Archive for Januar 2019

Serbja stolicu njetrjebaja

31. Januar 2019

Na zapřijeće „Budyski centralizm“ jedni ze zahoritosću, druzy z rozhorjenosću wotmołwjeja. Wobĕmaj praju, zo to prowokacija njeje, ale strategija 😎.

Hač do powójnskeho časa we Wojerecach runja druhim kónčinam čiłe zjawne serbske žiwjenje eksistowaše. Załoženske město Domowiny běše drje centrum Serbstwa, ale ani stolica ani monopol. Z 1844 je tu wjele serbskich časopisow wuchadźało (hlej z archiwa Serbskeho instituta z ruku wotpisanu lisćinu), zdobom pak tohorunja w Budyšinje.

W połstatych lětach je knježaca politika z Wojerowskich kónčin připlack Čorneje Pumpy sčiniła – Serbstwo bu na bok stłóčene. Město toho je so cyłk serbskich institucijow w Budyšinje koncentrował. Jako monopol, dawno njeje hižo ćišćaneho serbskeho słowa z Wojerec, a ptačokwasny program tu njenamakaš. Na přikład.

Nětko so nawodźa centralizowanych serbskich institucijow w lisće kultusowymaj ministromaj Sakskeje a Braniborskeje hórša, zo bywa dale a mjenje serbskich rěčnych rumow. Na tym pak je prěnjotnje kumštne centralizowanje serbskeho institucionelneho žiwjenja wina, kotrež su po přewróće nowi zamołwići z doby NDR dale wjedli.

Tohodla steji nětkole rozbiwanje centralizma na dnjowym porjedźe, hdyž chcemy we wjele regionalnych bjesadach a serbskich kołach žiwy serbski lud do dobreho přichoda přewodźeć. To njepomha jeničce Wojerecam, ale tež Chrósćicam, Choćebuzej, Malešecam atd.

Wuhladko w Krabatowym młynje

30. Januar 2019

Sobotu w 11.45 hodź. so přichodne wusyłanje serbskeje telewizije MDR „Wuhladko“ započnje. Wažna tema je namjet zaměstnjenja cyłołužiskeho serbskeho centruma w Krabatowym młynje w Čornym Chołmcu. Tež jako zahajenje regionalizowanja spěchowanja serbskich rěčnych rumow. By rjenje było, byšće-li sej to wobhladali a sobu diskutowali.

Interview w „Radio Lausitz“ wo nowymaj serbskimaj kubłanišćomaj

25. Januar 2019

Jako Wojerowski župan sym so z rozhłosowym sćelakom Radio Lausitz wo namjeće noweju serbskeju kubłanskeju institucijow – za dźĕći a dorosćenych – rozmołwjał. Štož njesłyšiš: Redaktor je so z „Božemje“ rozžohnował 😊.

https://www.radiolausitz.de/#!/beitrag/positives-echo-auf-vorschlag-fuer-sorbisches-kinderzentrum-571421/

Cyłołužiski centrum za dźěći z wusměrjenjom na aktiwne serbowanje (w Krabatowym młynje z wotnožku w měsće) je nowostka. Hornjoserbska rěčna šula by zrowastanjenje było, kotrež wšitcy serbscy politikarjo, hač Kozel abo Šiman, chcedźa 😉.

Tajka institucija za dorosćenych po přikładźe tehdomnišeje rěčneje šule w Minakale (hač 1993) dyrbimy wězo tam zaměstnić, hdźež je najwjac potrjeby. Wšako je prěnjotny programatiski zaměr Załožby za serbski lud stabilizowanje a wutworjenje rěčnych rumow.

Z tym regionalizowanje spěchowanja Serbstwa zahajimy – na dobro wšěch Serbow.

„Šula sama njezamóže maćernorěčnosć stworić“

19. Januar 2019

… praji dr. Viktor Zakar, nawoda delnjoserbskeho wotrjada RCW w Choćebuzu, w interviewje z Alfonsom Wićazom za přiłohu „kultura a wuměłstwo“ Serbskich Nowin. Bjez konsekwentneho serbowanja tež zwonka wučby njeńdźe. To je za Serbstwo bytostne prašenje, dokelž porno folklorje je rěč „rozeznawanski segment serbskeje identity“. Folklora „bywa tež wot němskeje ludnosće praktikowana“.

Rěči pak regionalizowanje spěchowanja tyje, tohodla Zakar namjet noweje serbskeje institucije, na serbowanje dźěći wusměrjeneje a w Krabatowym młynje zaměstnjeneje, podpěruje. Wotpowědny wotrězk z interviewa Piwarc rady dokumentuje. Za financnu periodu załožby za serbski lud z lěta 2021 trjebamy nowy kompas: W srjedźišću maja wšelake regionalne rumy stać.

Nowa institucija za wjac serbowacych po cyłej Łužicy

18. Januar 2019

https://m.lr-online.de/lausitz/hoyerswerda/meinung/sorbisch-muss-attraktiver-werden_aid-35505049

Smy za swoju rěč sami zamołwići

15. Januar 2019

Rěčne rumy njetrjebamy sej wot stata žadać, ale mamy a móžemy je sami wšudźe wutworjeć. Tohodla so listej nawodow serbskich institucijow kultusowymaj ministromaj dodźiwać njemóžu. Minister Piwarc to snadź hišće njewě, ale blogowar Piwarc by tu nimale wšě němskorěčne rumy w serbskich institucijach naličić móhł 😎.

Smy rěčnje tolerantni dosć; na přikład mi aktiwny čłon folklorneje skupiny praješe: Hdyž je Čorna Pumpa dotwarjena była, je mój nan přestał, w swójbje serbować. Ja chcu spěwy a reje hajić, ale serbšćinu za swoje žiwjenje njetrjebam. – To respektuju a wjeselu so, zo móže tuta wosoba z tym žiwa być, hdyž za samsnym blidkom stejo w jeje přitomnosći ze Serbowku serbuju, kotrejž je pěstowanje maćeršćiny srjedźišćo jeje serbskeho žiwjenja.

So wĕ, zo su tež ludźo bjeze znajomosćow našeje rĕče w třěšnym zwjazku jako čłonojo witani, a wjele jich mjez nami we Wojerowskich kónčinach runja Delnjej Łužicy mamy. Zdobom je stoprocentowsce jasne: Župne předsydstwo je wažny rěčny rum, a njepisana, ale husćišo wuprajena prěnja sada kodeksa župneje komunikacije rěka: Njerěčimy z nikim žane němske słowo přewjele 😊. Štóž je serbsce wuknyć započał, dyrbi w rozmołwje z nami něšto přiwuknyć móc.

Naša jednanska rěč je njepowalna ertna a spisowna serbšćina. Přewjele so wo kubłanju rěči. Najwažniši instrument wukmanjenja w rěči je jeje wšĕdne nałožowanje we wšěch wobłukach žiwjenja. Online-słownik je dźensniši dźeń kóždemu přeco přistupny, je darmotnych piskitkow za online-přiswojenje rěče. Njeje hižo wurěčow za dołhodobnje hubjenu serbšćinu. 😉

A komuž so ćišćana serbšćina lubi, kotraž so woprawdźe derje čita, njech sej nimo něšto aktualnych wuwzaćow stare knihi ze šěsćdźesatych, sydomdźesatych lět abo starše wobstaraj a bohatu słowjansku serbšćinu wužiwaj. Kóždy organizm wšědne nastorki trjeba – a rěč tež. Stata-wumóžnika pak njetrjebamy.

A šule? Na internetnej stronje znateje serbskeje šule čitamy: „Smy Serbja.“ Na tutym zakładźe steji kruty kubłanski dom. Hdyž je město toho dwu-, bi-, inter- a njewěm kotra -osć, budźe, kaž Němc praji, „wischiwaschi“. A rěč so rozpušća. Někotři Serbja su 2plus a z tym koncept sebjewotstronjenja Serbstwa wunamakali. Snadź budźe to jónu Piwarc Piwarcej pisać.

Statnik namjet Piwarca za Wojerecy podpěruje

14. Januar 2019

https://www.lr-online.de/lausitz/hoyerswerda/domowina-chef-fuer-sprachzentrum-an-der-krabat-muehle_aid-35617877

Znajmjeńša wobsahowje . Tak mamy běłym blakam regionaleho spěchowanja rěčnych rumow zadźěwać.

Nowa serbska hudźba Lipšćanskeje spěwarki

13. Januar 2019

http://www.dieherrmann.de/bruhwarm/

„Hdźe je twoja słowjanska wutroba?“

13. Januar 2019

https://player.vimeo.com/video/299754686

Hudźba za njedźelu 😊.

Serbski centrum do Krabatoweho młyna!

8. Januar 2019

„Sorbisch-Zentrum an der Mühle?“, http://www.lr-online.de

https://m.lr-online.de/lausitz/hoyerswerda/sorbisch-zentrum-an-der-muehle_aid-35504949

_____