Archive for the ‘młodźina’ Category

Serbski dirndl – za wjesnu disko?

23. September 2019

„Trjebamy tajke něšto kaž serbski dirndl – jako wuraz serbskeje regionalneje identity“, praješě mi jónu Serbam jara přichilena žona z Wojerowskich kónčin, kiž so za serbsku kulturu angažuje a so wo dalše wuwučowanje serbšćiny za swoje dźěći prócuje. Wona widźi narodnu drastu jako wažne znamjo serbskosće na wosebitych kulturnych wjerškach, ale po jeje měnjenju něšto trjebamy, štož móhli so holcy na wjesny abo druhi swjedźeń woblec.

Dźakowano wustajeńcy „Sorbian Street Style“ w Serbskim muzeju, wupłód wubědźowanja, mamy nětko zajimawe poskitiki načasneje serbskeje mody, mjez druhim tež dirndlej: „serbski ekumeniski dirndl“ Heidemarie Hoeftoweje z małeho Wjelkowa, aktualnje wuwity (naprawo na wobrazu),

a „serbski dirndl“ Petry Kupcyneje z Worklec (z lěta 2014, nalěwo).

Z mojeho wida móžemy woboje jako wudospołnjenje pěstować: na jednym boku bohate kulturne herbstwo narodneje drasty. Tu njehlada jenož we Wojerowskich kónčinach entuziastam hišće wjele wotkrywanskeho dźěła do rukow, specifiske herbstwo wjeskow wužiwanju spřistupnjować. Je jara rjenje, zo ekspertki z pomocu Domowiny mjeztym w „drastowym forumje“ swoje nazhonjenja wuměnjenja. A hdyž maja holcy za wjesnu disko hišće k tomu aktualnu serbsku modu …

Prěnja rezonanca młodych Serbow Piwarcej pak je raznje přećiwo „dirndlej“. Wotmołwa serbskeje studentki w socialnych syćach: „Maja Serbja woprawdźe trjeba, němsku / awstrisku ,kulturu‘ kopěrować? Radšo dam so zaso do serbskeje katolskeje drasty tyknyć hač zo sej tajke něšto zdrasću.“ Abo Maximilian Hassatzky: „Tam muse jano raz do Dolneje Łužyce glědaś žož rědna, wšedna burska drasta rowno wjeliki ,revival‘ swěśi. Te su wjele, wjele autentiskej a rědnučkej ako stilizěrowany dirndl …“

A na mojim zjawnje přistupnym profilu w knize wobličow piše Joachim Glücklich: „Što to dyrbi? Njejsu nam naše tradicije ničo wjac hódne? Dyrbimy wšitko do prašenja stajić?“ 

 

Kandidat za serbsku radu: Alex Pólk

15. August 2019

received_495795874582335

Župa „Handrij Zejler“ Wojerecy namjetuje Alexandera Pólka jako kandidata za wólby Rady za serbske naležnosće při Sakskim krajnym sejmje.

Wopodstatnjenje namjeta:

Alexander Pólk ma serbsku swójbu a so na wšelake wašnje w serbskim towaršnostnym žiwjenju angažuje, jako organist we wjacorych katolskich wosadach a jako sobuzałožer a skutkowny čłon kluba młodych Serbow we Wojerecach. Wón je kruće w serbskich tradicijach zakótwjeny a zdobom za nowymi pućemi do přichoda pyta. Alexander Pólk je połnje elana a čerstwych mocow, zajimy serbskeho ludu napřećo sakskemu parlamentej z krutym rjapom a ze swojim přećelnym, zdwórliwym razom zastupować.

Tak słuži wón wosadnemu žiwjenju w Hornjej Łužicy a wutworjenju nowych rěčnych rumow w geografisce srjedźnej Łužicy. Alexander Pólk je tež politisce aktiwny a so ze strukturami politiskeho jednanja derje wuznaje. Jako stawiznar historiske pozadki dźensnišich poměrow kritisce wobkedźbuje. Na hłownej zhromadźiznje Domowiny je so wón z kedźbyhódnej narěču za spomóžnu jednotu Serbow zasadźował. Wón sam je hižo tři lěta aktiwny za iniciatiwu „Serbski sejm“ a je mjeztym woleny čłon tutoho gremija.

Runje regiony zwonka tak mjenowanych jadrowych kónčin su w so nachilacej dobje wudobywanja brunicy a změny struktury wužadane, serbsku regionalnu identitu jako zhromadne znamjo identifikacije ludnosće wuwiwać a serbske rěčne rumy jako swětłownje Serbstwa sebjewědomje dale wutworjeć. Smy přeswědčeni, zo Alexander Pólk w serbskej radźe zajimy wšěch Serbow derje zastupuje.

Při wšěm jeho zapalu za dobre argumenty, kotrež je sej wón w rešeršach a diskusijach nadźěłał, je wón kóždy čas nowym dopóznaćam wotewrjeny. Wón rady raznje argumentuje, ale ženje zasakle, tohodla je Alexander Pólk žiwe wobohaćenje kóždeho demokratiskeho gremija. Runje w tuchwilnej nutřkownje a wonkownje napjatej situaciji je wón posoł pragmatiskeho twarjenja mostow – w Serbach samych a mjez Serbami a dalšimi akterami politiki, kultury a cyłeje towaršnosće.

Marcel Brauman

župan

PS.: Wón je stawiznar M.A., wědomostny wolontar w Serbskim muzeju, Budyšin, čłon Maćicy Serbskeje a zapósłanc Serbskeho sejma, dołholětny čestnohamtski organist we wjacorych serbskich katolskich wosadach, wědomostnje specializowany na stawizny Serbow w 20. lětstotku.

Witajće k nam na Lausitz-Tower! Stajne blido serbskich młodostnych z wuhladom

30. Mai 2019

Hdyž sy Nawi na „Stadtpromenade 11, Hoyerswerda“ nastajił, póńdźeš jowle nutř.

20190530_023147_resized

Tu před zachodom wysokodomu so dypkownje wutoru, 4. junija, w 19 hodź. zetkamy.

20190530_022932_resized

W lifće na „D“ tłóčimy, potajkim „Dach“, faktisce 12. poschod.

20190530_022957_resized

Horjeka móžeš do směra centruma a milinarnjow brunicoweho rewěra hladać.

20190529_122607_resized

Abo sej dalše dźěla města a cyłeje Łužicy wobhladać.

20190529_121016_resized

Campingstólčk, přikryw a što hewak trjebaš, móžeš sobu přinjesć, jeli chceš.

(To je projekt Domowinskeje župy „Handrij Zejler“ Wojerecy w kooperaciji z młodostnymi a w zhromadnym dźěle z měšćanskej bydlenskej towaršnosću – a druhi termin „kluba młodych serbskich swobodnych myslerjow“.)

Stajne blido serbskich swobodnych myslerjow na třěše srjedźneje Łužicy

16. Mai 2019

VALausitztower

Tip: Campingstólčk (a napoj scomter hrymzankami, jeli chceš) sobu přinjesć, nětk powěsć dale dać a potom hromadźe přińć.

Nowy wobraz za nowe město

11. Mai 2019

Na papjerje poměrnje wulki takrjec hamtsce definowany serbski sydlenski rum mamy. W realiće pak je w nim wjele něhdyšich serbskich wsow, hdźež je dźensa serbske pomjenowanje sydlišća na wjesnej tafli to jeničke serbske. Tu a tam je wězo kedźbyhódnych aktiwitow, na stawizny znajmjeńša kulturnje někak nawjazać. Nimo toho pak je tež městnow, hdźež wot spočatka sem lědma něšto serbske eksistowaše, haj kotrež su to serbske samo spóžěrali.

Typiski přikład městnosće noweje doby bjez serbskosće je nowe město Wojerec, bydlenskotwarski připlack kombinata Čorneje Pumpy. Stare město je swoju žiwu serbskosć wšědneho dnja w połstatych a šěsćdźesatych lětach přisadźiło, nowe město běše konglomerat zapućowacych Němcow wšelakich cuzych regionow, někotrych domoródnych, kotřiž su so přez moderne bydlenje wjeselili, a wotbagrowanych, mjez nimi tež Serbow z wjeskow srjedźneje Łužicy.

Po přewróće je Wojerowske nowe město swoju towaršnostnu funkciju a hač do dźensnišeho dwě třećinje ličby wobydlerstwa přisadźiło. Klětu so dalši wysokodom spotorha. Najebać to, zo su woni w běhu třoch lětdźesatkow faktisce cyłe bydlenske štwórće wotbyli, je hišće wjele prózdnych bydlenjow – a dale a wjac zelenych płoninow mjez domami. Tohodla je najwjetši čas, tón wakuum za rozšěrjenje realneho serbskeho sydlenskeho ruma wužiwać. Je zakładna šula ze serbskej wučbu w bliskim starym měsće, dosć pěstowarnjow a tunich rjanych wulkich bydlenjow. Žane zatykane dróhi, za parkowanje njetrjebaš nihdźe po cyłym měsće ničo płaćić.

Header_DomHoywoyBlog-1

Doba wudobywanja wuhla so nachila, ludźo za nowej zhromadnej identititu pytaja. To jim poskićujemy: DOM Wojerecy – serbsku-němsku zhromadnosć za wuwiwanje serbskeje identity regiona. https://marceldavidbraumann.com/2019/05/10/neu-haus-hoyerswerda/ Po pozitiwnym wothłosu prezentacije noweho wobraza w najwjetšej facebook-skupinje Wojerowčanow sym składnostnje dnja znowazałoženja Domowiny blog z prěnim přinoškom wo symbolu třěšneho zwjazka zahajił: https://hoywoy.home.blog/.

Potajkim: Komuž hišće so hodźace bydło w druhich městach abo nawsy pobrachuje: pój do Wojerec a twar z nami na nowej identiće města! Hdyž chceće z wjacorymi swójbami při sebi bydlić, prajće mi, sposrědkuju Wam z měšćanskej bydlenskej towaršnosću poskitki. Ale tež wo ležownosćach za domy rěčeć móžemy.

Mjez pozitiwnymi reakcijemi na nowy wobraz běchu tež tute linki młodeho muža: “Unsere Stadt tut gut daran, das unheimliche Potenzial in vielerlei Hinsicht für sich zu erkennen. Die Sorben gehören zu unserer Heimat, sie üben Heimatbräuche aus und geben damit vielen Menschen hier etwas. Auch touristisch ist da sicher noch einiges für Hoywoy zu holen.“ Tež lokalni načolni politikarjo wot CDU hač do Lěwicy su tutomu wobrazej přihłosowali.

Kultura trjeba subkulturu

5. Mai 2019

Kóžda kultura trjeba subkulturu. W njej su ludźo zakótwjeni, kotřiž ani hladani ani spěchowani być nochcedźa, ale njewotwisni. Tohodla su wo tym, štož so w subkulturje stawa, jeničce ći dospołnje informowani, kotřiž su tam aktiwnje wobdźěleni. Woni móža w tutym schowje njemylenje wěcki wuwiwać, kotrež wjele pozdźišo jónu zdźěla tež powšitkownu kulturu wobwliwuja. Tak dóstawa kultura trěbne impulsy, zo njeby jenož reprodukcija zańdźenych formow a zwukow wostała.

Subkultura trjeba najebać wjesne korjenja měšćanski wućek za swoje eksperimenty. Potajkim wěstu wonkownu anonymitu, wona njeje na torhošću žiwa, ale w kućikach zadnych dworow, w pincach a na třěchach, w korčmach, hdźež kóždy njechodźi. Wona sej swobodne rumy pyta, hdźež swójske (nje)regule pěstuje. So wě, zo tež přichod serbskeje kultury a rěče serbsku subkulturu zwonka radiusa młodźinskich koordinatorow, socialnych dźěłaćerjow a wšelakich dalšich hladarjow trjeba. Subkultura njeje lěpša abo hubjeńša hač mainstream, ale hinaša. A to je derje tak.

Wuznaće wjetšiny ludnosće k serbskej identiće regiona je fundament swětłownjow serbšćiny

26. April 2019

20190426_095806_resized

Jako župan hustodosć zajimawe dopisy – w socialnych syćach abo přez blogaj – dóstawaš. Na přikład z pjera nawjedowaceje sobudźěłaćerki měšćanskeje towaršnosće: Sym so wosebje serbskeje identity našeho regiona dla do domizny nawróćiła. Priwatnje tajke wuznaće k serbskej identiće regiona nastajnosći słyšiš, hač we wjesnych towarstwach kaž w Ćisku, w rozmołwje z multiplikatorami města Wojerec abo w přihotowanju wustupa na 29. Parcowskim zetkanju.

Smy wčera na klawsurje serbskeje přirady Wojerec w Jurja Brězanowym domje Krabatoweho młyna w Čornym Chołmcu wjele wo rěčnych rumach rěčeli, kaž je to bohudźak mjeztym wšudźe w Serbach z wašnjom. Při tym je cyle jasnje, zo njeńdźe wo funkcionalitu inteligency: Naši kurdojo ze Syriskeje su trojorěčni do Němskeje přišli a zdobom ani hač do dźesać ličić njemóžachu. A štó chce so słowjanskim rěčam bližić, móže hnydom pólsce, čěsce abo rusce wuknyć, serbšćina je jenož njetrjebawša wokołopuć. Serbšćina je rěč domizny, a to je najwažniši argument za přiswojenje našeje rěče.

Najebać to budźe to w formje nawuknjenja druheje maćeršćiny tež dołhodobnje poměrnje mały dźěl ludnosće činić. Přičiny su znate. Hdyž pak krajinu samozrozumliweje serbskeje regionalneje identity změjemy, budu rěčne rumy runja hnězdam resp. serbskim swětłownjam w njej zakótwjene. Tohodla smy aktiwny dźěl noweho hibanja za „bajkojte město za swójby w krajinje Krabata a Łužiskeje jězoriny“.

https://www.instagram.com/mein_hoyerswerda/?hl=de

My sej ničo wot tak mjenowaneje „wjetšinoweje towaršnosće“ nježadamy, kaž wčera prajach. My jako Serbja mamy najwjetši ideelny pokład regionalneje identity w rukach. A naš nadawk jako organizowane Serbstwo je, swojim sobuwobydlerjam regiona tón pokład darić. A jim šansu dać, nas tohorunja wobdarjeć. Ja sym přestał, za wužiwanje rumnosćow wotnajenske zrěčenje wobzamknyć. Doba handlowanja je nimo, zhromadnje wróćo ke korjenjam! Naš dar by njezapłaćujomny był, tohodla: Dajće sej zakuzłać wot Serbstwa! A dajće nas praktiski podźěl brać na nowym hesle „žiwjenje kaž w dowolu“ #lebenwieimurlaub .

Pjaty Handrij nětko tež w Narodnej bibliotece

29. April 2018

Wšitcy, kotřiž su sej pdf-dataju „Handrij_V“ składowali (zapłać Bóh za zajim), tule ničo noweho njezhonja. Štóž pak linki radšo ma, tu wotpowědny přistup do eksemplara w Němskej narodnej bibliotece namaka.

Handrij a Hanka w Hamburgu

Deutsche Nationalbibliothek:

https://d-nb.info/1156840392/34

małe woptawančko knihi:

Ze swojimi prěnimi w Hamburgu zasłuženymi sto eurami w zaku Handrij na zastanišću „St. Pauli“ ze slěborneho ćaha měšćanskeje linije U 3 wulěze. „U“ steji za prěni pismik podzemskeje železnicy němsce. Ale wulki dźěl tych U-čarow jězdźi horjeka, a tohodla jich syć Hamburgska hornja železnica rěka, jemu kolega powědaše.

Hanka ma wječor hišće seminar a Handrij tohodla tróšku chwile za dundanje. Wón wězo wě, zo su pódlanske dróhi tule zajimawše hač hłowne, tohodla ze swětosławneje Reeperbahny radšo do juha a do směra přistawa wotboči.

Po črjódce sej hrajkacych arabskich dźěći so jemu jaskrawje zdrasćena rjanolinka do puća stupi: Za sto euro změješ cyłu rjanu hodźinku ze mnu! – Handrij chcyjo nochcyjo stejo wostanje a dyrbi něšto wotmołwić, štož so jemu tež radźi: To pak je moja kompletna dźensniša mzda, štó móže telko za hodźinku zabawy płaćić? – Wón sej mysli, zo je wěcka z tym wotbyta, ale nětko so hakle započina: Pój, tebi to za sydomdźesat sčinju, lakowana rjanolinka bjez wahanja poskića.

Je mi žel, ale mam termin, jej Handrij łži, dokelž jemu ničo kmańše njezeschadźa. – Do profesionalnje wabjaceho holčeho wobliča so kusk mjerzanja měša: Pola twojeje mamy abo što? Sy ty šwulny abo što? – To sej dotal nichtó Cyžec Handrijej prajić zwěrił njeje. To je jemu pokiw, zo tu zwučene wašnje bjesady dodźeržeć njetrjebaš: A ty wěsće jenož z holcami darmotnje lěhaš, abo što? – Wona perpleksnje na njeho suta, a Handrij tutón wokomik wužiwa a so woměrje wotsala.

Ale wokoło róžka hižo zaso tajki žónski zadźěwk wosrjedź chódnika steji. Z nadutymaj nadromaj a, spodźiwnje dosć, cyle hłubokim hłosom. (…)

Dotalne wudaća Handrija:

4. Handrij w dojutrownej turbuleny

https://d-nb.info/1150468394/34

„Hanka, ta Sara z Budyšina nam afriskeho ćěkanca wjeze.“ „Aha, pon maš zawěsće hižo ideju, hdźe ma kadla w tutym domje kampěrować.“ „Hoj, hdyž budźe kofej hotowy.“ Při chěžinych durjach klinka. Młoda socialna dźěłaćerka w tróšku alternatiwnym outfiće steji tam z dołhim suchim kadlu w čornej kožanej jace, jeansach samsneje barby a z čerwjenym basecapom, kotrehož špodka je dozady wusměrjena, kaž je za młodźencow z tajkej špodkatej čapku z wašnjom. 

„Dobry dźeń, ja sym Handrij.“ Wón wjerchej ćěmnoty ruku tyka. Tón tróšku njewěsće hlada. „Nicht deutsch sprechen?“ – „Nur im Notfall. Pójtaj nutř. Chcemy najprjedy kofej pić.“ – „O.k., ich heiße Mohamed.“ – „To sej hižo myslach“, Handrij praji, mjeno kaž pola nas Jurij abo Handrij. Wšitcy so za blido sydaja. Handrij wšěm kofej naliwa. 

1.-3. Handrij a jeho rěčna rewolucija / Handrij mjez wjelkami / Handrij w hodownym chaosu

https://d-nb.info/1149195258/34

Farar: „Derje, myslu sej, zo smy so zrozumili. Staj zwólniwaj, swoje dźěći katolsce kubłać?“ (Hlada na Hanku.) 

Hanka (hlada na Handrija): „Swjaty Pawoł tola praji, zo je muž hłowa. Potajkim njech so nawoženja wupraji.“

Handrij: „Ja scyła hinak njemóžu hač katolsce, wšako ani wo Mohamadźe ani wo Lutheru zdaća nimam.“

3. Handrij w hodownym chaosu

https://d-nb.info/1148460594/34

„Ty tola wěš, zo so pola nas njekuri!“ mać jeho napomina. „Jowle so hižo jara kuri, hdyž so nětk dźělić dataj.“ „To njeje dźělenje, smy tola katolscy, mamoj so po kaznjach cyrkwje – porno tebi“, mać praji. Prjedy hač móžeše Handrij wotmołwić, nan na nju wujědźe: „Tej poslednjej słowje by sej zalutować móhła! Wón ma swoje žiwjenje kaž mój swoje.“ 

2. Handrij mjez wjelkami

https://d-nb.info/1144932513/34

Zatrabanske, to je wjelk! Handrij je hižo raz w Rěčicach był, před lětami je so dokładnje wobhonił – wjelk, dźiwje, njeskludźene zwěrjo, jeho fascinuje. Pjatnaće metrow wot njeho zdaleny steji dorosćeny wjelk a jemu při čilanju přihladuje. Pucher je prózdny a tuž ma Handrij ruce zaso swobodnej a z nimaj placa, tak wótře kaž móžno. Wjelk so njehiba. Handrij so stopnjuje: Z cyłeje šije rjeji: „Ćěr so, preč z tobu, nablaku!“ Ale wjelk drje serbsce njemóže a kaž přismoleny steji. Dalši pospyt: „Spadaj obesrańcu!“ Bohužel wjelk tež pólsce njerozumi a so ani milimeterčk njehiba.

1. Handrij a jeho rěčna rewolucija

https://d-nb.info/1144932289/34

Hanka ma akciju za wrótnu. Sedźi w swojim wuskim krótkim čornym šaće na čerwjenym konopeju, naliwa sej sekt, kiž je po bjesadźe z přećelkami zwostał, a čuje so kaž w filmje. Hłowu scomter dołhimi čornymi włosami dozady ćisnjenu a noze přez křiž hlada zasonjena na při blidku stejaceho šwižneho kadlu, kiž ju šibale-žedźiwje z wočomaj měri, a nimo njeho z woknom won do nocy.

K tomu so njedźelskej epizodźe Handrija tu w blogu přidružatej, kotrejž buštej lětsa w nalětniku wozjewjenej (ze zapodaćom titulow potajkim hnydom zaso namakaće):

STRAŠNE KUPANSKE CHOLOWY

Handrij kaž prašak na nju hlada: „Znajemoj so?“ – „Och, sy ty süß, ty tola z wěstosću zabył njeje, kak je z namaj we whirlpoolu było! Bohužel sy so bórze njejapcy zminył, bjeztoho zo telefoniskej čisle wuměnić móžachmoj. Ale to móžemy dźens nachwatać!“ Holca ze swojim kulojtym mjezwočom jemu dale a bliše přińdźe a cyle zbóžnje Handrijej do woči hlada. „O.k.“, wona po małkej přestawce pokročuje, „dźensa sy tróšku hinaši, ale to rozumju. Ty so kusk hańbuješ za to, štož smój we whirlpoolu činiłoj. Ale to njetrjebaš, běše smjerćrjenje.“

Čehodla Piwarc wo Piwarzu nětko njepiše a dokładny posudk Handrija pobrachuje

 Wobjed jich w hosćencu na třěše sejma wočakuje. Tak je so prajiło. We wosobnym restauranće pohosćenje pak tak dołho traje, zo Handrij prěnje piwko wupiwši dwě škleńcy na raz skaza, zo njeby čakacy zalačinił. „Tebje dla dyrbju so poprawom hańbować“, jemu Pětr do wucha šepta, ale skerje šibały, bjez poroka. Skónčnje wobjed přińdźe. Steak je tajki małki, zo sej Handrij mysli: To dyrbi předjědź być. Ale Pětr jeho powuči: „Tu chodźa ludźo, kotřiž ćělnje njedźěłaja, jim je to prawje tak.“

 

Lubosć w tutych sydom tekstach

Maš orientaciju na pućach Handrija? Poptom wěš, hač je tutu lubosćinsku scenu při sewjernym morju abo we Łužiskej jězorinje dožiwił:

Tón njemdry wukřik w sonje Handrija zaso zbudźi. Da swoje krótke jeansy na špundowanje padnyć, sam padnje na łožo a sej hnydom wusnje. Hdyž je wotućił, leža tež jeho spódnje cholowčki při łožu a Hancyne mjezwočo je bjezposrědnje před jeho wočomoj: „Što to dyrbi, knježe zaspanco, za čo z tobu w tutej spodźiwnej chaće přenocuju?“ Wonka wichor bjez přestawća howri. Wonaj so bjeze słowow namakataj a tworitaj katamaran na žołmach wótře šumjaceho morja, doniž na kupu zbóžnosće njedóńdźetaj.

Poćah k najlěpšemu přećelej

Štóž dokładnje čita, sobu dóstanje, zo je Handrijowy najlěpši přećel w prěnjej knize hišće serbski muž, ale wot druheje němski kadla. Wobchadźenje mjez twarskimaj dźěłaćerjomaj Handrijom a Ronnyjom je bjez tabuwow, kaž je mjez najlěpšimaj přećelomaj z wašnjom:

„Bin ich hier dein deutscher Sam?“, z Ronnyjoweho erta wujědźe, a k tomu: Samo sobotu mi druhdy samomu roboćić daš, hdyž so tebi radšo kumplej při swinjorězanju pomhać chce. A po swjatoku je ći žlokanje něhdźe druhdźe wažniše hač naš zhromadny projekt tu na statoku. – Handrij nožički a britwičku na kromu wumywadła kładźe a Ronnyjowemu rozhorjenemu wobliču w špihelu šibale praji: „Vergiss nicht, ich bin dein sorbischer Kanacke, der komische Bräuche hat.“ Na přikład zhromadnosć pěstować, Handrij wujasnjujo přispomni.

(Tuta scena rano w kupjele ze štwórteje knižki potom dale eskalěruje)

Dźěło

 Štož je dźensniši dźeń pozdatnje najwažniše w žiwjenju, dźěło, je w žiwjenju Handrija a Hanki wězo stajnje prezentne, ale jenož jako pozadk. Čehodla to tak je, čitar hižo w prěnim powědančku zhoni:

Što je wón na někajkim zdalenym twarnišću rył abo rumował, ju wulce njezajimuje. Wona ma w móšni jeho foto. Wón, cyle zbrunjeny wot pražaceho słónca, w krótkich jeansach na róštach, šibale dele na fotografa hlada. Wobraz wšo praji. So wě, zo ma tež wón ju na foće přeco při sebi, ale nic před laptopom sedźacu abo wosrjedź polcow połne knihow w bibliotece. Wobdźiwuje jeje mudrosć a to, štož wona z njej čini. Ale jeje dźěłowy biotop jemu jako fotomotiw powabny njeje. Tohodla wona na foće w jeho móšni bičwolejbul hraje.

 

„Handrij a Hanka w Hamburgu“ – a ze serbskim kwasom na Helgolandźe

23. April 2018

Tule je knižka direktnje a darmotnje přistupna (pdf-dataja):

Handrij_V

Handrij_V

„Pjaty Handrij“, lětnje powědančko, je wušoł. Runja wjele druhim młodym ludźom Łužicu wopušćiwši staj so Handrij z Hanku w Hamburgu zadomiłoj. A hdźe budźe nětko dawno planowany kwas – w Haslowje abo na Helgolandźe? Wonaj so za kupu w sewjernym morju rozsudźitaj, a tak jenička šěrokomórska němska skała prěni serbski kwas dožiwja.

Čitarjo w tutej serbskej knižce samo halunder namakaja, na kupje zakótwjenu frizišćinu. Do toho pak maja Handrija přez Łužisku jězorinu, Hamburgsku Reeperbahn, zetkanje ze žonu, kotraž je poprawom muž, požadansku rozmołwu za job w přistawje a wšědny dźeń w „eksilu“ mjez morjomaj přewodźeć. Tež w tutym rjedźe mjeztym zwučene powabne mjezyčłowjeske podawki parować njetrjebaće.  

Knižka zaso jako PDF-dataja k dispoziciji steji. Štóž chce tekst na papjerje čitać, njech sej jón wućišći. Wjele wjesela při čitanju! Je dotal z wotstawkom najdlěše (34 stron) powědančko rjada z Handrijom. Ale da so zaso krok po kroku „genießwać“. Hdyž maš pon telko šposa kaž Handrij sam, je so próca napisanja wudaniła, wšako chce Piwarc zbožownych ludźi měć.  🙂

 

Kino w SLA

20. April 2018

filmowe_talenty

Röhrscheidtowa bašta Serbskeho ludoweho ansambla ma jako kino lěpšinu: Móžeš tež na słónčnym wječorje filmy bjez zaćěmnjenja małych woknow pokazać. Bohužel pak je akustika rumnosće špatna, a hdyž so tomu njefungowaca zwukowa technika přidruži, maš ćeže, z wulkej prócu maksimalnje połojcu zrozumić – doniž njeje so Jan Bělk hóršił a njebu po dlěšej přestawce zwuk tróšku polěpšeny. Tutu přestawku moderator Sebastian Schiller za diskusiju z filmowcami wužiwaše, kotraž bě poprawom za kónc zaradowanja předwidźana. Wšitcy přiznawachu, zo je „rjemjeslniski“ niwow filmow tak a tak poměrnje niski.

Wuwzaće: „Konec světa“ serbskich a čěskich šulerjow w zamołwitosći SAEK wo nowym započatku čłowjestwa w Warnoćicach po skóncowanju swěta – z čěsko-serbskim porikom. Takrjec načasna wersija „archi Noacha“. To bě zdobom jenički mjez dźewjeć filmow, kiž  tajke něšto kaž story posrědkowaše. Štož ma Michał Cyž w horšći, ma kwalitu …

Na wječork pod hesłom „Łužiske filmowe talenty“ filmoweho festiwala Choćebuz a Załožby za serbski lud z prezentaciju wuběra krótkofilmow, kotrež su w zašłych lětach Choćebuskeho wubědźowanja FilmSchau wosebite myto dobyli abo, kaž w připowědźi rěkaše, „we wubědźowanjach wosebje kedźbnosć zbudźili kaž tež přinoški festiwalneho filmoweho rjadu „Domizna“, je někak dźesać přihladowarjow přichwatało. Wšitcy druzy běchu wobdźělnicy. To je tež wuslědk słabeho wabjenja. Tak bě skerje připad, hač sy wo tutym poskitku zhonił.

Kóždy lajski chór w Serbach profesionelnišo ze swojimi hosćimi wobchadźa. Potajkim dalši přikład za to, zo Załožba njeje so hodźacy zarjadowar kulturnych poskitkow. Wona njech rozdźělenje pjenjezy zarjaduje, ale njech nałožowanje srědkow druhim přewostaja.

Najebać to běchu to zajimawe filmy. „Měr“ (filmowcaj Anne-Kathrin Rensch a Clemens Schiesko) jara měrny, pobožnje skutkowacy film; „Před źurjami“ (Stefan Göbel) so z wotbagrowanjom wjeski zaběra; „5 Minuten“ (Leni Blohm, Mavie Brandt, Henriette Beyer) ma sylny psychologiski raz; „Von hier nach Vechta und zurück – vom Suchen und Finden von Heimat“ (Heino Neumann) je žiwy z charaktera hłowneho aktera, kiž je z delnjołužiskeje wjeski do Vechty w Delnosakskej přećahnył; „Männer, die auf Handys starren“ (Chris Brandl) na zabawne wašnje njekultury dokoławokoło smartfona prezentuje; „A serbsce“ (Erik Schiesko) bu wot tehdomnišeho tajneho hibanja za dwurěčnosć inspirowany; „Nach Acht“ (Karoline Leder) nócne nakupowanje z interviewami ludźi před kupnicu problematizuje; „Konec světa“ hlej horjeka a „Zmij“ (Angela Schusterowa) so serbskemu žiwjenju pod knjejstwom nacijow wěnuje.

Najsylnišej wuprajeni w filmach (cyle subjektiwny wid): Staruška w filmje sympatiskeho Göbela, kiž je w Nižozemskej wuměłstwo studował a nětk tež za serbski rozhłos dźěła, nochce „z milinu so stać“. A muž z Łužicy w zapadźe přirunuje mentalitu wobydlerjow tak: We Vechće najprjedy wo wulkich wukonach swojich dźěći powědaja, w Choćebuskich kónčinach so tajke něšto připódla naspomina.

MĚR: https://www.youtube.com/watch?v=26BzPnJwq_o

Před źurjami: http://www.filmfestivalcottbus.de/de/festival/archiv/movie/193.html (jenož wobsah)

5 Minuten: https://www.youtube.com/watch?v=0SMejNkFvrA

Heino Neumann: https://www.lr-online.de/lausitz/cottbus/heino-neumann-will-grosses-kino_aid-4707372

Männer, die auf Handys starren: https://vimeo.com/138953856

A serbsce: https://www.youtube.com/watch?v=qoWMNsY9M-s

Zmij (wobsah): http://www.filmfestivalcottbus.de/de/news/zmij-der-drache-gewinnt-beim-linse-kurzfilmfestival.html