Archive for April 2018

Chodojtypalenje 2018 – a što w nocy při wohenju Milena Vettrainowa k tomu praji

30. April 2018

„Serbski kraj“ je wjetši hač teritorij župy

30. April 2018

„Serbski kraj“ by krasne mjeno zjednoćeneju gmejnow Chrósćic a Pančic-Kukowa było: prěnje jednorěčne serbske mjeno sydlišćow. Fuzija pak je zwrěšćiła, mjez druhim tohodla, dokelž by Chróšćan gmejnska rada swój rěčny rum přisadźiła, wšako nochcyše Pančan strona při serbowanju w komunalnej politice sobu činić. Sydom lět pozdźišo zrowastanjenje „serbskeho kraja“ w nowej formje dožiwjamy: nětk jako namjet přemjenowanja Kamjenskeje župy „Michał Hórnik“.

Ideja, do toho měnjenja dalšich Domowinjanow słyšeć, je dobra. Městožupan župy „Jan Arnošt Smoler“, Jurij Łušćanski, je pjatk wječor jako hósc zwjazkoweho předsydstwa (ZP) Domowiny w zwisku z rozprawu Budyskeje župy hižo prajił, što wón wo tym ma: ničo. Dokelž so Budyska župa jara wo to prócuje, z narańšich Serbow zaso bóle „serbski kraj“ ze žiwej rěču sčinić.

Ja jako čłon prezidija ZP, kiž je z mandatom župy „Handrij Zejler“ do ZP woleny, móžu so přizamknyć: Wojerecy su załoženske město třěšneho zwjazka Serbow a wězo nimamy we Wojerowskich kónčinach jenož Krabatowy młyn, ale wjele wjac tradicije, potenciala a přitomnych prócowanjow wo profil serbskeho kraja (hlej na přikład připowědźenje zastanišćow tež serbsce w zjawnym wobchodźe).

Gmejna z mjenom Serbski kraj by kaž swětłownja skutkowała, tež hladajo na to, zo su Chrósćicy naša tajna stolica a zo je Chróšćan zakładna šula takrjec wutroba našeho serbskeho šulstwa. Ale teritorij resp. župa z tajkim mjenom druhe regiony ze serbskeho kraja wuzamkuje. K tomu dalši argument: Katolscy Serbja smědźa hordźi być, zo su Serbstwo porno druhim swěru zdźěrželi. Najebać to je serbski lud wjetši hač podjanski, a to so tež we wšelakich regionach serbskeho kraja wotbłyšćuje.

Pjaty Handrij nětko tež w Narodnej bibliotece

29. April 2018

Wšitcy, kotřiž su sej pdf-dataju „Handrij_V“ składowali (zapłać Bóh za zajim), tule ničo noweho njezhonja. Štóž pak linki radšo ma, tu wotpowědny přistup do eksemplara w Němskej narodnej bibliotece namaka.

Handrij a Hanka w Hamburgu

Deutsche Nationalbibliothek:

https://d-nb.info/1156840392/34

małe woptawančko knihi:

Ze swojimi prěnimi w Hamburgu zasłuženymi sto eurami w zaku Handrij na zastanišću „St. Pauli“ ze slěborneho ćaha měšćanskeje linije U 3 wulěze. „U“ steji za prěni pismik podzemskeje železnicy němsce. Ale wulki dźěl tych U-čarow jězdźi horjeka, a tohodla jich syć Hamburgska hornja železnica rěka, jemu kolega powědaše.

Hanka ma wječor hišće seminar a Handrij tohodla tróšku chwile za dundanje. Wón wězo wě, zo su pódlanske dróhi tule zajimawše hač hłowne, tohodla ze swětosławneje Reeperbahny radšo do juha a do směra přistawa wotboči.

Po črjódce sej hrajkacych arabskich dźěći so jemu jaskrawje zdrasćena rjanolinka do puća stupi: Za sto euro změješ cyłu rjanu hodźinku ze mnu! – Handrij chcyjo nochcyjo stejo wostanje a dyrbi něšto wotmołwić, štož so jemu tež radźi: To pak je moja kompletna dźensniša mzda, štó móže telko za hodźinku zabawy płaćić? – Wón sej mysli, zo je wěcka z tym wotbyta, ale nětko so hakle započina: Pój, tebi to za sydomdźesat sčinju, lakowana rjanolinka bjez wahanja poskića.

Je mi žel, ale mam termin, jej Handrij łži, dokelž jemu ničo kmańše njezeschadźa. – Do profesionalnje wabjaceho holčeho wobliča so kusk mjerzanja měša: Pola twojeje mamy abo što? Sy ty šwulny abo što? – To sej dotal nichtó Cyžec Handrijej prajić zwěrił njeje. To je jemu pokiw, zo tu zwučene wašnje bjesady dodźeržeć njetrjebaš: A ty wěsće jenož z holcami darmotnje lěhaš, abo što? – Wona perpleksnje na njeho suta, a Handrij tutón wokomik wužiwa a so woměrje wotsala.

Ale wokoło róžka hižo zaso tajki žónski zadźěwk wosrjedź chódnika steji. Z nadutymaj nadromaj a, spodźiwnje dosć, cyle hłubokim hłosom. (…)

Dotalne wudaća Handrija:

4. Handrij w dojutrownej turbuleny

https://d-nb.info/1150468394/34

„Hanka, ta Sara z Budyšina nam afriskeho ćěkanca wjeze.“ „Aha, pon maš zawěsće hižo ideju, hdźe ma kadla w tutym domje kampěrować.“ „Hoj, hdyž budźe kofej hotowy.“ Při chěžinych durjach klinka. Młoda socialna dźěłaćerka w tróšku alternatiwnym outfiće steji tam z dołhim suchim kadlu w čornej kožanej jace, jeansach samsneje barby a z čerwjenym basecapom, kotrehož špodka je dozady wusměrjena, kaž je za młodźencow z tajkej špodkatej čapku z wašnjom. 

„Dobry dźeń, ja sym Handrij.“ Wón wjerchej ćěmnoty ruku tyka. Tón tróšku njewěsće hlada. „Nicht deutsch sprechen?“ – „Nur im Notfall. Pójtaj nutř. Chcemy najprjedy kofej pić.“ – „O.k., ich heiße Mohamed.“ – „To sej hižo myslach“, Handrij praji, mjeno kaž pola nas Jurij abo Handrij. Wšitcy so za blido sydaja. Handrij wšěm kofej naliwa. 

1.-3. Handrij a jeho rěčna rewolucija / Handrij mjez wjelkami / Handrij w hodownym chaosu

https://d-nb.info/1149195258/34

Farar: „Derje, myslu sej, zo smy so zrozumili. Staj zwólniwaj, swoje dźěći katolsce kubłać?“ (Hlada na Hanku.) 

Hanka (hlada na Handrija): „Swjaty Pawoł tola praji, zo je muž hłowa. Potajkim njech so nawoženja wupraji.“

Handrij: „Ja scyła hinak njemóžu hač katolsce, wšako ani wo Mohamadźe ani wo Lutheru zdaća nimam.“

3. Handrij w hodownym chaosu

https://d-nb.info/1148460594/34

„Ty tola wěš, zo so pola nas njekuri!“ mać jeho napomina. „Jowle so hižo jara kuri, hdyž so nětk dźělić dataj.“ „To njeje dźělenje, smy tola katolscy, mamoj so po kaznjach cyrkwje – porno tebi“, mać praji. Prjedy hač móžeše Handrij wotmołwić, nan na nju wujědźe: „Tej poslednjej słowje by sej zalutować móhła! Wón ma swoje žiwjenje kaž mój swoje.“ 

2. Handrij mjez wjelkami

https://d-nb.info/1144932513/34

Zatrabanske, to je wjelk! Handrij je hižo raz w Rěčicach był, před lětami je so dokładnje wobhonił – wjelk, dźiwje, njeskludźene zwěrjo, jeho fascinuje. Pjatnaće metrow wot njeho zdaleny steji dorosćeny wjelk a jemu při čilanju přihladuje. Pucher je prózdny a tuž ma Handrij ruce zaso swobodnej a z nimaj placa, tak wótře kaž móžno. Wjelk so njehiba. Handrij so stopnjuje: Z cyłeje šije rjeji: „Ćěr so, preč z tobu, nablaku!“ Ale wjelk drje serbsce njemóže a kaž přismoleny steji. Dalši pospyt: „Spadaj obesrańcu!“ Bohužel wjelk tež pólsce njerozumi a so ani milimeterčk njehiba.

1. Handrij a jeho rěčna rewolucija

https://d-nb.info/1144932289/34

Hanka ma akciju za wrótnu. Sedźi w swojim wuskim krótkim čornym šaće na čerwjenym konopeju, naliwa sej sekt, kiž je po bjesadźe z přećelkami zwostał, a čuje so kaž w filmje. Hłowu scomter dołhimi čornymi włosami dozady ćisnjenu a noze přez křiž hlada zasonjena na při blidku stejaceho šwižneho kadlu, kiž ju šibale-žedźiwje z wočomaj měri, a nimo njeho z woknom won do nocy.

K tomu so njedźelskej epizodźe Handrija tu w blogu přidružatej, kotrejž buštej lětsa w nalětniku wozjewjenej (ze zapodaćom titulow potajkim hnydom zaso namakaće):

STRAŠNE KUPANSKE CHOLOWY

Handrij kaž prašak na nju hlada: „Znajemoj so?“ – „Och, sy ty süß, ty tola z wěstosću zabył njeje, kak je z namaj we whirlpoolu było! Bohužel sy so bórze njejapcy zminył, bjeztoho zo telefoniskej čisle wuměnić móžachmoj. Ale to móžemy dźens nachwatać!“ Holca ze swojim kulojtym mjezwočom jemu dale a bliše přińdźe a cyle zbóžnje Handrijej do woči hlada. „O.k.“, wona po małkej přestawce pokročuje, „dźensa sy tróšku hinaši, ale to rozumju. Ty so kusk hańbuješ za to, štož smój we whirlpoolu činiłoj. Ale to njetrjebaš, běše smjerćrjenje.“

Čehodla Piwarc wo Piwarzu nětko njepiše a dokładny posudk Handrija pobrachuje

 Wobjed jich w hosćencu na třěše sejma wočakuje. Tak je so prajiło. We wosobnym restauranće pohosćenje pak tak dołho traje, zo Handrij prěnje piwko wupiwši dwě škleńcy na raz skaza, zo njeby čakacy zalačinił. „Tebje dla dyrbju so poprawom hańbować“, jemu Pětr do wucha šepta, ale skerje šibały, bjez poroka. Skónčnje wobjed přińdźe. Steak je tajki małki, zo sej Handrij mysli: To dyrbi předjědź być. Ale Pětr jeho powuči: „Tu chodźa ludźo, kotřiž ćělnje njedźěłaja, jim je to prawje tak.“

 

Lubosć w tutych sydom tekstach

Maš orientaciju na pućach Handrija? Poptom wěš, hač je tutu lubosćinsku scenu při sewjernym morju abo we Łužiskej jězorinje dožiwił:

Tón njemdry wukřik w sonje Handrija zaso zbudźi. Da swoje krótke jeansy na špundowanje padnyć, sam padnje na łožo a sej hnydom wusnje. Hdyž je wotućił, leža tež jeho spódnje cholowčki při łožu a Hancyne mjezwočo je bjezposrědnje před jeho wočomoj: „Što to dyrbi, knježe zaspanco, za čo z tobu w tutej spodźiwnej chaće přenocuju?“ Wonka wichor bjez přestawća howri. Wonaj so bjeze słowow namakataj a tworitaj katamaran na žołmach wótře šumjaceho morja, doniž na kupu zbóžnosće njedóńdźetaj.

Poćah k najlěpšemu přećelej

Štóž dokładnje čita, sobu dóstanje, zo je Handrijowy najlěpši přećel w prěnjej knize hišće serbski muž, ale wot druheje němski kadla. Wobchadźenje mjez twarskimaj dźěłaćerjomaj Handrijom a Ronnyjom je bjez tabuwow, kaž je mjez najlěpšimaj přećelomaj z wašnjom:

„Bin ich hier dein deutscher Sam?“, z Ronnyjoweho erta wujědźe, a k tomu: Samo sobotu mi druhdy samomu roboćić daš, hdyž so tebi radšo kumplej při swinjorězanju pomhać chce. A po swjatoku je ći žlokanje něhdźe druhdźe wažniše hač naš zhromadny projekt tu na statoku. – Handrij nožički a britwičku na kromu wumywadła kładźe a Ronnyjowemu rozhorjenemu wobliču w špihelu šibale praji: „Vergiss nicht, ich bin dein sorbischer Kanacke, der komische Bräuche hat.“ Na přikład zhromadnosć pěstować, Handrij wujasnjujo přispomni.

(Tuta scena rano w kupjele ze štwórteje knižki potom dale eskalěruje)

Dźěło

 Štož je dźensniši dźeń pozdatnje najwažniše w žiwjenju, dźěło, je w žiwjenju Handrija a Hanki wězo stajnje prezentne, ale jenož jako pozadk. Čehodla to tak je, čitar hižo w prěnim powědančku zhoni:

Što je wón na někajkim zdalenym twarnišću rył abo rumował, ju wulce njezajimuje. Wona ma w móšni jeho foto. Wón, cyle zbrunjeny wot pražaceho słónca, w krótkich jeansach na róštach, šibale dele na fotografa hlada. Wobraz wšo praji. So wě, zo ma tež wón ju na foće přeco při sebi, ale nic před laptopom sedźacu abo wosrjedź polcow połne knihow w bibliotece. Wobdźiwuje jeje mudrosć a to, štož wona z njej čini. Ale jeje dźěłowy biotop jemu jako fotomotiw powabny njeje. Tohodla wona na foće w jeho móšni bičwolejbul hraje.

 

Serbske podawki w róžowniku lěta 2018

27. April 2018

04-27 PI Terminy meja.pdf

Serbski dźeń: Kubłanje w srjedźišću

26. April 2018

Tilich z politiki woteńdźe

26. April 2018

https://www.freiepresse.de/NACHRICHTEN/SACHSEN/Ex-Ministerpraesident-Tillich-zieht-sich-aus-Politik-zurueck-artikel10192344.php

Kozel, Kohliček a Piwarz: Nowy koncept za čěskich wučerjow na serbskich šulach

25. April 2018

https://www.linksfraktionsachsen.de/nc/presse/detail/news/kosel-falken-kohlicek-smid-tschechische-lehrkraefte-fuer-sorbische-schulen-nach-gespraech-mit/

Maćeršćina njeje statšćina, lubi sejmikarjo!

24. April 2018

Hdyž je nětko pobrachowanje serbskeho sejmika na tym wina, zo dźowka Róže Domašcyneje serbsce njemóže, směm k tomu přispomnić: Moji kurdiscy přećeljo w Němskej ze swojimi dźěćimi kurdisce rěča, byrnjež to žadyn stat ženje njepodpěrował. Maćeršćina njeje statšćina.

z listowanja mjez sejmikarjemi

Wot H.D.

Wie treffend sie (Róža Domašcyna, přisp. Piwarca) das Thema deutsch-wendisch-sorbisch beschrieben hat:

"Cyklen

meine urgroßmutter, die bei weitem keine uroma war, sondern eine prawowka, sprach nur wendisch, wie sie es mir auf sorbisch erklärten

meine großmutter, die bei weitem keine oma und auch keine uroma war, sondern eine wowka und prawowka, sprach nicht nur wendisch, wie sie es mir auf wendisch erklärte

meine mutter, die eine wowka und prawowka ist, dazu eine oma und uroma, was keiner zu ihr sagt, spricht sorbisch, wie sie es mir auf wendisch und deutsch erklärt

ich, die ich eine oma bin und selten wowka, spreche wendisch-sorbisch, was ich hier auf deutsch erkläre

meine tochter, die längst noch keine oma ist und niemals wowka sein will, spricht nur deutsch, was sie gern erklärt

meine enkelin, die eine wnutschka ist, spricht zu hause nur deutsch, wie sie es mir auf sorbisch erklärt, was ja eigentlich wendisch ist"

Am 18.04.2018 09:22, schrieb Dr.Martin Walde:

Lubi,

kajka překwapjenka! Basnjerka Róža Domašcyna dóstanje Sakske literarne myto. To sebi wona woprawdźe zasłuži!

Rjenje tež, zo je wona w SZ-reportaži Serbski do wuběrneho konteksta stajiła a na trěbnu zhromadnosć Serbow pokazała.

Róža, my gratulujemy!

Große Überraschung! Die Dichterin Róža Domašcyna bekommt den Sächsischen Literaturpreis. Ein Beitrag in der SZ würdigt auf sehr sensible Weise ihr dichterisches Werk. Sie selbst kommt dort auch zu Wort und stellt in einem geschickten Kontekst den "geplanten Sejm" als Hoffnungszeichen für die sorbische Sprache.

Wir gratulieren Róža!!!

„Handrij a Hanka w Hamburgu“ – a ze serbskim kwasom na Helgolandźe

23. April 2018

Tule je knižka direktnje a darmotnje přistupna (pdf-dataja):

Handrij_V

Handrij_V

„Pjaty Handrij“, lětnje powědančko, je wušoł. Runja wjele druhim młodym ludźom Łužicu wopušćiwši staj so Handrij z Hanku w Hamburgu zadomiłoj. A hdźe budźe nětko dawno planowany kwas – w Haslowje abo na Helgolandźe? Wonaj so za kupu w sewjernym morju rozsudźitaj, a tak jenička šěrokomórska němska skała prěni serbski kwas dožiwja.

Čitarjo w tutej serbskej knižce samo halunder namakaja, na kupje zakótwjenu frizišćinu. Do toho pak maja Handrija přez Łužisku jězorinu, Hamburgsku Reeperbahn, zetkanje ze žonu, kotraž je poprawom muž, požadansku rozmołwu za job w přistawje a wšědny dźeń w „eksilu“ mjez morjomaj přewodźeć. Tež w tutym rjedźe mjeztym zwučene powabne mjezyčłowjeske podawki parować njetrjebaće.  

Knižka zaso jako PDF-dataja k dispoziciji steji. Štóž chce tekst na papjerje čitać, njech sej jón wućišći. Wjele wjesela při čitanju! Je dotal z wotstawkom najdlěše (34 stron) powědančko rjada z Handrijom. Ale da so zaso krok po kroku „genießwać“. Hdyž maš pon telko šposa kaž Handrij sam, je so próca napisanja wudaniła, wšako chce Piwarc zbožownych ludźi měć.  🙂

 

Hity 10 lět na Piwarcu

23. April 2018

Dźesać přinoškow z najwjac čitarjemi:

1. „Na stronskim zjězdźe sakskeje AfD – podobnak?“

2. „Nětko hrozy diktatura prawiznikow“ – hóstny awtor Marko Wjeńka wo prawniskim postupowanju Benedikta Dyrlicha přećiwo Timej Meškankej (snadź do připowědźeneje awtobiografije Dyrlicha w LND zaso jónu čitać )

3. „Nabožina so na serbskim gymnaziju němsce wuwučuje“, hóstny přinošk Jana Nuka

4. „Sorabistika Lipsk: Wuwučowanje hornjoserbšćiny bjeze znajomosćow“

5. „Schadźowanka 2011 je nimo – gratulacija wšěm sobuskutkowacym!“

6. „Hync Rychtaŕ (hóstny přinošk): Z aktiwnje nałožowanej rěču wšo steji …“

7. „Serbski institut: Serbšćina zańdźe“

8. „Serbsce nětko online wuknyć“

9. „Akcija přećiwo ilegalnej jednorěčnosći“

10. „Pater Irenäus Krause a naše pytanje za woprawdźitym swójskim powołanjom“