Archive for November 2018

Wuslědki skonstituowaceho posedźenja župneho předsydstwa we Wojerecach

29. November 2018

Župne předsydstwo župy „Handrij Zejler“ Wojerecy je wčera wječor na swojim skonstituowacym posedźenju pod nawodom noweho župana Marcela Braumana klětuše předewzaće wobjednało, kotrež chce župa sama přewjesć resp. podpěrać. Planowane su mjez druhim župny wulět do Čěskeje, drastowa dźěłarnička, serbski domizniski dźeń a projektny dźeń za šulerjow w Hornim Hajnku.

Jako stajneho poradźowarja w kulturnych naležnosćach je župne předsydstwo Jurja Łušćanskeho, předsydu Maćicy Serbskeje, powołało.

W srjedźišću prócowanja župy steji, tak praješe župan, „rozšěrjenje žiweje serbšćiny w centralnych serbskich kónčinach Łužicy“.

Župnemu předsydstwu tež čłonka „serbskeho sejma“ přisłuša, kotraž je wo aktualnej dźěławosći tutoho gremija informowała. W župnym předsydstwje knježi přezjednosć, zo ma Domowina jako třěšny zwjazk wšěch Serbow tež w „sejmje“ angažowanych ludźi na bazy praktiskeho dźěła zapřijeć.

Swobodnu serbsku conu we Łužicy!

26. November 2018

To dźensa na nowinskej konferency w krajnym sejmje wo papjerje z 15 tezami za wuwiće Łužicy słyšach: „Die Lausitz kann im Unterschied zu den Ballungsräumen Freiräume und Freiflächen für freie Geister bieten (…) .“ Kompletny tekst dokumenta tule namakaće:

https://www.linksfraktionsachsen.de/fileadmin/gemeinsamedateien/mediathek/broschueren/201811_Brosch_LausitzThesen.pdf

To móžemy hnydom praktisce nałožować: swobodne rumy za serbšćinu. Hdźež nas ani „wuwažena dwurěčnosć“ ani „mit mir müssen Sie schon …“ wobćežujetej, ale so na wšěch runinach serbuje – a hewak ničo, wšojedne, wo čo dźe. A komuž to so nochce, njech je Němc: prošu němy! Štóž je jedne lěto w serbskej conje žiwjenje zmištrował, njech je skrućeny posoł rěče w druhich kónčinach Łužicy.

Syć rěčnych rumow a narodnych drastow

25. November 2018

Pjatk nawječor na předstajenju knihi „Slěpjańska burska drasta. Dźěćetko“ (teksty a wuběr fotow: Elvira Rathner) we wjesnej cyrkwi je so tež Werner Bejma,

http://www.regionalkultur-lausitz.de/%C3%BCber-uns/vorstand/

předsyda towarstwa za hajenje regionalneje kultury srjedźneje Łužicy, słowa jimał. Wón je spontanje z Wojerec přichwatał angažement za narodnu drastu podpěrujo, kaž wón serbsce powědaše. Bejma, dołholětny prócowar na tutym polu, sej syć iniciatiwow za serbske drasty wot Slepoho hač do Chrósćic přeje.

Wolfgang Goldstein, nawoda wyšeje šule, komunalny politikar, awtor wšelakich musicalow a hłowny rěčnik zarjadowanja, je so za to wuprajił, zo kóžda wjes tež přichodnje „swoje dźěćatko“ změje – w Slepjanskich kónčinach je jich wosom.

W srjedźišću našeje dźěławosće za přichod Serbstwa steji drje tworjenje rěčnych rumow. Ale tute rumy trjebaja konkretny lokalny ramik – a to su nałožki kaž dźěćetko a tež drasty. Zo njestej pochad a nastaće „dźěćetka“ znatej, kaž w knize zhonimy, njewadźi, wšako njeje ničo tak zajimawe kaž to potajne, takrjes z njebjes padnjene …

Deficity demokratije na kromje Serbstwa

24. November 2018

W najnowšej rubrice „Nakromne mysle“ SN, kotraž je wočiwidnje jeničce ludźom přistupna, kotřiž do sceny „sejma“ słušeja a z tym na kromje Serbstwa steja , so njerunosć Delnich a Hornich Serbow tematizuje a jako rozrisanje paritetiske wobsadźenje tutuho gremija „předawa“: z dwanaće delnjo- a dwanaće hornjoserbskimi zastupjerjemi.

Najwažniši zakładny princip demokratiskeho wolenja kóždeho sejma pak je, zo ma kóždy hłós samsnu wahu a wuznam. Tohodla so wólbne wokrjesy do wšěch wólbow do krajneho a zwjazkoweho sejma hamtsce přepruwuja a so po ličbje wobydlerstwa tak přiměrjeja, zo bychu někak jenak wulke hladajo na wolerstwo wostali. Njeznaju ani jeničkeho Delnjeho Serba, kiž twjerdźi, zo je w Delnjej Łužicy telko Serbow kaž w Hornjej Łužicy. Potajkim „sejm“ hornjoserbskeho wolerja masiwnje diskriminuje; tajka zestawa projadneho parlamenta njeby před žanym wustawowym sudnistwom wobstała.

W konkretnym padźe je to wězo wšojedne, přetož tón „sejm“ ma – kaž je delnjoserbski spěwytwórc, kabaretist a powědar Bernd Pittkunings w Nowym Casniku zwěsćił – prawniski status kliki młodostnych před Choćebuskej měškanskej halu. Zo ludźo w „sejmje“ to hinak widźa, njech je. Woni su tež pisomne wotprajenja prominentnych politikarjow jako gratulaciju mylnje interpretowali. Tajka zdalenosć z reality pak k jich politiskej kulturje słuša, wšako běše iniciatiwna skupina za „sejm“ hižo tehdom w Braniborskej po rozmołwach z frakcijemi realneho parlamenta wo přihłosowanju politikarjow rěčeli, štož bu potom wot potrjechenych dementowane.

Pobrachawace runostajenje wšelakich serbskich regionow je pak woprawdźe brach našeje narodnostneje politiki. Zo so centrale wšěch serbskich institucijow w Budyšinje koncentruja, njeje w porjadku. So wě, zo ma Choćebuz tohorunja narok na centralne sydło institucije, a zo w załoženskim měsće třěšneho zwjazka, we Wojerecach, institucionelne Serbstwo oficielnje docyła zastupjene njeje, je skandalozne. Tomu dyrbimy wotpomhać – přez zhromadne lobby-dźěło diskriminowanych regionow, potajkim nic přez pseudoparitetiske wuličenje, ale skutkownu kooperaciju. Do dźěła zdar!

Hdyž smy jedyn lud a hižo nic dwaj kmjenej, maja so wjetšina resp. mjeńšina po temach a nic po pochadźe tworić. To so tež stawa. Ja ani jeničke wothłosowanje w zwjazkowym předsydstwje Domowiny njeznaju, hdźěž su so haj- a ně-hłosy z „lěhwomaj“ Hornjeje a Delnjeje Łužicy kryli. A regiony su ze župami zjawnje reprezentowane. To je demokratija bazy porno prědowanjam ideologow.

Ja „sejmej“ přeju …

21. November 2018

Kaž Bernd Pittkunings z Choćebuza w swojim nastawku za aktualny „Nowy Casnik“ prawje piše, njeje serbski lud ze „sejmom“, kiž bu wot „2,13 % serbskeje ludnosće woleny“ a ma „prawnisce status kliki młodostnych před Choćebuskej měšćanskej halu“, lěpje zastupjeny hač z Domowinu a serbskimaj radomaj.

Ja sej dowolu wudospołnić: Historiski běše na skonstituowanju „serbskeho sejma“ jeničce wobraz ze žonami we wšěch (!) serbskich drastach, samo Mužakowskej. Za to sym „sejmej“ dźakowny.

Hewak móžu Pittkuningsej tež chwalbje „wusahowaceho nowinarskeho dźěła“ woneho „serbskeho sejma“ přihłosować. Tež kaž su woni nětk ze zdwórliwych wotprajenjow wobdźělenja politikarjow na swjatočnym akće „gratulacije“ sčinili, je kedźbyhódne. Ale nic trajnje spomóžnje skutkowace. Sakske Nowiny su před něšto dnjemi we wulkej rozprawje hakle zwěsćili, zo je drje wjele medijow najprjedy interpretaciju propagandy bjez pruwowanja přewzało, zo je woleny gremij „sejm“, štož pak, tak awtorka SZ, njetrjechi.

Posledni mytos z PR-produkcije „serbskeho sejma“ je teza, zo to přichodnje kaž pola Samow póńdźe, hdźež je so dale a wjac ludźi w běhu lět na wólbach swójskeho parlamenta wobdźěliło. Wězo přerězny němski žurnalist njewě, zo stej našej ludaj hižo tohodla njepřirunujomnej, dokelž je samska identita genealogiska; zawjazowacy zakład serbskosće čłowjeka pak njeje, zo ma serbsku wowku. Nimo toho bě na prěnich wólbach tam jadro ludnosće wobdźělene, pola nas je runje serbski „jadrowy lud“ najbóle zdaleny.

Najebać to přeju wolenym čłonam „serbskeho sejma“ duchapołne wuradźowanja, pěstowanje serbskeje zhromadnosće dale a bóle w serbskorěčnej komunikaciji, a konkretne praktiske namjety, kotrež móža wšěm prócowarjam we winicy narodneje politiki pomhać. Hišće rjeńšo by wězo było, jeli byšće so na aktualnych „twarnišćach“ gratu přimali.

Byrnjež wospjet činił, ale načasne žołmy fake news su tež w našich kónčinach sylne, chcu jenož na to skedźbnić, zo ani wotbagrowanje serbskich wjeskow ani pobrachowacy wučerjo a duchowni tuchwilu (!) eksistencu serbskeho ludu njewohrožuja. Naš najwjetši aktualny problem runje na polu kubłanja je wobnowjenje rěčnych rumow (hesle: serbske rjadownje, woprawdźita imersija). Spodźiwne dosć, zo k tomu dotal wot zastupjerjow ideje „sejma“ ničo słyšał njejsym.

Do dźěła zdar! Najradšo tam, hdźež nam dźěło do rukow hlada.

Domowina w statnej kencliji: Serbski lud a wuhlowa komisija

20. November 2018

MEDIJOWA INFORMACIJA

DOMOWINA w statnej kencliji – strukturna komisija w přichodnych dnjach kónčnu rozprawu wozjewi

Na přeprošenje statneho ministra Olivera Schenka wobdźěleše so předsyda Domowiny, Dawid Statnik na wuměnje informacijow nastupajo komisije “Rozrost, strukturna změna, dźěło” dnja 20.11.2018 w statnej kencliji w Drježdźanach.

Statnik k tym: “Po nam předležacych informacijach móže hižo w přichodnym tydźenju kónčna rozprawa komisije předležeć.” Hač rozprawa konkretny datum za skónčenje wudobywanja brunicy mjenuje, njeje hišće jasne.

Naspomnjenje namakało je mjeztym pak serbski lud a to hižo w mjezyrozprawje komisije. Wot linki 501 je wopisane, zo bu we Łužiskim rewěrje wjac hač 25.000 wobydlerjow přesydlenych. Tole poćežuje, tak w rozprawje dale, mjez druhim tež Serbow při prócowanju wo zdźerženje kultury a identity.

Runje tak pokazuje so wot linki 1447 na to, zo zapřija potrjeba spěchowanskich programow tež spěchowanje kultury a identity Serbow. Z tym ma so wobydlerski a towaršnostny angažement regiona skrućić.

Statnik k tym: “Witamy mjezystaw, widźimy pak tež potrjebu polěpšenja. Tak přejemy sebi mjenowanje Serbow jako lud, tak kaž to wustawje kraja Braniborskeje a Swobodneho stata Sakskeje definujetej. Dale přejemy sebi při naličenju tež mjenowanje rěče, je dźe to najwažniša kajkosć identifikacije serbstwa. Naspomni-li so tež rěč, je móžno, wotpowědne spěchowanske programy formulować.”

Link k rozprawje komisije: https://www.kommission-wsb.de

Dawid Statnik

předsyda | pśedsedaŕ | Vorsitzender

Domowina: Spěchowanje serbšćiny do wuwića struktury we Łužicy słuša!

20. November 2018

DOMOWINA w rozmołwje z ministerskimaj prezidentomaj a Łužiskim kołom

Krótko do wozjewjenja kónčneje rozprawy komisije “Rozrost, strukturna změna, dźěło” (tež brunicowa komisija) zetkaštaj so ministerski prezident Braniborskeje dr. Dietmar Woidke a ministerski prezident Sakskeje Michael Kretschmer we Wojerecach z Łužiskim kołom. Nimo zastupjerjow komunalneho zwjazka a zastupjerjow wokrjesow Łužicy běše tež předsyda Domowiny, Dawid Statnik přitomny.
“Strukturna změna njeje jenož prašenje dźěłoweho městna. Mamy to jako cyłotny proces potrjecheneho widźeć.”, tak Statnik. Dale pokaza na wažnosć, zo so strukturna změna wědomostnje přewodźuje. “Bjez toho”, tak Statnik, “njeje móžno, běžne wuwića kmanje reflektować.”

Dale pokaza tež na situaciju Serbow: “Njejsmy jenož tradicija a turistiska atrakcija, smy žiwy lud. 100 lět brunicy woznamjenjeja za nas wjac hač 130 zhubjenych wsow a tysacy wot čłowjekow, kotrež su swoju domiznu a serbsku rěč zhubili.”.

W dotalnej mjezyrozprawje komisije so mjez druhim zwěsći, zo je so serbski lud přez aktiwity wudobywanja brunicy we łužiskim rewěrje wosebje poćežowało a zo je to měło wulke wuskutki na prócowanja Serbow k zdźerženju swojeje kultury a identity.

Statnik apelowaše na komunalnych zastupjerjow, zo měli tež tutón wažny aspekt strukturneho wuwića wobkedźbować. Domowina wočakuje, zo měli so konkretne naprawy k spěchowanju serbskeje rěče a identity do spěchowanja zapřijeć.

Statnik k tym: “Wjetši dźěl loga Łužiskeho koła je w barbach serbskeje chorhoje. Njezabudźće to při Wašich jednanjach.”

PRESSEINFORMATION

DOMOWINA im Gespräch mit den beiden Ministerpräsidenten und der Lausitzrunde

Kurz vor der Veröffentlichung des Endberichtes der Kommission “Wachstum, Strukturwandel und Beschäftigung” („Kohlekommission“) trafen sich in Hoyerswerda die beiden Ministerpräsidenten der Länder Brandenburg und Sachsen dr. Woidke und Kretschmer mit Vertretern der Lausitzrunde. Hierbei handelt es sich um ein Bündnis der vom Bergbau betroffenen Lausitzer Kommunen. Neben den Kommunalvertretern und den Vertretern der Landkreise nahm auch der Vorsitzende der Domowina, David Statnik teil.

„Der Strukturwandel ist nicht nur eine Frage der Arbeitsplätze. Wir müssen den ganzheitlichen Prozess der Betroffenen sehen.“, so Statnik. Weiter verwies er auf die Notwendigkeit, den Strukturprozess wissenschaftlich zu begleiten. Statnik hierzu: „Ohne das Knowhow der Transformationswissenschaft wird es nicht möglich sein, die laufende Entwicklung zu reflektieren.“

Ferner verwies Statnik auf die Situation der Sorben/Wenden: „Wir sind nicht nur Tradition und touristische Attraktion, wir sind ein lebendiges Volk. 100 Jahre Braunkohle bedeutet für uns mehr als 130 verschwundene Orte, sowie tausende von Menschen, die Ihrer Heimat und sorbischer/wendischer Sprache entrissen wurden.“.

Die Kommission stellte in ihrem Zwischenbericht fest, dass durch die Auswirkungen des Braunkohletagebaus im Lausitzer Revier das Volk der Sorben/Wenden besonders belastet war. Das hatte und hat starke Auswirkungen auf ihr Streben um den Erhalt ihrer Kultur und Identität.

Statnik appellierte an die anwesenden kommunalen Vertreter, dass auch dieser wichtige Aspekt der Strukturentwicklung beachtet werden muss. Die Domowina erwartet hier konkrete Maßnahmen zur Förderung der sorbischen/wendischen Sprache und Identität.“

Statnik dazu: „Der Großteil des Logos der Lausitzrunde ist in den Farben der sorbischen/wendischen Fahne. Bitte vergessen Sie das bei Ihren Verhandlungen nicht.“

Z přećelnym postrowom

Z pśijaznym póstrowom

Mit freundlichen Grüßen

Dawid Statnik

předsyda | pśedsedaŕ | Vorsitzender

Přichod biosferoweho rezerwata serbsce

19. November 2018

https://www.biosphaerenreservat-oberlausitz.de/de/content/neues-rahmenkonzept-des-biosp%C3%A4renreservates-ist-da

na štyrceći stronach. Wšo serbsce. Nowa doba runohódneje serbšćiny w našej domiznje. A nětk čitajće prošu. 😊

„Sakski krajny sejm“ dźensa předstajeny

15. November 2018

Prezident sakskeho parlamenta, Rößler (CDU, srjedźa) ze serbskimi zapósłancami (w.l.) Šimanom, Mikławškom (CDU) a Kozelom (Lěwica) při nimale konspiratiwnym předstajenju noweje serbskeje tafle na nowotwarje krajneho sejma. Hłowny zachod wšědneho dnja pak je druhdźe 😎.

Mój prěni interview jako nowy župan

14. November 2018

https://www.mdr.de/serbski-program/rozhlos/aktualne-prinoski/audio-879420.html