Archive for the ‘Pomhaj Bóh’ Category

Moje konkluzije z dźěłarnički „Njepřećelskosć přećiwo Serbam – zjaw wšědneho dnja?““

13. April 2018

Štóž newsletter Katolskeho Posoła čita abo pdf-wudaće ma, hižo wo nastawku k fachowemu dnjej „Lubosć k blišemu – policija – towaršnosć“ wě: „Racionalnu“ perspektiwu policistow a „emocionalny“ wid angažowanych do woprawdźiteho dialoga wjesć, je nadawk, kotryž njeje fachowy dźeń w Budyšinje tak prawje zdokonjał. Ale přiwšěm su wuhlady do přichoda date. Na zakładźe tutoho přinoška z pjera Piwarca chce awtor tule – takrjec jako nóžku k wotrězkej „Wo njepřećelskosći přećiwo Serbam“ z dohladom do wotpowědneje dźěłoweje skupiny – někotre mysle dodać.

1. Stare časy běchu hubjeńše: Dźensa móžeš na přikład bjez wušparanjow w Kulowje na zjawnych městnach z dźěćimi serbować – to běše před jednej generaciju hišće cyle hinak (tak Sonja Hrjehorjowa ze swójskich nazhonjenjow). Tež Jurij Špitank rozprawješe wo prjedawšich njepřećelskosćach serbowanja dla w busu do Kamjenca. Tón problem je tohorunja rozrisane – bohužel přez to, zo bus hižo njejězdźi. Na kopańcy běchu hdys a hdys samo sudnicy mjez sobu serbowacym hrajerjam ze žołtej kartku hrozyli – tež tajke něšto bohudźak hižo njedawa. Potajkim mjenje stracha, wjac sebjewědomja!

2. Zo by policija přichodnje statnemu rěčnistwu skutkowniše dopokazy napadow na Serbow kaž w lěće 2014 předpołožić móhła, je trjeba, so po móžnosći na městnje wo natočenje z handyjom starać resp. jasne wuprajenja konkretnych swědkow prezentować. Woni móhli so škitać, tak přisłušny policist namjetowaše: Město priwatneje adresy by so tež za kóždeho potrjecheneho serbskeho swědka adresa Domowinskeho zarjada do aktow přepytowanjow a sudniskeho jednanja zapisać móhła.

3. Wuznawacy ateist Měto Nowak je za pozbudźenje do přichoda přikład „nakazanja“ ewangelskeje cyrkwje mjenował: wot stawiznow potłóčowaceje germanizacije do doby aktiwneho spěchowanja serbowanja a serbskeho ludu. Tuchwilu je najwjetša přećelnosć napřećo Serbstwu tam, hdźež je hižo nimale mortwe, a najwjetša hida, hdźež je najbóle žiwe. Tak su – po měnjenju Piwarca – konflikty tež wuraz žiweho Serbstwa, na kotrymž móže so něchtó postorkować. Runje tohodla pak trjebamy w jadrowych kónčinach rěčnu ofensiwu w zjawnosći: Žadyn rjemjeslnik bjez serbskeje wabjenskeje tafle!

4. Dyrbimy mjez hłuposćemi a njepřećelskosćemi rozeznawać. Nic kóžde njeporadźene hrónčko, kaž při Ewangelskim šulskim centrumje w Huskej, je wuraz hidy. Pobrachowacu sensibilitu móžeš z wjac wědu přewinyć. Zo njebychu so Serbja wjele Němcam prěnjotnje jeničce jako jejka molowacy lud w folkloristiskich drastach jewili, je nadawk Serbow samych a jich přećelow. Hdyž bě pak w internetnej knize wobličow na stronje Sakskich Nowin wulki shitstorm přećiwo Janej Nukej, dokelž na pobrachowace mjeno „Sprjewja“ při nowym zapadnym wobjězdźe Budyšina skedźbnješe, steji runoprawosć Serbow na hračkach.

Z Handrijom w načasnych Serbach po puću

11. Januar 2018

Tuchwilu steja štyri powědančka „serbskeje hyperrealistiskeje literatury“ Piwarca w Němskej narodnej bibliotece swobodnje k dispoziciji.

 AKTUALNA KNIŽKA:

 Handrij w dojutrownej turbulency (24 stron)

https://d-nb.info/1150468394/34

Křižer Handrij ze swojej lubej Hanku pod jednej třěchu z přeswědčenym ateistom, jeho tróšku ewangelskej slubjenej a wćipnej pjećlětnjej dźowčičku, rodźenym muslimom a jeho punk-lubku – a z njewočakowanymi wopytami, dwójce policije. Čini to hišće špos? Namakaš jowle jutrowny měr? – Literarna wersija wědomostneho přepytowanja starych a nowych konfliktow.

Handrij a jeho rěčna rewolucija / Handrij mjez wjelkami / Handrij w hodownym chaosu (trilogija – 54 stron)

https://d-nb.info/1149195258/34

Handrij w hodownym chaosu

https://d-nb.info/1148460594/34

Handrijowaj staršej chcetaj swoje mandźelstwo anulować dać. Na to wotmołwi Handrij z njewšědnym wulětom, kotryž mać a nan hižo ženje njezabudźetaj. Připódla ma wón hišće diskusiju ze sejmikarjom wjesć, kopańcu hrać a so wot mjeztym najlěpšeho přećela Ronnyja překwapić dać. A na kóncu sedźitaj z Hanku při fararju …

Handrij mjez wjelkami

https://d-nb.info/1144932513/34

Kak so ći wjedźe, hdyž wječor pozdźe ze sawny stupiš a sy na zahrodźe njejapcy z wjelkom konfrontowany? Tež spodźiwny poskitk inwestora płuwaceje wjeski wužaduje – a pon je tam hišće tuta fejta, hdźež Handrij w srjedźišću třiróžka wotući. Na montaži w Frankobrodźe nad Mohanom dóńdźe k přewrótej. Připódla Handrij a Hanka „dźender“ rozpušćataj.

Handrij a jeho rěčna rewolucija

https://d-nb.info/1144932289/34

Twarski pomocnik a wědomostnica – Handrij a Hanka staj w swojim minidomčku njemylenaj w luboznej harmoniji žiwaj, doniž sej Pětr z krajnoradneho zarjada jeju pomoc přećiwo „módrej žołmje“ nježada. Štož so na Bohatej hasy dorěči, móže Handrij hakle doma zwoprawdźić. Hancyny serbski algoritm skónčnje swojemu lubemu flashmob noweho typa zmóžni.

Dźěłarnička serbskich Bjesadow

8. April 2013

Česćene knjenje a knježa,

chcu Was skedźbnić na dźěłarničku serbskich Bjesadow, kotruž organizujetej Bukečanska Bjesada a Serbski wosadny zwjazk dnja 27. apryla wot 14 hodź. w Bukecach.

Wotběh a interview z Matom Krygarjom, hłownym organizatorom dźěłarnički, namakaće w aktualnym wudaću časopisa ewangelskich Serbow Pomhaj Bóh na stronomaj 2 a 3 (w interneće pod: http://www.sorbischer-evangelischer-verein.de/j2009/ak3.php).

 Přećelnje strowi Was Borbora Felberowa, nowinska rěčnica Domowiny

 

Spěchowanski čas za Serbstwo – a komunikaciju: Starodostojna kultura trjeba načasnu rěč

9. März 2013

Za tónle přinošk sym sej jednu swojich najlubšich krawatow zwjazał, přetož chcu z nowym biskopom Heinerom Kochom započeć – jeho interview w najnowšim wudaću „Zeit“

http://www.zeit.de/2013/11/Heiner-Koch-Bischof-Dresden

sym runje z wulkim zajimom čitał. Druhe prašenje: „Móžeće hižo něšto słowow saksce abo samo hornjoserbsce?“ Jasna wotmołwa sympatiskeho muža z Porynskeje: „Nu freilich.“

ja

Piwarc w swjedźenskim outfiće k češći našeho noweho porynskeho biskopa 🙂

Mój nimale runolětnik Til Schweiger je před poł lětom w telewiziji na konopeju Thomasa Gottschalka we „Wetten, dass…?“ připowědźił, zo budźe wón z nowym komisarom „Tatort“. Jutře wječor je tak daloko. Jako rodźeny Hamburgčan so wjeselu, zo rěka wusyłanje „Witajće k nam do Hamburga“.

Wjele časa – wažny wokomik

Za nastudowanje filma trjebaš tydźenje abo měsacy, za natwar wobšěrneho słowoskłada wjele lět. A za tajke něšto bytostne kaž identitu? Jedyn wokomik. Sym tehdom jako „Marcel Braumann“ próstwu wo zastup do TCM zapodał, a woni su „Marcela Braumana“ přiwzali, druhi „n“ bě preč. Tak chětř móžeš so ze Serbom stać :-). A kajki ty sy, to ći druzy potom praja. „Katolski Serb Hamburgskeho pochada“ bě definacija na kwasu z erta dźowki swakoweje – z tym bě těz tute prašenje rozrisane.

Inwesticija časa za žiwjensku kulturu

W medijach je w artiklach wo přichodźe Serbow přeco wo spěchowanskich pjenjezach z rěču. Hišće wažniši pak je spěchowanski čas – škoda, zo so tajkile wobrot dotal njewužiwa. Štóž w lajskej dźiwadłowej skupinje abo wjesnym ansamblu sobu hraje, w chórje spěwa, basnje abo blog pisa, kulturne abo sportowe zarjadowanja organizuje atd., tón inwestuje dobry čwak swojeje eksistency do spěchowanja serbskeje žiwjenskeje kultury.

Biskop při kopańcy

Nowy biskop chce sej dosć chwile brać – nic jenož za do opery chodźenje, ale wón budźe tež při kopańcy Dynamo Drježdźany – 1. FC Köln přitomny. A z Kölnskim karnewalom njedźiwajcy noweho zastojnstwa zwjazany wostanje, je wón přilubił. Jeho identita pak so wulce njezměni, dokelž je „Bóh w Drježdźanach a Kólnje samsny.“

Ćeže při přełožowanju wěrnosće do wšědneho dnja

A što je najwjetše wužadanje Serbstwa a katolicizma dźensniši dźeń? Heiner Koch rěči w interviewje wo wocuzbnjenju mjez cyrkwinskej liturgiju a wšědnym žiwjenjom ludźi, štož wón při bjesadźe w swojej najlubšej korčmje spóznawa. Wjele ludźi njeje direktnje njewěriwych, ale nima hižo přistup k zapřijećam nabožiny, na přikład k słowu „hnada“. Potom woni praja: „Nochcemy hnadu měć, ale swoje prawo.“ Cyrkej ma „komunikaciski problem“.

Kak rěčimy wo serbskej kulturje?

Podobne problemy mamy ze słowoskładom narodneho patosa, kotryž jednym wutrobu wohrěwa a druhich wotstorkuje. W Serbach je hižo spomóžny konsens, zo přisłušnosć wšelakim swětonahladam a stronam žanu rólu při zhromadnym pěstowanju serbskeje rěče a kultury njehraje. Ale z kotrymi słowami wo swojej kulturje rěčimy, to dyrbimy w kóždej dobje znowa wunamakować.

Lubosć jako přikład za wšo druhe

To nima ničo z wonječesćenjom starodostojnych tradicijow činić. Muž a žona so dźensa tež hinak namakataj hač před sto lětami. Ale wěra do wulkeje lubosće poražena njeje, nawopak: Wona njeje ženje sylniša była hač w našej dobje, kaž cyły program kinow po cyłym swěće njepřestawajcy pokazuje. Žeńtwa z lubosće je w našich kónčinach mjeztym dawno standard, štož w starych časach hustodosć tak było njeje. Lubosćinska kultura je so pak tež w rěčnym nastupanju zasadnje změniła – a to je tež derje tak :-).

Serbske poselstwo swjatkow 2012: Kak swjaty duch w slepjanšćinje spomóžnje skutkuje

27. Mai 2012

Pjatk popołdnju na Njepilic dworje w Rownom: Přitomni čłonojo Serbskeje Lěwicy słuchaja na muža CDU: Manfred Hermaš, tuchwilu amtěrowacy wjesnjanosta Slepoho, mjez druhim zastupjer cyrkwje a předsyda dweju załožbow za spěchowanje kulturneho a towaršnostneho žiwjenja w tutych wot wudobywanja brunicy potrjechenych kónčinach, wuznam lokalneje serbšćiny rozkładuje: Slepjanšćina je najwažniši zhromadny identifikaciski srědk wsow. Tuta rěč njeje „jenož“ dialekt, ale wona samo w konfliktach dorozumjenje zmóžnja, hdyž njejsu so ludźo němsce dojednać móhli.

Manfred Nikel, předsyda towarstwa „Njepilic dwór“, je hosćom wo naročnym projekće słownika za slepjanšćinu powědał – je hižo wjac hač tysac słowow z wotpowědnymi sadami – a wo dale a intensiwnišim nałožowanju serbskeje rěče při zarjadowanjach na dworje. Njedźiwajcy někotrych antiserbskich škarakow woni zmužiće swoju rěčno-kulturnu identitu pěstuja.

Mjezynarodny festiwal dudakow za dźěći a młodostnych 16. a 17. smažnika w tutym jeničkim regionje w Němskej, hdźež so hižo lětstotki pospochi hač do dźensnišeho na dudach hudźi, je dobra składnosć, so zaso z jónkrótnosću Serbstwa w Slepjanskej wosadźe zeznajomić. So wě, zo mamy poprawom wšitcy na Europeadźe być, ale sprěnja su serbske swójby wulke dosć za wobdźělenje na wjac hač jednym wjeršku, a zdruha je w Slepom wuspěch zaručeny :-).

Priwatna strona Manfreda Hermaša:
http://www.serbske-slowo.de/

Njepilic dwór:
http://www.njepila-hof-rohne.de/

Słuchanska CD w slepjanšćinje – teksty Rowniskeho połbura Hanza Njepile (1761-1856):
http://www.niederlausitz-aktuell.de/artikel_1214_9676.php

Wo planowanym słowniku slepjanšćiny:
http://www.lr-online.de/regionen/weisswasser/Njepila-Verein-plant-Woerterbuch;art13826,3710037

Mjezynarodny festiwal dudakow za dźěći a młodostnych:
http://www.dudelsackfestival-lausitz.de/

Farar Joachim Nagel z Wojerec wozrodźenje serbšćiny w ewangelskich Serbach organizuje

9. September 2011

Słowo k dnjej rěka dźensa: „Njeměli so prašeć: Što smy rěčnje zhubili? Dyrbimy so prašeć: Što móžemy rěčnje dobyć?“ Tute mudre sady z erta Wojerowskeho ewangelskeho fararja Joachima Nagela na projekt staroměšćanskeje wosady pokazuja, kotryž so kóždy tydźeń w bydlenju duchowneho wotměwa: Štyrjo ludźo tamle pilnje serbšćinu wuknu. Nimo knjeza fararja samoho sedźa w kole Angelika Mark ze Židźinoho, Sigrun Nasdala z Wojerec a Bernd Bramborg z Němcow. Měrana Cušcyna, wučerka a basnica z Budyšina, kurs podpěruje.

W septemberskim wudaću časopisa ewangelskich Serbow „Pomhaj Bóh“ móžemy na třećej stronje zajimawu rozprawu pod programatiskim napismom „Serbšćina ma so do swójbow nawróćić“ čitać. Bohužel njeje přinošk w interneće přistupny. Mjeztym zo so „Pomhaj Bóh“ hewak dosć a nadosć (lěpšej) zańdźenosći ewangelskich Serbow wěnuje, je to skónčnje směrodajny artikl wo puću do přichoda. Motiw Nagela: „Štož dźěći w pěstowarni serbsce wuknu, to měli tež jako wosada do swójbow njesć, a to do wšěch generacijow.“