Archive for August 2019

Serbske dźěłowe městna su rjap regionalizacije

29. August 2019

Loni běštej we Wojerecach dwě „serbskej dźěłowej městnje“: regionalna rěčnica Domowiny a referent zarjada třěšneho zwjazka. Nětkole je jich pjeć: Nowa serbskorěčna sobudźěłaćerka za serbsku kulturu w Krabatowym młynje a dwaj přełožowarjej w serwisowym běrowje za serbsku rěč su so přidružili. Potajkim stopnjowanje wo 150 procentow w běhu jědnaće měsacow, štož zdobom pokazuje, zo je wšo relatiwne …

Kelko serbskich dźěłowych městnow (nimo pěstowarnjow a šulow) je w Budyšinje? Potajkim dźěłowe městna w serbskich institucijach resp. na zarjedźe. Štóz dokładnu ličbu znaje, njech mi praji. Ja tukam na wjac hač dwěsćě. To njeje porok, ale zwěsćenje fakta, kotryž předwidźanej regionalizaciji spěchowanja rěčnych rumow hišće njewotpowěduje.

So wě, zo mam perspektiwiske předstawy wo přichodźe: znajmjeńša połsta serbskich dźěłowych městnow we Wojerecach, załoženskim měsće serbskeho třěšneho zwjazka a cyłołužiski centrum. Widźiće, zo njejsym na dospołnu statistisku runowahu wusměrjeny, ale skromnišo na přiměrjeny podźěl. Wězo maja so dalše tajke w druhich regionach zaměstnić. Dokelž su serbske dźěłowe městna z rjapom serbskeho žiwjenja w regionach.

To je tež krajnopolitiske wužadanje. Přiwšěm dźe wo tworjenje so hodźacych politiskich ramikowych wuměnjenjow. Kóždy njech po našej serbskej politiskej tradiciji w „swojej“ stronje za to wojuje. Sym plakaty „Rumy za rěč“ Lěwicy wupjekł – jako pokiw na jadro serbskeje narodnostneje politiki. A swojemu bjezposrědnjemu słužbnemu šefej Ricej Gebhardtej, kiž chce so w nowej legislaturnej periodźe wo serbske naležnosće jako „wěc šefa“ starać, budu poboku, k tomu přinošować, zo so po lětdźesatkach knjejstwa centralizacije něšto na dobro Serbow w regionach hiba.

Krótko do wólbow je dotalna knježaca strona hišće znamjenja stareje doby roznjesła: nowu „rěčnu šulu“ (bjez konkretneho plana, kaž jedyn docent sam serbskemu rozhłosej praješe) – w Budyšinje. Nowu „manufakturu přichoda“ k temje wuwiće Serbstwa w dobje změny struktury, nic w brunicowym rewěrje, ale po zdźělence ministerskeho prezidenta w Budyšinje. To wšo něšto dnjow do wólbow do krajneho sejma . Jasne poselstwo to je.

Budyšin a Wojerecy = Drježdźany a Lipsk Łužicy

24. August 2019

Piwarc za nowy produktiwniši poměr mjez Budyšinom a Wojerecami piše – w blogu župana za wšěch:

https://hoywoy.home.blog/2019/08/24/hoyerswerda-lost-bautzen-ab-leipzig-und-dresden-der-lausitz/

Kandidat za serbsku radu: Alex Pólk

15. August 2019

received_495795874582335

Župa „Handrij Zejler“ Wojerecy namjetuje Alexandera Pólka jako kandidata za wólby Rady za serbske naležnosće při Sakskim krajnym sejmje.

Wopodstatnjenje namjeta:

Alexander Pólk ma serbsku swójbu a so na wšelake wašnje w serbskim towaršnostnym žiwjenju angažuje, jako organist we wjacorych katolskich wosadach a jako sobuzałožer a skutkowny čłon kluba młodych Serbow we Wojerecach. Wón je kruće w serbskich tradicijach zakótwjeny a zdobom za nowymi pućemi do přichoda pyta. Alexander Pólk je połnje elana a čerstwych mocow, zajimy serbskeho ludu napřećo sakskemu parlamentej z krutym rjapom a ze swojim přećelnym, zdwórliwym razom zastupować.

Tak słuži wón wosadnemu žiwjenju w Hornjej Łužicy a wutworjenju nowych rěčnych rumow w geografisce srjedźnej Łužicy. Alexander Pólk je tež politisce aktiwny a so ze strukturami politiskeho jednanja derje wuznaje. Jako stawiznar historiske pozadki dźensnišich poměrow kritisce wobkedźbuje. Na hłownej zhromadźiznje Domowiny je so wón z kedźbyhódnej narěču za spomóžnu jednotu Serbow zasadźował. Wón sam je hižo tři lěta aktiwny za iniciatiwu „Serbski sejm“ a je mjeztym woleny čłon tutoho gremija.

Runje regiony zwonka tak mjenowanych jadrowych kónčin su w so nachilacej dobje wudobywanja brunicy a změny struktury wužadane, serbsku regionalnu identitu jako zhromadne znamjo identifikacije ludnosće wuwiwać a serbske rěčne rumy jako swětłownje Serbstwa sebjewědomje dale wutworjeć. Smy přeswědčeni, zo Alexander Pólk w serbskej radźe zajimy wšěch Serbow derje zastupuje.

Při wšěm jeho zapalu za dobre argumenty, kotrež je sej wón w rešeršach a diskusijach nadźěłał, je wón kóždy čas nowym dopóznaćam wotewrjeny. Wón rady raznje argumentuje, ale ženje zasakle, tohodla je Alexander Pólk žiwe wobohaćenje kóždeho demokratiskeho gremija. Runje w tuchwilnej nutřkownje a wonkownje napjatej situaciji je wón posoł pragmatiskeho twarjenja mostow – w Serbach samych a mjez Serbami a dalšimi akterami politiki, kultury a cyłeje towaršnosće.

Marcel Brauman

župan

PS.: Wón je stawiznar M.A., wědomostny wolontar w Serbskim muzeju, Budyšin, čłon Maćicy Serbskeje a zapósłanc Serbskeho sejma, dołholětny čestnohamtski organist we wjacorych serbskich katolskich wosadach, wědomostnje specializowany na stawizny Serbow w 20. lětstotku.

Přikład Łaz

4. August 2019

Poprawom sym wólbneho boja dla wšě dalše terminy w žnjencu šmórnył – nimo dweju njewobendźomneju za Wojerowsku župu. Ale spěchowanske towarstwo zetkanišća doma Zejlerja a Smolerja we Łazu je mje zawjedło 😊.

Najprjedy je mejlka dóšła. Přećelny němski tekst na „sehr geehrter Herr Piwarc“. To hišće ženje njedóstach. Potom na pisanskim blidźe dotalneho běrowa župana we Wojerowskim domje Domowiny (kotryž sym regionalnej rěčnicy wotedał, zo by so we wulkej stwě na prěnim poschodźe nowy serwisowy – přełožowanski běrow zaměstnić móhł) ryzy serbske wosobinske přeprošenje wuhladach.

Potajkim so pjatk nawječor do Łaza podach, hdźež sym najebać prózdniny połnje wobsadźenu rumnosć nadešoł. Zahajenje wustajeńcy „fantazije w drjewje“ Alojsa Šołty ze Žuric a předstajenje nastaća noweje „serbskeje lubosćinskeje ławki“ (tak předsyda Reinhardt Schneider) z duboweho drjewa, stworjeneje z rukow tutoho serbskeho wuměłca.

Njejapcy rěkaše, zo ma nětkole župan z wuměłcom a zastupjerku Załožby za serbski lud ławku wonka před domom při durjach wotkryć. Bohudźak běch w mojej mužacej narodnej drasće 😉, ze serbskej krawatu. To so k serbskim chorhojčkam na zakrytej ławce hodźeše. Mojej foće wo podawku móžeće sej w facebook-skupinje „Alle Hoyerswerdschen Mädels und Jungs“ wobhladać.

Na ławce čitamy (scomter němskim přełožkom): „Hołbik dwě běłej nóžce ma“. Zwotkel to je, moji čitarjo sami wědźa. Za mnje je tuta drjewjana „serbska wizitka“ wuraz inowatiwneho načasneho Serbstwa. Mól něšto noweho. Na domje samym su dawno hosćo w pjeć rěčach witani: němsce, serbsce, čěsce, pólsce, jendźelsce. Njech wotnětka po Łužiskej jězorinje pućujo na nowej serbskej ławce wotpočuja.

Tón tekst pak jenož pisam, zo bych na kóncu serbskorěčny raz zarjadowanja chwalić móhł. Andreas Kirschke je ryzy serbsce zahajił a wšo rozkładł, doniž njeje hišće němske zjimanje podał. To je tule we Łazu z dobrej tradiciju, byrnjež lědma štó serbsce rozumił. Nichtó so njehórši, dokelž je tajke wašnje jim samozrozuliwy wuraz regionalneje serbskosće.

Nócny són SPD: Domowina + sejm = nowa serbska institucija na zakładźe zakonja

1. August 2019

20190801_100930_resized

Harald Baumann-Hasske je za serbske wěcki přisłušny zapósłanc frakcije SPD w Sakskim krajnym sejmje. Wón je tež prawiznik, tohodla so rady prawniskim naležnosćam wěnuje. Poprawom dźěše w nócnej debaće sakskeho parlamenta do prózdnin wo namjet frakcije Lěwicy, Łužicu jako kompetencny region za europsku mjeńšinowu politiku wuwiwać:

http://edas.landtag.sachsen.de/viewer.aspx?dok_nr=17599&dok_art=Drs&leg_per=6&pos_dok=&dok_id=256170

Porno zapósłancej Hajkej Kozelej, kiž je wězo k namjetej swojeje frakcije rěčał, je Baumann-Hasske po někotrych jara powšitkownych přispomnjenjach swoju přihotowanu narěč k protokolej dał. Potajkim wón ničo dale njepraješe, hlej stronu 9736 mjeztym internetnje přistupneho protokola sejma w Drježdźanach:

http://edas.landtag.sachsen.de/viewer.aspx?dok_nr=94&dok_art=PlPr&leg_per=6&pos_dok=202&dok_id=undefined

Na stronje 9745 namakaće potom to, štož chcyše prajić. Po – w tutym dypku – spodźiwnym porjedźe sejma płaći narěč jako narěč, hdyž so na tute wašnje w protoklu jewi, byrnjež nichtó na plenarnej žurli na wědomje njebrał, a wězo tež bjez zwučeneje diskusije. A kelko ludźi do protokola hlada, tak a tak njewěm. Po mojim měnjenju ma prezidij sejma radšo realistiski dnjowy porjad schwalić – město narěčow, kotrež su jenož na papjerje.

To štož Baumann-Hasske njepraješe – pisać daše, njeje pódlanskeho razu. Wón wočakuje faktisce, zo so Domowina a „Serbski sejm“ na nowu instituciju dojednatej, kotraž budźe po tym přez změnu Serbskeho zakonja jako zastupjerka serbskeho ludu tež zakonsce zakorjena. Dokelž Baumann-Hasske w tutym zwisku rěčeše – njerěčeše. Jara chrobła spekulacija, wšako na tajkim projekće po mojich informacijach ani Wojerowski župan wobdźěleny njeje. 🙂