Archive for Dezember 2012

Šerjenje „sejmik“ w Smochćicach

29. Dezember 2012

Hladajo na naprašowanja chcu so hižo sčasom do kónca lěta na tutym puću wuprajić: Ja ke kulojtemu abo róžkatemu blidu w Smochćicach njepóńdu. Nam steji wobmjezowany čas na zemi za polěpšenje swěta k dispoziciji, a z tutym potencialom žiwjenskeho časa dyrbimy zlutniwje wobchadźeć – je tak a tak hižo přewjele kokanja na někajkich posedźenjach,  a dokoławokoło ptačeho kwasa je dosć druhich zaběrow.

Jubilejne lěto Domowiny so nachila. Přeco a wšudźe su wšitcy zamołwići politikarjo wšelakich runin jasnje zwuraznjowali: Třěšny zwjazk Łužiskich Serbow njeje jenož třěcha serbskich towarstwow, ale dospołnje připóznata politiska rěčnica serbskeho ludu. Nimam za zmysłapołne, šerjenje „sejmik“ z přitomnosću za tak mjenowanym kulojtym blidom picować, wšako budźe kóždy wobdźělnik wot iniciatiwneje skupiny jako dopokaz za wažnosć tutoho bobaka ličeny.

W nowinach steji – tež nětkole w lětnych bilancach 2012 – Europeada jako fulminantna manifestacija wozrodźeneho serbskeho sebjewědomja. Wulki dźak Domowinje a wšěm sobuskutkowacym za tónle wusahowacy wukon. Njedźiwajcy Europeady a stoćin Domowiny je iniciatiwna skupina swoje šerjenje njesprócniwje dale pěstowała, byrnjež so hač do dźensnišeho ani plawsibelny wólbny modus za wšěch Serbow w našich kónčinach a zwonka Łužicy njepředpołožiło. Mjeztym je młody předsyda Domowiny, Dawid Statnik, konkretne a praktikabelne kročele za wjac demokratije w Domowinje – hesło: prahłosowanje wšěch čłonow – namjetował.

Klětu budźe – nawjazujo na lětuše wuspěchi – dobry čas za zwyšenje skutkownosće Domowiny a wjac sobupostajowanja wšěch, kotřiž chcedźa w njej a jej přisłušacych towarstwach na dobro serbskeje rěče a kultury dźěłać. So wě, zo njeje nichtó k sobudźěłu nuzowany – „serbski sejmik“ tež njeby nichtó wolić dyrbjał … Tohodla je wobdźělenje na „kulojtym blidźe“ tež wothłosowanje wo přichodźe šerjenja.

Po hodźoch smědźachmy na titulnej stronje (!) SN čitać, zo budźe technika (!) na městnje woneho „kulojteho blida“ fungować. To su wězo powěsće :-). Zapřijeće „kulojte blido“ steji za projekt dorozumjenja wšěch wažnych towaršnostnych skupin. W přeprošenju pak čitamy mjenje rěčnikow – małeje – iniciatiwneje skupiny. Potajkim je tute „kulojte blido“ z přezběhowatosću – rěčny pucher, kiž so bórze w realiće puknje.

Boži narodk

26. Dezember 2012

bozi_narodk

Boži narodk Radworskeho pochada we Łuze

Sedło při Zhorjelcu

26. Dezember 2012

Zhorjelc

Tuchwilny wuhlad mojeje maćerje w chorowni – dźens popołdnju z woknom won fotografowane

Serbja su w „kónčnym času“ žiwi – wo Božej nocy a serbskim „eschatologiskim genje“

25. Dezember 2012

Čłowjek ma „gen swobody“, kaž je dobry znaty, Drježdźanski žurnalist Michael Bartsch lětsa w literarnym teksće wo Bohu a swěće składnostnje hód spisał. Druzy rěča wo „genje nabožiny“. Wobaj k tomu wjedźetej, zo maja wšitcy ludźo wšěch časow cyle njewotwisnje wot swojeho swětonahlada prašenje „čehodla?“ a pytanje za zmysłom wšědneho dnja w hłowje, štož njeby było, hdyž bychu jeničce někotre jasnje doslědujomne přirodne zakonje naše žiwjenja postajeli (potom by jenož so prašeć dyrbjał: Kak to wšo funguje? – to pak samo pozdatnym ateistam njedosaha).

Serbja maja eschatologiski gen, kotryž so wosebje jutry a hody pokazuje. Eschatologija je wučba wo kónčnym času, potajkim wo zwisku mjez časnosću a wěčnosću. Bóh je wěki na wěki, čłowječe byće pak ma swój započatk w času. We wšědnym „Zapłać Bóh“ tči na ludowe wašnje přeswědčenje, zo smy do knihi žiwjenja zapisani, kotraž njeje wotwisna wot naroda a smjerće jednitliwca a cyłeho čłowjestwa. A zo je zemske žiwjenje zahajenje wěčneho žiwjenja, nic w primitiwnym zmysle chłostanja a mytowanja, ale jako wupłód roz-sudow (zły poprawom sebje samoho za-sudźi).

Je drje indiwiduelny a kolektiwny kónc časow, ale „archiw“ we wonym swěće wšón stawiznopis a jeho zachodne dokumentacije na papjerje a w digitalnym pomjatku přesahuje. So wě, zo dopokazy za tule realitu nimamy. Ale sylne indicije. Na přikład Božu nóc w serbskich wosadach. Tute spěwanje we wjesnych cyrkwjach kaž hewak lědma w katedrali a hudźbne wobrubjenje stej posołaj z njebjes.

Sym patoržicu w Dwórskej cyrkwi w sakskej stolicy dožiwił – jara rjenje je było, ale přirunujo z – na přikład – Radworjom móžeš to hladajo na atmosferu wšo zabyć. W Radworju je wotbłyšć wěčneho žiwjenja – nic jenož dźakowano chórej „Meji“ – ze zmysłami prezentny. Snadź to na tym zaleži, zo su Serbja porno druhim ludźom woprawdźe wědomje w „kónčnym času“ žiwi. Zo budu wnučcy tež serbsce rěčeć, njeje wěste, ale wažny nadawk. Dyrbiš so rozsudźić, hewak budźeš w stawiznach „zasudźeny“ hač tón, kiž je za kónc zamołwity (to njeje prašenje moralki, ale plawsibelneje konsekwency).

Serbja wědźa, zo z nimi tak awtomatisce přeco dale njepóndźe, ale jenož, hdyž sami něšto za to činja, zo Serbstwo wostanje – hač do kónca časow.

Božodźěsćowy štom

25. Dezember 2012

hody_doma

Wjesołe hody a strowe nowe lěto Wam přeju – witaj, lěćo lětstotka 2013, tež k nam we Łužicy!

23. Dezember 2012

„1913 – lěćo lětstotka“ rěka nowa kniha, kotraž lěto wopisuje, hdyž je so naša nětčiša doba započinała. Literatura, wuměłstwo a hudźba su swój potencial wuměrjowali. Po dwěmaj swětomaj wójnomaj, po kóncu stareju antagonistiskeju blokow a přechadźe čłowjestwa do bjezkónčneje syće mjezsobnosće so nětk 2013, lěćo lětstotka, scomter kóncom tuteje doby bliža, nic jenož dokelž je Maya-protyka za čas po 2012 zahajenje noweje fazy stawiznow připowědźiła … 🙂 Běrtlk lětstotka po přewróće je najwjetši čas stare kolije a přežite konflikty wopušćić.

wid_hody

Apropos kolije: Rańše slědy dźensa na jutřiše hody bjez sněha pokazaja – w stopach a kolijomaj je hižo kusk wody widźeć, taće ćišći wčerawšu zymu nabok. Ničo njebudźe drje z běłymi hodami, ale přeju Wam wšěm njedźiwajcy toho krasnu hodownu naladu, rjane swjate dny, měrny čas „mjez lětomaj“ a dobry start do stroweho noweho lěta! A taće bě symbol za přewinjenje „zymneje wójny“ (mjeztym tež za změnu klimy, ale to njech tule wulku rólu njehraje, přetož njewěmy, kotry podźěl matej na tym čłowjek a słónco):

Połsta lět po 1913 sym so narodźił, sydomnaće měsacow po twarjenju Berlinskeje murje. Dźensa ani njeje cłownikow mjez Němskej a susodnymi krajemi, a mjez mojim ródnym městom Hamburgom a wuzwolenej domiznu we Łužicy njeje hižo murjow, kałatych grotow a wojakow na stražnicach, ale derje wuhotowanych awtodróhow, na kotrychž móžeš w pjeć hodźinach bjez přestawki z Hamburga do Zhorjelca jězdźić. A EU je lětsa za swój model zhromadnosće ludow bjez hranicow měrowe nobelowe myto dóstała. Na „starym kontinenće“ z – tuchwilu hišće – najstaršej ludnosću na swěće je najkompleksnišich administratiwnych strukturow, z kotrymiž móžeš zasadnje wšě nutřkowne konflikty bjez namocy rozrisać.

Stupace žiwjenske wočakowanje ludźi po cylym swěće ma něšto z ewoluciju činić: Čłowjek trjeba dale a wjac časa, zo by so w dale a kompleksnišim globalizowanym swěće zadomić móhł. 35-lětny wobydler starokamjentneje doby je starc był, rowjenk samsneje staroby w našim času je hišće „młodostny“. A hdyž dźěše lětsa wo nowe wjednistwo Lěwicy, bě w medijach tež rěč wo wuznamje Hamburgskeho politikarja z mjenom Jan van Aken (51), a wón bu předstajeny jako „młody muž“. Nó haj, z mojeho subjektiwneho wida su abrahaminy z dobrej składnosću, so jako dorosćeny začuwać, kiž je nětk poprawnym wužadanjam žiwjenja zrosćeny. Stary być móžeš potom hišće běrtlk lětstotka pozdźišo – abo tež nic …

Čehodla tež klětuše „serbske lěćo lětstotka“ wočakuju? Dokelž maja ludźo wšě „ekstremy“ syte, kotrež su protagonisća wšelakich kulturnych a politiskich prudow sto lět dołho wuspytowali. Jim je tež dosć a nadosć wospjetowanjow starych konfliktow dokoławokoło přeco samsnych temow a to lětdźesatki dołho ze samsnymi eksponentami w zjawnych rozestajenjach. Na proze k nowej dobje steji přesyćenosć – přewjele informacijow, přewjele tworow, přewjele poskitkow a přewjele žwanjow na wšěch kanalach dla. A konkluzija je, jenož to k wědomju brać, što nam dale pomha k połnosći zhromadneho žiwjenja.

Wałda zakituje Tilicha přećiwo spodźiwnym předsudkam awtora Tenenboma a časopisa „Zeit“

23. Dezember 2012

Tuvia Tenenbom bě w Němskej po puću a je po swojej jězbje knihu wo latentnym antisemitizmje Němcow abo wo tym, štož wón za tajke něšto ma, napisał. K jeho „woporam“ słuša tež nawoda wopomnišća w Buchenwaldźe, Volkhard Knigge, kiž je přećiwo stilej publikacije protestował. W němskim wudaću originala „I sleep in Hitlers’s Room“ někotre interviewy pobrachuja, dokelž njejsu rozmołwni parterojo z wozjewjenjom přezjedni byli. Jedyn z tutych je sakski ministerski prezident Stanisław Tilich, ale časopis „Zeit“ je tekst z US-ameriskeho wudaća přełožił.

Potrjebu žurnalistow za komentarami k tutomu tekstej wo zetkanju Tenenboma z Tilichom resp. wo wuprajenjach ministerskeho prezidenta pak zaspokojić nochcych, wšako je přinošk – cyłu knihu pohódnoćić njemóžu – bóle wuraz předsudkow awtora. W běhu jedneje jeničkeje minuty by so Tenenbom w jendźelskorěčnym wobłuku „Wikipedije“ wo Serbach a jich potłóčowanju w dobje nacijow informować móhł. Potom by wón snadź sčasom spóznał, zo jeho metoda wotkrywanja, haj „demaskowanja“ tule so njehodźi, ale je w tutym zwisku skerje dopokaz ignorancy. Bohužel tež ignorancy „Zeit“. Tohodla je so serbski wědomostnik Měrćin Wałda słowa jimał – pod hesłom „Schluss mit den Klischees“  („Zeit“ 52/2012, 19.12.12, str. 14, „Zeit im Osten“): http://www.zeit.de/2012/52/Martin-Walde-Tuvia-Tenenbom-Sorben

Wałda so mjez druhim na tutej ironiskej sadźe postorkuje: „Ich bin glücklich darüber, dass mir ein deutscher Ministerpräsident erzählt, dass er nicht anders kann, als mich, den Juden zu lieben, weil seine Familie meine Familie getötet hat.“ Wałda k tomu: „Tenenbom suggeriert damit: Deutscher gleich Sorbe gleich Holocaust gleich Antisemit.“ Ale wón tež redakciji wumjetuje, zo je klišeje zesylniła: „Falls ein Sorbe nun doch Ministerpräsident geworden ist, dann kann das natürlich nur ein Depp sein, der es eben so und nicht besser weiß.“ Haj, tute znapřećiwjenje je „Zeit“ nuznje trjebał.

Chór Meja: Oratorij „Zyma“ a hodowny koncert

21. Dezember 2012

Lubi přećeljo serbskeho spěwa a serbskeje zabawy,

prjedy hač so doskónčnje z tutym lětom rozžohnujemy, přeprošuju Was wutrobnje na předstajenje oratorija „Zyma“ wot Handrija Zejlerja a Korle Augusta Kocora. Po tym zo je so oratorij loni w Radworju spěwał, budźe to lětsa w Njebjelčanskej cyrkwi.

Chór a orchester Serbskeho ludoweho ansambla, Radworski chór Meja kaž tež solisća zanjesu tule krasnu twórbu sobotu, 29. decembra, w 16 hodź. Wuměłski nawod změje Gabriele Donà. Tež w lětušej zymje spěwa so „Zyma“ potajkim jenož jónu. Tuž njeměli jónkrótnu składnosć skomdźić.

A hnydom spočatk noweho lěta wuhotuje Radworska „Meja“ potom swój tradicionelny hodowny koncert. Na njón Was hižo dźensa wutrobnje do Radworskeho hosćenca „Meja“ přeprošuju:

sobotu, 5. januara:
w 15.30 hodź. (wot 15 hodź. kofej a tykanc) abo
w 19.00 hodź. (z rejemi z woblubowanym DJom „Dr. Taste“).

Pod nawodom Pětra Cyža zasłyšiće znate a tež mjenje znate spěwy pod hesłom „Doma, doma rjenje je“. Dajće so překwapić, što mamy to wšo spřihotowane. Nimo toho smy sej młodeho gitarista Józefa Brězana ze Smječkec přeprosyli, a tež wosadna šola budźe program sobu wuhotować.

Wjeselimy so na rjane zhromadne hodźinki z Wami. By rjenje było, hdyž bychmy so widźeli.

Nětko pak přeju Wam žohnowane hody a do noweho lěta: „Daj Bóh zbožo“.

Waša Angelika Häneltowa, předsydka „Meje“

Rozdźělak za serbske nowosće: http://serbja.info

Lětak z informacijemi:

nowoletny2013

 

Kriminelne metody lobbyistow brunicy? Měšćanosta-kritikar ze zastojnstwa wutłóčeny

20. Dezember 2012

Wuspěch kritikarja hórnistwa we Wjelceji po ilegalnym wotsadźenju před sudnistwom:  

http://www.niederlausitz-aktuell.de/artikel_296_25916.php

 Tuchwilu město Wjelcej wudobywanje brunicy jednostronsce tak wuchwaluje:

http://www.welzow.de/Tourismus/Standort?redirect=1

Serbšćina na wustawowym sudnistwje w Lipsku

20. Dezember 2012

Wopytajće serbske strony najwyšeho sakskeho sudnistwa!

Kak móžeš w Sakskej wustawowu skóržbu zapodać?

http://www.verfassungsgerichtshof.sachsen.de/content/1049.htm

Trójnu sławu knjezej Rühmannej za jeho angažement za serbsku rěč!

http://www.verfassungsgerichtshof.sachsen.de/content/1045.htm

(čłonojo sudnistwa)