Archive for the ‘Braniborska’ Category

Nowy narodny projekt: Jazykowe „r“

18. November 2017

Zo Češa, hdyz zdaloka Serbow w bjesadźe słyšaja, mysla, zo su woni Němcy, ma nimo dale a bóle přeněmčeneje fonetiki tež něšto z jazykowym „r“ činić, kotrež hižo nimamy. Klaws Thielmann z Chasowa wopisuje w aktualnym kónctydźenskim wudaću Serbskich Nowin rozpad słowjanskeho zynka serbšćiny w běhu jedneje generacije. A wón namołwja, specifiski duch a raz serbšćiny zaso zaměrnje pěstować – jako kubłansku iniciatiwu.

To je dobra ideja za nowy zhromadny narodny kubłanski projekt wšěch Serbow Hornjeje a Delnjeje Łužicy, cyle njewotwisnje wot toho, hač widźa Domowinu abo sejmik jako ludowe zustupnistwo. Při tym je tež wšojedne, štó dotal kotry kubłanski model na šulach podpěruje. Snadź móža Delni Serbja hornjoserbskim bratram a sotram w tutym projekće samo rěčnje pomhać, wšako je w staršej generaciji Delnjeje Łužicy jazykowe „r“ po mojim zaznawanju hišće kusk bóle rozšěrjene.

Thielmann je dołho w swěće po puću był – „jako so do domizny wróćich, bě so serbšćina přeměniła.“ Štož je jemu napadynło: „Tež serbšćina měješe wězo słowjanski zynk, tehdy, we wonym času. Tajku serbšćinu zrědka hišće słyšiš, ani w serbskim rozhłosu, chiba w rozmołwje ze staršimi Serbami. Do serbšćiny je so sylny němski akcent zadobył. (…) Serbska kultura na hračkach steji. Wona wšak je wjac hač spěwy, reje, bajki, jutrowne jejka a křižerjo. Naša serbskosć je tež a skerje wašnje myslenja a mjezyčłowjeskeho wobchada, socialna zwjazanosć. Zwuraznja nazhonjenja a bytosć ludu, zrosćene w tysaclětnych stawiznach. A wšitko to so w rěči špiheluje (…)“ Abo nic wjac …Jeho facit: „Ze serbskimi słowami němsce rěčeć njepřinjese nadhódnoty.“

Tohodla je „wožiwjenje słowjanskeho zwuka“ bytostne prašenje w kubłanju. Při tym móža nam snadź nowi wučerjo z Čěskeje pomhać. Hdyž budźemy wo lěpšim spěchowanju maćernořěcnych dźěći wuradźować, prašenje słowjanskosće serbšćiny k tomu słuša. Kompetenca wšěch kubłanskich strategow – ze Serbskeho šulskeho towarstwa, Rěčneho centruma Witaj, z kruha kubłarjow a wučerjow, spěwarjow, lajskich dźiwadźelnikow atd. je prašana.

W interneće je wjele widejow, kotrež při nawuknjenju jazykoweho r pomhać slubja. Snadź móžemy jowle pokiwy na pomocliwe wideja za přiswojenje tutoho r resp. powšitkownje słowjanskeho zwuka w serbšćiny nazběrać. Móžu so hišće derje na natočenja starych serbskich dialektow w muzeju wotbagrowanych wsow w Nowym Rogowje dopomnić. To najwažniše pak je wobnowjenje wotzamknjenych serbskorěčnych rumow, hdźež njeje němčina a jeje zwuk prezentna.

So wě, zo njetrjebamy we wšěm perfektni być. Tež swětosławny něhdyši čěski prezident Václav Havel njemóžeše čěske „ř“ wurjekować.

„Wokrjesna reforma“ – potwora błudarstwa

26. Oktober 2017

W Braniborskej so z wokrjesnej reformu bědźa, kotraž je runja podobnym politiskim projektam prjedy w Sakskej a tuchwilu hišće w Durinskej – njetrjebawša. Nihdźe njeje so ženje ničo na tutym puću zalutowało, wobydlerjo maja dlěše puće a přistajeni zarjadow wjac wušparanjow.

Wokrjes Budyšin ma wulkosć zwjazkoweho kraja Posaarskeje, to je k wotcuzbnjenju ludnosće wot komunalneje politiki wjedło. Samsny sćěh měješe tak mjenowana gmeijnska reforma: Zo wobsteji gmejna kaž Njeswačidło z 19 wjeskow, kotrež kulturnje ničo ze sobu činić nimaja, je ryzy njezmysł. Zo chcychu potom hišće Njeswačidło a Rakecy zjednoćic, štož je kaž předwidźana fuzija mjez Radworjom a Wulkej Dubrawu bohudźak zwrěšćiło, je stopnjowanje njezmysła.

Serbam su powjetšenje zarjadniskich strukturow přeco na škodu. To běše w Sakskej a budźe w Braniborskej. Z něhdyšich centrow budźe slepe črjewo noweho komunalneho ćělesa. Za połsta lět budźe samozrozumliwe, zo změja tež małe wjeski zaso swojeho hłownohamtskeho wjesnjanostu, kiž móže so w zarjadniskich naležnosćach přez internet na podpěru komunalnych hamtow zepěrać. A tuchwilne wokrjesy tak a tak hižo njebudu, dokelž konstrukt z krajnym radu, kiž je bóh tón knjez, a wokrjesnym sejmikom, kiž so štyri razy na lěto schadźuje a tutomu bohej hołduje, žiwej demokratiji njewotpowěduje. Naši potomnicy njebudu so dodźiwać móc, kotre spodźiwne běrokratiske potwory su technokraća našeje doby ludźom nabrěmjenjeli.

Tohodla njejsu při tutej tematice kompromisy móžne. Hdźež so bliži „wokrjesna reforma“ abo „gmejnska reforma“, přińdźe čert, kotryž sej jeničce wotpokazanje a njepřećelskosć zasłuži. Fundament jeho błudarstwa je pozdatna „eficienca“, kotraz drje objektiwnje njeeksistuje, ale přiwisnicy tuteje přiwěrkojtosće wěrja čim krućišo do njeje, ćim bóle ličby a fakty ju wuwróćuja

NOIWINSKA INFORMACIJA

Z (wčerawšeho) wuradźowanja prezidija Domowiny

Přihoty přichodneho posedźenja Zwjazkoweho předsydstwa Domowiny stejachu w srjedźišću posedźenja prezidija Domowiny dnja 25.10.2017 we Wojerecach. Tak ma so na přikład namjet dwulětneho plana 2018/2019 za prezidij, dźěłowe wuběrki a zwjazkowe předsydstwo wobjednać.

Pod nawodom předsydy Domowiny Dawida Statnika zaběrachu so čłonojo gremija z

aktualnym stawom iniciatiwy Minority Safepack. 24.10.2017 wozjewješe FUEN, zo je so ličba 100.000 podpismow iniciatiwy docpěła. To je dobry mjezystaw. Prezidij namołwja wšitkich čłonow Domowiny, Serbow a přećelow serbskeho luda, iniciatiwu podpěrać. Informacije nadeńdźeće pod linkom http://www.minority-safepack.eu/.

Dalši tema běše wuslědk słyšenja k wokrjesnej reformje w Braniborskej, na kotrymž wobdźěleše so nimo Braniborskeje serbskeje rady tež Domowina. Prezidij slěduje měnjenju župy, zo maja so serbske struktury při procesu reformy zdźeržeć a europske předpisy mjeńšinoweho škita wobkedźbować.

Němsce: Ein weiteres Thema war das Ergebnis der Anhörung zur Kreisgebietsreform in Brandenburg. Daran hatten neben dem Rat für Angelegenheiten der Sorben/Wenden auch Vertreter der Domowina teilgenommen. Das Präsidium des Bundesvorstandes schließt sich der Position des Domowina-Regionalverbandes Niederlausitz an. Sie lautet: „Wenn keine konkreten Vorteile und Verbesserungen für das Sorbische zu erwarten sind, plädieren wir dafür, von tiefgreifenden Veränderungen der Strukturen abzusehen.“ Außerdem sei das Rahmenübereinkommen zum Schutz nationaler Minderheiten zu beachten, das auch von Deutschland ratifiziert worden ist.

Wobšěrnje zaběraše so prezidij z naležnosću kubłanja w Delnjej Łužicy. Nastupajo předležaceho naćiska nowele Serbskeho šulskeho postajenja žada sebi prezidij, zo měli so do doskónčneho wobkrućenja naćiska serbske gremije słyšeć a dotal kritizowane wobsahi diskutować. Přihłosowanje prezidija žněješe namjet župy Delnja Łužica, přewjesć zarjadowanje k temje kubłanje a wučba serbšćiny w Braniborskeje, hdźež měli so aktualne a dlěšodobne wužadanja tematizować. Termin zarjadowanja njeje hišće postajeny.

Přichodne posedźenje Zwjazkoweho předsydstwa Domowiny wotměje so 10.11.2017 we Wojerecach, přichodne regularne posedźenje prezidija 13.12.2017 w Delnjej Łužicy.

Wokrjesna reforma wotprajena (1. nazymnika):

http://www.tagesspiegel.de/berlin/brandenburg-woidke-blaest-kreisreform-ab-spd-generalsekretaerin-tritt-zurueck/20525548.html

Braniborska ma mjeztym předskok

24. Juli 2017
  • 20170812_184434W Podstupimskim knježerstwje dźěła statna sekretarka jako społnomócnjena za serbske naležnosće (http://www.mwfk.brandenburg.de/sixcms/detail.php/666337) – w Sakskej tajke wysoke zastojnstwo za serbske zajimy nimamy.
  • W Braniborskej maja znajmjeńša wěste zakonske kriterije za móžne skóržby třěšneho zwjazka Serbow – w Sakskej docyła nic.
  • Rozprawa knježerstwa k połoženju serbskeho ludu dyrbi wosrjedź legislaturneje periody wuchadźeć – a nic hakle ke kóncej kaž dotal w Sakskej.
  • Serbšćina je mjeztym runoprawna na taflach (a nic mjeńši připlack kaž w Sakskej), pućniki smědźa tež serbsce na komuny zwonka serbskeho sydlenskeho ruma pokazać – w Sakskej hišće w statusu přeća…
  • Dyrbja-li přichodnje při awtodróze stare pućniki z mjenami wotjězdow wobnjowjeć, budu wone w serbskim sydlenskim rumje dwurěčne. Tajke něšto je za Saksku serbski ministerski prezident Tilich pisomnje wotpokazał (hlej wobraz z dokumentom, tón dopokaz je sej wjele ludźi přało).
  • Gmejny a hamty (zarjad za małe komuny) dóstawaja pawšalnje tysac euro na lěto za serbsku rěč w zjwanym rumje – w Sakskej njedawa.
  • Při krajnym sejmje je němskoserbska tafla z mjenom parlamenta. W jeho domje je wupokazanje na rumnosć serbskeje rady dwurěčne, interface za techniku w rumach sejma móžeš tež serbsce nałožować – wšo to w Sakskej njeeksistuje.
  • Serbja maja prawo na rozšěrjenje dotal zakonsce postajeneho sydlenskeho ruma – w Sakskej su přisłušace gmejny w přiłoze serbskeho zakonja fiksowane.

To su jenož wosom z 16 dypkow na mojej lisćinje so złožowacej na rešerše w susodnym kraju. Sym so na wobsahi wobmjezował, hdźež je předskok Braniborskeje bjez dwěla a wobsahowje njezwadny.

Hdyž pak maja Delni Serbja politisce njedźiwajcy swojeje mjenšeje ličby a hišće mjenje serbwoacych ludźi tajki předskok před Hornimi Serbami, potom směmy so prašeć, na čimž to zaleži. Jeli bych lózy był, bych prajił: Dokelž su woni mjenje konserwatiwni a hišće mjenje poddani hač naši ludźo. So wě, zo je mi tež cyle hinaša interpretacija znata: Hdźež je Serbstwo tak a tak nimale mortwe, móža Němcy jara wulkomyslnje z nim wobchadźeć. To je hišće bóle lóze. Što je wěrnosć a konkluzija za Saksku? Pomhajće mi, čitarjo Piwarca!

Lětak krajneho knježerstwa: „Waše serbske prawa“: http://www.mwfk.brandenburg.de/media_fast/4055/Flyer%20MWfK_SorbenWenden.pdf

A štóž ma hišće prašenja abo nastorki, njech piše referentej społnomócnjeneje:

meto.nowak@mwfk.brandenburg.de

Gorholt snadź bórze woteńdźe – přewozmje Nowak najwyši serbski job w Braniborskej?

12. April 2016

Ničo złeho njemyslo čitaš na chorołožu při snědani nowiny a – wuhladaš na braniborskej stronje wobličo knjeza Martina Gorholta (SPD) na wólbnym plakaće. Połdra lěta hakle je statny sekretar w ministerstwje za wědomosć a kulturu krajny zamołwity za naležnosće Serbow. Nětkole pak chce so 59-lětny z krajnym radu we wokrjesu nad Habolu stać.

Po prěnim wólbnym kole leži z 27,1 procentom za kandidatom CDU (30,5 procentow). 27. jutrownika budu rozsudne wólby. Kandidaća AfD (18,8), Lěwicy (10,5), Zelenych (7), Piratow (1,8) atd. su won.

Gorholt płaćeše jako faworit, nětk pak rozsudźi, štó móže wjac dotalnych wolerjow druhich kandidatow za sebje mobilizować. Za dwě njedźeli wěmy, hač trjeba Braniborska noweho społnomócnjeneho za Serbow. Najlěpje by zawěsće było, hdyž by jeho referent Měto Nowak zastojnstwo přewzał. Tón je kompetentny a njećeknje do druheho hamta.

Łukojce serbske! Gratulaciju do Braniborskeje

9. Dezember 2015

http://www.t-online.de/regionales/id_76361458/siedlungsgebiet-der-sorben-und-wenden-wird-groesser.html

Stejišćo sakskeho serbskeho zapósłanca Hajka Kozela k tomu:

http://www.linksfraktionsachsen.de/index.php?section=news&cmd=details&newsid=3859&teaserId=6

Serbski dźeń frakcijow Lěwicy z Braniborskeje a Sakskeje z hosćimi jutře w Kalawje

8. Oktober 2015

http://www.linksfraktionsachsen.de/index.php?section=news&cmd=details&newsid=3762&teaserId=6

Aktualna zdźělenka braniborskeje statneje sekretarki financneho ministerstwa: 20151008_PM_ Trochowski_Zukunft_Finanzierung_Stiftung_für_das_sorbische_Volk_sichern

Wuslědki direktnych wólbow do serbskeje rady Braniborskeje: Marcus Kóńcaŕ najwjac hłosow

1. Juni 2015

http://www.mdr.de/serbski-program/rozhlos/aktualne-prinoski/audio1181946.html

 http://www.mdr.de/serbski-program/rozhlos/powesce/powesce2636.html#anchor1

Kóńcaŕ: 782 wot 1.249 hłosow.

http://www.rbb-online.de/politik/beitrag/2015/06/Brandenburg-Sorben-haben-Vertreter-fuer-Landtag-gewaehlt.html

 http://www.lr-online.de/regionen/cottbus/Neuer-Sorbenrat-in-Brandenburg-gewaehlt;art1049,5043409

 

 

„Jubilejny milion“ k stoćinam Domowiny Załožbje za serbski lud tež klětu zaso k dispoziciji

9. Oktober 2014

Rozprawje:

http://www.mdr.de/serbski-program/rozhlos/powesce/powesce2252.html#anchor1
http://www.sz-online.de/sachsen/mehr-bundesmittel-fuer-sorbische-stiftung-2945803.html

Komentary:

Norbert Barthle, etatnopolitiski rěčnik frakcije CDU/CSU w zwjazkowym sejmje:
http://www.newswalk.info/barthle-brandl-haushaltsausschuss-entschliesst-verstaerkte-minderheitenfoerderung-387759.html

Martin Gerster, čłon frakcije SPD w etatnym wuběrku zwjazkoweho sejma: http://www.aktiencheck.de/exklusiv/Artikel-SPD_Mehr_Geld_fuer_kulturelle_Vielfalt_SPD_Haushaelter_staerken_nationale_Minderheiten-6049077

Kathrin Kagelmann, rěčnica za serbske naležnosće frakcije Lěwicy w Sakskim krajnym sejmje: http://www.linksfraktionsachsen.de/index.php?section=news&cmd=details&newsid=3219&teaserId=6

Domowina nětko w Braniborskej jako třěšny zwjazk připóznata

13. August 2014

NOWINSKA INFORMACIJA

Domowina nětko w Braniborskej jako třěšny zwjazk připóznata

Domowina – Zwjazk Łužiskich Serbow z. t. so w Braniborskeje jako serbski třěšny zwjazk wotpowědnje § 4 a Serbskeho zakonja připóznaje. Tutu informaciju dósta Zwjazkowe předsydstwo Domowiny dźensa z listom statneho sekretara Martina Gorholta z Ministerstwa za wědomosć, slědźenje a kulturu w Podstupimje. Domowina bě dnja 26. meje wotpowědnu próstwu stajiła. Statny sekretar přeje Domowinje wjele wuspěcha “při spjelnjenju nowych zakonskich nadawkow”.

Pokiw na postajenje pacienta – delnjoserbsce!

28. Juli 2014

Patientenverfügung in Niedersorbisch