Archive for the ‘medije’ Category

Demokratisku kulturu w Serbach etablěrować – kubłansku awtonomiju zaměrnje zrealizować

27. Dezember 2017

Lětsa smy diskusiju wo serbskej kubłanskej politice zahajili. W tutym zwisku je mi wospjet něšto jara spodźiwne napadnyło: Naša kultura zjawnych diskusijow w Serbach je hišće NDR, kotraž je poprawom před nimale třiceći lětami zahinyła, bliša hač načasnym wašnjam demokratiskeje kultury we wotewrjenej towaršnosći.

Tež wučer smě šulstwo kritizować

Na přikład je drje samozrozumliwe, zo ma wučer po zakonjach stata a směrnicach dźěłodawarja wuwučować. Tón ramik pak Boža kaznja njeje, ale nachwilnje płaćacy standard, kiž je jenož tohodla demokratisce legitimny, dokelž je wón jeničce přechodny wuslědk zašłych diskusijnych procesow. Tež kubłanski system so bjez přestawki dale wuwiwa, hewak bychmy hišće fyziske chłostanje šulerjow a šulski pjenjez stařsich za wyšu šulu a gymnazij měli. Tohodla ma kóždy wučer / kóžda wučerka prawo, so w medijach a socialnych syćach kritisce k aktualnemu stawej serbskeho kubłanja wuprajić, a ani nawodźe šule ani wotnožce kubłanskeje agentury njepřisteji, na njeho abo na nju tohodla ćišć wukonjeć.

Strašne jenakowanje w NDR

W NDR bě to hinak. Po jeje swětonahladnej zasadźe běše tak mjenowana dźěłaćerska klasa na zakładźe pozdatnje wěčnych zakonitosćow marxizma-leninizma dobyła. Teoretisce běchu ludźo drje stajnje k přemyslowanju wo polěpšenju praktiskich detailow socialistiskeje towaršnosće přeprošeni, ale přeco strach hrožeše, zo so jim „wopačne klasowe stejišćo“ abo „kaženje měra a socializma“ wumjetowaše. A tohodla statna bjezstrašnosć samo najmjeńše diskusijne koła wobkedźbować spytaše. Tež wjele patriotiskich Serbow, kotřiž ani z fašizmom ani z imperializmom ničo činić njemějachu, buchu z woporom tuteje ideologiskeje hysterije.

W koncepće 2plus tči kubłanska awtonomija

Moderny demokratiski stat princip přeměnjenja hižo sam do swojich postajenjow integruje, tak na přikład na kóncu oficielneje koncepcije „2plus – wučba po šulske družiny přesahowacym koncepće dwurěčna serbsko-němska šula w serbskim sydlenskim rumje Swobodneho stata Sakska“ rěka, zo so „přidźěła serbskich gremijow do regularneho systema přewozmu“. Tuta sada běše moje wotkryće lěta. Hdyž to chutnje bjerjemy, je to serbska kubłanska awtonomija ze statnej podpěru (wězo w ramiku zakonjow, to pak za kóždy model awtonomije płaći a je tež zmysłapołne – hewak by něchtó, hdyž jemu so chce, w Němskej resp. Sakskej šulu po zakonjach šarije załožić móhł).

Serbske rjadownje tworić, teamteaching wotstronić

Postajena praksa na serbskich šulach je tuchwilu principielnje měšeńca šulerjow wšěch rěčnych schodźenkow plus teamteaching (dwaj wučerjej w rjadowni, jedyn za „Němcow“). Tule njeńdźe nětk wo realitu, kotraž so tak a tak we wšědnym žiwjenju wot postajenja hustodosć wotchila. Tutu postajenu praksu pak móžemy w ramiku wobstejacych zakonjow a pjenježnych resp. personelnych ressourcow kóždy čas změnić. Wšěch šulerjow rěčneho schodźenka 1 (maćernorěčnych a Witaj-dźěći na wotpowědnym niwowje) do jedneje rjadownje zjednoćić, je ryzy organizatoriska naležnosć. Hdyž serbscy starši sej to přeja, ma so to tak činić. Tajka je demokratija.

Swobodu staršich pěstować

K njej atmosfera słuša, w kotrejž njetrjebaja so starši bojeć, zo njeby so snano wuprajenje „Chcu swoje dźěćo w serbskej rjadowni měć“ „wyšnosći“ lubiło, wšako je system serbskich kubłanišćow słužownica serbskeho ludu. W katolskej cyrkwi (kotraž ze znatych přičin demokratija njeje) je dołho trało, doniž njeje bamžowstwo swój proklamowany zakład skutkownosće – „słužownik wšěch słužownikow“ woprawdźe chutnje brało. W našej serbsko-sakskej demokratiji budźemy klětu pokazować, zo je NDR nětk woprawdźe nimo a nowa tež kulturnje demokratiska doba z realitu.

Z dobreho přikłada wuknyć

Měrćin Wjenk ma prawje, zo je metoda „chcemy, žadamy, namjetujemy“ zastarska. Tohodla njech je naše hesło „čińmy“! K tomu słuša, nic z teorije, ale z „best practice“ wuknyć. Štóž so trochu ze statisku zaběra, so dźiwa, zo je wuchadźišćo Chróšćan zakładneje šule mjenje „serbske“ hač sej wšitcy mysla. Połojca nowačkow njeje na maćernorěčnym niwowje. Ale najebać to šula rěčnje swój serbski raz wuspěšnje wuwiwa. Što to woznamjenja, bych rady diskutował. W tutym padźe „měšeńca“ wočiwidnje derje funguje.

W Domowinje pluralita knježi

Připódla prajene njehraje ani w kubłanskim wuběrku ani w cyłej Domowinje wuznaće ke kubłanskim teorijam hižo žanu rozsudnu rólu. Nas wjaza praktiske pytanje za pućemi do serbskosće našich narodnych kubłanišćow. Kotreho „jowpřińdźenja“ sy, je tohorunja wšojedne. A žana bjezstrašnosć njepřepruwuje, z kim maš styki a što sy před dźesać lětami hdźe prajił. W tutym zmysle: Čińće prošu sobu – hdyž chceće.

Měrćina Wjenkowy słowo lěta: http://www.rozhlad.de/nastawk_300.html

 

———-

 

trojjedne powědančko Piwarca

ze šibałym Handrijom

wo rěči, domiznje, mandźelstwje:

 

https://d-nb.info/1149195258/34

 

(wšo dohromady 54 stron, tule

nic jenož na mnohich,

ale za wšěch přistupna zběrka)

 

———-

 

Handrij I, II a III w jednym zwjazku

20. Dezember 2017

Nětk steja Wam prěnje tři nowele (powědančka) wo Handriju z pjera Piwarca jako zhromadny zwjazk (54 stron) k dispoziciji (hlej pdf-dataju Handrij_I-III). Tež přez link Němskeje narodneje biblioteki přistupny: https://d-nb.info/1149195258/34

Handrij_I-III.pdf

Njesłušeja Serbja do Sakskeje?!

18. Dezember 2017

Protest přećiwo dźensnišemu telewizijnemu wusyłanju MDR

https://www.mdr.de/nachrichten/politik/regional/buergercheck-kretschmer-100.html

Sehr geehrte Damen und Herren!

In der heutigen Fragestunde mit dem Ministerpräsidenten Sachsens Herrn Kreeetschmer hatte ein Fragesteller vor vielen tausend Zuschauern folgende Feststellung getroffen:

„Herr Kreeetschmer, sie sind der erste Ministerpräsident Sachsens. Vor Ihnen hatten wir zwei aus Westdeutschland und einen Sorben“.

Mich als Sorben und ehemaligen Vorsitzenden der Domowina hat diese Feststellung beleidigt und tief erschüttert. Vor allem vermisste ich eine Richtigstellung seitens des Herrn Kreeetschmer oder seitens der MDR-Moderatoren. Beides fand nicht statt.

Soll nun den 40000 Sorben in Sachsen empfohlen werden, aus Sachsen auszuwandern, da sie ja nicht zu Sachsen gehören? Ich erwarte eine Entschuldigung seitens des MDR in aller Öffentlichkeit. Ich werde in allen sorbischen Medien gegen diese unsensible und ungeheurere Demütigung des sorbischen Volkes protestieren.

Jan Nuck

ehemaliger Vorsitzender der Domowina – Bund Lausitzer Sorben

 

———-

 

trojjedne powědančko Piwarca

ze šibałym Handrijom

wo rěči, domiznje, mandźelstwje:

 

https://d-nb.info/1149195258/34

 

(wšo dohromady 54 stron, tule

nic jenož na mnohich,

ale za wšěch přistupna zběrka)

 

———-

Mjez Serbami lěpje hač mjez Saksami

20. August 2017

Při temje integracija je mjez Němcami třoch lěhwow: Ludźo, kotrymž je domizna něšto jara wažne, hladaja skeptisce na migrantow. Druzy, kotřiž su bóle kosmopolitisce nastajeni, wjeselu so nad kóždym připućowarjom. A srjedźa su dobri křesćenjo, kotřiž chcedźa prosće jednotliwym čłowjekam pomhać. Z komunikaciju mjez lěhwami klaca.

Zarjadowanje „Mjez Sakskami. Mjez złobami a witanjom“ na přepjelnjenej žurli Serbskeho domu štwórtk wječor běše drje wěcowne a měrniwe – zarjadowarjo Domowina, Serbski institut, nakładnistwo Chr. Links a Heinricha Böllowa załožba „dale myslić“ su hižo zwučenu klawslu přewzali, zo dyrbja znaći nacisća wonka wostać – njejsmy ani krajny rada ani jeho zastupnik 😎. Tak njejsu „ariscy bratřa“ nutř přišli. Ale mi běše diskusija kusk přeharmoniska, běch na horcyše kontrowersy přihotowany.

Na prašenje moderatorki, što sej za přichod Sprjewineho města přejemy, prajach: Přećelne wobličo, ke kotremuž móžemy wšitcy přinošować, zo by Budyšin ludźom wšelakeho pochada a maćeršćiny, kotřiž su tule žiwi, dobra domizna był. My Serbja smy 1.500 lět jowle žiwi a smy tež Němcow mjenje abo bóle integrowali. Chcemy so z našej kompetencu hospodliwosće wo to starać, zo so to z dalšimi migrantami šlachći.

Prototypiski načasny hornjołužiski Serb je horliwy zastupjer domizny, dobry křesćan a słowjanski kosmopolit. To rěka: Porno Němcam su pola nas wšě towaršnostne prudy w kóždej hłójčce. Tohodla njeknježi pola nas tajka agresiwita resp. njekomunikacija mjez wšelakimi pozicijemi. Njech je serbski lud němskemu runje we Łužicy z přikładom 😊.

Na foće wurězk podija (w.l.): Arndt Ginzel, kiž je wo nadpadach na serbskich młodostnych pisał, moderatorka Heike Kleffner, Piwarc jako zastupjer Dawida Statnika, a Matthias Meisner, korespondent Berlinskeho „Tagesspiegel“. Na prózdnym stólcu njesedźeše wyši měšćanosta Alexander Ahrens.

Cyž: Tež na europskej runinje zajimy narodnych mjeńšin stronsce njewotwisnje zastupować

8. März 2015

NOWINSKA INFORMACIJA

Z wuradźowanja Zwjazkoweho předsydstwa Domowiny dnja 7.3.2015 w Budyšinje

Přihoty hłowneje zhromadźizny w srjedźišću

Tři tydźenje do 17. hłowneje zhromadźizny Domowiny wobjedna zwjazkowe před-sydstwo na swojim dźensnišim posedźenju w Budyšinje dalše podłožki a organizato-riske přihoty. Tak wone rozsudźi, zakónčić diskusiju k wobzamknjenju 16. hłowneje zhromadźizny, w Domowinje prawólby přewjesć: »Zwěsći so, zo njehodźitej so nam-jetaj za prawólby a pranaprašowanje pobrachowaceje wole župow a sobustawskich towarstwow dla přesadźić. Z tym wobchowa dotalny delegatny princip za wólby a bytostne rozsudy třěšneho zwjazka dale swoju płaćiwosć.« 15 z 18 čłonskich to-warstwow běchu na wotpowědne naprašowanje předsydy Domowiny wotmołwili, při čimž so w bytostnych prašenjach wjetše cyłki přećiwo namjetej prawólbow wupraji-chu.

Dale diskutowachu a schwalichu přitomni dźensa naćisk dźěłowych směrnicow, kiž so delegatam hłowneje zhromadźizny dnja 28. měrca w Haslowje k wobzamknjenju předpołoži. Delegaća změja tam tohorunja rozprawu zwjazkoweho předsydstwa schwalić, kiž so jim (hinak hač dotal) pisomnje poda. Naćisk wza zwjazkowe před-sydstwo dźensa na wědomje; wón so hišće rediguje. Předwidźane je, zo so předsyda Domowiny Dawid Statnik w swojej ertnej rozprawje na hłownej zhromadźiznje na wubrane ćežišća koncentruje.

Jednaćel Domowiny Bjarnat Cyž rozprawješe wo swojim skutkowanju jako wicepre-zident Federalistiskeje unije europskich narodnych skupin (FUEN) a wo angažemenće Domowiny w tutej organizaciji. Domowina je z lěta 1990 z čłonom FUEN a hižo dwójce (1992 w Choćebuzu a 2006 w Budyšinje) kongresaj wuhotowała. K 18. razej organizuje Domowina lětsa z financielnej pomocu Zwjazkoweho ministerstwa nutřkowneho seminar słowjanskich narodnych mjeńšin. B. Cyž praji: »Smy w stajnym dialogu z tamnymi mjeńšinami.« Do přichodnych hłownych nadawkow słuša wutwar kompetencneho centruma narodnych mjeńšin w Flensburgu a zaručenje institucionelneho spěchowanja FUEN přez Zwjazk. Na prašenje k rozdźělej mjez FUEN a tamnej europskej mjeńšinowej organizaciju EFA praji B. Cyž, zo ma FUEN zajim, na europskej runinje stronsce njewotwisnje zajimy narodnych mjeńšin na wšěch runinach zastupować, kaž to na přikład w tak mjenowanej intergroup – skupinje někotrych čłonow Europskeho parlamenta a zastupjerjow FUEN − činja. Městopředsydka Domowiny Judith Wałdźić podšmórny, zo je mjeńšinowa politika měrowa politi-ka. Za nju ma so w Brüsselu wo wjele sylniše lobby-dźěło činić.

Zwjazkowe předsydstwo schwali delegaciju Domowiny, kiž wobdźěli so na lětušim FUEN-kongresu wot 13. do 17. meje w měsće Komotini w Grjekskej. Jej přisłušeja předsyda Domowiny Dawid Statnik jako čłon dialogneho foruma FUEN pola Eu-ropskeho parlamenta, Bjarnat Cyž jako wiceprezident FUEN, William Janhoefer jako čłon prezidija Domowiny z Delnjeje Łužicy a Ludmila Kowarjec jako zastupjerka Serbskeho młodźinskeho towarstwa Pawk.

Za dołhodobne přihoty wobdźělenja Serbow na koparskich mišterstwach narodnych mjeńšin EUROPEADA wutworichu dźensa přihotowanski wuběrk. Jemu přisłušeja referent Domowiny Marko Kowar jako předsyda, Bjarnat Cyž, referent Domowiny Clemens Škoda a čłon předsydstwa Serbskeho Sokoła Jan Hrjehor. Přichodna EU-ROPEADA wotměje so wot 18. do 26.06.2016 w Južnym Tirolu w Italskej.

Čłonka Zwjazkoweho předsydstwa Domowiny Hanka Budarjowa bu na namjet To-warstwa Cyrila a Metoda jako dalša wěcywustojna wobydlerka-čłonka dźěłoweho kruha za serbske naležnosće Budyskeho wokrjesa pomjenowana.

Zastupowacy jednaćel Domowiny Marcus Kóńcaŕ informowaše w nadawku předsydy wólbneho wuběrka Jörga Masnika, kiž bě so zamołwił, wo přihotach wólbow Serbskeje rady Braniborskeje. Wólbny běrow dźěła a přijimuje hišće hač do 13. apry-la namjety za kandidatow noweje Serbskeje rady. Domowinske skupiny a towarstwa móža swoje namjety tež přez Župu Dolna Łužyca z. t. zapodać. Zapisanje wolerjow do wólbneho registra je hač do 24. meje móžno.

Borbora Felberowa
nowinska rěčnica

Serbja z migraciskim pozadkom

21. Februar 2015

http://www.mdr.de/serbski-program/rozhlos/aktualne-prinoski/audio1096806.html

Mopo wo Piwarcu w sejmje :-)

20. Februar 2015

https://mopo24.de/nachrichten/der-duft-des-landtags-4775

Mopo_Print

W ćišćanym wudaću kusk hinak wupadaše.

Wochozy II: Kónc přećiwjenjow – brunica škódna abo spomóžna za Serbow?

19. Februar 2015

Hlej aktualne zjimanje MDR k mjezystawej – pozicije ministerskeho prezidenta, Domowiny a druhich…

http://www.mdr.de/nachrichten/nochten-frist100_zc-e9a9d57e_zs-6c4417e7.html

Čěski měšćanosta chce Sakskej přistupić

4. Februar 2015

Beitritt

(„Morgenpost“)

Čěski měšćanosta w Rudnych horinach chce ze swojim městačkom z Čěskeje republiki won a so Sakskej přizamknyć:

https://mopo24.de/nachrichten/tschechische-stadt-will-zu-sachsen-wechseln-4287

Tule to samsne, jenož z krótšim tekstom a historisce dwělomnym nadpismom:
http://www.shortnews.de/id/1140080/tschechische-stadt-ueberlegt-anschluss-an-deutschland

Nó haj, by wo někak štyrista wobydlerjow šło, potajkim 0,01 procent sakskeje ludnosće. Wopodstatnjenje pak je zajimawe – wotrězowanje města přez čěske brunicowe jamy. Hladajo na woteběracy wuznam hranicow w zjednoćenej Europje je to pak wšojedne – nahranični Češa móža tola kózdy čas přez wotewrjenu hranicu do Sakskeje chodźić.

Wjac k městu Hora Svaté Kateřiny:
http://de.wikipedia.org/wiki/Hora_Svat%C3%A9_Kate%C5%99iny

Što to dyrbi?

29. Januar 2015

Aktualne němskorěčne wudaće Serbskich Nowin słuži na lědma njepřetrjechujomne wašnje difamowanju třěšneho zwjazka Serbow w němskej zjawnosći. Domowina mjelči k němskonacionalistiskim tendencam?! Fakt je: Domowina je so hižo loni jasnje přećiwo prawicarskoekstremizmej tež w Budyskich kónčinach wuprajiła, online-peticiju zhromadnje z prominentnymi partnerami sčiniła, serbskim młodostnym poboku była a z Operatiwnym wotwobaranskim centrumom sakskeje policiju strategisce kooperowała – hlej mjez druhim nowinsku konferencu ze Statnikom a Merbitzom pokutny dźeń.

Namołwa Domowinje, so njepřećelskosće přećiwo cuzym wzdać, je lózyskosć. Smy z Chrystu Meškankowej a Jurjom Łušćanskim jako zwjazkowe předsydstwo na wuradźowanju wo polěpšenju połoženja ćěkancow na wokrjesnej runinje wobdźěleni byli. Jurij Łušćanski je dźěćom azylpytacych dožiwjenje ptačokwasneho programa zmóžnił, a ja wuwučuje němčinu a žiwjensku kulturu našeho regiona za skupinu syriskich ćěkancow w Holešowje, štož budu tež jako čłon prezidija Domowiny pokročować.

Negatiwne "krónowanje" pak je kónc wotrězka w němskich SN. Porno NDR je Domowina dźensa nadstronska organizacija a je njewotwisna wot wuprajenjow načolnych politikarjow. Za słowa Stanisława Tilicha je wón sam zamołwity, nic třěšny zwjazk Serbow. Sym na knize wobličow hakle tele dny dokomentował, zo słuša nabožny słowoskład tež k mojemu wučbnemu planej za skupinu muslimow. Tak słuša islam faktisce k Łužicy – w praksy měrniwych muslimskich wěriwych našich kónčin. Na tutej abstraktnej stawizniskopolitiskej debaće "islam/Sakska" jako serbska narodna organizacija pak so wobdźěleć njetrjebamy. Wo tym rěča hižo nimale wšě strony.