Archive for the ‘politika’ Category

Serbske podawki w hodowniku 2017 a we wulkim róžku 2018

29. November 2017

11-29 Terminy December 2017 a januar 2018.pdf

11-30 Aktualizowane terminy december 2017 a januar 2018.doc

Po debaće w ZP: Kubłanski wuběrk Domowiny ma nadawk, 2plus praktisce přewinyć – na dobro maćernorěčnych dźěći a serbskich swójbow

11. November 2017

Facit diskusije wo 2plus na zjawnym posedźenju zwjazkoweho předsydstwa (ZP) pjatk, 10. nazymnika 2017, na załoženskej žurli Domowiny w dźensnišim wobydlerskim domje Wojerec: Nichtó njeje wčera na Piwarskej hasy 1 wuprajenju Piwarca znapřećiwił, zo njeje kubłanski system 2plus reparujomny.

Wopodstatnjenje: Hižo před dźesać lětami su ewaluacije dopokazali, zo je 2plus na škodu maćernorěčnych dźěći. Njeje so radźiło, bracham „modela“ wotpomhać – z dale a mjenje wučerjemi to docyła móžno njebudźe. Tohodla přewza kubłanski wuběrk třěšneho zwjazka nadawk, zhromadnje z fachowcami nowu strategiju serbskeho kubłanja tworić.

Tež na fachowym dnju 2plus njedawno w Chrósćicach su so njelěpšiny tutoho systema za serbskich šulerjow we wšelakich skupinach tematizowali. Na kontrowersne wašnje mjez wučerjemi. W tutej diskusiji dotal docyła njewobkedźbowani su serbscy starši, kotrychž maja serbske šule při serbskorěčnym kubłanju dźěći podpěrować. Tohodla je so Piwarc znowa za namjet Bosćija Handrika wuprajił, serbsku staršisku iniciatiwu załožić.

Debata wo 2plus njeje konflikt mjez Serbami a statom, ale nutřkownoserbske rozestajenje. 2plus njeje wunamakanka ani kultusoweho ministerstwa ani sakskeje kubłanskeje agentury, ale – hdyž wuprajenja Bjarnata Cyža sćěhuju – Ludmile Budarjoweje. Domowina njeje ženje wobzamknyła, zo je 2plus něšto dobre, ale wot spočatka sem rozsudźiła, jón kritisce přewodźeć. Cyž referowaše wčera wo wobmyslenjach, kotrež su so w běhu lět přeco zaso jewili – zo steja serbske dźěći pod ćišćom přeněmčenja přez němskorěčnu dominancu w 2plus-kubłanju.

We wobšěrnej pjatkownišej debaće je wučerka na dotal pobrachowacu wuměnu mjez serbskimi wučerjemi serbskich šulow wo wšědnych problemach skedźbniła. Je potajkim dosć a nadosć nadawkow a dźěła, kotrež nic jenož kubłanskemu wuběrkej do rukow hlada. Tajki wopačny kubłanski system je kaž tankowc na wopačnej čarje. Tón tak chětř wobroćić njemóžeš. Najebać to z toho wuchadźam, zo běše to posledni fachowy dźeń 2plus. W běhu tutoho šulskeho lěta dyrbi so nowy puć namakać.

Premjera staršiskeho wječorka w Chrósćicach do fachoweho dnja běše lětsa dobry signal za zapřijimanje zajimcow. Ja so dźakuju sakskej kubłanskej agenturje a Bosćijej Handrikej a Rěčnemu centrumej RCW a dr. Beaće Brězanowej za zmóžnjenje platformow rozjimanja zasadnych kubłanskich prašenjow. Na tym da so natwarjeć.

Piwarc je wčera na prašenje SN k rěčnej analyzy resp. strategiji prajił: Njeznajemy „nakromne kónčiny“, za nas steji kóždy region ze swojimi specifikami w srjedźišću. Móžu sej předstajić, zo změje 2plus zestawy šulerjow dla snadź z městnami w narańšich Serbach abo druhdźe přichod. Wo tym dyrbimy z regionalnymi akterami rěčeć. Wšudźe pak, hdźež je maćernorěčnych dźěći, njech budźe 2plus tak chětř kaž móžno nimo. Dokelž njeje nichtó we Wojerecach wuprajenju wučerki znapřećiwił, zo 2plus ženje na maćernorěčne dźěći wusměrjeny njeběše.

Přidawk Piwarca k diskusiji: Wězo wěmy, zo chcychu strategojo 2plus z tutym modelom dźěći druheho pochada wukmanjeć, maćernorěčny niwow docpěć. Wotpowědne naroki buchu lěto a dale znižene, doniž njejsu je faktisce spušćili. Wot tutoho časa njeje 2plus hižo imaginarny wuchowar serbskich šulow přez zwyšenje ličbow šulerjow, ale tótka Serbstwa přez asimilowanje serbskorěčnych rumow.

Domowina eksistuje 105 lět, 2plus 16 lět. Ja wočakuju pohrjeb 2plus do 106. róčnicy narodneje organzacije. Potom njebudźe spominanje kaž lětsa, ale swjedźeń.

Hižo 2007 dopokazane: 2plus na škodu serbskich šulerjow

13. Oktober 2017

Hižo 2007 je z wědomostneje ewaluacije modela 2plus w Serbach wuchadźało, zo je 2plus na škodu serbskich šulerjow (hlej citowacy wurězk z „Staatsexamensarbeit ,Die Schule als Ort der Sprachrevitalisierung für das Bretonische. Rahmenbedingungen und Schullandschaft mit einem Seitenblick auf das Sorbische'“, Bernadet Krauße, rodźena Wjeselic z Chrósćic, TU Drježdźany 2009).

W lěće 2001 su woni 2plus na wšěch serbskich zakładnych šulow zawjedli. Najebać wuslědki ewaluacije 2007 su serbscy 2plus-strategojo na wšěch dotalnych serbskich šulach z tym dale činili. 16 lět systematiskeho wobškodźenja maćernorěčneje substancy. Poprawom pad za přepytowanski wuběrk. Ale snadź přińdźe do 2plus-konferency wotmołwa.

Wolić hić

24. September 2017

Dźensa móžemy wolić hić. Snadź hladajo na nimale nazymske temperatury nic kaž ludźo z pjera Heinricha Zille. Wuhladach jich wčera w Maxa Liebermannowej wili napřećo swětosławnym Berlinskim přibrjóžnym kupjelam, załoženym před 110 lětami při wonym jězorje z wodu Habole.

Swoje prawo, zjawnje so kupać, je sej ludnosć němskeje stolicy brała, doniż njeje wyšnosć jej kupjele twariła. Potom přesadźachu krok po kroku přećiwo policiji kupansku modu po swojej woli, tež třiróžkate kupanske cholowy. Masy so kupacych mylachu ze swojim harowanjom bohatych susodow (tež Liebermanna), kotřiž so 1912 z protestnym listom wobarachu – podarmo.

Runje ludźo bjez wulkeho zamóženstwa dóstawaja prawo na postajenje swojeho žiwjenja jeničce na tutym puću: z nałožowanjom swojeho prawa. Dźensa směmy tež we Łužicy wšudźe so kupać, kaž nam so chce. A rozsudźić, štó ma kotru móc, ramik našeho wšědneho žiwjenja sobu postajować.

Čehodla je katolska wyšnosć nětko tajka antiserbska kaž prjedy ewangelska?

20. Mai 2017

Mój něhdyši šef, emeritowany Lipšćanski profesor awstriskeho pochada, so mje wčera składnostnje pohrjeba znateho krajneho politikarja w Lipsku prašeše: Čehodla čini nĕtko katolska cyrkej ze Serbami w Hornjej Łužicy to samse kaž prjedy ewangelska cyrkej w Delnjej Łužicy?

Stary přećel Serbow, kiž měješe wjele serbskich studentow a podpěrowaše w lĕće 2001 Chróšćan zběžk, měni z tym tajkule zasadnu strukturelnu njepřećelskosć cyrkwinskeje wyšnosće napřećo serbskemu ludu, kaž ju tuchwilu w našich jadrowych kónčinach z wot horjeka předwidźanej fuziju do směra jedneje wulkowosady dožiwjamy.

Cyž: Tež na europskej runinje zajimy narodnych mjeńšin stronsce njewotwisnje zastupować

8. März 2015

NOWINSKA INFORMACIJA

Z wuradźowanja Zwjazkoweho předsydstwa Domowiny dnja 7.3.2015 w Budyšinje

Přihoty hłowneje zhromadźizny w srjedźišću

Tři tydźenje do 17. hłowneje zhromadźizny Domowiny wobjedna zwjazkowe před-sydstwo na swojim dźensnišim posedźenju w Budyšinje dalše podłožki a organizato-riske přihoty. Tak wone rozsudźi, zakónčić diskusiju k wobzamknjenju 16. hłowneje zhromadźizny, w Domowinje prawólby přewjesć: »Zwěsći so, zo njehodźitej so nam-jetaj za prawólby a pranaprašowanje pobrachowaceje wole župow a sobustawskich towarstwow dla přesadźić. Z tym wobchowa dotalny delegatny princip za wólby a bytostne rozsudy třěšneho zwjazka dale swoju płaćiwosć.« 15 z 18 čłonskich to-warstwow běchu na wotpowědne naprašowanje předsydy Domowiny wotmołwili, při čimž so w bytostnych prašenjach wjetše cyłki přećiwo namjetej prawólbow wupraji-chu.

Dale diskutowachu a schwalichu přitomni dźensa naćisk dźěłowych směrnicow, kiž so delegatam hłowneje zhromadźizny dnja 28. měrca w Haslowje k wobzamknjenju předpołoži. Delegaća změja tam tohorunja rozprawu zwjazkoweho předsydstwa schwalić, kiž so jim (hinak hač dotal) pisomnje poda. Naćisk wza zwjazkowe před-sydstwo dźensa na wědomje; wón so hišće rediguje. Předwidźane je, zo so předsyda Domowiny Dawid Statnik w swojej ertnej rozprawje na hłownej zhromadźiznje na wubrane ćežišća koncentruje.

Jednaćel Domowiny Bjarnat Cyž rozprawješe wo swojim skutkowanju jako wicepre-zident Federalistiskeje unije europskich narodnych skupin (FUEN) a wo angažemenće Domowiny w tutej organizaciji. Domowina je z lěta 1990 z čłonom FUEN a hižo dwójce (1992 w Choćebuzu a 2006 w Budyšinje) kongresaj wuhotowała. K 18. razej organizuje Domowina lětsa z financielnej pomocu Zwjazkoweho ministerstwa nutřkowneho seminar słowjanskich narodnych mjeńšin. B. Cyž praji: »Smy w stajnym dialogu z tamnymi mjeńšinami.« Do přichodnych hłownych nadawkow słuša wutwar kompetencneho centruma narodnych mjeńšin w Flensburgu a zaručenje institucionelneho spěchowanja FUEN přez Zwjazk. Na prašenje k rozdźělej mjez FUEN a tamnej europskej mjeńšinowej organizaciju EFA praji B. Cyž, zo ma FUEN zajim, na europskej runinje stronsce njewotwisnje zajimy narodnych mjeńšin na wšěch runinach zastupować, kaž to na přikład w tak mjenowanej intergroup – skupinje někotrych čłonow Europskeho parlamenta a zastupjerjow FUEN − činja. Městopředsydka Domowiny Judith Wałdźić podšmórny, zo je mjeńšinowa politika měrowa politi-ka. Za nju ma so w Brüsselu wo wjele sylniše lobby-dźěło činić.

Zwjazkowe předsydstwo schwali delegaciju Domowiny, kiž wobdźěli so na lětušim FUEN-kongresu wot 13. do 17. meje w měsće Komotini w Grjekskej. Jej přisłušeja předsyda Domowiny Dawid Statnik jako čłon dialogneho foruma FUEN pola Eu-ropskeho parlamenta, Bjarnat Cyž jako wiceprezident FUEN, William Janhoefer jako čłon prezidija Domowiny z Delnjeje Łužicy a Ludmila Kowarjec jako zastupjerka Serbskeho młodźinskeho towarstwa Pawk.

Za dołhodobne přihoty wobdźělenja Serbow na koparskich mišterstwach narodnych mjeńšin EUROPEADA wutworichu dźensa přihotowanski wuběrk. Jemu přisłušeja referent Domowiny Marko Kowar jako předsyda, Bjarnat Cyž, referent Domowiny Clemens Škoda a čłon předsydstwa Serbskeho Sokoła Jan Hrjehor. Přichodna EU-ROPEADA wotměje so wot 18. do 26.06.2016 w Južnym Tirolu w Italskej.

Čłonka Zwjazkoweho předsydstwa Domowiny Hanka Budarjowa bu na namjet To-warstwa Cyrila a Metoda jako dalša wěcywustojna wobydlerka-čłonka dźěłoweho kruha za serbske naležnosće Budyskeho wokrjesa pomjenowana.

Zastupowacy jednaćel Domowiny Marcus Kóńcaŕ informowaše w nadawku předsydy wólbneho wuběrka Jörga Masnika, kiž bě so zamołwił, wo přihotach wólbow Serbskeje rady Braniborskeje. Wólbny běrow dźěła a přijimuje hišće hač do 13. apry-la namjety za kandidatow noweje Serbskeje rady. Domowinske skupiny a towarstwa móža swoje namjety tež přez Župu Dolna Łužyca z. t. zapodać. Zapisanje wolerjow do wólbneho registra je hač do 24. meje móžno.

Borbora Felberowa
nowinska rěčnica

Što to dyrbi?

29. Januar 2015

Aktualne němskorěčne wudaće Serbskich Nowin słuži na lědma njepřetrjechujomne wašnje difamowanju třěšneho zwjazka Serbow w němskej zjawnosći. Domowina mjelči k němskonacionalistiskim tendencam?! Fakt je: Domowina je so hižo loni jasnje přećiwo prawicarskoekstremizmej tež w Budyskich kónčinach wuprajiła, online-peticiju zhromadnje z prominentnymi partnerami sčiniła, serbskim młodostnym poboku była a z Operatiwnym wotwobaranskim centrumom sakskeje policiju strategisce kooperowała – hlej mjez druhim nowinsku konferencu ze Statnikom a Merbitzom pokutny dźeń.

Namołwa Domowinje, so njepřećelskosće přećiwo cuzym wzdać, je lózyskosć. Smy z Chrystu Meškankowej a Jurjom Łušćanskim jako zwjazkowe předsydstwo na wuradźowanju wo polěpšenju połoženja ćěkancow na wokrjesnej runinje wobdźěleni byli. Jurij Łušćanski je dźěćom azylpytacych dožiwjenje ptačokwasneho programa zmóžnił, a ja wuwučuje němčinu a žiwjensku kulturu našeho regiona za skupinu syriskich ćěkancow w Holešowje, štož budu tež jako čłon prezidija Domowiny pokročować.

Negatiwne "krónowanje" pak je kónc wotrězka w němskich SN. Porno NDR je Domowina dźensa nadstronska organizacija a je njewotwisna wot wuprajenjow načolnych politikarjow. Za słowa Stanisława Tilicha je wón sam zamołwity, nic třěšny zwjazk Serbow. Sym na knize wobličow hakle tele dny dokomentował, zo słuša nabožny słowoskład tež k mojemu wučbnemu planej za skupinu muslimow. Tak słuša islam faktisce k Łužicy – w praksy měrniwych muslimskich wěriwych našich kónčin. Na tutej abstraktnej stawizniskopolitiskej debaće "islam/Sakska" jako serbska narodna organizacija pak so wobdźěleć njetrjebamy. Wo tym rěča hižo nimale wšě strony.

Dźak za dowěru! Wěcowne narodne skutkowanje we wichorojtych časach połnje polarizowanja

26. Januar 2015

Dźakuju so čłonam zwjazkoweho předsydstwa za dowěru při wólbach na namjet předsydy do prezidija Domowiny:
http://www.mdr.de/serbski-program/rozhlos/powesce/powesce2432.html#anchor1
Što ma prezidij činić? To steji tule:
http://domtest.sorben.com/hsb/domowina/prezidij-zp

Podpěruju zaměrne skutkowanje předsydy Domowiny, Dawida Statnika, za wěcowny, na potrjeby praksy serbskeju rěče a kultury wusměrjeny profil třěšneho zwjazka zwonka zastarskich ideologiskich konfrontacijow a wěčneho wospjetowanja wostudłych wosobinskich přećiwkow. W tutym zmysle móžemy radlubje hromadźe swoju serbsku diskusijnu kulturu kusk wožiwjeć – ale prošu bjez hidy a na tajkele kultiwowane wašnje, kotrež tomu wotpowěduje, zo chcemy w Serbach bratřa a sotry być. 🙂

Smy w politisce a towaršnostnje wichorojtych časach žiwi. Zwonka měrniweje nadstronskeje dźěławosće serbskeje narodneje organizacije je w Europje dale a wrótnišich konstelacijow. W Němskej so rěči wo PEGIDA, kotrejež załoženski wjednik ćěkancow „Viehzeug“ mjenowaše. W Grjekskej je nětkole lěwicarsko-prawicarska koalicija
http://www.zeit.de/politik/ausland/2015-01/griechenland-faq-euro-tsipras-kammenos
http://de.wikipedia.org/wiki/Anexartiti_Ellines,
ke kotrejž mi tuchwilu hižo ničo do mysli njepřińdźe… 😦

PEGIDA a bjezradna politika: Rozestajenje wo domiznu přichoda

15. Dezember 2014

Nětko steji w Drježdźanskim napřemoběhu PEGIDA přećiwo wšěm etablěrowanym stronam a medijam 15.000 : 6000 wobdźělnikow. Zběžkarjo přećiwo Political Correctness su w běhu tydźenja přirost 50 procentow docpěli, zwjazk wšěch móžnych organizacijow njedźiwajcy podpěry wšěch načolnych politikarjow minus wot 50 procentow poćerpjeł.

Telewizijne wobrazy připóznateho iranskeho azylanta, kiž je w Awstralskej w kofejowni pod islamistiskim hesłom namócnje zastajencow sčinił, su najlěpše wabjenje za dalše mobilizowanje "patriotiskich Europjanow přećiwo islamizaciji nawječorneho kraja". Strategija, prašenja PEGIDA z kołkom "islamophobija" atd. wotbyć, je zwrěšćena. Woni "dialog" po dotalnych zwučenych mustrach nochcedźa, jim dźe politisko-publicistiski "establishment" na čuwy.

Měšćanska a krajna politika stej bjezradnej, haj konsterněrowanej. Apele, wulke nawěški, chutna narěč wyšeje měšćanostki, přichad politiskeje prominency z Berlina, zwjazk zastupjerjow wšěch nabožinow – ničo njepomha, nawopak. PEGIDA rosće a rosće. Ženje po měrliwej rewoluciji před 25 lětami bě tajkale serija masowych demonstracijow.

Centralna tema je poprawom zdźerženje domizny, kiž je po jich měnjenju wot muslimskich žonow w burce (nimamy zakonski zakaz zakuklenja?), turkowskich staršich, kotřiž njedadźa swojim holcam na šuli płuwać wuknyć, antisemitiskich demonstracijow (nic jenož němskich nacistow, ale tež) arabskich připućowarjow wohrožena. Woprawdźe? Njeje to jenož mała mjeńšina muslimskich wobydlerjow?

Njemóžemy so nawalej praktiskich prašenjow wuwinyć. Łužiski lěkar je na mnje zazwonił a so hóršił, zo su so arabscy mužojo z domu za azyl pytacych w čakarni jeho praksy z nim nasadźowali, dokelž je samodruhu žonu do prědka ćahnył, přetož jej so hubjenje dźěše. Wulki protest: Muž steji tola nad žonu! A wołaš-li w přiwótřenej situaciji policiju, wona njepřińdźe…

Je tak mało wukrajnikow w Sakskej, ćěkancy su sami před islamistiskej namocu ćěkali, so praji. A to tež trjechi. Ale to ludźi njezajimuje: Nochcemy, zo pola nas přichodnje wupada kaž w Kreuzbergu abo wěstych štwórćach zapadoněmskich wulkoměstow. Njechamy cuzy w swójskim kraju być. Njeńdźe wo dźensnišu zestawu ludnosće, ale wo trend. W dale a wjac druhich městach so na wotpowědne demonstracije hotuja, mjez druhim w Lipsku.

Diskusija w MDR-telewiziji „FAKT ist…“ k temje „PEGIDA, Protest, Politik“; sobudiskutowacy: Harig, Köpping, Petry, Patzelt:
http://www.mdr.de/mediathek/fernsehen/a-z/video241080_zc-ea9f5e14_zs-dea15b49.html

Bamž před europskim parlamentom wo zachowanju nawječora:
http://w2.vatican.va/content/francesco/de/speeches/2014/november/documents/papa-francesco_20141125_strasburgo-parlamento-europeo.html

A ze Zhorjelca hišće to:
http://lauterbautzner.blog.de/2014/12/18/herr-professor-stoecker-benefizkonzert-fluechtlinge-verboten-veranstaltung-kaufhaus-untersagt-missbrauch-19859123/

Kulturny bój: Doma němsce? Merkel hinak hač Tilich / Wokrjes Budyšin pomha PEGIDA

9. Dezember 2014

CSU_deutsch

Njewěm, što je sakskeho ministerskeho prezidenta Stanisława Tilicha, kiž – bohudźak! – doma němsce njerěči, pohnuło, so na naprašowanje nowiny „Welt“ tak citować dać, hač by sympatiju za absurdnu rěčnopolitisku ideju CSU (hlej citat na wobrazu) měł:
http://www.welt.de/politik/deutschland/article135110332/Oppermann-warnt-CSU-vor-Sprachpolizei.html

Tak je polyglotny Serb kanclerce Merkel z uckermarckskeje prowincy přewostajił, bilingualne kubłanje dźeći zakitować:
http://www.trt.net.tr/deutsch/europa/2014/12/08/mebilinguales-aufwachsen-ist-von-vorteilrkel-124760

Spodźiwny namjet CSU, wot kotrehož je so bayerska strona po horcych nutřkownostronskich debatach zaso kusk distancowała, je dźěl přiwótřenych zjawnych rozestajenjow wo prawe wašnje wobchadźenja z kulturnymi, rěčnymi a nabožnymi rozdźělemi. Mjeztym dźe w Drježdźanach napřemoběh PEGIDA a přećiwnikow dale: Tydźenja 7.500:2.000, wčera 10.000:9.000. Tak so wuwiwa konflikt krok po kroku na kulturny bój. Bohužel ma PEGIDA tuchwilu skutkowniše stawiznički, na přikład: Großröhrsdorf:

https://mopo24.de/nachrichten/asylheim-grossroehrsdorf-soll-wieder-schliessen-2912
Najprjedy njesmě ludnosć sportownju hižo wužiwać, dokelž je pozdatnje rozpadowata. Njepjapcy krajnorady zarjad pod ćišćom krajneje direkcije dom skupinje azylantow jako nuzowe přebywanišćo dawa, doniž njejesu nowi wobydlerjo zasadźenja policije a wohnojoweje wobory – najskerje tež ludźi, kotřiž tamle hižo sportować njesmědźachu – zawinowali a njeje zarjad jich do druhich domow posłał.
http://www.sz-online.de/sachsen/passant-an-asylunterkunft-attackiert-2989508.html

Wčera bě Großröhrsdorf wulka tema na PEGIDA-manifestaciji:
https://mopo24.de/nachrichten/live-ticker-demo-pegida-sternmarsch-mopo24-2919
A list krajneho rady Hariga – kaž móžeš w Sakskich Nowinach čitać – měšćanostce, zo njebudźe krajnoradny zarjad jim hižo kriminelnych azylantow připokazować.

Doma tež přichodnje njebudźemy němsce rěčeć. Ale hač smy wjele mudriši hač druzy při namakanju puća, kak ma towaršnoć w Sakskej a Němskej tónle kulturny bój wotputać a do měrliweho a spomóžneho cyłka wjesć, dyrbimy hakle pokazać. Serbja, kotřiž njejsu ani Němcy ani wukrajnicy, ale domoródni Słowjenjo, maja mjez frontami ekskluziwne stejnišćo. Što pak chcemy z toho sčinić?

Dodawk: Nadběh azylanta na młodeho susoda – to bě łža:
http://www.sz-online.de/nachrichten/angriff-am-asylheim-in-grossroehrsdorf-war-erfunden-2991981.html

Stejišćo Hajka Kozela k Tilichej:
PD_78_2014_Kosel_Sorbisch