Archive for the ‘inowatiwne Serbstwo’ Category

Hodowne powědančko z pjera Piwarca – jako dar wšěm čitarjam bloga

11. Dezember 2017

Tu je za Was – direktnje přistupna – třeća nowela Piwarca: „Handrij w hodownym chaosu“. 21 stron lektury za finale adwentneho časa, hody abo čas mjez hodami a Třomi kralemi.

W rewolucionarnej nazymje 1989 rodźeny Handrij a jeho přećelka Hanka, kotraž běše tehdom hižo pěstowarske dźěćo, staj nětk z jónkrótnymi wužadanjemi konfrontowanaj. W srjedźišću steji tón raz tema mandźelstwo w dwěmaj generacijomaj – a připódla dźe hišće wo politiski poćah: mjez přiwisnikami serbskeho parlamenta a Domowinu. A skónčnje hraje tež kopańca wjetšu rólu.

Prěnja nowela tutoho rjada „Handrij a jeho rěčna rewolucija“ a druha „Handrij mjez wjelkami“ matej mjez druhim z tym činić, štož w titulu steji. Štóž wšě čita, tón potom wšo wě.

Wjele wjesela při čitanju! (knižka je pdf-dataja Handrij_III, hlej pod titulnym wobrazom)

Handrij_III.pdf

Nowy narodny projekt: Jazykowe „r“

18. November 2017

Zo Češa, hdyz zdaloka Serbow w bjesadźe słyšaja, mysla, zo su woni Němcy, ma nimo dale a bóle přeněmčeneje fonetiki tež něšto z jazykowym „r“ činić, kotrež hižo nimamy. Klaws Thielmann z Chasowa wopisuje w aktualnym kónctydźenskim wudaću Serbskich Nowin rozpad słowjanskeho zynka serbšćiny w běhu jedneje generacije. A wón namołwja, specifiski duch a raz serbšćiny zaso zaměrnje pěstować – jako kubłansku iniciatiwu.

To je dobra ideja za nowy zhromadny narodny kubłanski projekt wšěch Serbow Hornjeje a Delnjeje Łužicy, cyle njewotwisnje wot toho, hač widźa Domowinu abo sejmik jako ludowe zustupnistwo. Při tym je tež wšojedne, štó dotal kotry kubłanski model na šulach podpěruje. Snadź móža Delni Serbja hornjoserbskim bratram a sotram w tutym projekće samo rěčnje pomhać, wšako je w staršej generaciji Delnjeje Łužicy jazykowe „r“ po mojim zaznawanju hišće kusk bóle rozšěrjene.

Thielmann je dołho w swěće po puću był – „jako so do domizny wróćich, bě so serbšćina přeměniła.“ Štož je jemu napadynło: „Tež serbšćina měješe wězo słowjanski zynk, tehdy, we wonym času. Tajku serbšćinu zrědka hišće słyšiš, ani w serbskim rozhłosu, chiba w rozmołwje ze staršimi Serbami. Do serbšćiny je so sylny němski akcent zadobył. (…) Serbska kultura na hračkach steji. Wona wšak je wjac hač spěwy, reje, bajki, jutrowne jejka a křižerjo. Naša serbskosć je tež a skerje wašnje myslenja a mjezyčłowjeskeho wobchada, socialna zwjazanosć. Zwuraznja nazhonjenja a bytosć ludu, zrosćene w tysaclětnych stawiznach. A wšitko to so w rěči špiheluje (…)“ Abo nic wjac …Jeho facit: „Ze serbskimi słowami němsce rěčeć njepřinjese nadhódnoty.“

Tohodla je „wožiwjenje słowjanskeho zwuka“ bytostne prašenje w kubłanju. Při tym móža nam snadź nowi wučerjo z Čěskeje pomhać. Hdyž budźemy wo lěpšim spěchowanju maćernořěcnych dźěći wuradźować, prašenje słowjanskosće serbšćiny k tomu słuša. Kompetenca wšěch kubłanskich strategow – ze Serbskeho šulskeho towarstwa, Rěčneho centruma Witaj, z kruha kubłarjow a wučerjow, spěwarjow, lajskich dźiwadźelnikow atd. je prašana.

W interneće je wjele widejow, kotrež při nawuknjenju jazykoweho r pomhać slubja. Snadź móžemy jowle pokiwy na pomocliwe wideja za přiswojenje tutoho r resp. powšitkownje słowjanskeho zwuka w serbšćiny nazběrać. Móžu so hišće derje na natočenja starych serbskich dialektow w muzeju wotbagrowanych wsow w Nowym Rogowje dopomnić. To najwažniše pak je wobnowjenje wotzamknjenych serbskorěčnych rumow, hdźež njeje němčina a jeje zwuk prezentna.

So wě, zo njetrjebamy we wšěm perfektni być. Tež swětosławny něhdyši čěski prezident Václav Havel njemóžeše čěske „ř“ wurjekować.

Po debaće w ZP: Kubłanski wuběrk Domowiny ma nadawk, 2plus praktisce přewinyć – na dobro maćernorěčnych dźěći a serbskich swójbow

11. November 2017

Facit diskusije wo 2plus na zjawnym posedźenju zwjazkoweho předsydstwa (ZP) pjatk, 10. nazymnika 2017, na załoženskej žurli Domowiny w dźensnišim wobydlerskim domje Wojerec: Nichtó njeje wčera na Piwarskej hasy 1 wuprajenju Piwarca znapřećiwił, zo njeje kubłanski system 2plus reparujomny.

Wopodstatnjenje: Hižo před dźesać lětami su ewaluacije dopokazali, zo je 2plus na škodu maćernorěčnych dźěći. Njeje so radźiło, bracham „modela“ wotpomhać – z dale a mjenje wučerjemi to docyła móžno njebudźe. Tohodla přewza kubłanski wuběrk třěšneho zwjazka nadawk, zhromadnje z fachowcami nowu strategiju serbskeho kubłanja tworić.

Tež na fachowym dnju 2plus njedawno w Chrósćicach su so njelěpšiny tutoho systema za serbskich šulerjow we wšelakich skupinach tematizowali. Na kontrowersne wašnje mjez wučerjemi. W tutej diskusiji dotal docyła njewobkedźbowani su serbscy starši, kotrychž maja serbske šule při serbskorěčnym kubłanju dźěći podpěrować. Tohodla je so Piwarc znowa za namjet Bosćija Handrika wuprajił, serbsku staršisku iniciatiwu załožić.

Debata wo 2plus njeje konflikt mjez Serbami a statom, ale nutřkownoserbske rozestajenje. 2plus njeje wunamakanka ani kultusoweho ministerstwa ani sakskeje kubłanskeje agentury, ale – hdyž wuprajenja Bjarnata Cyža sćěhuju – Ludmile Budarjoweje. Domowina njeje ženje wobzamknyła, zo je 2plus něšto dobre, ale wot spočatka sem rozsudźiła, jón kritisce přewodźeć. Cyž referowaše wčera wo wobmyslenjach, kotrež su so w běhu lět přeco zaso jewili – zo steja serbske dźěći pod ćišćom přeněmčenja přez němskorěčnu dominancu w 2plus-kubłanju.

We wobšěrnej pjatkownišej debaće je wučerka na dotal pobrachowacu wuměnu mjez serbskimi wučerjemi serbskich šulow wo wšědnych problemach skedźbniła. Je potajkim dosć a nadosć nadawkow a dźěła, kotrež nic jenož kubłanskemu wuběrkej do rukow hlada. Tajki wopačny kubłanski system je kaž tankowc na wopačnej čarje. Tón tak chětř wobroćić njemóžeš. Najebać to z toho wuchadźam, zo běše to posledni fachowy dźeń 2plus. W běhu tutoho šulskeho lěta dyrbi so nowy puć namakać.

Premjera staršiskeho wječorka w Chrósćicach do fachoweho dnja běše lětsa dobry signal za zapřijimanje zajimcow. Ja so dźakuju sakskej kubłanskej agenturje a Bosćijej Handrikej a Rěčnemu centrumej RCW a dr. Beaće Brězanowej za zmóžnjenje platformow rozjimanja zasadnych kubłanskich prašenjow. Na tym da so natwarjeć.

Piwarc je wčera na prašenje SN k rěčnej analyzy resp. strategiji prajił: Njeznajemy „nakromne kónčiny“, za nas steji kóždy region ze swojimi specifikami w srjedźišću. Móžu sej předstajić, zo změje 2plus zestawy šulerjow dla snadź z městnami w narańšich Serbach abo druhdźe přichod. Wo tym dyrbimy z regionalnymi akterami rěčeć. Wšudźe pak, hdźež je maćernorěčnych dźěći, njech budźe 2plus tak chětř kaž móžno nimo. Dokelž njeje nichtó we Wojerecach wuprajenju wučerki znapřećiwił, zo 2plus ženje na maćernorěčne dźěći wusměrjeny njeběše.

Přidawk Piwarca k diskusiji: Wězo wěmy, zo chcychu strategojo 2plus z tutym modelom dźěći druheho pochada wukmanjeć, maćernorěčny niwow docpěć. Wotpowědne naroki buchu lěto a dale znižene, doniž njejsu je faktisce spušćili. Wot tutoho časa njeje 2plus hižo imaginarny wuchowar serbskich šulow přez zwyšenje ličbow šulerjow, ale tótka Serbstwa přez asimilowanje serbskorěčnych rumow.

Domowina eksistuje 105 lět, 2plus 16 lět. Ja wočakuju pohrjeb 2plus do 106. róčnicy narodneje organzacije. Potom njebudźe spominanje kaž lětsa, ale swjedźeń.

Po wólbach přińdu wjelki – literarne žiwjenje Handrija z pjera Piwarca

28. Oktober 2017

Druhi „mini-roman“ Piwarca w nazymniku wuńdźe. Tajki žanr je přećiwk w sebi a wotpowěduje z tym našemu časej. A štó čita dobrowólnje dlěje hač hodźinku? Wjac za tajku lekturu trjeba njeje. A nic wjac hač 0,99 €.

W druhim kusk tołšim rjedźe porno prěnjemu póńdźe wo wjelki. Hač budźe do toho hižo w realiće prěni Róžeńčan wjelk zatřěleny? Budźemy widźeć. Prěnja knižka, kotraž da so dale tule skazać (po přepokazanju je knižka w běhu jednoho dnja na portalu pod „Meine Texte“ přistupna za download)

http://bestselleridee.de/text_pool_detail.php?id=299#.WeIfyztCRLM

wopisuje puć k swojoraznej wotmołwje – „Handrij a jeho rěčna rewolucija“– na wuslědki wólbow a dalše wobstejnosće we Łužicy.

To je takrjec pospyt live-literatury, literarneje fantazije na pulsu přitomnosće. W srjedźišću steji młody kadla Handrij – wězo scomter swojej přećelku Hanku. Wjele wjesela w serbskej časowej mašinje, kotraž běži najprjedy paralelnje k časej, ale přichodny wotběh je wotewrjeny.

Waše namjety za dalše kročele Handrija w žiwjenju su přeco jara witane, ale hač je přewozmje, njemóžu garantować.

Prěnje online-powědančko Piwarca přistupne – „Handrij a jeho rěčna rewolucija“

14. Oktober 2017

„Handrij a jeho rěčna rewolucija“ je prěni literarny wustup młodeje kadle z pjera Piwarca. Handrij je dźensa mjez nami žiwy.

Wosoby a jednanja tuteje knihi a jeje naslědowacych su so wězo wólnje wunamakali, kaž so praji. Štóž to njewěri, dokelž přewjele wě, je sam wina.

Poprawom móhł titul „Handrij a Hanka a …“ rěkać móhł. Ale to by za kičojtym romanom klinčało. Wuchadźišćo pak su wólby. A kónc prěnjeje epizody je njesłyšana wotmołwa.

Ta knižka jako lektura za wosebitu hodźinku płaći 0,99 Euro. To budźe tež płaćizna za wšě slědowace epizody z načasneho žiwjenja tutoho kadle z wjeski w Serbach.

Sym, štož praktiske wikowanje z tutym nowym rjadom nastupa, hišće w prěnjej eksperimentelnej fazy . Na druhej platformje nastanje hišće porjadny „wobchod“. Ale prjedy hač budźe druha etapa skutkowanja Handrija zdokonjana, dyrbi prěnja nětkole na najbóle pragmatiskim puću won. Při tym su so diakritiske znamješka w připowědźi tuteje hłupeje platformy skóncowali, štož pak je wšojedne, dokelž tekst je samsny kaž tule horjeka w blogu . A jeničke městno wabjenja za tón produkt je tu w blogu, hewak nihdźe. W knize samej je wězo technisce wšo w porjadku, wšako je to moja dataja .

Přistup k titulej a wurězkam za „woptawanje knihi“ namakaće tu:

http://bestselleridee.de/text_pool_detail.php?id=299#.WeIfyztCRLM

Wjele wjesela při čitanju!

Za tydźeń serbsce nawuknyć – tak budźe Łužica dwurĕčna 😊

2. Oktober 2017

Britiskaj dwójnikaj pokazujetaj nětkole, kak móžeš w běhu tydźenja serbsce nawuknyć.

https://www.deutschlandfunknova.de/beitrag/sprachen-lernen-mit-matthew-und-michael-youlden

Tak móže Łužica skónčnje dwurĕčna bywać 😎. Dotalny model 2plus pomha serbskim dźěćom, w běhu 10-12 lět swoju maćeršćinu wotwuknyč, z wonym nowym modelom sčinimy z Němcow w běhu tydźenja Serbow 😉 (wšako tež tutaj mnohorěčnaj bratraj prajitaj, zo rěka nawuknjenje rěče přiswojenje swójskeho myslenja a začuwanja), a Serbja móža Serbja wostać.

Tež problem z wučerjemi je rozrisany: Najprjedy nochcyše stat hižo dosć wučerjow za mjeńše serbske rjadownje k dispoziciji stajeć. Wotmołwa knjenje Ludmile Budarjoweje a druhich Serbow: Čińće z našimi dźěćimi Teamteaching, za to trjebamy pak dweju wučerjow za rjadownje. Pjatk w SN praješe knjeni Budarjowa, zo tych wučerjow docyła njeje. Potajkim je faktisce wšo preč: serbske rjadownje a Teamteaching.

Němcy bychu prajili: Stunde Null. 2plus na smjećišćo serbskich stawiznow, zrowastanjenje A-rjadownjow a nowotarske modele za přidružnikow kaž tónle jowle na Deutschlandfunk.

Zapłać Bóh Markej Njekej za pokiw! ✌

Mjez Serbami lěpje hač mjez Saksami

20. August 2017

Při temje integracija je mjez Němcami třoch lěhwow: Ludźo, kotrymž je domizna něšto jara wažne, hladaja skeptisce na migrantow. Druzy, kotřiž su bóle kosmopolitisce nastajeni, wjeselu so nad kóždym připućowarjom. A srjedźa su dobri křesćenjo, kotřiž chcedźa prosće jednotliwym čłowjekam pomhać. Z komunikaciju mjez lěhwami klaca.

Zarjadowanje „Mjez Sakskami. Mjez złobami a witanjom“ na přepjelnjenej žurli Serbskeho domu štwórtk wječor běše drje wěcowne a měrniwe – zarjadowarjo Domowina, Serbski institut, nakładnistwo Chr. Links a Heinricha Böllowa załožba „dale myslić“ su hižo zwučenu klawslu přewzali, zo dyrbja znaći nacisća wonka wostać – njejsmy ani krajny rada ani jeho zastupnik 😎. Tak njejsu „ariscy bratřa“ nutř přišli. Ale mi běše diskusija kusk přeharmoniska, běch na horcyše kontrowersy přihotowany.

Na prašenje moderatorki, što sej za přichod Sprjewineho města přejemy, prajach: Přećelne wobličo, ke kotremuž móžemy wšitcy přinošować, zo by Budyšin ludźom wšelakeho pochada a maćeršćiny, kotřiž su tule žiwi, dobra domizna był. My Serbja smy 1.500 lět jowle žiwi a smy tež Němcow mjenje abo bóle integrowali. Chcemy so z našej kompetencu hospodliwosće wo to starać, zo so to z dalšimi migrantami šlachći.

Prototypiski načasny hornjołužiski Serb je horliwy zastupjer domizny, dobry křesćan a słowjanski kosmopolit. To rěka: Porno Němcam su pola nas wšě towaršnostne prudy w kóždej hłójčce. Tohodla njeknježi pola nas tajka agresiwita resp. njekomunikacija mjez wšelakimi pozicijemi. Njech je serbski lud němskemu runje we Łužicy z přikładom 😊.

Na foće wurězk podija (w.l.): Arndt Ginzel, kiž je wo nadpadach na serbskich młodostnych pisał, moderatorka Heike Kleffner, Piwarc jako zastupjer Dawida Statnika, a Matthias Meisner, korespondent Berlinskeho „Tagesspiegel“. Na prózdnym stólcu njesedźeše wyši měšćanosta Alexander Ahrens.

Wot jutřišeho tule z knihi lěta 😎: Tima Meškankowy swobodny serbski stawiznopis

28. Juni 2017

Wón je jedyn z najswobodnišich, najnjewotwisnišich duchow w Serbach: Timo Meškank. Ani w Budyskim Serbskim instituće ani w Lipšćanskej sorabistice njewidźi Meškank so hodźace wuměnjenja za sebjewědomne serbske slědźenje. Potajkim wozjewi habilitowany wědomostnik „jako priwatnik“, tak mjenowany priwatny docent.

Dźakowano swobodnej syći internet njech Serbja wo jeho tezy, zo su kumštni powołanscy Serbja w njeličomnych generacijach rosćene Serbstwo deformowali a je nimale zruinowali, runje tak diskutuja kaž wo druhich Tima Meškankowych pozicijach. Jeho wuchadźišćo: Serbske stawizny buchu zakładnje falšowane, zo bychu so Serbja swojej poprawnej žiwjenskej kulturje wotcuzbnili.

Lětnja debata je zahajena. Mamy chwile za to – su prózdniny. 😊

Pijće tute piwo a podpěrujće z nim Stupdalnikow w Drježdźanach!

14. Oktober 2015

Wjac k tomu:

http://www.mdr.de/serbski-program/rozhlos/powesce/powesce2856.html#anchor4

 

Serbski dźeń frakcijow Lěwicy z Braniborskeje a Sakskeje z hosćimi jutře w Kalawje

8. Oktober 2015

http://www.linksfraktionsachsen.de/index.php?section=news&cmd=details&newsid=3762&teaserId=6

Aktualna zdźělenka braniborskeje statneje sekretarki financneho ministerstwa: 20151008_PM_ Trochowski_Zukunft_Finanzierung_Stiftung_für_das_sorbische_Volk_sichern