Archive for the ‘medije’ Category

Smój z Ludmilu Budarjowej přezjednaj

15. Mai 2018

Nochcemy „serbska mjeńšina“ być, ale smy serbski lud. Tak předsydka Serbskeho šulskeho towarstwa na Serbskim dnju frakcijow Lěwicy w Choćebuzu praješe. Takrjec připódla, wšako běše tema kubłanska politika. Po tym zo Ludmila Budarjowa znapřećiwjenje z prawniskeho wida žněješe, sym ju wuraznje podpěrał.

Najebać prawnisku rěč njech so politiska rěč na wšědnym žiwjenju orientuje. Smy lud, hač mały, njewěm, w pralěsu je kmjenow ze sto ludźimi, kotřiž su lud. Ludowa skupina tež njejsmy – porno wšelakim tajkim němskim we wukraju. „Mjeńšina“ je hotowy kał, w ducentach wjeskow smy wjetšina ludnosće. Tak jako předsyda kubłanskeho wuběrka Domowiny prajach.

Potajkim: prošu „serbsku mjeńšinu“ hnydom a na wšě časy šmórnyć! Mamy „Załožbu za serbski lud“, nic za serbsku mjeńšinu …

Pjaty Handrij nětko tež w Narodnej bibliotece

29. April 2018

Wšitcy, kotřiž su sej pdf-dataju „Handrij_V“ składowali (zapłać Bóh za zajim), tule ničo noweho njezhonja. Štóž pak linki radšo ma, tu wotpowědny přistup do eksemplara w Němskej narodnej bibliotece namaka.

Handrij a Hanka w Hamburgu

Deutsche Nationalbibliothek:

https://d-nb.info/1156840392/34

małe woptawančko knihi:

Ze swojimi prěnimi w Hamburgu zasłuženymi sto eurami w zaku Handrij na zastanišću „St. Pauli“ ze slěborneho ćaha měšćanskeje linije U 3 wulěze. „U“ steji za prěni pismik podzemskeje železnicy němsce. Ale wulki dźěl tych U-čarow jězdźi horjeka, a tohodla jich syć Hamburgska hornja železnica rěka, jemu kolega powědaše.

Hanka ma wječor hišće seminar a Handrij tohodla tróšku chwile za dundanje. Wón wězo wě, zo su pódlanske dróhi tule zajimawše hač hłowne, tohodla ze swětosławneje Reeperbahny radšo do juha a do směra přistawa wotboči.

Po črjódce sej hrajkacych arabskich dźěći so jemu jaskrawje zdrasćena rjanolinka do puća stupi: Za sto euro změješ cyłu rjanu hodźinku ze mnu! – Handrij chcyjo nochcyjo stejo wostanje a dyrbi něšto wotmołwić, štož so jemu tež radźi: To pak je moja kompletna dźensniša mzda, štó móže telko za hodźinku zabawy płaćić? – Wón sej mysli, zo je wěcka z tym wotbyta, ale nětko so hakle započina: Pój, tebi to za sydomdźesat sčinju, lakowana rjanolinka bjez wahanja poskića.

Je mi žel, ale mam termin, jej Handrij łži, dokelž jemu ničo kmańše njezeschadźa. – Do profesionalnje wabjaceho holčeho wobliča so kusk mjerzanja měša: Pola twojeje mamy abo što? Sy ty šwulny abo što? – To sej dotal nichtó Cyžec Handrijej prajić zwěrił njeje. To je jemu pokiw, zo tu zwučene wašnje bjesady dodźeržeć njetrjebaš: A ty wěsće jenož z holcami darmotnje lěhaš, abo što? – Wona perpleksnje na njeho suta, a Handrij tutón wokomik wužiwa a so woměrje wotsala.

Ale wokoło róžka hižo zaso tajki žónski zadźěwk wosrjedź chódnika steji. Z nadutymaj nadromaj a, spodźiwnje dosć, cyle hłubokim hłosom. (…)

Dotalne wudaća Handrija:

4. Handrij w dojutrownej turbuleny

https://d-nb.info/1150468394/34

„Hanka, ta Sara z Budyšina nam afriskeho ćěkanca wjeze.“ „Aha, pon maš zawěsće hižo ideju, hdźe ma kadla w tutym domje kampěrować.“ „Hoj, hdyž budźe kofej hotowy.“ Při chěžinych durjach klinka. Młoda socialna dźěłaćerka w tróšku alternatiwnym outfiće steji tam z dołhim suchim kadlu w čornej kožanej jace, jeansach samsneje barby a z čerwjenym basecapom, kotrehož špodka je dozady wusměrjena, kaž je za młodźencow z tajkej špodkatej čapku z wašnjom. 

„Dobry dźeń, ja sym Handrij.“ Wón wjerchej ćěmnoty ruku tyka. Tón tróšku njewěsće hlada. „Nicht deutsch sprechen?“ – „Nur im Notfall. Pójtaj nutř. Chcemy najprjedy kofej pić.“ – „O.k., ich heiße Mohamed.“ – „To sej hižo myslach“, Handrij praji, mjeno kaž pola nas Jurij abo Handrij. Wšitcy so za blido sydaja. Handrij wšěm kofej naliwa. 

1.-3. Handrij a jeho rěčna rewolucija / Handrij mjez wjelkami / Handrij w hodownym chaosu

https://d-nb.info/1149195258/34

Farar: „Derje, myslu sej, zo smy so zrozumili. Staj zwólniwaj, swoje dźěći katolsce kubłać?“ (Hlada na Hanku.) 

Hanka (hlada na Handrija): „Swjaty Pawoł tola praji, zo je muž hłowa. Potajkim njech so nawoženja wupraji.“

Handrij: „Ja scyła hinak njemóžu hač katolsce, wšako ani wo Mohamadźe ani wo Lutheru zdaća nimam.“

3. Handrij w hodownym chaosu

https://d-nb.info/1148460594/34

„Ty tola wěš, zo so pola nas njekuri!“ mać jeho napomina. „Jowle so hižo jara kuri, hdyž so nětk dźělić dataj.“ „To njeje dźělenje, smy tola katolscy, mamoj so po kaznjach cyrkwje – porno tebi“, mać praji. Prjedy hač móžeše Handrij wotmołwić, nan na nju wujědźe: „Tej poslednjej słowje by sej zalutować móhła! Wón ma swoje žiwjenje kaž mój swoje.“ 

2. Handrij mjez wjelkami

https://d-nb.info/1144932513/34

Zatrabanske, to je wjelk! Handrij je hižo raz w Rěčicach był, před lětami je so dokładnje wobhonił – wjelk, dźiwje, njeskludźene zwěrjo, jeho fascinuje. Pjatnaće metrow wot njeho zdaleny steji dorosćeny wjelk a jemu při čilanju přihladuje. Pucher je prózdny a tuž ma Handrij ruce zaso swobodnej a z nimaj placa, tak wótře kaž móžno. Wjelk so njehiba. Handrij so stopnjuje: Z cyłeje šije rjeji: „Ćěr so, preč z tobu, nablaku!“ Ale wjelk drje serbsce njemóže a kaž přismoleny steji. Dalši pospyt: „Spadaj obesrańcu!“ Bohužel wjelk tež pólsce njerozumi a so ani milimeterčk njehiba.

1. Handrij a jeho rěčna rewolucija

https://d-nb.info/1144932289/34

Hanka ma akciju za wrótnu. Sedźi w swojim wuskim krótkim čornym šaće na čerwjenym konopeju, naliwa sej sekt, kiž je po bjesadźe z přećelkami zwostał, a čuje so kaž w filmje. Hłowu scomter dołhimi čornymi włosami dozady ćisnjenu a noze přez křiž hlada zasonjena na při blidku stejaceho šwižneho kadlu, kiž ju šibale-žedźiwje z wočomaj měri, a nimo njeho z woknom won do nocy.

K tomu so njedźelskej epizodźe Handrija tu w blogu přidružatej, kotrejž buštej lětsa w nalětniku wozjewjenej (ze zapodaćom titulow potajkim hnydom zaso namakaće):

STRAŠNE KUPANSKE CHOLOWY

Handrij kaž prašak na nju hlada: „Znajemoj so?“ – „Och, sy ty süß, ty tola z wěstosću zabył njeje, kak je z namaj we whirlpoolu było! Bohužel sy so bórze njejapcy zminył, bjeztoho zo telefoniskej čisle wuměnić móžachmoj. Ale to móžemy dźens nachwatać!“ Holca ze swojim kulojtym mjezwočom jemu dale a bliše přińdźe a cyle zbóžnje Handrijej do woči hlada. „O.k.“, wona po małkej přestawce pokročuje, „dźensa sy tróšku hinaši, ale to rozumju. Ty so kusk hańbuješ za to, štož smój we whirlpoolu činiłoj. Ale to njetrjebaš, běše smjerćrjenje.“

Čehodla Piwarc wo Piwarzu nětko njepiše a dokładny posudk Handrija pobrachuje

 Wobjed jich w hosćencu na třěše sejma wočakuje. Tak je so prajiło. We wosobnym restauranće pohosćenje pak tak dołho traje, zo Handrij prěnje piwko wupiwši dwě škleńcy na raz skaza, zo njeby čakacy zalačinił. „Tebje dla dyrbju so poprawom hańbować“, jemu Pětr do wucha šepta, ale skerje šibały, bjez poroka. Skónčnje wobjed přińdźe. Steak je tajki małki, zo sej Handrij mysli: To dyrbi předjědź być. Ale Pětr jeho powuči: „Tu chodźa ludźo, kotřiž ćělnje njedźěłaja, jim je to prawje tak.“

 

Lubosć w tutych sydom tekstach

Maš orientaciju na pućach Handrija? Poptom wěš, hač je tutu lubosćinsku scenu při sewjernym morju abo we Łužiskej jězorinje dožiwił:

Tón njemdry wukřik w sonje Handrija zaso zbudźi. Da swoje krótke jeansy na špundowanje padnyć, sam padnje na łožo a sej hnydom wusnje. Hdyž je wotućił, leža tež jeho spódnje cholowčki při łožu a Hancyne mjezwočo je bjezposrědnje před jeho wočomoj: „Što to dyrbi, knježe zaspanco, za čo z tobu w tutej spodźiwnej chaće přenocuju?“ Wonka wichor bjez přestawća howri. Wonaj so bjeze słowow namakataj a tworitaj katamaran na žołmach wótře šumjaceho morja, doniž na kupu zbóžnosće njedóńdźetaj.

Poćah k najlěpšemu přećelej

Štóž dokładnje čita, sobu dóstanje, zo je Handrijowy najlěpši přećel w prěnjej knize hišće serbski muž, ale wot druheje němski kadla. Wobchadźenje mjez twarskimaj dźěłaćerjomaj Handrijom a Ronnyjom je bjez tabuwow, kaž je mjez najlěpšimaj přećelomaj z wašnjom:

„Bin ich hier dein deutscher Sam?“, z Ronnyjoweho erta wujědźe, a k tomu: Samo sobotu mi druhdy samomu roboćić daš, hdyž so tebi radšo kumplej při swinjorězanju pomhać chce. A po swjatoku je ći žlokanje něhdźe druhdźe wažniše hač naš zhromadny projekt tu na statoku. – Handrij nožički a britwičku na kromu wumywadła kładźe a Ronnyjowemu rozhorjenemu wobliču w špihelu šibale praji: „Vergiss nicht, ich bin dein sorbischer Kanacke, der komische Bräuche hat.“ Na přikład zhromadnosć pěstować, Handrij wujasnjujo přispomni.

(Tuta scena rano w kupjele ze štwórteje knižki potom dale eskalěruje)

Dźěło

 Štož je dźensniši dźeń pozdatnje najwažniše w žiwjenju, dźěło, je w žiwjenju Handrija a Hanki wězo stajnje prezentne, ale jenož jako pozadk. Čehodla to tak je, čitar hižo w prěnim powědančku zhoni:

Što je wón na někajkim zdalenym twarnišću rył abo rumował, ju wulce njezajimuje. Wona ma w móšni jeho foto. Wón, cyle zbrunjeny wot pražaceho słónca, w krótkich jeansach na róštach, šibale dele na fotografa hlada. Wobraz wšo praji. So wě, zo ma tež wón ju na foće přeco při sebi, ale nic před laptopom sedźacu abo wosrjedź polcow połne knihow w bibliotece. Wobdźiwuje jeje mudrosć a to, štož wona z njej čini. Ale jeje dźěłowy biotop jemu jako fotomotiw powabny njeje. Tohodla wona na foće w jeho móšni bičwolejbul hraje.

 

Moje konkluzije z dźěłarnički „Njepřećelskosć přećiwo Serbam – zjaw wšědneho dnja?““

13. April 2018

Štóž newsletter Katolskeho Posoła čita abo pdf-wudaće ma, hižo wo nastawku k fachowemu dnjej „Lubosć k blišemu – policija – towaršnosć“ wě: „Racionalnu“ perspektiwu policistow a „emocionalny“ wid angažowanych do woprawdźiteho dialoga wjesć, je nadawk, kotryž njeje fachowy dźeń w Budyšinje tak prawje zdokonjał. Ale přiwšěm su wuhlady do přichoda date. Na zakładźe tutoho přinoška z pjera Piwarca chce awtor tule – takrjec jako nóžku k wotrězkej „Wo njepřećelskosći přećiwo Serbam“ z dohladom do wotpowědneje dźěłoweje skupiny – někotre mysle dodać.

1. Stare časy běchu hubjeńše: Dźensa móžeš na přikład bjez wušparanjow w Kulowje na zjawnych městnach z dźěćimi serbować – to běše před jednej generaciju hišće cyle hinak (tak Sonja Hrjehorjowa ze swójskich nazhonjenjow). Tež Jurij Špitank rozprawješe wo prjedawšich njepřećelskosćach serbowanja dla w busu do Kamjenca. Tón problem je tohorunja rozrisane – bohužel přez to, zo bus hižo njejězdźi. Na kopańcy běchu hdys a hdys samo sudnicy mjez sobu serbowacym hrajerjam ze žołtej kartku hrozyli – tež tajke něšto bohudźak hižo njedawa. Potajkim mjenje stracha, wjac sebjewědomja!

2. Zo by policija přichodnje statnemu rěčnistwu skutkowniše dopokazy napadow na Serbow kaž w lěće 2014 předpołožić móhła, je trjeba, so po móžnosći na městnje wo natočenje z handyjom starać resp. jasne wuprajenja konkretnych swědkow prezentować. Woni móhli so škitać, tak přisłušny policist namjetowaše: Město priwatneje adresy by so tež za kóždeho potrjecheneho serbskeho swědka adresa Domowinskeho zarjada do aktow přepytowanjow a sudniskeho jednanja zapisać móhła.

3. Wuznawacy ateist Měto Nowak je za pozbudźenje do přichoda přikład „nakazanja“ ewangelskeje cyrkwje mjenował: wot stawiznow potłóčowaceje germanizacije do doby aktiwneho spěchowanja serbowanja a serbskeho ludu. Tuchwilu je najwjetša přećelnosć napřećo Serbstwu tam, hdźež je hižo nimale mortwe, a najwjetša hida, hdźež je najbóle žiwe. Tak su – po měnjenju Piwarca – konflikty tež wuraz žiweho Serbstwa, na kotrymž móže so něchtó postorkować. Runje tohodla pak trjebamy w jadrowych kónčinach rěčnu ofensiwu w zjawnosći: Žadyn rjemjeslnik bjez serbskeje wabjenskeje tafle!

4. Dyrbimy mjez hłuposćemi a njepřećelskosćemi rozeznawać. Nic kóžde njeporadźene hrónčko, kaž při Ewangelskim šulskim centrumje w Huskej, je wuraz hidy. Pobrachowacu sensibilitu móžeš z wjac wědu přewinyć. Zo njebychu so Serbja wjele Němcam prěnjotnje jeničce jako jejka molowacy lud w folkloristiskich drastach jewili, je nadawk Serbow samych a jich přećelow. Hdyž bě pak w internetnej knize wobličow na stronje Sakskich Nowin wulki shitstorm přećiwo Janej Nukej, dokelž na pobrachowace mjeno „Sprjewja“ při nowym zapadnym wobjězdźe Budyšina skedźbnješe, steji runoprawosć Serbow na hračkach.

Z Handrijom w načasnych Serbach po puću

11. Januar 2018

Tuchwilu steja štyri powědančka „serbskeje hyperrealistiskeje literatury“ Piwarca w Němskej narodnej bibliotece swobodnje k dispoziciji.

 AKTUALNA KNIŽKA:

 Handrij w dojutrownej turbulency (24 stron)

https://d-nb.info/1150468394/34

Křižer Handrij ze swojej lubej Hanku pod jednej třěchu z přeswědčenym ateistom, jeho tróšku ewangelskej slubjenej a wćipnej pjećlětnjej dźowčičku, rodźenym muslimom a jeho punk-lubku – a z njewočakowanymi wopytami, dwójce policije. Čini to hišće špos? Namakaš jowle jutrowny měr? – Literarna wersija wědomostneho přepytowanja starych a nowych konfliktow.

Handrij a jeho rěčna rewolucija / Handrij mjez wjelkami / Handrij w hodownym chaosu (trilogija – 54 stron)

https://d-nb.info/1149195258/34

Handrij w hodownym chaosu

https://d-nb.info/1148460594/34

Handrijowaj staršej chcetaj swoje mandźelstwo anulować dać. Na to wotmołwi Handrij z njewšědnym wulětom, kotryž mać a nan hižo ženje njezabudźetaj. Připódla ma wón hišće diskusiju ze sejmikarjom wjesć, kopańcu hrać a so wot mjeztym najlěpšeho přećela Ronnyja překwapić dać. A na kóncu sedźitaj z Hanku při fararju …

Handrij mjez wjelkami

https://d-nb.info/1144932513/34

Kak so ći wjedźe, hdyž wječor pozdźe ze sawny stupiš a sy na zahrodźe njejapcy z wjelkom konfrontowany? Tež spodźiwny poskitk inwestora płuwaceje wjeski wužaduje – a pon je tam hišće tuta fejta, hdźež Handrij w srjedźišću třiróžka wotući. Na montaži w Frankobrodźe nad Mohanom dóńdźe k přewrótej. Připódla Handrij a Hanka „dźender“ rozpušćataj.

Handrij a jeho rěčna rewolucija

https://d-nb.info/1144932289/34

Twarski pomocnik a wědomostnica – Handrij a Hanka staj w swojim minidomčku njemylenaj w luboznej harmoniji žiwaj, doniž sej Pětr z krajnoradneho zarjada jeju pomoc přećiwo „módrej žołmje“ nježada. Štož so na Bohatej hasy dorěči, móže Handrij hakle doma zwoprawdźić. Hancyny serbski algoritm skónčnje swojemu lubemu flashmob noweho typa zmóžni.

Tilich, Kretschmer, MDR a Sakska – z wida „zapadnych“ medijow

10. Januar 2018

Jan Nuk, něhdyši předsyda Domowiny, je so njedawno zjawnje na wusyłanju telewizije MDR z nowym ministerskim prezidentom Michaelom Kretschmerom postorkował. Wjesnjanosta je so w diskusiji wjeselił, zo maja skónčnje „sakskeho“ ministerskeho prezidenta, po tym zo běchu wesijej a Serb w tutym zastojnstwje. Ani Kretschmer ani moderator tutomu wuprajenju njeznapřećiwi (hlej tež wotpowědny přinošk w tutym blogu).

Tuta tema dawno wothóčkowana njeje, kaž přinošk ze „Schwäbische Post“ pokazuje. Scena słuži žurnalistam jako indic za zahubnu towaršnostnu atmosferu w Sakskej.

http://www.schwaebische-post.de/ueberregional/politik/1639253

Hišće bóle kritiski je sćěhowacy aktualny nadawk:

http://www.t-online.de/nachrichten/deutschland/id_83030534/sachsen-kretschmer-die-sorben-und-ein-fataler-irrtum.html

 

Demokratisku kulturu w Serbach etablěrować – kubłansku awtonomiju zaměrnje zrealizować

27. Dezember 2017

Lětsa smy diskusiju wo serbskej kubłanskej politice zahajili. W tutym zwisku je mi wospjet něšto jara spodźiwne napadnyło: Naša kultura zjawnych diskusijow w Serbach je hišće NDR, kotraž je poprawom před nimale třiceći lětami zahinyła, bliša hač načasnym wašnjam demokratiskeje kultury we wotewrjenej towaršnosći.

Tež wučer smě šulstwo kritizować

Na přikład je drje samozrozumliwe, zo ma wučer po zakonjach stata a směrnicach dźěłodawarja wuwučować. Tón ramik pak Boža kaznja njeje, ale nachwilnje płaćacy standard, kiž je jenož tohodla demokratisce legitimny, dokelž je wón jeničce přechodny wuslědk zašłych diskusijnych procesow. Tež kubłanski system so bjez přestawki dale wuwiwa, hewak bychmy hišće fyziske chłostanje šulerjow a šulski pjenjez stařsich za wyšu šulu a gymnazij měli. Tohodla ma kóždy wučer / kóžda wučerka prawo, so w medijach a socialnych syćach kritisce k aktualnemu stawej serbskeho kubłanja wuprajić, a ani nawodźe šule ani wotnožce kubłanskeje agentury njepřisteji, na njeho abo na nju tohodla ćišć wukonjeć.

Strašne jenakowanje w NDR

W NDR bě to hinak. Po jeje swětonahladnej zasadźe běše tak mjenowana dźěłaćerska klasa na zakładźe pozdatnje wěčnych zakonitosćow marxizma-leninizma dobyła. Teoretisce běchu ludźo drje stajnje k přemyslowanju wo polěpšenju praktiskich detailow socialistiskeje towaršnosće přeprošeni, ale přeco strach hrožeše, zo so jim „wopačne klasowe stejišćo“ abo „kaženje měra a socializma“ wumjetowaše. A tohodla statna bjezstrašnosć samo najmjeńše diskusijne koła wobkedźbować spytaše. Tež wjele patriotiskich Serbow, kotřiž ani z fašizmom ani z imperializmom ničo činić njemějachu, buchu z woporom tuteje ideologiskeje hysterije.

W koncepće 2plus tči kubłanska awtonomija

Moderny demokratiski stat princip přeměnjenja hižo sam do swojich postajenjow integruje, tak na přikład na kóncu oficielneje koncepcije „2plus – wučba po šulske družiny přesahowacym koncepće dwurěčna serbsko-němska šula w serbskim sydlenskim rumje Swobodneho stata Sakska“ rěka, zo so „přidźěła serbskich gremijow do regularneho systema přewozmu“. Tuta sada běše moje wotkryće lěta. Hdyž to chutnje bjerjemy, je to serbska kubłanska awtonomija ze statnej podpěru (wězo w ramiku zakonjow, to pak za kóždy model awtonomije płaći a je tež zmysłapołne – hewak by něchtó, hdyž jemu so chce, w Němskej resp. Sakskej šulu po zakonjach šarije załožić móhł).

Serbske rjadownje tworić, teamteaching wotstronić

Postajena praksa na serbskich šulach je tuchwilu principielnje měšeńca šulerjow wšěch rěčnych schodźenkow plus teamteaching (dwaj wučerjej w rjadowni, jedyn za „Němcow“). Tule njeńdźe nětk wo realitu, kotraž so tak a tak we wšědnym žiwjenju wot postajenja hustodosć wotchila. Tutu postajenu praksu pak móžemy w ramiku wobstejacych zakonjow a pjenježnych resp. personelnych ressourcow kóždy čas změnić. Wšěch šulerjow rěčneho schodźenka 1 (maćernorěčnych a Witaj-dźěći na wotpowědnym niwowje) do jedneje rjadownje zjednoćić, je ryzy organizatoriska naležnosć. Hdyž serbscy starši sej to přeja, ma so to tak činić. Tajka je demokratija.

Swobodu staršich pěstować

K njej atmosfera słuša, w kotrejž njetrjebaja so starši bojeć, zo njeby so snano wuprajenje „Chcu swoje dźěćo w serbskej rjadowni měć“ „wyšnosći“ lubiło, wšako je system serbskich kubłanišćow słužownica serbskeho ludu. W katolskej cyrkwi (kotraž ze znatych přičin demokratija njeje) je dołho trało, doniž njeje bamžowstwo swój proklamowany zakład skutkownosće – „słužownik wšěch słužownikow“ woprawdźe chutnje brało. W našej serbsko-sakskej demokratiji budźemy klětu pokazować, zo je NDR nětk woprawdźe nimo a nowa tež kulturnje demokratiska doba z realitu.

Z dobreho přikłada wuknyć

Měrćin Wjenk ma prawje, zo je metoda „chcemy, žadamy, namjetujemy“ zastarska. Tohodla njech je naše hesło „čińmy“! K tomu słuša, nic z teorije, ale z „best practice“ wuknyć. Štóž so trochu ze statisku zaběra, so dźiwa, zo je wuchadźišćo Chróšćan zakładneje šule mjenje „serbske“ hač sej wšitcy mysla. Połojca nowačkow njeje na maćernorěčnym niwowje. Ale najebać to šula rěčnje swój serbski raz wuspěšnje wuwiwa. Što to woznamjenja, bych rady diskutował. W tutym padźe „měšeńca“ wočiwidnje derje funguje.

W Domowinje pluralita knježi

Připódla prajene njehraje ani w kubłanskim wuběrku ani w cyłej Domowinje wuznaće ke kubłanskim teorijam hižo žanu rozsudnu rólu. Nas wjaza praktiske pytanje za pućemi do serbskosće našich narodnych kubłanišćow. Kotreho „jowpřińdźenja“ sy, je tohorunja wšojedne. A žana bjezstrašnosć njepřepruwuje, z kim maš styki a što sy před dźesać lětami hdźe prajił. W tutym zmysle: Čińće prošu sobu – hdyž chceće.

Měrćina Wjenkowy słowo lěta: http://www.rozhlad.de/nastawk_300.html

 

———-

 

trojjedne powědančko Piwarca

ze šibałym Handrijom

wo rěči, domiznje, mandźelstwje:

 

https://d-nb.info/1149195258/34

 

(wšo dohromady 54 stron, tule

nic jenož na mnohich,

ale za wšěch přistupna zběrka)

 

———-

 

Handrij I, II a III w jednym zwjazku

20. Dezember 2017

Nětk steja Wam prěnje tři nowele (powědančka) wo Handriju z pjera Piwarca jako zhromadny zwjazk (54 stron) k dispoziciji (hlej pdf-dataju Handrij_I-III). Tež přez link Němskeje narodneje biblioteki přistupny: https://d-nb.info/1149195258/34

Handrij_I-III.pdf

Njesłušeja Serbja do Sakskeje?!

18. Dezember 2017

Protest přećiwo dźensnišemu telewizijnemu wusyłanju MDR

https://www.mdr.de/nachrichten/politik/regional/buergercheck-kretschmer-100.html

Sehr geehrte Damen und Herren!

In der heutigen Fragestunde mit dem Ministerpräsidenten Sachsens Herrn Kreeetschmer hatte ein Fragesteller vor vielen tausend Zuschauern folgende Feststellung getroffen:

„Herr Kreeetschmer, sie sind der erste Ministerpräsident Sachsens. Vor Ihnen hatten wir zwei aus Westdeutschland und einen Sorben“.

Mich als Sorben und ehemaligen Vorsitzenden der Domowina hat diese Feststellung beleidigt und tief erschüttert. Vor allem vermisste ich eine Richtigstellung seitens des Herrn Kreeetschmer oder seitens der MDR-Moderatoren. Beides fand nicht statt.

Soll nun den 40000 Sorben in Sachsen empfohlen werden, aus Sachsen auszuwandern, da sie ja nicht zu Sachsen gehören? Ich erwarte eine Entschuldigung seitens des MDR in aller Öffentlichkeit. Ich werde in allen sorbischen Medien gegen diese unsensible und ungeheurere Demütigung des sorbischen Volkes protestieren.

Jan Nuck

ehemaliger Vorsitzender der Domowina – Bund Lausitzer Sorben

 

———-

 

trojjedne powědančko Piwarca

ze šibałym Handrijom

wo rěči, domiznje, mandźelstwje:

 

https://d-nb.info/1149195258/34

 

(wšo dohromady 54 stron, tule

nic jenož na mnohich,

ale za wšěch přistupna zběrka)

 

———-

Mjez Serbami lěpje hač mjez Saksami

20. August 2017

Při temje integracija je mjez Němcami třoch lěhwow: Ludźo, kotrymž je domizna něšto jara wažne, hladaja skeptisce na migrantow. Druzy, kotřiž su bóle kosmopolitisce nastajeni, wjeselu so nad kóždym připućowarjom. A srjedźa su dobri křesćenjo, kotřiž chcedźa prosće jednotliwym čłowjekam pomhać. Z komunikaciju mjez lěhwami klaca.

Zarjadowanje „Mjez Sakskami. Mjez złobami a witanjom“ na přepjelnjenej žurli Serbskeho domu štwórtk wječor běše drje wěcowne a měrniwe – zarjadowarjo Domowina, Serbski institut, nakładnistwo Chr. Links a Heinricha Böllowa załožba „dale myslić“ su hižo zwučenu klawslu přewzali, zo dyrbja znaći nacisća wonka wostać – njejsmy ani krajny rada ani jeho zastupnik 😎. Tak njejsu „ariscy bratřa“ nutř přišli. Ale mi běše diskusija kusk přeharmoniska, běch na horcyše kontrowersy přihotowany.

Na prašenje moderatorki, što sej za přichod Sprjewineho města přejemy, prajach: Přećelne wobličo, ke kotremuž móžemy wšitcy přinošować, zo by Budyšin ludźom wšelakeho pochada a maćeršćiny, kotřiž su tule žiwi, dobra domizna był. My Serbja smy 1.500 lět jowle žiwi a smy tež Němcow mjenje abo bóle integrowali. Chcemy so z našej kompetencu hospodliwosće wo to starać, zo so to z dalšimi migrantami šlachći.

Prototypiski načasny hornjołužiski Serb je horliwy zastupjer domizny, dobry křesćan a słowjanski kosmopolit. To rěka: Porno Němcam su pola nas wšě towaršnostne prudy w kóždej hłójčce. Tohodla njeknježi pola nas tajka agresiwita resp. njekomunikacija mjez wšelakimi pozicijemi. Njech je serbski lud němskemu runje we Łužicy z přikładom 😊.

Na foće wurězk podija (w.l.): Arndt Ginzel, kiž je wo nadpadach na serbskich młodostnych pisał, moderatorka Heike Kleffner, Piwarc jako zastupjer Dawida Statnika, a Matthias Meisner, korespondent Berlinskeho „Tagesspiegel“. Na prózdnym stólcu njesedźeše wyši měšćanosta Alexander Ahrens.

Cyž: Tež na europskej runinje zajimy narodnych mjeńšin stronsce njewotwisnje zastupować

8. März 2015

NOWINSKA INFORMACIJA

Z wuradźowanja Zwjazkoweho předsydstwa Domowiny dnja 7.3.2015 w Budyšinje

Přihoty hłowneje zhromadźizny w srjedźišću

Tři tydźenje do 17. hłowneje zhromadźizny Domowiny wobjedna zwjazkowe před-sydstwo na swojim dźensnišim posedźenju w Budyšinje dalše podłožki a organizato-riske přihoty. Tak wone rozsudźi, zakónčić diskusiju k wobzamknjenju 16. hłowneje zhromadźizny, w Domowinje prawólby přewjesć: »Zwěsći so, zo njehodźitej so nam-jetaj za prawólby a pranaprašowanje pobrachowaceje wole župow a sobustawskich towarstwow dla přesadźić. Z tym wobchowa dotalny delegatny princip za wólby a bytostne rozsudy třěšneho zwjazka dale swoju płaćiwosć.« 15 z 18 čłonskich to-warstwow běchu na wotpowědne naprašowanje předsydy Domowiny wotmołwili, při čimž so w bytostnych prašenjach wjetše cyłki přećiwo namjetej prawólbow wupraji-chu.

Dale diskutowachu a schwalichu přitomni dźensa naćisk dźěłowych směrnicow, kiž so delegatam hłowneje zhromadźizny dnja 28. měrca w Haslowje k wobzamknjenju předpołoži. Delegaća změja tam tohorunja rozprawu zwjazkoweho předsydstwa schwalić, kiž so jim (hinak hač dotal) pisomnje poda. Naćisk wza zwjazkowe před-sydstwo dźensa na wědomje; wón so hišće rediguje. Předwidźane je, zo so předsyda Domowiny Dawid Statnik w swojej ertnej rozprawje na hłownej zhromadźiznje na wubrane ćežišća koncentruje.

Jednaćel Domowiny Bjarnat Cyž rozprawješe wo swojim skutkowanju jako wicepre-zident Federalistiskeje unije europskich narodnych skupin (FUEN) a wo angažemenće Domowiny w tutej organizaciji. Domowina je z lěta 1990 z čłonom FUEN a hižo dwójce (1992 w Choćebuzu a 2006 w Budyšinje) kongresaj wuhotowała. K 18. razej organizuje Domowina lětsa z financielnej pomocu Zwjazkoweho ministerstwa nutřkowneho seminar słowjanskich narodnych mjeńšin. B. Cyž praji: »Smy w stajnym dialogu z tamnymi mjeńšinami.« Do přichodnych hłownych nadawkow słuša wutwar kompetencneho centruma narodnych mjeńšin w Flensburgu a zaručenje institucionelneho spěchowanja FUEN přez Zwjazk. Na prašenje k rozdźělej mjez FUEN a tamnej europskej mjeńšinowej organizaciju EFA praji B. Cyž, zo ma FUEN zajim, na europskej runinje stronsce njewotwisnje zajimy narodnych mjeńšin na wšěch runinach zastupować, kaž to na přikład w tak mjenowanej intergroup – skupinje někotrych čłonow Europskeho parlamenta a zastupjerjow FUEN − činja. Městopředsydka Domowiny Judith Wałdźić podšmórny, zo je mjeńšinowa politika měrowa politi-ka. Za nju ma so w Brüsselu wo wjele sylniše lobby-dźěło činić.

Zwjazkowe předsydstwo schwali delegaciju Domowiny, kiž wobdźěli so na lětušim FUEN-kongresu wot 13. do 17. meje w měsće Komotini w Grjekskej. Jej přisłušeja předsyda Domowiny Dawid Statnik jako čłon dialogneho foruma FUEN pola Eu-ropskeho parlamenta, Bjarnat Cyž jako wiceprezident FUEN, William Janhoefer jako čłon prezidija Domowiny z Delnjeje Łužicy a Ludmila Kowarjec jako zastupjerka Serbskeho młodźinskeho towarstwa Pawk.

Za dołhodobne přihoty wobdźělenja Serbow na koparskich mišterstwach narodnych mjeńšin EUROPEADA wutworichu dźensa přihotowanski wuběrk. Jemu přisłušeja referent Domowiny Marko Kowar jako předsyda, Bjarnat Cyž, referent Domowiny Clemens Škoda a čłon předsydstwa Serbskeho Sokoła Jan Hrjehor. Přichodna EU-ROPEADA wotměje so wot 18. do 26.06.2016 w Južnym Tirolu w Italskej.

Čłonka Zwjazkoweho předsydstwa Domowiny Hanka Budarjowa bu na namjet To-warstwa Cyrila a Metoda jako dalša wěcywustojna wobydlerka-čłonka dźěłoweho kruha za serbske naležnosće Budyskeho wokrjesa pomjenowana.

Zastupowacy jednaćel Domowiny Marcus Kóńcaŕ informowaše w nadawku předsydy wólbneho wuběrka Jörga Masnika, kiž bě so zamołwił, wo přihotach wólbow Serbskeje rady Braniborskeje. Wólbny běrow dźěła a přijimuje hišće hač do 13. apry-la namjety za kandidatow noweje Serbskeje rady. Domowinske skupiny a towarstwa móža swoje namjety tež přez Župu Dolna Łužyca z. t. zapodać. Zapisanje wolerjow do wólbneho registra je hač do 24. meje móžno.

Borbora Felberowa
nowinska rěčnica