Archive for the ‘internet’ Category

Nowy narodny projekt: Jazykowe „r“

18. November 2017

Zo Češa, hdyz zdaloka Serbow w bjesadźe słyšaja, mysla, zo su woni Němcy, ma nimo dale a bóle přeněmčeneje fonetiki tež něšto z jazykowym „r“ činić, kotrež hižo nimamy. Klaws Thielmann z Chasowa wopisuje w aktualnym kónctydźenskim wudaću Serbskich Nowin rozpad słowjanskeho zynka serbšćiny w běhu jedneje generacije. A wón namołwja, specifiski duch a raz serbšćiny zaso zaměrnje pěstować – jako kubłansku iniciatiwu.

To je dobra ideja za nowy zhromadny narodny kubłanski projekt wšěch Serbow Hornjeje a Delnjeje Łužicy, cyle njewotwisnje wot toho, hač widźa Domowinu abo sejmik jako ludowe zustupnistwo. Při tym je tež wšojedne, štó dotal kotry kubłanski model na šulach podpěruje. Snadź móža Delni Serbja hornjoserbskim bratram a sotram w tutym projekće samo rěčnje pomhać, wšako je w staršej generaciji Delnjeje Łužicy jazykowe „r“ po mojim zaznawanju hišće kusk bóle rozšěrjene.

Thielmann je dołho w swěće po puću był – „jako so do domizny wróćich, bě so serbšćina přeměniła.“ Štož je jemu napadynło: „Tež serbšćina měješe wězo słowjanski zynk, tehdy, we wonym času. Tajku serbšćinu zrědka hišće słyšiš, ani w serbskim rozhłosu, chiba w rozmołwje ze staršimi Serbami. Do serbšćiny je so sylny němski akcent zadobył. (…) Serbska kultura na hračkach steji. Wona wšak je wjac hač spěwy, reje, bajki, jutrowne jejka a křižerjo. Naša serbskosć je tež a skerje wašnje myslenja a mjezyčłowjeskeho wobchada, socialna zwjazanosć. Zwuraznja nazhonjenja a bytosć ludu, zrosćene w tysaclětnych stawiznach. A wšitko to so w rěči špiheluje (…)“ Abo nic wjac …Jeho facit: „Ze serbskimi słowami němsce rěčeć njepřinjese nadhódnoty.“

Tohodla je „wožiwjenje słowjanskeho zwuka“ bytostne prašenje w kubłanju. Při tym móža nam snadź nowi wučerjo z Čěskeje pomhać. Hdyž budźemy wo lěpšim spěchowanju maćernořěcnych dźěći wuradźować, prašenje słowjanskosće serbšćiny k tomu słuša. Kompetenca wšěch kubłanskich strategow – ze Serbskeho šulskeho towarstwa, Rěčneho centruma Witaj, z kruha kubłarjow a wučerjow, spěwarjow, lajskich dźiwadźelnikow atd. je prašana.

W interneće je wjele widejow, kotrež při nawuknjenju jazykoweho r pomhać slubja. Snadź móžemy jowle pokiwy na pomocliwe wideja za přiswojenje tutoho r resp. powšitkownje słowjanskeho zwuka w serbšćiny nazběrać. Móžu so hišće derje na natočenja starych serbskich dialektow w muzeju wotbagrowanych wsow w Nowym Rogowje dopomnić. To najwažniše pak je wobnowjenje wotzamknjenych serbskorěčnych rumow, hdźež njeje němčina a jeje zwuk prezentna.

So wě, zo njetrjebamy we wšěm perfektni być. Tež swětosławny něhdyši čěski prezident Václav Havel njemóžeše čěske „ř“ wurjekować.

Po wólbach přińdu wjelki – literarne žiwjenje Handrija z pjera Piwarca

28. Oktober 2017

Druhi „mini-roman“ Piwarca w nazymniku wuńdźe. Tajki žanr je přećiwk w sebi a wotpowěduje z tym našemu časej. A štó čita dobrowólnje dlěje hač hodźinku? Wjac za tajku lekturu trjeba njeje. A nic wjac hač 0,99 €.

W druhim kusk tołšim rjedźe porno prěnjemu póńdźe wo wjelki. Hač budźe do toho hižo w realiće prěni Róžeńčan wjelk zatřěleny? Budźemy widźeć. Prěnja knižka, kotraž da so dale tule skazać (po přepokazanju je knižka w běhu jednoho dnja na portalu pod „Meine Texte“ přistupna za download)

http://bestselleridee.de/text_pool_detail.php?id=299#.WeIfyztCRLM

wopisuje puć k swojoraznej wotmołwje – „Handrij a jeho rěčna rewolucija“– na wuslědki wólbow a dalše wobstejnosće we Łužicy.

To je takrjec pospyt live-literatury, literarneje fantazije na pulsu přitomnosće. W srjedźišću steji młody kadla Handrij – wězo scomter swojej přećelku Hanku. Wjele wjesela w serbskej časowej mašinje, kotraž běži najprjedy paralelnje k časej, ale přichodny wotběh je wotewrjeny.

Waše namjety za dalše kročele Handrija w žiwjenju su přeco jara witane, ale hač je přewozmje, njemóžu garantować.

Prěnje online-powědančko Piwarca přistupne – „Handrij a jeho rěčna rewolucija“

14. Oktober 2017

„Handrij a jeho rěčna rewolucija“ je prěni literarny wustup młodeje kadle z pjera Piwarca. Handrij je dźensa mjez nami žiwy.

Wosoby a jednanja tuteje knihi a jeje naslědowacych su so wězo wólnje wunamakali, kaž so praji. Štóž to njewěri, dokelž přewjele wě, je sam wina.

Poprawom móhł titul „Handrij a Hanka a …“ rěkać móhł. Ale to by za kičojtym romanom klinčało. Wuchadźišćo pak su wólby. A kónc prěnjeje epizody je njesłyšana wotmołwa.

Ta knižka jako lektura za wosebitu hodźinku płaći 0,99 Euro. To budźe tež płaćizna za wšě slědowace epizody z načasneho žiwjenja tutoho kadle z wjeski w Serbach.

Sym, štož praktiske wikowanje z tutym nowym rjadom nastupa, hišće w prěnjej eksperimentelnej fazy . Na druhej platformje nastanje hišće porjadny „wobchod“. Ale prjedy hač budźe druha etapa skutkowanja Handrija zdokonjana, dyrbi prěnja nětkole na najbóle pragmatiskim puću won. Při tym su so diakritiske znamješka w připowědźi tuteje hłupeje platformy skóncowali, štož pak je wšojedne, dokelž tekst je samsny kaž tule horjeka w blogu . A jeničke městno wabjenja za tón produkt je tu w blogu, hewak nihdźe. W knize samej je wězo technisce wšo w porjadku, wšako je to moja dataja .

Přistup k titulej a wurězkam za „woptawanje knihi“ namakaće tu:

http://bestselleridee.de/text_pool_detail.php?id=299#.WeIfyztCRLM

Wjele wjesela při čitanju!

Za tydźeń serbsce nawuknyć – tak budźe Łužica dwurĕčna 😊

2. Oktober 2017

Britiskaj dwójnikaj pokazujetaj nětkole, kak móžeš w běhu tydźenja serbsce nawuknyć.

https://www.deutschlandfunknova.de/beitrag/sprachen-lernen-mit-matthew-und-michael-youlden

Tak móže Łužica skónčnje dwurĕčna bywać 😎. Dotalny model 2plus pomha serbskim dźěćom, w běhu 10-12 lět swoju maćeršćinu wotwuknyč, z wonym nowym modelom sčinimy z Němcow w běhu tydźenja Serbow 😉 (wšako tež tutaj mnohorěčnaj bratraj prajitaj, zo rěka nawuknjenje rěče přiswojenje swójskeho myslenja a začuwanja), a Serbja móža Serbja wostać.

Tež problem z wučerjemi je rozrisany: Najprjedy nochcyše stat hižo dosć wučerjow za mjeńše serbske rjadownje k dispoziciji stajeć. Wotmołwa knjenje Ludmile Budarjoweje a druhich Serbow: Čińće z našimi dźěćimi Teamteaching, za to trjebamy pak dweju wučerjow za rjadownje. Pjatk w SN praješe knjeni Budarjowa, zo tych wučerjow docyła njeje. Potajkim je faktisce wšo preč: serbske rjadownje a Teamteaching.

Němcy bychu prajili: Stunde Null. 2plus na smjećišćo serbskich stawiznow, zrowastanjenje A-rjadownjow a nowotarske modele za přidružnikow kaž tónle jowle na Deutschlandfunk.

Zapłać Bóh Markej Njekej za pokiw! ✌

Fiasko při spjatym jězoru

31. Juli 2014

Direktor něhdyšeho hotela při spjatym jězoru steji nětk ze swojim bledźenjom wo afriskich dźěćoch w srjedźišću wabjenskeho filma nacistow. Wón je načolnemu kandidatej (!) nacijow, kiž je tak činił, hač by wón w nadawku wuběrka sakskeho sejma domy za požadarjow azyla přepruwował, rumnosće pokazał a při tym rěčał, hač by za stajnym blidom po pjatym piwku kokał. Prezident krajneho sejma je njewoprawnjeneho přiswojenja hamtskeje mocy dla pochłostajomny skutk wozjewił.

http://www.mz-web.de/mitteldeutschland/amtsanmassung-in-sachsen-landtagspraesident-stellt-strafanzeige-gegen-npd-mitarbeiter,20641266,27996472.html

To potrjechi frakciskeho šefa – načolneho kandidata bruneje strony we wólbnym boju, a jeho sobudźěłaćerjow. Hač budźe so direktor přetwarjeneho bywšeho hotela přećiwo natočenju pjeć minutow dołheho wideja wobarać, kotrež je na internetnej stronje sakskich nacijow wozjewjene, njewěm. Z tym je katastrofalne wobchadźenje z ćěkancami w Budyskim zjawnym žiwjenju nowy zrudny wjeršk docpěło. Myslach, zo hórje njebudźe, ale fiasko da so přeco hišće stopnjować.

Domowina z nowej internetowej stronu

1. November 2013

10-30 site4

Domowina – Zwjazk Łužiskich Serbow je swoju internetowu stronu ponowiła. Z dnja 29.10.2013 je pod znatej internetowej adresu www.domowina.de nowa prezenca docpějomna. Strona wuwiwaše so zhromadnje z Mišnjanskej internetowej agenturu Arzberger & Krüger, kotraž tež design a pozadkowy program strony wuwiwaše.

Strona sama skutkuje nětko jasniša a zaměrnišo na informacije wo towarstwach a župach třěšneho zwjazka wusměrjena. Dalša nowostka je zawjazanje medialnych poskitkow a socialnych syćow, runje tak kaž terminowa protyka, kotraž zmóžni selekcije po regionje a wobsahu (tučasnje hišće nic online). Domowina skići sobustawskim towarstwam, kotrež nimaja swójsku internetowu stronu, z pomocu zarjada Domowiny swójsku prezencu nastajić. Towarstwa maja tež móžnosć, stronu a terminowu protyku sobu pjelnić a tak šěroko wo swojich wobsahach informować.

Předsyda Domowiny Dawid Statnik hódnoći nowu stronu: „Wjeselu so, zo je so nam tole skónčnje radźiło, předchadźaca strona dźe njewotpowědowaše hižo dźensnišim wočakowanjam. Nadźijam so, zo zmóžnimy z tym jasniše prezentowanje našich towarstwow a župow. Nimo toho chcemy z tym žurnalistam lěpšu a spěšnišu móžnosć informowanja skićić.” Strona sama zmóžni informacije w šěsć rěčach – hornjoserbsce, delnjoserbsce, němsce, čěsce, pólsce a jendźelsce. Jednotliwe strony so nětko pjelnja, tak zo ma wužiwar w přichodźe móžnosć, stronu we wšitkich šěsć rěčach wužiwać.

(Nowinska zdźělenka Domowiny)

Snowden, naša tajna rěč a motiw za wunamakanje 2plus w Serbach :-)

29. Juni 2013

Moja IT-fachowča na dźěle je mje hižo před lětami na to skedźbniła, zo je e-mejlka kaž pohladnica – teoretisce by ju kóždy w syći čitać móhł, jeli by jemu wotpowědna technika k dispoziciji stała. Faktisce pak je kóždy dźeń wjele miliardow mejlkow po puću, a nichtó dokładnje njewě, kak so mejlka wot wotpósłarja k přijimarjej hiba, wšako njeje w interneće tajkich jasnych rutow kaž za posyłku z tradicionalnej póštu mjez Drježdźanami a Zhrojelcom. Tohodla njejsu mje wotkrywanja knjeza Snowdena wulce šokowali: Zo ma tajna słužba kraja, hdźež su internet wunamakali, dosć techniskich móžnosćow, wobsah kóždeje mejlki zapopadnyć móc, sym sprawnje prajene wočakował.

Zaso spóznawamy, kajka wužitna je serbska komunikacija, wšako maja so čušlerjo za centralnymi kompjuterami ćežko z informacijemi, kotrež w rěči tča, kotruž jenož něšto tysac ludźi pisomnje porjadnje wobknježi … Jendźelsce, arabsce, francosce, němsce atd. móžeš činić, štož ći so chce, woni móhli wšě twoje artikulowane wotpohlady z pomocu klučowych słowow scannować, ale z hornjo- abo delnjoserbskimi tekstami, kotrež su po měnjenju kompjutera čěsce abo pólsce, to hinak wupada.

Nětk tež wěmy, za čo su woni 2plus zawjedli :-): Zo njeby přichodnje nichtó na tajnym słužbam njezrozumliwe wašnje serbsce pisać móhł, ale zo by prošu jara runja rěčnej měšeńcy na šuli dosć němskich słowow a rěčnych wobrotow zapletował. Připódla prajene: Woprawdźe zajimawe wotkryća su tajke, kiž přeradźeja, što je so ze wšěmi informacijemi činiło a kak je k dwělomnym politiskim rozsudam dóšło. Bychmy w Serbach wulku politiku činili, bych na přikład namjet na zarjadowanje přepytowanskeho wuběrka stajił, kiž ma wujasnić, kak je w běhu třinaće lět k přihłosowanju 2plus dóšło, hačrunjež su wšě protokole posedźenjow zwjazkoweho předsydstwa połnje wobmyslenjow, na kotrež njeje so ženje reagowało.

Ale snadź so jónu serbski Snowden z digitalizowanymi dopokazami za wujasnjenje tutoho spodźiwneho přećiwka přizjewi. Ja so potom na njeznate městno podam a wottam wšo – wězo z přihłosowanjom wšěch potrjechenych – w interneće wozjewju :-).

http://de.wikipedia.org/wiki/Edward_Snowden

http://www.zeit.de/politik/ausland/2013-06/ecuador-snowden-zollabkommen

Tužna horcota, tropiske nocy a wotewrjene prašenje za chłódniše dny

20. Juni 2013

Kruta zyma, nalěćo nimale bjez słónca a potom hišće wulka woda – tak rysowaše nawoda frakcije CDU w Sakskim krajnym sejmje Steffen Flath lětuše wjedro. Po wčerawšim rekordźe temperaturow na wšelakich městnach móžemy dodać: Nas nětk třeća tak mjenowana tropiska nóc wočakuje; rano w chódku při garaži pod štomom je hižo 26 stopnjow a hodźinu podźišo na mojim pisanskim blidźe w běrowje 31. Z tym so dźěłowy dźeń započnje.

Na prěnim dnju plenarneho posedźenja sym debaty wo knježerstwowym stejišću ministerskeho prezidenta Stanisława Tilicha dla hišće w outfiće za politiske wjerški hač do wječora wutrał (hlej foto). Dźensa pak sym so krawaty wzdał, jedna wisa za wšě pady w kamorje. Ale porno wčerawšemu posedźenju njetrjebam hdys a hdys do plenarneje žurle hić (kotraž słuša ke klimatizowanym rumam w domje). Pola nas na štwórtym poschodźe stareho twara pod třěchu su prawidłownje jenož rumnosće za techniku chłódzene …

Ekstremneje tužneje horcoty dla dyrbiš swoje mocy koncentrować. Tohodla so z rozprawnistwom wo přihłosowanju załožboweje rady „rěčnemu konceptej“ dźens zaběrać njemóžu. Ja so jenož dźiwam, zo dyrbi dźěłowa skupina fachowcow  měsacy dołho za prezencu serbšćiny w interneće slědźić, štož by kóždy lajk při wječornym surfowanju w něšto hodźinach zwěsćić móhł. Wšojedne, dajmy so překwapić, što budźe ze šěsć milionow euro rosć …   

horcota

Serbja su swobodniši – bjez klišejow

25. Mai 2013

K najhusćišo wužiwanym předsudkam słuša wuprajenje, zo Němcy pozdatnje woblubowani njejsu. Tola woprašowanje BBC po cyłym swěće to nawopačne pokazuje: Němska je najwoblubowaniši kraj swěta – čitajće tule zajimawu aktualnu powěsć.

Wjele so piše wo SED a Serbach po wójnje. Ale tež to namakamy:  Der sächsische Landtag beschloß auf Antrag der SED-Fraktion im Frühjahr 1948 ein „Gesetz zur Wahrung der Rechte der sorbischen Bevölkerung“, und Altkommunist Wilhelm Koenen, Erster Sekretär der sächsischen Partei-Organisation, erklärte es zur „Ehrenpflicht eines jeden Deutschen“, die „bisher im Schatten gestandene schöne Blume der sorbischen nationalen Kultur in die Sonne zu stellen“ — zur „Verschönerung unseres gemeinsamen Vaterlandes Deutschland“. A štó to cituje? Nic „Neues Deutschland“, ale zapadnoněmski powěsćowy magacin „Der Spiegel“ w lěće 1974 – čitajće tule smjerćzajimawu rozprawu „Špihela“ wo Serbach w NDR.

Kardinal Meisner ma w němskej zjawnosći image zezadkarja – nimale wšitke medije čujachu so nětk zaso w tutym widźe na duchowneho wobkrućene. Žurnalisća su so na jeho interviewje wo towaršnostnych prašenjach postorkowali – čitajće tule prowokantne tezy w originalu. – Na kongresu re.publica blogowacych ludźi staj Tanja a Johnny Haeusler njedawno w narěči prajiłoj, zo trjebaja ludźo z dźěćimi prěnjotnje wjac chwile město dale a fleksibelnišich modelow dźěłoweho časa a poskitkow pěstowarnjow zo by dyrbjała jedna mzda za zežiwjenje swójby dosahać. Hladajće tule widejo z jeju narěču, za kotruž staj na městnje a w syći njesměrnje wjele přihłosowanja žnjałoj:

http://www.youtube.com/watch?v=PDYEl62g1b8 – Wjele rozdźěla pak mjez reakcionarjom a supermodernymi njeje :-).

Tohodla: Swobodne žiwjenje zwonka zakótwjenja we wopačnych klišejach je móžne. Runje w Serbach, hdźež su ludźo tradicionelnje bóle na praktiske aspekty hač na wulke ideologije wusměrjeni, kaž je tež SEDnikam – hlej přinošk Špihela – pozdźišo switało :-).

http://de.wikipedia.org/wiki/Johnny_Haeusler

http://www.re-publica.de/about

Kniha za staršich, zo bychu wobchadźenje dźěći z internetom lěpje rozumić móhli: http://netzgemuese.com/ (awtoraj: Tanja a Johnny Haeusler)

PS.: Dźakuju so facebook-přećelce Kristin za pokiw na widejo Haeuslerec mandźelskeju.

Serbstwo 5.0: Tam, hdźež smy, chce swět być

25. April 2013

Na kóncu poslednjeho lětstotka mějachmy web 1.0.:

http://www.netzvitamine.de/kategorien/web-10.html

Kak wuwiće dale běži, je tule derje wopisane:

http://www.smo14.de/2010/11/08/vom-web-1-0-zum-web-3-0-drei-grafiken-zur-entwicklung-des-internet/

Tuchwilu stejimy hišće tule – tež blog Piwarca:

http://de.wikipedia.org/wiki/Web_2.0

blogowanje_medije

ze zešiwka Němskeje nowinarskeje akademije w Berlinje wo blogowanju: Načasny medij indiwiduelnych nošerjow pěstowanja tematisce tworjenych zhormadźenstwow

W blišim přichodźe web 3.0 wočakujemy:

http://de.wikipedia.org/wiki/Semantisches_Web

W najinowatiwnišej industriji je samo rěč wo 4.0:

http://de.wikipedia.org/wiki/Industrie_4.0

Komunikacija bjez přetorhnjenja – wot sensora hač do syće

My Serbja smy poprawom hižo lud 5.0 (jeli to na wědomje bjerjemy) – kiž zwoprawdźuje principy tutoho trenda jako cyła towaršnosć: Nic jenož w ličaku na pisanskim blidźe abo we wirtuelnej wzajomnosći interneta abo w zawodźe přichoda.

Bjezposrědnja komunikacija kóždeho z kóždym je markowe znamjo našeho ludu, tohodla smy tež cyle oficielnje „bratřa a sotry“. Z wjele njewotwisnymi małymi (kulturnymi, wjesnymi) cyłkami, kiž syć tworja.

A zdobom je w Serbach njepřetrjechujomna indiwidualnosć data, wo kotruž so masowa towaršnosć ze swojimi masowymi produktami a masowymi medijemi tak prócuje: Pola nas rěči kóždy kusk hinak a ma swoje wosebite wašnje, Serb być.