowemu zwjazkowemu prezidentej Gauckej je Zejler wočiwidnje skeptisce na swobodu hladał a bóle wuzběhnył, zo dyrbiš so najprjedy wobknježić, zo by swobody hódny był, kotraž snadź ničo zemskeho njeje. Francoski filozof Michel Foucault je jónu prajił, zo je čłowjek prěnjotnje prosće z efektom mocy a struktury – a nic swobody. Čitaš-li baseń Zejlerja, widźiš čłowjeka jako jateho njerozuma a dźiwjosće. Pina Bausch pak je hinaši přistup k eksistency zmóžniła – přez tajkele rejowanje, kaž smy wčera dožiwili.

W małym serbskim swěće, kotryž dale a wjac Serbam samym na čuwy dźe – bjezkónčneho wospjetowanja njezaměrnych debatow a wobmjezowanja žiwjenja na wěste towaršnostne rituale dla –, je kreatiwna kultura jenički skutkowacy hojenski srědk. Politika njepomha, wona w Serbach njefunguje. Potajkim: Za blidom kokać – ně! Na nowe intensiwniše wašnje połnje lubosće rejwać – haj!

Hlej tež rozprawu w „Lausitzer Rundschau“:
http://www.lr-online.de/kultur/Wie-ein-Tanz-auf-der-Himmelsleiter;art1073,3735249

„Kralowanje“ w Sakskej a Serbach – samsny spodźiwny system arogantnych njerozsudow

22. März 2012

Knježić rěka rozsudy z wuskutkami na wjele ludźi tworić – a to w demokratiji na transparentne wašnje, wšako chcedźa bjezposrědnje abo indirektnje potrjecheni wědźeć, što sej wot nich wolene knježerstwo při tym mysli. Ministerski prezident Stanisław Tilich je ze swojim njewukonjowanjom kompetency směrnicow kubłansku politiku, najwažniši wobłuk krajneje politiki a cyłe knježerstwo do krizy wjedł. Wo tym tele dny wšě nowiny w zwisku z wotstupom kultusoweho ministra wulke rozprawy pisaja, a něhdyši wotrjadnik statneje kenclije je w knize „Regieren in Sachsen“ rozkładł, kak je Tilich polistiske herbstwo Biedenkopfa a Milbradta přez wopačne zrozumjenjom hierarchije a pobrachowacej nutřkownej komunikaciju zruinował. Wyše wostał je jenož rjany wonkowny wobraz bjez wobsaha. A zdobom pobrachuje dale a wjac młodych wučerjow, a dale a wjac šulskich hodźin wupaduje.

W Serbach něšto podobnje dožiwjamy: Runja serbskemu ministerskemu prezidentej pućuje tež třěšny zwjazk serbskich towarstwow Domowina wot jednoho njerozsuda do druheho (prašenje čestnohamtskeho abo hłownohamtskeho předsydy, Dom serbskeje rěče), a runja Tilichej sej wona za swoju njerozsudźenosć přeco jara wjele chwile bjerje. Tež tule wobkedźbujemy cyłk njekomunikacije, njetransparency a wupadnjenych rozsudow. A kaž w statnej kencliji so móc na rozmołwy z wosobinskimi dowěrnikami podeprěwa. Na krajnej runinje widźi kubłanski politikar frakcije CDU, Thomas Colditz, „diletantizm a arogancu“ – a měni Tilicha. Na łužiskej runinje je jednaćel Domowiny w rozmołwje z SN zaćišć sposrědkował, zo to z Domom serbskeje rěče někak budźe, něšto dnjow pozdźišo Domowina to napřećiwne wozjewi. Tež tule knježitej aroganca a diletantizm. Knježenje w demokratiji hinak skutkuje.

Wo kabineće Tilicha: http://www.zeit.de/2012/13/S-Noeske

Interview ke knize wo statnej kencliji: http://www.zeit.de/2012/13/S-Interview-Noeske

Interview z Colditzom: http://www.zeit.de/2012/13/S-Ruecktritt-Kultusminister