Archive for the ‘dobra serbšćina’ Category

Kandidat za serbsku radu: Alex Pólk

15. August 2019

received_495795874582335

Župa „Handrij Zejler“ Wojerecy namjetuje Alexandera Pólka jako kandidata za wólby Rady za serbske naležnosće při Sakskim krajnym sejmje.

Wopodstatnjenje namjeta:

Alexander Pólk ma serbsku swójbu a so na wšelake wašnje w serbskim towaršnostnym žiwjenju angažuje, jako organist we wjacorych katolskich wosadach a jako sobuzałožer a skutkowny čłon kluba młodych Serbow we Wojerecach. Wón je kruće w serbskich tradicijach zakótwjeny a zdobom za nowymi pućemi do přichoda pyta. Alexander Pólk je połnje elana a čerstwych mocow, zajimy serbskeho ludu napřećo sakskemu parlamentej z krutym rjapom a ze swojim přećelnym, zdwórliwym razom zastupować.

Tak słuži wón wosadnemu žiwjenju w Hornjej Łužicy a wutworjenju nowych rěčnych rumow w geografisce srjedźnej Łužicy. Alexander Pólk je tež politisce aktiwny a so ze strukturami politiskeho jednanja derje wuznaje. Jako stawiznar historiske pozadki dźensnišich poměrow kritisce wobkedźbuje. Na hłownej zhromadźiznje Domowiny je so wón z kedźbyhódnej narěču za spomóžnu jednotu Serbow zasadźował. Wón sam je hižo tři lěta aktiwny za iniciatiwu „Serbski sejm“ a je mjeztym woleny čłon tutoho gremija.

Runje regiony zwonka tak mjenowanych jadrowych kónčin su w so nachilacej dobje wudobywanja brunicy a změny struktury wužadane, serbsku regionalnu identitu jako zhromadne znamjo identifikacije ludnosće wuwiwać a serbske rěčne rumy jako swětłownje Serbstwa sebjewědomje dale wutworjeć. Smy přeswědčeni, zo Alexander Pólk w serbskej radźe zajimy wšěch Serbow derje zastupuje.

Při wšěm jeho zapalu za dobre argumenty, kotrež je sej wón w rešeršach a diskusijach nadźěłał, je wón kóždy čas nowym dopóznaćam wotewrjeny. Wón rady raznje argumentuje, ale ženje zasakle, tohodla je Alexander Pólk žiwe wobohaćenje kóždeho demokratiskeho gremija. Runje w tuchwilnej nutřkownje a wonkownje napjatej situaciji je wón posoł pragmatiskeho twarjenja mostow – w Serbach samych a mjez Serbami a dalšimi akterami politiki, kultury a cyłeje towaršnosće.

Marcel Brauman

župan

PS.: Wón je stawiznar M.A., wědomostny wolontar w Serbskim muzeju, Budyšin, čłon Maćicy Serbskeje a zapósłanc Serbskeho sejma, dołholětny čestnohamtski organist we wjacorych serbskich katolskich wosadach, wědomostnje specializowany na stawizny Serbow w 20. lětstotku.

Załožba njeje institut za „Serbow w Budyšinje” – nětk cyłołužisku perspektiwu zaměrnje přesadźic!

8. Juni 2019

20190607_182540_resized

Tezy z cyłołužiskeje serbskeje perspektiwy po wčerawšim zarjadowanju wo zwadnym projekće „Lawske hrjebje”

  1. Njeńdźe jeničce wo „Serbow w Budyšinje”, ale wo Serbow po cyłej Łužicy scomter jich „hnězdami” zwonka njeje.
  2. Haj, centralizowanje serbskich institucijow w Budyšinje je „historisce rostło” – pod knjejstwom SED, a tuta doba je nimo.
  3. Potrjeba Serbskeho instituta njesmě so z planami za wšě móžne realne abo fiktiwne institucije do jednoho horna mjetać.
  4. Zakład za nowowusměrjenje stejnišćow institucijow ma spjelnjenje bytostneho nadawka załožby być: spěchowanje regionalnych rěčnych rumow.
  5. W syći stejnišćow institucijow ma so cyły serbski sydlenski rum zjawnosći prezentować, zo bychu Němcy lěpje zaznawać móhli, hdźež wšudźe smy.
  6. Hornjoserbska rěčna šula słuša do wokolin ze serbskorěčnym wobswětom, potajkim do wsy w jadrowych kónčinach, na přikład do Chrósćic.
  7. Institucije, kotrež za Hornju a Delnju Łužicu dźěłaja, njesmědźa jenož na južnej kromje teritorija być, ale trjebaja sydło w centralnej Łužicy (jězorina)
  8. Galerjia za načasne tworjace wuměłstwo słuša do Wojerec, něhdyšeho stejnišća serbskeho muzeja. Tam steji twar hnydom k dispoziciji.
  9. Wuwiće stejnišcow serbskich institucijow ma so ze wšěmi župami wothłosować.

Witajće k nam na Lausitz-Tower! Stajne blido serbskich młodostnych z wuhladom

30. Mai 2019

Hdyž sy Nawi na „Stadtpromenade 11, Hoyerswerda“ nastajił, póńdźeš jowle nutř.

20190530_023147_resized

Tu před zachodom wysokodomu so dypkownje wutoru, 4. junija, w 19 hodź. zetkamy.

20190530_022932_resized

W lifće na „D“ tłóčimy, potajkim „Dach“, faktisce 12. poschod.

20190530_022957_resized

Horjeka móžeš do směra centruma a milinarnjow brunicoweho rewěra hladać.

20190529_122607_resized

Abo sej dalše dźěla města a cyłeje Łužicy wobhladać.

20190529_121016_resized

Campingstólčk, přikryw a što hewak trjebaš, móžeš sobu přinjesć, jeli chceš.

(To je projekt Domowinskeje župy „Handrij Zejler“ Wojerecy w kooperaciji z młodostnymi a w zhromadnym dźěle z měšćanskej bydlenskej towaršnosću – a druhi termin „kluba młodych serbskich swobodnych myslerjow“.)

„Crostwitz voran“ nutřka – ale prošu dale serbsce!

27. Mai 2019

Screenshot_20190526-224643_Samsung Internet

Z dobyćom jednoho mandata „Crostwitz voran“ steji Chróšćan gmejnska rada před rěčnym wužadanjom, kaž je we wsy słyšeć. Problemy kaž z jednotliwcom w Ralbicach?

Ja pak mam połnu dowěru spušćomnym Serbam w našej tajnej serbskej stolicy, zo so w komunalnym parlamenće dale serbuje – zo wostawa serbšćina jednanska rěč.

Dokelž je to naše starodawno prawo, kotrež katalog naprawow statneho knježerstwa k pozbudźenju nałožowanja serbšćiny zasadnje podpěruje – potajkim prošu zwoprawdźeć!

„Active offer“ to njeje

22. Mai 2019

sulske_prepytowanje

Snadź znajeće „active offer“. Nic wosobinsce, ale abstraktnje – jako najwoblubowaniše zapřijeće načasneje mjeńšinoweje politiki. To woznamjenja: Njetrjebaš ani wo swoje prawo prosyć ani hejaty na nim wobstać – statne instancy same maja ći na přikład nałožowanje serbšćiny poskićeć.

Čitachmy nětk dołhi titulny nastawk w Serbskich Nowinach wo dołhotrajacym prócowanju z dale a wjac wobdźělenymi wo prawo serbskeho dźěsća, při lěkarskim přepytowanju do zastupa do šule serbować. Poprawom – hlej „active offer“ – je to cyle jednorje: Starši wšěch chowancow serbskich resp. Witaj-pěstowarnjow dóstawaja awtomatiski hamtski poskitk serbowanja při „šulskim přepytowanju“. Zarjad so wo serbskorěčneho lěkarja abo přełožowarja stara.

Město toho pak zhonimy wo namołwje strašim, prošu jara swoje prawo wužić a na formularje něšto nakřižować. Štož budźe wězo tež přichodnje jenož mało ludźi činić, jeli tajki rozsud jako „njenormalny“ płaći, kiž je z přidatnymi ćežemi zwjazany. „Active offer“ to zaso njeje – zapřijeće, kotrež je w swěće našich gremijow žiwe.

Direktna demokratija w Budestecach

21. Mai 2019

Budestecy

Serbski komunalny program komunam šansu na přidatnu prezencu serbšćiny w zjawnosći skići. Štož w Braniborskej dawno běži, nětko w podobnej formje tež skónčnje w Sakskej mamy. Čim konserwatiwniše su politiske ramikowe wuměnjenja, ćim dlěše traje …

Mam to za jara dobru ideju, kaž w Budestecach zjawnosć, wšěch wobydlerjow, do pytanja za idejemi zapřijeć. Tohodla je mje tón pokiw w Sakskich Nowinach jara wjeselił. By mje wězo zajimowało, hač je hišće druhich gmejnow, hdźež su sej namjety ludnosće přeli.

Stajne blido serbskich swobodnych myslerjow na třěše srjedźneje Łužicy

16. Mai 2019

VALausitztower

Tip: Campingstólčk (a napoj scomter hrymzankami, jeli chceš) sobu přinjesć, nětk powěsć dale dać a potom hromadźe přińć.

Wuznaće wjetšiny ludnosće k serbskej identiće regiona je fundament swětłownjow serbšćiny

26. April 2019

20190426_095806_resized

Jako župan hustodosć zajimawe dopisy – w socialnych syćach abo přez blogaj – dóstawaš. Na přikład z pjera nawjedowaceje sobudźěłaćerki měšćanskeje towaršnosće: Sym so wosebje serbskeje identity našeho regiona dla do domizny nawróćiła. Priwatnje tajke wuznaće k serbskej identiće regiona nastajnosći słyšiš, hač we wjesnych towarstwach kaž w Ćisku, w rozmołwje z multiplikatorami města Wojerec abo w přihotowanju wustupa na 29. Parcowskim zetkanju.

Smy wčera na klawsurje serbskeje přirady Wojerec w Jurja Brězanowym domje Krabatoweho młyna w Čornym Chołmcu wjele wo rěčnych rumach rěčeli, kaž je to bohudźak mjeztym wšudźe w Serbach z wašnjom. Při tym je cyle jasnje, zo njeńdźe wo funkcionalitu inteligency: Naši kurdojo ze Syriskeje su trojorěčni do Němskeje přišli a zdobom ani hač do dźesać ličić njemóžachu. A štó chce so słowjanskim rěčam bližić, móže hnydom pólsce, čěsce abo rusce wuknyć, serbšćina je jenož njetrjebawša wokołopuć. Serbšćina je rěč domizny, a to je najwažniši argument za přiswojenje našeje rěče.

Najebać to budźe to w formje nawuknjenja druheje maćeršćiny tež dołhodobnje poměrnje mały dźěl ludnosće činić. Přičiny su znate. Hdyž pak krajinu samozrozumliweje serbskeje regionalneje identity změjemy, budu rěčne rumy runja hnězdam resp. serbskim swětłownjam w njej zakótwjene. Tohodla smy aktiwny dźěl noweho hibanja za „bajkojte město za swójby w krajinje Krabata a Łužiskeje jězoriny“.

https://www.instagram.com/mein_hoyerswerda/?hl=de

My sej ničo wot tak mjenowaneje „wjetšinoweje towaršnosće“ nježadamy, kaž wčera prajach. My jako Serbja mamy najwjetši ideelny pokład regionalneje identity w rukach. A naš nadawk jako organizowane Serbstwo je, swojim sobuwobydlerjam regiona tón pokład darić. A jim šansu dać, nas tohorunja wobdarjeć. Ja sym přestał, za wužiwanje rumnosćow wotnajenske zrěčenje wobzamknyć. Doba handlowanja je nimo, zhromadnje wróćo ke korjenjam! Naš dar by njezapłaćujomny był, tohodla: Dajće sej zakuzłać wot Serbstwa! A dajće nas praktiski podźěl brać na nowym hesle „žiwjenje kaž w dowolu“ #lebenwieimurlaub .

Zhromadźenstwo domoródnych a Beutesorben na dobro přeserbšćenja srjedźneje Łužicy

24. April 2019

Migracija je w serbskim konteksće dotal něšto negatiwne, a to samo dwójne: Na jednym boku je tajkich, kotřiž su nutřkownje jako wotrodźency abo wonkownje jako wupućowarjo ze Serbstwa wotešli. Na tamnym boku je připućowarjow, kotřiž su jako dźěłaćerjo do Pančic abo Halštrowskeje hole přišli a swoje wokoliny přeněmčeli. So wě, zo běše přeco tež hinašich migrantow, mjenujcy ludźi, kotřiž su so wotpohladnje abo nimowólnje přeserbšćeli. Negatiwna migracija pak so zdawa z normalitu być, pozitiwna wobdźiwanja hódne wuwzaće.

We wšěch wjetšich ludach Europskeje je tradicionelnje ambiwalentneje debaty wo migraciji: Je pozdatnje pak dobrych pak hubjenych, pak přewjele pak přemało migrantow, tu radźeneje, tam zwrěšćeneje integracije. Z toho wurostu namjety za polěpšenje mjezsobneho wobchadźenja mjez domródnymi a připućowarjemi resp. za wuměnjenja, kotrež matej takrjec wobě stronje w zmysle dobreje zhromadnosće dodźeržeć. W diskusiji mjeńšich awtochtonych ludow je po mojim zaznawanju bóle sćěhowaca polarizacija: mjez “my smy my, nas našeje tradicije dla tak a tak nichtó wot wonka rozumić njemóže” a “wotmjezowany cyłk tak a tak zańdźe, dyrbimy z sej z kubłanjom nowych přisłušnikow našemu ludu pjec”.

So wě, zo je wšědne zhromadne žiwjenje potomnikow tych, kotřiž su hižo přeco tule žiwi byli, a tych, kotřiž su so hakle njedawno přidružili, wužadowace. “Beutesorbe” wězo přećelnišo hač “kanaka” klinči, najebać to móže Serb z migraciskim pozadkom swojim nowym krajanam ze swojim njezwučenym wašnjom na čuwy hić. Jemu zrozumjenje pobrachuje, při swojich wuprajenjach – hač w priwatnym ramiku abo zjawnje – tradicionelnje zrosćene disursy wjesnych cyłkow wobkedźbować, “što budu ludźo prajić”. Nawopak je domoródnemu hustodosć samozrozumliwe, “što so njesłuša”, přičiny tutych tabujow připućowarjej pak potajnstwo wostanu.

Přiwšěm su wuměnjenja integracije w Serbach lěpše hač druhdźe: Tu njejsu paralelne towaršnosće móžne, kóždy ma so z kóždym někak aranžować. Tohodla móža poćahi mjez awtochtonymi Serbami a Serbami z migraciskim pozadkom jara płódne być. Po mojim měnjenju su wone lěto a bóle spomóžniše. Mjeztym je serbskich wupućowarjow, kotřiž w Lipsku abo Berlinje Serbja wostanu, a připućowarjow, kotřiž ze swojim zapalom za to serbske samo wotrodźencow nakazuja.

Hdyž nam so zešlachći, tuchwilnu strukturnu změnu za paradigmowu změnu managementa migracije w Serbach wužiwać, by to serbskemu ludu na dobro było. Runje w brunicowym rewěrje je wjele připućowarjow druheje abo třećeje generacije, kotřiž sej tuchwilu serbsku rěč a kulturu jako pokład regionalneje identity po puću do doby po kóncu wudobywanja wuhla wotkrywaja. We Wojerecach su samo najwjetše měšćanske institucije serbskeho kuzłarja Krabata jako patrona za přichodne “město swójbow” deklarowali.  Potajkim we wonym měsće, hdźež su, kaž mi redaktor “Łužiskeho rozhlada” praješe, nimale wšitcy ludźo poprawom připućowarjo.

Synteza a symbioza serbskich awtochtonych a imigrantow budźe potom zdokonjana, hdyž serbske swójby ze zarjadniskeho zwjazka Při Klóšterskej wodźe město napřemoběha wo dale a dróše twarske ležownosće w swojich wsach swój nowy domicil we Łužiskej jězorinje, z pomocu připućowarjow wozrodźenym serbskim kraju nadeńdu. A hdyž so kulturne cyłki ze srjedźneje Łužicy w jadrowych kónčinach tak doma čuja kaž w Ćisku abo Brětni-Michałkach. Dokelž přeserbšćenje teritorija Wojerowskeje župy je zdobom škit přećiwo přeněmčenju Kamjenskeho regiona.

Něhdyši imigrant Krabat jako načasny wumóžer města připućowarjow:

https://hoywoy-stories.de/eine-revolution-im-stadtmarketing-von-hoyerswerda/

Hoywoy_Krabat

Pozitiwny ćišć

20. März 2019

W rozprawje rozhłosa wo dalšej hybridnej studiji, kiž – tak so zda – Serbow samych za woteběrace nałožowanje jich maćeršćiny zamołwitych čini, dokelž woni pozdatnje wbohich Němcow wuzamkuja,

https://www.mdr.de/serbski-program/rozhlos/aktualne-prinoski/audio-1000460.html

je Marko Grojlich ze swójskich nazhonjenjow wobrot „pozitiwny ćišć“ jako efektiwny srědk rozšěrjenja serbskeho rěčneho ruma wužił. Zapłać Bóh za tajku zmužitosć w dobje dogmy absolutneje dobrowólnosće, kotraž ani neurologiskim dopoóznaćam ani křesćanskej wěrje ani humanistiskej filozifiji njewotpowěduje.

By-li šulski program Budyskeho serbskeho gymnazija „Na Serbskim gymnaziju tworitej kubłanje a zdźěłowanje šulerjow k wysokošulskej zrałosći a k strowemu narodnemu wědomju jednotu. Spěchujemy wuwiće serbskeje rěče a kultury a wjedźemy swojich šulerjow ke kwalifikowanej serbsko – němskej dwurěčnosći“ z realitu był, by wězo kóždy šuler z kóždym sobušulerjom serbował, wšojedne kotrehož pochada tón je. My pak wšitcy wěmy, zo tajki program wjednistwo šule ženje přesadźiło njeje.

Rěčny rum trjeba wěstu rěčnu homogenitu – na přikład bazu zhromadneho słowoskłada. A takrjec zakoń přirody płaći: Serbja móža z dobrej wolu integrować, dołhož su sami znajmjeńša 75 procentow skupiny. Serbscy šulerjo w Budyšinje dawno wědźa, zo přerězny němski sobušuler tež za dwanaće lět serbsce njemóže, dokelž wjednistwo kubłanišća w Budyšinje na to wočiwidnje dosć wažnosće njekładźe. Potajkim serbski šuler „ze swojimi“ serbuje a „z druhimi“ němcuje. To nětk maćernorěčnym Serbam wumjetować, mam za njefairne. Kotry direktor/kotra direktorka serbskeje šule so jasnje wo to stara, zo je princip wšědneho dnja: „Smy Serbja“?

Zakładna šula „Jurij Chěžka“ w Chrósćicach ma mjez druhim sćěhowacu zasadu: „Smy Serbja, w tutym zmysle hajimy tolerancu a akceptancu z druhimi.“ A na njedawnym zetkanju kubłanskeho wuběrka Domowiny z direktorom Mirkom Šmitom a wučerku dźěše tež wo prašenje, kak woni njemaćernorěčnych šulerjow tak derje integruja, zo je cyła šula najebać rozdźělne wuchadźišćo staršiskich domow cyłotny serbskorěčny rum: Mjez druhim z „pozitiwnym ćišćom serbować.“ Tak to tež tehdomniši farar wosady, Clemens Hrjehor, składnostnje Chróšćan zběžka žurnalistam powědaše.

Žane dźěćo bjez „pozitiwneho ćišća“ staršeju ničo wuknyło njebyło. Přewostaj „swobodnej woli“ dźěsća, što je wažne a što nic … A ke kóždemu zbožownemu swójbnemu žiwjenju tež dorosćenych słuša mjezsobnosć swobody a pozitiwneho ćišća. – Serbscy šulerjo njejsu za to zamołwite, to wurunać, štož sej šulscy zamołwići předsadźić njezwěrja.