Archive for the ‘identita’ Category

Čehodla je katolska wyšnosć nětko tajka antiserbska kaž prjedy ewangelska?

20. Mai 2017

Mój něhdyši šef, emeritowany Lipšćanski profesor awstriskeho pochada, so mje wčera składnostnje pohrjeba znateho krajneho politikarja w Lipsku prašeše: Čehodla čini nĕtko katolska cyrkej ze Serbami w Hornjej Łužicy to samse kaž prjedy ewangelska cyrkej w Delnjej Łužicy?

Stary přećel Serbow, kiž měješe wjele serbskich studentow a podpěrowaše w lĕće 2001 Chróšćan zběžk, měni z tym tajkule zasadnu strukturelnu njepřećelskosć cyrkwinskeje wyšnosće napřećo serbskemu ludu, kaž ju tuchwilu w našich jadrowych kónčinach z wot horjeka předwidźanej fuziju do směra jedneje wulkowosady dožiwjamy.

Wuslědki 1. serbskeho sympozija w Drježdźanach

28. Februar 2015

http://yourpart.eu/p/stup-dale-DD

Serbski rozhłós wo 1. serbskim sympoziju:
http://www.mdr.de/serbski-program/rozhlos/aktualne-prinoski/audio1104726.html

Čestnohamtske dźěło w Serbach – jenož hišće kwakla? Forum SN a Domowiny za wšě generacije

12. September 2014

Forum SN-Čestnohamtske dźěło

Jutry 2014 w Slepom: Jutrowne spěwanje Rowniskich kantorkow

22. April 2014

https://www.facebook.com/pages/Spreefotograf-Karsten-Nitsch/186723474763698#!/photo.php?fbid=434637963305580&set=a.186905698078809.25663.186723474763698&type=1&theater

Dokumentariski film wo Kulowskich Serbach

22. April 2014

http://www.ardmediathek.de/mdr-fernsehen/dokumentarfilme/thea-ist-sorbin?documentId=20876806

Mjena našich wsow su kótwica identity – Pančan zběžk Alfonsa Ryćerja a kniha Alfonsa Frencla

20. Oktober 2013

Alfonsa Frenclowa kniha „Lausitz mittendrin“ so z wuznamom w woznamom mjenow wsow we Łužicy zaběra. K detailam móžeće, hdyž Wam so chce, moju recensiju w aktualnym „Předźenaku“ Serbskich Nowin čitać. „Pančan zběžk“ předsydy zarjadniskeho zwjazka Při Klóšterskej wodźe, Alfonsa Ryćerja (hlej wčerawšej přinoškaj w blogu), pokazuje na wažnosć wjesnych taflow za našu serbsku identitu – a njech je přidatny nastork, Frenclowu knihu čitać.

Dokelž dźe awtorej nimo korjenjow – štož je powšitkownje hłowna tema pod hesłom domiznowěda – wo hač do dźensnišeho wobstejace poćahi a zwiski mjez nam bliskimi blečkami a městnami w daloko zdalenej cuzbje. Tak w zapisu městnow na kóncu knihi wjac króć telkow mjenow namakaš hač w přehledźe wobsaha na spočatku zajimaweje lektury. Zhonimy, zo mamy w Sakskej sydlišćo z mjenom „Ungewiss“. Tute mjeno je kaž program Frencloweje knihi, přetož spisowaćel-stawiznar nochce nas wo absolutnych wěrnosćach powučić, ale mnohostronske fasety wobswětleć.

W nimale kóždym mjenje města abo wsy tči potencial interpretacijow wo zańdźenych poćahach, na přikład mjez Serbami a Němcach. Načasne zjawne kontrowersy wo nadróžnych a wjesnych taflach – hlej akciju „A serbsce?“ a powjetšenje „Chrósćic“ porno „Crostwitz“ přez přelěpjenje – su nam zaso znazornjeli, zo su mjena našich wsow runja našim předmjenam a swójbnym mjenam wěsta kótwica identity.

Tohodla njeje zwjeršna wěc, hač su wšě pismiki na wjesnej tafli prawe a porjadnje dwurěčne abo hač smě Zły Komorow nimo „Senftenberg“ hamtsce na taflach wupokazane być. Tule dźe wo to, hač je wobswět zdobom naš swět abo hač dyrbimy w domiznje kaž w cuzbje žiwi być.

So wě, zo njedadźa so přeco wjesne mjena na zawjazowace wašnje na konkretne žórło wróćo wjesć. Tohorunja w tutym nastupanju je „Ungewiss“ Frenclowy program. To pak je typisce za čłowječe žiwjenje, kaž hižo starogrjekski filozof Sokrates wědźeše: Zmysł žiwjenja njeje namakanje doskónčneje wotmołwy, ale rozmnoženje mudrych prašenjow.

Serb a Němc: Dawid a Goliat, nic wopor a skućićel – a wjac humora? Prošu jara!

25. August 2013

Wjace humora – tak rěkaše žadanje w komentarje na titulnej stronje Serbskich Nowin zašły pjatk. Tomu rady přihłosuju, wšako mi w serbskim zjawnym žiwjenju ironija a sebjeironija pobrachujetej. Ale, kaž je pola Piwarca z wašnjom :-), přińdźe nětkole „ale“ …

Wočiwidnje njewobsteji deficit humora Serbow Němcam napřećo, přetož k znatej a připóznatej serbskej hospodliwosći słuša, kaž je w Berlinskim Morgenposće w zwisku z dobrej rozprawu wo rjanym Budyšinje čitać, wupruženje žiwjenskeje radosće:

http://www.morgenpost.de/reise/kleine-fluchten/article119310328/Auf-nach-Bautzen-der-maerchenhaften-Dornroeschenstadt.html

… a tale njeje bjez humora a žorćikow předstajomna. Serbja su tež zwučeni, z njedostatkami w zadźerženju němskeje politiki a němskich susodow na humorne wašnje wobchadźeć, dokelž njemóžeš tysac lět jenož wopor być. Bychu-li Serbja jeničce wopory, njeby Serbstwo hač do dźensnišeho eksistowało. W našim času je jenož hišće někotrych serbskich wědomostnikow / publicistow, kotřiž w kategoriji „němski skućicel / serbski wopor“ mysla.

„Normalny“ Serb ma skerje wobraz wo Dawidźe a Goliaće. Powjetšenje wjesneho mjena „Chrósćicy“ na tafli bě runja akciji „A serbsce?“ klasiski wuraz tajkeho wědomja. Wone njeje ani zasakłe ani depresiwne, ale šibałe a suwerene. Snadź přichodnje serbske medije z wjac humorom wo tym pisaja, wšako je nutřkownoserbski diskurs woprawdźe přechutny.

Tule njech je započatk :-): Smy minjene měsacy horco wo „Witaj“ a „2 plus“ diskutowali a wo tym, hač serbske dźeći na kóncu docyła hišće porjadnje serbsce móža. Nětk běch z bědu němskich ludźi ze susodstwa konfrontowany, kotřiž dlěši puć do zdaleneje pěstowarnje na so bjeru, dokelž maja woni strach, zo dźěćo po pobyće w pěstowarni w Njeswačidle doma hižo němsce njerěči a staršeju njerozumi. – To je prosta realita, ale jara komiska.

Pledoyer za kosmateho muža a kultiwowanje rozdźělow na (serbskim a druhim) swěće

2. August 2013

Je jenakosć wšěch ludźi zaměr wuwića čłowjestwa? Před štyrjomi lětdźesatkami je hižo Jakob Böhme hustodosć wo rajskim stawje androgynity pisał. Dźensa čini producent truhadłow mjezynarodnu kampanju za njekosmatych muži. „Argument“: Žony chcedźa muži tajkich měć, kaž wone same su.

Hdyž pak dokładnje do wuslědkow woprašowanja hladaš – hlej deleka link k rozprawje SZ wo tym –, spóznajes, zo to tak njetrjechi: 22 procentow žonow pozdatnje muži dospołnje bjez kosmow na koži preferuje – wotličiwši wšě lesbiske a aseksualne žónske resp. přeswědčene knježne dyrbiš snadź maskimalnje při kóždej dźesatej heteroseksualnej žonje z tajkim radikalnym přećom kalkulować :-).

Hładkowanje je drje powšitkownje jedyn trend našeje doby, ale druhi – wotpowědujo wěčnemu principej dialektiki – rěka pěstowanje rozdźěla: To pokazuje přiběraca ličba muži z „brodu třoch dnjow“. Nimo toho njebě Hadam po bibliskim wobrazu androgynski, ale muž, kotremuž je so bjez žony wostudźiło.

Jenakosć je wućek z napjatosćow rozdźělow a zdobom garant za wostudłosć w přichodźe. Tohodla podpěruje folklora hru z jasnje rozdźělnymaj splahomaj, a ze samsnych přičin chcemy regionalne rěče a lokalne dialekty runja specifiskim drastam a nałožkam tež přichodnje pilnje pěstować. Tak wostanje – tež serbski – swět zajimawši, płódniši a kreatiwniši hač pod wliwom globalneho jenakowanja.

Rozprawa SZ wo kampani Gillette:

http://www.sz-online.de/nachrichten/gillette-will-jetzt-jedes-haar-2631359.html

„Z wosebitej radosću“ – poselstwo Jana Pawoła II. za přichod Serbstwa w 21. lětstotku

20. Juli 2013

Dowol je dobra składnosć za čitanje knihow, za kotrež wšědny dźeń dosć chwile nimaš. Mam w lětušim prózdninskim nachribjetniku „Jan Pawoł II. a Serbja“. Hladajo na jeho so bližace swjatoprajenje je kniha z lěta 2005 (Ludowe nakładnistwo Domowina, wudawaćelej: Towarstwo Cyrila a Metoda a Katolski Posoł, redakcija: Gerat Wornar a Rafael Ledźbor) znowa aktualna. Wón strowješe lěto wob lěto jutry a hody tež serbskich wěriwych w jich maćeršćinje – jako prěni bamž.

bamz_Serbja

„Jemu bě wažne so zawěsćić, zo maja so katolscy Serbja wosebje starosćiwje na swojim puću přez časnosć přewodźeć“, rěka w předsłowje tehdomnišeho Drježdźansko-Mišnjanskeho biskopa Joachima Reinelta wo Janu Pawole II. Zo je wón hižo jako kardinal Karol Wojtyła w Chrósćicach pobył, je drje znate, ale snadź nic, kelko konkretnych přikładow za jeho wosebitu přichilnosć Serbam je.

Tak namakamy w knize prěni postrow Jana Pawoła II. Serbam w prědowanju na kónčnej božej mši w Krakowje dnja 10. smažnika 1979, w serbskim přełožku: „Z wosebitej radosću witam tu skupinu našich słowjanskich bratrow (…) Zapłać Wam Bóh, bratřa Łužiscy Serbja!“ Krónowanje poćaha mjez słowjanskim bamžom a Serbami bě bjezdwěla jeho serbskorěčny postrow Serbam w Berlinskim Olympiskim stadionje na swojim třećim wopyće w Němskej: „Z wosebitej radosću strowju was, Łužiscy Serbja. Sće mi wosebje bliscy, nic jenož po rěči a zhromadnych stawiznach. Ale předewšěm dokelž sće wobchowali přez lětstotki wěru a swěru našej maćeri cyrkwi wosrjedź sekularizowaneje wokoliny wašeho kraja. Sće wostali swěrni w časach přesćěhanja a namocy zašłych lět. Wostańće na zastupnu próstwu maćerje Božeje Marije, kotruž tak lubujeće, dale swěrne a žiwe stawy ludu Božeho!“

Bohužel njeje Reinelt sam ze swojim přesadźenjom Wotrowskeho fararja dobry přikład za starosćiwe přewodźenje katolskich Serbow dał. Za to měješe wón wězo z perspektiwy pastoralneje potrjeby cyłeje diecezy přičiny. Na Pětrowym naměsće w Romje serbska rěč hižo stajnje prezentna njeje, přetož je bamž Franciskus žohnowanje „Urbi et Orbi“ na łaćonšćinu a italšćinu redukował, wšako chcyše so na „to bytostne“ koncentrować. Ćim bóle wusahowace je w stawiznach wobchadźenje pólskeho bamža ze serbskim ludom.

To njeje namołwa k nostalgiji – to njeby nikomu ničo přinjesło. Skerje k tomu, zo bychmy so dyrbjeli mjez sobu bóle starosćiwje přewodźeć. Słowo nima jenož w křesćanstwje bytostnu funkciju, tohodla je swěrne pěstowanje serbowanja w zmysle poselstwa tutoho bórze swjatoprajeneho bamža. To tyje tohorunja starosćiwemu přewodźenju wšěch druhich miljejow Serbow – na přikład w Slepom a w Delnjej Łužicy – a je wšoserbski nadawk njewotwisnje wot wěrywuznaćow.

Wo swjatoprajenju:

http://de.radiovaticana.va/news/2013/07/17/papst_johannes_paul_ii._und_johannes_xxiii.:_zwei_wege_zu/ted-711139

Strowy serbski duch w strowym serbskim ćěle – přewrót we łužiskim šulstwje trěbny

5. Juli 2013

W Awstralskej je čłowjek žiwy, kiž je swoje prawniske připóznawanje jako „wone“ přesadźił – wón tež we wupokazu ani muž ani žona njeje. To je mi wosobinsce wšojedne, wšako to ničo na tym njezměni, zo swět njedźiwajcy jednotliwych biologiskich hraničnych padow dale kaž dotal ze žonow a muži wobsteji. Njetrjebamy tohodla muži a žony wotstronić, štož hižo z ewolucionarnych přičin njeby zmysłapołne było :-).

Na wurjadnym posedźenju Zwjazkoweho předsydstwa je něchtó prajił: Je tež Serbow, kiž němčinu jako swoju maćeršćinu wobhladuja. Moja wotmołwa: To mje njezajimuje. Kóždy ma prawo a swobodu tak žiwy być a sebje samoho definować, kaž jemu so chce. Najebać to je starodostojnych wěrnosćow, kotrež płaća wot spočatka eksistency speciesy homo sapiens sapiens před 20.000 lětami: Přirodna reprodukcija kóždeho luda na swěće a we wšěch časach bazuje na dźěćoch, kotrež w maćeršćinje swojeho ludu wotrostuja.

We łaćonskim rěčnym wobroće rěka hižo lěttysacy „Mens sana w corpore sano“ – strowy duch w strowym ćěle. To rěka na načasne towaršnostne poměry přenjesene: Serbski duch trjeba jedyn kruty korpus kubłanišćow a kulturnišćow. W nowowěku njemóže lud scomter swojej rěču porno kamjentnej dobje z domjacnym słowoskładom  žiwy wostać, tohodla mamy šule, chóry, dźiwadło, ansambl a literarny konopej.

Kóždy připućowar a přidružnik chce so na tych orientować móc, kotřiž su awtochtoni, domoródni, resp. w našim padźe na tym, kiž je wot doma sem serbski. Tohodla steja w jadrje koncepta za přichod ludu přeco dźěći, kiž doma a na šuli w swojej maćeršćinje powědaja. Hdźež to zaručene njeje – hlej na němskich wupućowarjow we wukraju –, je prawidłownje w třećej generaciji kónc z identitu pochada.

Serbski duch je poprawom jenož hišće na zakładnej šuli w Chrósćicach a na Ralbičanskej šuli tak we wšědnym žiwjenju eksistentny, zo móžeš bjez wobmjezowanja prajić: To je serbska šula. To pak je katastrofalna bilanca kubłanskopolitiskich strategijow w Serbach samych. Statej dźe prěnjotnje wo to, zo njeje ničo předrohe, ale struktury na městnje su ministerialnemu aparatej w Drježdźanach mjenje abo bóle wšojedne.

Tohodla trjebamy přewrót w kubłanskich naležnosćach. To nima ničo z politiku činic, ale z připóznawanjom regulow reprodukcije, kotrymž njemóže so žana socialna pedagogika abo druha wědomosć z někajkimi kumštnymi trikami wuhibnyć. Serbja we wobłuku katolskich wosadow wjele wjac dźěći hač přerězk němskeje ludnosće maja – tym dźěćom napřećo mamy zamołwitosć, jich wuwiće serbskeje identity strukturelnje a aktiwnje podpěrować.