Archive for März 2017

Wopyt prezidenta čěskeho senata 3. jutrownika pola Serbow

31. März 2017

NOWINSKA INFORMACIJA DOMOWINY

Delegacija 14 politikarjow Čěskeje republiki pod nawodom prezidenta čěskeho senata Milana Stěcha wopyta póndźelu, dnja 3. apryla, Łužicu a Serbow. Domowina je hosćićelka a wopyt tuchwilu přihotuje.
Wopyt zahaji so ze zetkanjom z ministerskim prezidentom Tillichom w Sakskej statnej kencliji, na kotrymž wobdźěla so tež wiceprezident FUEN a čłon Zwjazkoweho předsydstwa Domowiny Bjarnat Cyž, předsyda a jednaćel Domowiny Dawid Statnik a Marko Kowar kaž tež referent Domowiny za kulturu a wukraj Clemens Škoda.

Po tym wočakuja hosći w Budyšinje, hdźež woni Serbski gymnazij a Serbski dom wopytaja. W 11.30 hodź. je fotowy termin před Serbskim domom předwidźany. Potom zapisaja so hosćo w stwě 106 do złoteje knihi Domowiny. Přizamknje so njezjawna rozmołwa z horjeka mjenowanymi zastupjerjemi Domowiny. Nimo informacijach wo Serbach chcedźa w rozmołwje wosebje perspektiwy za turizm, kulturu a hospodarstwo w třikrajowym róžku wobjednać.

Po zhromadnym wobjedźe, na kotryž přeproša so tež Budyski krajny rada Michael Harig a wyši měšćanosta Alexander Ahrens, poda so delegacija do srjedźneje Łužicy. Tam zetka so z lokalnymi politikarjemi na rozmołwu wo strukturnej změnje we Łužicy a zhromadnym dźěle w Euroregionje. Hižo loni pobychu někotři čěscy senatorojo na wopyće we Łužicy; za prezidenta Milana Stěcha je to prěni wopyt pola Serbow.

Wuspěch za wobydlerske prawa w EU – nětko: Milion podpismow za mnohotosć!

31. März 2017

NOWINSKA ZDŹĚLENKA FUEN: Grünes Licht für Bürgerinitiative Minority SafePack

Die Europäische Kommission hat beschlossen, die Europäische Bürgerinitiative zu registrieren, die die Kommission auffordert, „den Schutz der nationalen und sprachlichen Minderheiten zu verbessern und die kulturelle und sprachliche Vielfalt in der Union zu stärken“. Exakt um 11.18 Uhr am Mittwoch erreichte die Organisatoren die Nachricht aus Brüssel, so Susann Schenk, FUEN Generalsekretärin.

Die Entscheidung ist ein Erfolg für die Minderheiten und für die Bürgerrechte in Europa zugleich! Neun der elf vorgeschlagenen Rechtsakte der MinoritySafePack Initiative hat die EU-Kommission zur Unterschriftensammlung zugelassen. „Wir können der europäischen Öffentlichkeit stolz das Paket präsentieren. Die EU könnte nach einer erfolgreichen Kampagne neun verschiedene Rechtsakte der Minority SafePack Initiative verabschieden. Das wäre mehr, als was in Punkto Minderheitenschutz und –rechte innerhalb der EU seit der Unterzeichnung der Römischen Verträge vor sechzig Jahren erreicht worden ist.“, so Vincze Präsident der FUEN. Die ursprüngliche Entscheidung der Kommission aus dem Jahr 2013, die Registrierung der Initiative abzulehnen, wurde von dem Europäischen Gerichtshof Anfang Februar diesen Jahres annulliert.

Im Nachgang der Ablehnung wurde der Dialog mit der EU-Kommission aufgenommen. Die Registrierung wird am 03.04.2017 offiziell, am 03.05. wird die FUEN in Brüssel zu einer Konferenz ins Europäische Parlament einladen und zum FUEN Kongress 2017, 17.-21. Mai die Kampagne starten unter dem Motto Du bist nicht allein eine Million Unterschriften für die Vielfalt Europas – Ty njejsy sam(a). Milion podpismow za mnohotosć Europy.

Auch die Europäische Kommission hat ihre Pressemitteilung heute veröffentlicht:

http://europa.eu/rapid/press-release_IP-17-776_de.htm
Wenn ihr Fragen habt, könnt ihr uns gern kontaktieren.

Anbei Werbematerial zur freien Verwendung.
Solltet ihr andere Sprachen benötigen, gerne bei mir melden.

Mit besten Grüßen
Nehle
——————————————————————————————————————

Federal Union of European Nationalities
Flensburg / Flensborg · Berlin · Brussel / Bruxelles

Nehle Mommsen
Projektmanagerin

+49 461 12855
nehle.mommsen

FUEN Secretariat-General
Schiffbrücke 41
D-24939 Flensburg

SENSACIJA!!! Dźensa je kónc wotbagrowanja serbskich wsow

30. März 2017

Nimo Miłoraza, kotrehož wot jamow wobdata ludnosć chce tak chětř kaž móžno přećahnyć, móža sej ludźo w Slepjanskich kónčinach swoju domiznu wobchować – to je wuslědk wobzamknjenja dohladowanskeje rady brunicoweho předewzaća LEAG:
http://m.sz-online.de/nachrichten/mulkwitz-rohne-und-schleifes-sueden-werden-nicht-abgebaggert-3649665.html

Z tutuym překwapjacym spěšnym rozsudom čěskeho naslědnika šwedskeho statneho koncerna Vattenfalla maja hórnicy w Sakskej wěstotu za dwaceći lět a 500 lět stare Rowno smě wostać. To chětro eksaktnje wospjet wobkrućenej poziciji zwjazkoweho předsydstwa Domowiny wotpowěduje.

Nětkole je strukturna změna woprawdźe na rjedźe, zo by naš serbski kraj w tutym regionje hospodarsko -socialny přichod měł. Najprjedy so wjeselimy za wuja Maksa a Serbow nic jenož w Rownom. Potom pak hlada nam dosć strukturnopolitiskeho dźěła do rukow. Za to trjebamy wšěch prócowarjow, njewotwisnje wot dotalnych pozicijow w praktiskim wobchadźenju z brunicu!

Stejišćo Domowiny ke konceptej LEAG za Łužicu

Z měnjatymi začućemi hódnoći předsyda Domowiny wčerawši rozsud energijoweho předewzaća LEAG: Na jednym boku je z tym lěta trajaca rozžedźenosć wo přichod Slepjanskeje wosady, Wjelcej-juha a Janšojc-sewjera skónčena, na druhim boku so z tym kónc Miłoraza wobzamknje. “Sym jara zrudny a myslu na wšěch tych, kiž přez to dźěl swojeje domizny, stawiznow a identity zhubja.” Statnik praji: “Hórnistwowe předewzaće wotpowěduje ze swojim rozsudom z dnja 30.03.2017 našim wospjetnym žadanjam za zakónčenjom wotbagrowanja serbskich wsow a srjedźodobnemu skónčenju wudobywanaj brunicy. Nětko budźemy potrjechenych po našich mocach podpěrać, zo bychu so za nich nošne alternatiwy namakali. Wot LEAG wočakujemy, zo so wona kaž jeje předchadnik Vattenfall jako partner při spěchowanju serbskeje rěče a kultury wopokaza. Je na času, regionalny konsens za dalše spomóžne wuwiće Slepjanskeje wosady namakać. Dyrbimy zhromadnje z politiku, z towaršnosću regiona a hospodarstwom nošne struktury za Serbow a Němcow tworić, zo móže Łužica tež po brunicy domizna a perspektiwa dobu, dlěšu hač 20 lět, być. Domowina je zwólniwa, so na tutym procesu w zmysle potrjechenych wobdźělić.”

Wotmołwa na njespokojnosć: A-rjadownje, jednanska rěč, kónc poddanosće

30. März 2017

Sakska ministerka za wědomosć a wuměłstwo, Eva-Maria Stange (SPD), je přiběracu njespokojnosć w serbskej ludnosći zaznawała. Po jeje měnjenju zwisuje wona předewšěm ze starosću wo daletraće serbskeje rěče hladajo na pobrachowacy fachowy dorost we wšelakich wobłukach – nic naposledk wučerjow – z dobrymi rěčnymi kmanosćemi:

http://www.sz-online.de/sachsen/statnik-bleibt-domowina-chef–3644955.html

Mamy historisku paradoksiju, zo je drje NDR Serbam syć statnje spěchowanych institucijow wobradźiła a zdobom statnje zaručene serbske kubłanje wot złožika hač do uniwersity zmóžnjała. Ale najebać tajkule w serbskich stawiznach jónkrótnu hamtsku pomoc njeje ličba serbsce rěčacych ženje do toho tak woteběrała kaž we wonej dobje. Přez poměrnje wulku ličbu „serbskich“ dźěłowych měrstnow w zjawnych instucijach a dobry rěčny niwow A-rjadownjow bě pak dosć serbskorěčneho fachoweho dorosta.

Kusk chroble dawa so tónle zjaw tak zjimać: Towaršnostne ramikowe wuměnjenja njejsu „přirodnemu“ serbowanju tyło, ale wulkotne statne spěchowanje je mnóstwo profesionelnje serbowacych garantowało. Na jednym boku dale a mjenje ludnosće, ale hišće poměrnje wjele tak mjenowaneje „elity“ – kralojo bjez ludu. Kelko podźěla na tutej mizerje towaršnostna filozofija realnosocialistiskeho stata měješe a kak je so trawmatizowanje serbskeho ludu přez zakaz rěče a přesćěhanje pod knjejstwom nacijow wuskutkowała (zo su ludźo po wójnje při nanuzowanej němčinje za swoje dźěći wostali, přetož njejsu nowym knjezam přichilnosć Serbam wěrili), njech stawiznarjo pohódnoćeja.

Po politiskej změnje 1989/90 je rěčny niwow na serbskich šulach spadnyła – w etapach. Poslednja bu w mjenje „2plus“ a wotstronjenja A-rjadownjow zahajena. Zo mamy aktualnje w generacijach w starobje pod 50 jenož hišće mało fachoweho dorosta, kiž móže běžnje a perfektnje bjez stajneje pomocy korektora pisomnje a ertnje serbować, njeje žadyn dźiw, ale konsekwenca tutoho historiskeho procesa.

Njeje nětk zmysłapołne, wróćo hladajcy wulce wo tym debatować, štó je najbóle wina na našim rěčnym desasterje: „Wendenabteilung“ nacijow; socialistiscy funkcionarojo, kotřiž ze swojimi dźěćim serbowali njejsu; serbscy sobuzamołwići při šulskich „deformach“ minjeneju lětdźesatkow. Mamy swoje decimowane narodne mocy na wozrodźenje serbšćiny w přitomnosći koncentrować. A to za mnje mjez druhim woznamjenja:

  • Hnydmny nawrót k A-rjadownjam za wšěch, kotřiž su zwólniwi, serbšćinu na maćernorěčnym niwowje nawuknyć a wšědnje nałožować, kotryž je přirunujomny z powšitkownym kubłanskim narokom na němcowanje domoródnych šulerjow němskeho pochada.
  • Serbšćinu jako jednansku rěč na wšěch – komunalnopolitiskich, towarstwowych, towaršnostnych, kulturnych a sportowych – zarjadowanjach, hdźež je to někak móžno, scomter (jeli trjeba) přełožowanjom (po móžnosći simultanym, hewak z kreatiwnej dwurěčnosću – žane ryzy wobsahowe wospjetowanja prošu!) wobjednawać.
  • Doskónčne šmórnjenje principa: Jeli je Němc pódla, dyrbimy wšitcy němcować. Te časy su nimo, w multikulturelnym globalnym swěće je tež němčina mjeńšinowa rěč. Zdwórliwosć njerěka poddanosć, ale posrědkowanje mjez rěčemoj. A nješkodźi, hdyž Němc, kiž mjez Serbami bydli, pytnje, zo jemu přiswojenje zakładneho serbskeho słowoskłada žiwjenje wolóža.

DO DŹĚŁA ZDAR!

PS.: Zo doma serbsce rěčimy, njetrjebam napřećo čitarjam Piwarca naspomnić – to je za nas samozrozumliwa wěcka.

Najwjetši čas za wozrodźenje ewangelskeho Serbstwa

29. März 2017

W kopaće połnej schadźowanskej rumnosći na Budyskej Michałskej farje předstajichu wutoru wječor knihu „Pjeć lĕtstotkow – Serbja a reformacija“ z Ludoweho nakładnistwa Domowina. To je zhromadnje z wotpowědnej wustajeńcu Serbskeho muzeja pod režiju kuratorki Andreje Pawlikoweje, kotraž bu njedźelu zahajena, dalši měznik přinošowanja Serbow k lětušemu wulkemu jubilejej reformacije.

Wudawaćel serbski superintendent Jan Malink je naprjedy zwěsćił, zo njeje Luther wjele wo Serbach prajił, a hdyž, njeje to ničo zmysłapołne było. Melanchthon běše tolerantniši. Wón staraše so wo maćernorěčne posrědkowanje wěry. „Duchowne wubědźowanje“ mjez konfesijomaj w Hornjej Łužicy bě lětstotki dołho na dobro Serbow. Škoda poprawom, mysleše sej připosłuchar, zo to po asimilaciji najwjetšeho dźěla ewangelskich Serbow dźensniši dźeń hižo tak njefunguje.

Přez knihu móžemy wróćo hladać na tehdomniši serbski sydlenski rum nimale hač do Lipska a Berlina. Dramaturgija wječora běše wokřewjaca a wotměnjaca – awtorojo su hakle wčera zhonili, zo mějachu skrótka něšto k swojim nastawkam prajić. To su přitomni sobuskutowacy tež na pregnantne wašnje činili. Mjez mini porěči něhdyši ewangelski farar Jens Buliš, kiž nětkole jako konwertit ze swójbu w Chrósćicach bydli.

W publikumje sedźachu Serbja a Němcy, ewangelscy, podjanscy a ateisća. Tež Robert Böhmer, mĕšćanosta za financy města Budyšina, bě přichwatał. Porno druhim regionam knježeše w našich kónčinach drje měr mjez konfesijomaj, ale k ekumenje je hakle po druhim Vatikanskim koncilu dóšło. Přejemy ewangelskim bratram a sotram dalše wozrodźenje, tež w Delnjej Łužicy wuspěšne rozšěrjenje serbskich namšow!

Wubědźowanje wo najrjeńše serbske jutrowne jejko 2017 za dźěći a młodostnych

29. März 2017

WAŽNY POKIW – a připódla, wšako smy wjesoły lud , zabawne widejo k interkulturelnemu njedorozumjenju składnostnje jutrownych jejkow .

 

Wettbewerb2017KinderJugendliche.pdf

Franziska Schubert (Zeleni) za runoprawnu serbšćinu

28. März 2017

DOKUMENTOWANE:

Pressemitteilung
Nr. 81/2017
Datum: 28.03.17

Sorbische Sprache – GRÜNE: Gleichberechtigte Zweisprachigkeit ist ein wichtiger Baustein moderner Sprachenpolitik

Schubert: Das Prinzip gleicher Schriftgrößen muss auch konsequent für die sorbischen Bezeichnungen auf Ortstafeln durchgesetzt werden.

Dresden. Zur Antwort auf ihre Kleine Anfrage zur sorbischen Bezeichnung auf Ortsschildern und den Diskussionen zur Bedrohung der sorbischen Sprache auf der Hauptversammlung der Domowina (Bund Lausitzer Sorben) erklärt Franziska Schubert, Sprecherin für sorbische Angelegenheiten der Fraktion BÜNDNIS 90/DIE GRÜNEN im Sächsischen Landtag:

"Die Staatsregierung sagt, dass es aufgrund von Normen bei den Ortstafeln nicht möglich sei, die sorbische Bezeichnung der Orte in gleicher Größe anzuführen. Aber wieso schafft es dann Brandenburg, wo die gleiche Schriftgröße bereits seit drei Jahren gesetzlich vorgeschrieben ist?", fragt die Abgeordnete.

Sie sei insbesondere darüber verwundert, dass es im sorbischen Siedlungsgebiet keine Festlegungen zu unterschiedlichen Schriftgrößen gibt. "Dann muss dieses Prinzip auch konsequent für die sorbischen Bezeichnungen auf Ortstafeln durchgesetzt werden."

"Ich fordere darüber hinaus, dass ein amtliches Verzeichnis sorbischer Ortsnamen außerhalb des Siedlungsgebietes erstellt sowie die Änderung der entsprechenden Vorschrift auf den Weg gebracht wird. Der Aufwand dafür ist gering und steht somit mit dem wichtigen Ziel der Erhaltung der sorbischen Sprache in keinem Verhältnis."

"Wir GRÜNE unterstützen die Forderung der sorbischen Verbände nach gleichberechtigter Zweisprachigkeit im öffentlichen Raum. Sie ist ein kleiner, aber sichtbarer Baustein einer modernen Sprachenpolitik für die zweisprachige Lausitz. Außerdem ist sie grundlegend wichtig für eine echte Gleichberechtigung der sorbischen Minderheit und damit der Umsetzung der Minderheitenrechte."

>> Kleine Anfrage der Abgeordneten Franziska Schubert (GRÜNE) ‚Zweisprachige Beschilderung im Sorbischen Siedlungsgebiet des Freistaates Sachsen‘ (Drs. 6/8593):
http://edas.landtag.sachsen.de/viewer.aspx?dok_nr=8593&dok_art=Drs&leg_per=6&pos_dok=0&dok_id=undefined

>> Antwort auf die Kleine Anfrage:
http://edas.landtag.sachsen.de/viewer.aspx?dok_nr=8593&dok_art=Drs&leg_per=6&pos_dok=1&dok_id=undefined

Pokerowanje z njewěstotu ludźi – a bajka wo brunicy

27. März 2017

Njewěm, hač je nowy čěski swójstwownik brunicowych jamow a milinarnjow we Łužicy financnokapitalistiski „skopčk“, kaž Greenpeace a druzy kritikarjo twjerdźa. Fakt pak je, zo njeje na njewěstoće w Slepjanskich kónčinach němska energijowa politika wina, ale pokerowanje koncernow.

Vattenfall je wo dowolnosć wotkrywanja jamow Wochozy II a Wjelcej juh II wojował – a ju wot regionalneho planowanskeho zwjazka dóstał. To by rěkało wotbagrowanje hač 2067. Potom pak nochcyše Vattenfall njejapcy dale wotbagrować, ale předać, a je přesydlenje zastajił. Nowy wobsedźer njerěčeše wo 2067, ale 2035/2040. Za to tutej jamje njetrjebaš.

Porno tomu, štož bu dźensa w zajimawym nastawku SN (hlej wurězk) z erta personalneho předstejićela LEAG citowane, dźe tuchwilu prosće wo pokerowanje tych, kotřiž pjenježnje za LEAG tča. Woni chcedźa najskerje dočakać, kak so bórzomne dospołne skónčenje wužiwanja atomoweje milinarnje w Němskej na wiki za energiju wuskutkuje.

Tak so powěda w kruhach ekspertow zboka bajkow wo brunicy kaž wo politice, kotraž je na wšěm wina.

Serbske podawki w jutrowniku 2017

27. März 2017

03-27 PI TERMINY apryl.pdf

Serbujemy we Wojerecach – hłowna zhromadźizna w tajnej stolicy serbskeje Łužicy

24. März 2017

Njekradnu pisaki , tónle je nam Werner Sroka składnostnje přihotowanja hłowneje zhromadźizny na zetkanju wólbneje a redakciskeje komisije we Wojerecach přepodał. Z tym je wšo prajene: „Serbujemy we Wojerecach“. To je poprawom hłowny program za wšě městna, hdźež su Serbja žiwi. Wojerecy su wšudźe!

Tamle so dawno na přikładne wašnje wo dwurěčnosć prócuja – na dróhach, hlej dom při torhošću, a samo w busu, hlej dwurěčne pomjenowanje stacijow. Wojerecy su srjedź cyłeje, hranicy zwjazkoweju krajow přesahowaceje Łužicy a tohodla snadź zaso tajke něšto kaž tajna stolica cyłeho serbskeho ludu w Delnjej a Hornjej Łužicy a w Slepjanskich kónčinach.

Hdyž so wo Serbach w němskich medijach rozprawja, dźe tematisce wo problemy, zwady abo temy folkoristiskeho razu. Štož pobrachuje, je serbska rěčna normalita. Sym tež w zhromadnym dźěle z kurdami zwěsćił, zo je zdźěla runje tamle najwjetša radikalita, hdźež je so swójska rěč w suwerenej dobrej kwaliće zhubiła.

Tohodla pleduju za inwestowanje swojich bojowniskich energijow do wozrodźenja našeje rěče – a nic do psychiskich narunanskich akcijow, kotrež rěči njepomhaja. Tak móže z hłowneje zhromadźizny we Wojerecach signal rěčneje normality wuchadźeć. To čini rěč přidružnikam atraktiwnišu hač někajki symboliski krawal.