Archive for the ‘poswjatokowa zabawa’ Category

„Handrij a Hanka w Hamburgu“ – a ze serbskim kwasom na Helgolandźe

23. April 2018

Tule je knižka direktnje a darmotnje přistupna (pdf-dataja):

Handrij_V

Handrij_V

„Pjaty Handrij“, lětnje powědančko, je wušoł. Runja wjele druhim młodym ludźom Łužicu wopušćiwši staj so Handrij z Hanku w Hamburgu zadomiłoj. A hdźe budźe nětko dawno planowany kwas – w Haslowje abo na Helgolandźe? Wonaj so za kupu w sewjernym morju rozsudźitaj, a tak jenička šěrokomórska němska skała prěni serbski kwas dožiwja.

Čitarjo w tutej serbskej knižce samo halunder namakaja, na kupje zakótwjenu frizišćinu. Do toho pak maja Handrija přez Łužisku jězorinu, Hamburgsku Reeperbahn, zetkanje ze žonu, kotraž je poprawom muž, požadansku rozmołwu za job w přistawje a wšědny dźeń w „eksilu“ mjez morjomaj přewodźeć. Tež w tutym rjedźe mjeztym zwučene powabne mjezyčłowjeske podawki parować njetrjebaće.  

Knižka zaso jako PDF-dataja k dispoziciji steji. Štóž chce tekst na papjerje čitać, njech sej jón wućišći. Wjele wjesela při čitanju! Je dotal z wotstawkom najdlěše (34 stron) powědančko rjada z Handrijom. Ale da so zaso krok po kroku „genießwać“. Hdyž maš pon telko šposa kaž Handrij sam, je so próca napisanja wudaniła, wšako chce Piwarc zbožownych ludźi měć.  🙂

 

Njedźelska epizoda z Handrijom: STRAŠNE KUPANSKE CHOLOWY

11. März 2018

Po retomasu smjerćchutnych přinoškow w blogu trjebamy nuznje zabawnu chwilku. Tohodla je blogowar z kašćikow cedlkow wo Handriju – kiž budźe znowa zaso knižnje tu něhdy po jutrach přitomny – jednu epizodu won wzał, kotraž njeje zastup do knižkow namakała. Ale za popołdniše njedźelske lěhanje na konopeju z likerom w jednej a mobilnym internetom w druhej ruce runje tak dosaha.

Jakub so kaž přeco komdźi. Handrij z wostudy hižo třeću cigaretku kuri, hdyž so stary kumpl ze swojim motorskim bliži. Před na kamjenju kokacym Handrijom wón stejo wostanje, „chwaleń Jězus Chryst!“, a jako přidatne postrowjenje tak na płun tłóči, zo motorske na wuši pohłušace wašnje zawuje. Zdobom so postrowjeny w ćmowomódrej mróčeli wotpłuna zhubi. Handrij tule wóń lubuje.

„Na wěki wěkow. Ey, Alter, njemóžeš jónu w žiwjenju dypkowny być“, so Handrij z posměwkom puzoli. „Wěš ty, pola nas na uniwersiće“, so Jakub započnje, ale Handrij jeho hnydom přetorhnje: „Njebych wědźał, zo sym twój profesor!“ – „Ně, ale wučer móžeš nětk hodwać, bratrě, jako twarski pomocnik snadź za předmjet ručne dźěło. W Sakskej wot najnowšeho kóždeho jako wučerja bjeru!“

„Přestań žwać a pój nutř!“ Handrij chětř stanywši kumpla namołwi. Tón žwjenkačk wuplunje a motorske zady awtow na kromu parkowanišća staji. Parkowanišćo je přepjelnjene, a nutřka je wšo z ludźimi połne. Wonaj posledni wěšak hrabnjetaj a so do jedneje swobodneje kabiny tłóčitaj.

Handrij a Jakub wot daloka nimale kaž dwójnikaj wupadataj, štož je jimaj tehdom w zhromadnym času na kopanišću hustodosć pomhało: Hrajerjo přećiwneho mustwa běchu iritowani najprjedy njewědźo, koho runje před sobu maja. So wě, hdyž dokładnje hladaš, widźiš na Handriju wšudźe por wjac kosmow hač pola Jakuba, a jeho nós je wjetši. Zo wón wot zašłeje młodosće sem bjez přestawki kuri, mjeztym zo Jakub ani njewě, kak tobak słodźi, a – wězo bjez słónčneje kremy – cyłe lěto w słóncu na róštach steji, je hižo prěnje slědy zawostajiło. Ale jeju jakna, poměrnje mała postawa je podobna, šibały raz někak róžkateho mjezwoča tež – a tak dokładnje ludźo na cuzych ludźi tak a tak njehladaja.

Potom je so Jakub bayerskeje přećelki dla kopańcy wzdał, wšako by jenož hišće kóždy druhi kónc tydźenja za to chwile měł. Nětk pak wobaj chwile mataj, po tym ze je Handrij z kopańcu hotowy. Tak běše dorěčane, wšako Jakub prawidłownje na kupanje do tuteje kupjele chodźi.

Njedźelu popołdnju je wulki hołk a tolk w tajkej dožiwjenskej kupjeli. Nastajnosći něšto praska, dźěći haruja, starši swarja, hdys a hdys so něchtó pumpota. Ale to někak k tutej specielnej njedźelnej atmosferje w „spós-kupjeli“ słuša. Mjeztym zo so Jakub hišće ze swojimi čornymi kožanymi motorskimi cholowami bětluje, je so Handrij hižo slekł a wšě swoje drasty do sačka wěšaka tyka.

Wonka so holca hórši: „Wšo wobsadźene!“ Jakub so smějkota: „Chcemoj ju nutř pušćić?“ Handrij pak w swojej wobwěšnej toboli na ławce spody trěnja za swojimi kupanskimi cholowami pyta a bórboli: „Dobra ideja, ale pon dyrbi najprjedy jedyn wot naju won, za třoch w tutym pukloće městno njeje.“ – „Potajkim ty, wšako sy porno mni hižo nimale hotowy“, Jakub šibale měni a swoju motorsku kožanu jaku nad Handrijowym t-shirtom na wěšak pójsnje.

„Ja mam chwile“, měni Handrij, nowe whatsapp-powěsće na smartfonje checkujo, mjeztym zo w swojich jaskrawych módrych kupanskich cholowach na ławce sedźi. Nětk horje hlada a pytnje, zo je so brjuch kumpla přeměnił: „Ey, krydnješ ty te dźěćo, kotrehož ultrazwukowy wobraz sy na facebooku wozjewił?“ Jakub swoje wěcki tež do sačka tykajo so zadźiwanje k njemu wobroći: „Sehr witzig, knježe, wěš tola, zo moja přećelka w Mnichowje bydli. Te swinjace nohi em jara słodźa.“

nopowy_slip

Tola njejapcy Handrijej něšto cyle hinaše do woči bije: „Što do kupanskich cholowow w ruce dźeržiš, su to etwa twoje?!“ Čorny kupanski slip ze so smějacym běłym nopom. „Gajl, něwěrno?“ Jakub hordźe wotmołwi a z mikotom doda: „Njebudź zawistny, ja ći dźens wupožču, hdyž mi twoje módre daš!“

„O.k., to je dobry handl“, so Handrij wjeseli a nopowe cholowčki wobuje. Při tym Jakub pruwowacy přihladuje a triumfuje: „A małe wjelbowanje je pola tebje najebać w fitness-studiju natrenowane myški tež widźeć!“ – „Popřej mi, to je te piwo!“, Handrij ze so błyšćacym mjezwočom praji, ćehnje bleši z toboły, jej wočini a jednu Jakubej da: „K strowosći!“ Mjeztym wonka hólc so hórši: „Wšo wobsadźene!“ – „Za njeho chwatać njetrjebamoj“, so Jakub smějkota, a tak wonaj najprjedy piwowu přestawku přijomnje na ławce kokajo činitaj.

Njedźiwajcy mjerwjeńcy w hali kupjele staj hišće swobodnu čaru za kupanje w arealu za sportowcow namakałoj, wšako so masa ludźi njedźelu radšo w nišej wodźe druhich wobłukow zabawja. Wonaj staj mócnje krawlowałoj, ale Handrij, hižo mjenje abo bóle wučerpany wot kopańcy, je so bórze z basenka zminył a so radšo w prudźenskim kanalu znošować dawa. Tam je jenož por małych dźěći, pak z nanom pak z maćerju poboku, kotrež wjesele sobu ćahnu.

A jedna tołša přećelna holca w jaskrawym smužkatym kupanskim wobleku, kotraž so před nim srjedź kanala jewi. Handrij we wěstym wotstawku z nohomaj borzdźi a so stupi, tak ze je wón hišće hač do brjucha we wodźe, a hlada do směra Jakuba. Ale tón widźeć njeje, najskerje pilnje dale płuwa. Prjedy hač nimo holcy běžeć móže, jemu napadnje, zo wona napjeće na něšto při nim we wodźe suta, doniž z njeje njewuprasnje: „To sy woprawdźe ty z tutym nopom! Dźensa je mój dźeń zboža!“

Handrij kaž prašak na nju hlada: „Znajemoj so?“ – „Och, sy ty süß, ty tola z wěstosću zabył njeje, kak je z namaj we whirlpoolu było! Bohužel sy so bórze njejapcy zminył, bjeztoho zo telefoniskej čisle wuměnić móžachmoj. Ale to móžemy dźens nachwatać!“ Holca ze swojim kulojtym mjezwočom jemu dale a bliše přińdźe a cyle zbóžnje Handrijej do woči hlada. „O.k.“, wona po małkej přestawce pokročuje, „dźensa sy tróšku hinaši, ale to rozumju. Ty so kusk hańbuješ za to, štož smój we whirlpoolu činiłoj. Ale to njetrjebaš, běše smjerćrjenje.“

Skónčnje so Handrij zhraba: „Alzow, ja docyły njewěm, što ty měniš …“ – „Prašej so swojeho nopa, tón je tola wšo direktnje sobu dóstał“, so wona směje. Na kromje prudźenskeho kanala so pochmurny zasadźity hólc pokazuje, kiž na Handrija hlada, hač by jeho zežrać chcył. To Handrijej wupuć ruba: „Njechaš nětk radšo dale ze swojim přećelom płuwać?“ –

„Tón mój přećel njeje, tón sej to jenož mysli. Njestaraj so wo njeho!“ – Handrij hlada so prašacy na woneho młodeho muža w bokserskich cholowach z pisanymi palmami. „Wona łži“, tón praji. „A hdyž chceš ju mi zaso wupřahnyć, to sej lubić njedam“, kadla hrozy.

Handrij wotpohlad nima, so holcy dla młóćić, kotruž ani njeznaje. Tohodla wón tak čini, hač by tola Jakuba wuhladał, kotrehož fiktiwnej postawje nětk kiwa. „Wodajtaj prošu, móžemy hnydom wšo někak wujasnić. Ale dyrbju skrótka ze swojim kumplom něšto dorěčeć, prjedy hač woteńdźe. Čakajtaj dwě minutce, prošu.“ Při tym so Handrij na kromu kanala zepěra a z njeho wulěze. Hólc a holca tróšku perpleksnje hladataj a so njehibataj. Potom holca tola hišće słowčko piknje: „Ale pój tón raz wróćo!“

Basenk sportowcow docpěwši Handrij Jakubej přiwoła: „Skoč hnydom won, mam wažnu wěcku za tebje!“ Jakub drje zadźiwany hlada, ale so do spěcha ma, přeće sćěhować. Zwonka wody Handrij jeho na chribjeće hrabnje a bjeze słowow z kupjele won do dušow ćehnje. Tam tuchwilu připadnje nichtó njeje. Handrij sej Jakubowe kupanske cholowy wuzuje a na městno za mydło połoži: „Daj mi moje kupanske cholowy wróćo!“

Nětk Jakub kaž prašak hladajo Handrijowe kupanske cholowy wuzuje a pódla swojich kładźe: „Sy ty někak wobłudnił, Handrijo?“ – „Docyła nic, nawopak, wostrózbnjeny. Mi je tón nop na kupanskich cholowach přestrašny. A wote tebje chcu ja wědźeć, što je jow eigentlich lós.“ A potom swojemu kumplej spodźiwny podawk w prudźenskim kanalu powěda. Tón zastróženy reaguje: „Jězusmarja, ta je zas jow?“

Jónu je Jakub wotydźenja wječor z njej bachtał, kaž wón to kóždy raz z druhimi ludźimi čini, wšako je wón runja Handrijej towaršliwy typ. Nó haj, a hdyž jej wo wěstych partyjach „bussi-bussi“-šikimiki w Mnichowje powědaše, hdźež so ludźo k witanju łahodnje na lico wokošeja, chcyše sej wona to wot njeho pokazać dać. Jakub měješe por colu-rum-napojow intus a njeje sej ničo wosebiteho při tym myslił.

„Ta wboha holca, snadź dotal w žiwjenju jenož mało lubosćow zwučena, je so hnydom do mnje zahladała. A tón hólc z jeje kliki, kiž ma najskerje z njej tajki, kaž Němcy praja, poměr z praženymi běrnami, je so hnydom do mnje dał, myslo, zo chcu ja ju jemu wupřahnyć. Tohodla sym někak ćeknył.“

„Što je to do poměra?“, so Handrij praša. „Ženje słyšał njejsym.“ – „Nó haj, ničo kruteho, muž wopytuje wěsty čas žonu, na přikład k wječeri a potom z njej lěha, bjeztoho zo hromadźe bydlitaj. Tohodla wona tež twjerdźi, zo wón jeje ,přećel’ njeje.“ W tutym wokomiku so durje z kupjele wočinja, młody muž zastupiwši swoje jaskrawe bokserske cholowy wuzuje, shampoo z toboły hrabnje a so do dušowanskeje rumnosće poda. Pochmurny kadla jeju wuhladawši kaž pjenk stejo wostanje a so hnydom rozhorjenje na Jakuba wusypa: „Kak daloko chceš swoju mašu dale plesć?“

„Ey, reg dich ab, dźens běch ja tón, kotrehož je twoja holca narěčała“, Handrij jemu ze šibałym posměwkom rozkładźe. „Ale wój jenož na te kupanske cholowy z nopom hladataj, to pak su poprawom jeho draby“, nětk na Jakuba pokaza. „Z nim je wona prěni raz pobachtała. Zo je wón jej blöderweise demonstrował, kak so ludźo na partyjach w Mnichowje strowja, njetrjeba će mylić. Tón ma přećelku w Bayerskej a nima chwile za wulke afery we Łužicy, a ja mam swoju Hanku, kopańcu, twarnišća a fecich kumplow – alzow tež chwile za druhe holcy nimam, rozumiš?“

Tón kadla, kusk wjetši hač wonaj, je nětk bóle překwapjeny hač pochmurny. Handrij k swojej toboli skočiwši blešku piwa přinjese: „To sej nětk dźělimy – k strowosći, mužej!“ – Tón třeći jako druhi z blešu připije a praji přećelnje: „Ja sym Franc.“ – Potom blešu Jakubej da, kiž wotmołwi: „Ja sym Jakub, a ći te kupanske cholowy z nopom darju – Handrijej a mi wone zbožo njewobradźeja!“ Franc zbóžnje hlada. Nětk je zas Handrij na rjedźe: „Ale zo by to jasne było, Franco: Twój bokserski měch z tymi bekloppt palmami njecham měć!“ Wšitcy třo so wótře směja.

Krótko po tym so zaso durje wočinja a spłóšiwy žónski hłós so praša: „Franco, je něšto so stało?“ Tola Franc jenož so smějkotajo porst na hubu dźerži. Mužojo mjelča. Holca w swojim kupanskim wobleku do dušowanskeje rumnosće zastupi a – porjadu na Jakuba, Handrija a Franca hladajo – z hłowu wije: „Ich fass es nicht, to je přewjele za mnje!“ – „Maš prawje“, Handrij wotmołwi, „koncentruj so na Franca, tón so smějacy nop nětk k njemu přećehnje!“

Piwarc_zona

— To běše poslednja sada tuteje epizidy, a někotryžkuli čitar so praša: Ey, Piwarco, hdźe je tón raz erotiska scena wostała? Prošu wo zrozumjenje: Handrij je swojej Hance swěrny (po tym zo je so z druhimi w puberće wurajtwał) a ta njeje pódla. Jakub chcyše prosće płuwać (hač je swojej přećelce swěrny, to šće njewěmy). Ronny, kiž k dyrdomdejam tajkeho razu chila, njeje sobu přišoł. Potajkim byštaj jeničce ta holca a jeje njepřećel-přećel teoretisce k dispoziciji stałoj. Praktisce pak nic: Štóž w tajkich drabach do wody chodźi, tajke něšto nječini. —

 

Za krótkodowol, přichodne prózdniny abo bjezsparne nocy steji knižny Handrij k dispoziciji:

 Handrij w dojutrownej turbuleny:

https://d-nb.info/1150468394/34

 Handrij a jeho rěčna rewolucija / Handrij mjez wjelkami / Handrij w hodownym chaosu:

https://d-nb.info/1149195258/34

 Handrij w hodownym chaosu:

https://d-nb.info/1148460594/34

 Handrij mjez wjelkami:

https://d-nb.info/1144932513/34

 Handrij a jeho rěčna rewolucija:

https://d-nb.info/1144932289/34

Z Handrijom w načasnych Serbach po puću

11. Januar 2018

Tuchwilu steja štyri powědančka „serbskeje hyperrealistiskeje literatury“ Piwarca w Němskej narodnej bibliotece swobodnje k dispoziciji.

 AKTUALNA KNIŽKA:

 Handrij w dojutrownej turbulency (24 stron)

https://d-nb.info/1150468394/34

Křižer Handrij ze swojej lubej Hanku pod jednej třěchu z přeswědčenym ateistom, jeho tróšku ewangelskej slubjenej a wćipnej pjećlětnjej dźowčičku, rodźenym muslimom a jeho punk-lubku – a z njewočakowanymi wopytami, dwójce policije. Čini to hišće špos? Namakaš jowle jutrowny měr? – Literarna wersija wědomostneho přepytowanja starych a nowych konfliktow.

Handrij a jeho rěčna rewolucija / Handrij mjez wjelkami / Handrij w hodownym chaosu (trilogija – 54 stron)

https://d-nb.info/1149195258/34

Handrij w hodownym chaosu

https://d-nb.info/1148460594/34

Handrijowaj staršej chcetaj swoje mandźelstwo anulować dać. Na to wotmołwi Handrij z njewšědnym wulětom, kotryž mać a nan hižo ženje njezabudźetaj. Připódla ma wón hišće diskusiju ze sejmikarjom wjesć, kopańcu hrać a so wot mjeztym najlěpšeho přećela Ronnyja překwapić dać. A na kóncu sedźitaj z Hanku při fararju …

Handrij mjez wjelkami

https://d-nb.info/1144932513/34

Kak so ći wjedźe, hdyž wječor pozdźe ze sawny stupiš a sy na zahrodźe njejapcy z wjelkom konfrontowany? Tež spodźiwny poskitk inwestora płuwaceje wjeski wužaduje – a pon je tam hišće tuta fejta, hdźež Handrij w srjedźišću třiróžka wotući. Na montaži w Frankobrodźe nad Mohanom dóńdźe k přewrótej. Připódla Handrij a Hanka „dźender“ rozpušćataj.

Handrij a jeho rěčna rewolucija

https://d-nb.info/1144932289/34

Twarski pomocnik a wědomostnica – Handrij a Hanka staj w swojim minidomčku njemylenaj w luboznej harmoniji žiwaj, doniž sej Pětr z krajnoradneho zarjada jeju pomoc přećiwo „módrej žołmje“ nježada. Štož so na Bohatej hasy dorěči, móže Handrij hakle doma zwoprawdźić. Hancyny serbski algoritm skónčnje swojemu lubemu flashmob noweho typa zmóžni.

Lěćo je čas swjedźenjow – nic problemow

6. Juli 2013

Lětuše lěćo je so nětkole w našich kónčinach z wotpowědowacym wjedrom zadomiło: Je rjenje ćopło, ale nic přehorco a wječor móžeš na zahrodźe sedźeć, wino pić a jěžikej přihladować, kiž wot jednoho boka přez łuku na druhi smali. Nimo narodnin susodow a swójbnych, kotrež su w protyčce cyłeho lěta rozdźělene (kalender z narodninami mojich kolegow na dźěle pak pokazuje, zo je zajimawych nakopnjenjow tajkich terminow we wěstych časach – na přikład je hač do dźensnišeho wočiwidnje  po žnjach prawdźepodobnosć płodźenja dźěći wjetša hač w přerězku lěta :-)), je dosć swjedźenjow.

Wjesne swjedźenje, wulke kulturne a towaršnostne wjerški kaž přichodny kónc tydźenja (nic jenož) w Chrósćicach, koncerty runja jutřišemu w Radworju, hudźbny festiwal we Łužiskej jězorinje, zarjadowanja młodźinskich klubow, zhromadne kokanje při grilwanju atd. Nic naposledk je sezona kwasow. W bibliji je hosćina woblubowany wobraz za njebjeske byće, potajkim móžemy prajić, zo w lěću poprawne žiwjenje dožiwjamy a nic w nalěću a nazymu, hdyž maja načasni dźěławi najwjac terminow a winowatosćow.

Ludźo pak jenož hromadźe swjeća, ale so tež druhdy mjezsobu na čuwy du … Krótko do wulkich prózdnin a do hód je połoženje hustodosć najbóle napjate – a potom wulke wotputanje, wolóženje přińdźe. Ja změju přichodny tydźeń hišće tři dny z dołhimi posedźenjemi, zdźěla hač do nocy, ale hižo wutoru a štwórtk swjedźeni – krajneje nowinskeje konferency a prezidenta Sakskeho krajneho sejma. Tajki typ swjedźenja park prěnjotnje ze zabawu njeje, ale dźěl powołanja, wšako dyrbiš so wo smalltalk starać :-(, štož je porno bjesadźe na folklornym festiwalu sobotu a njedźelu z wužadanjom.

Respekt před lěćnym časom za mje rěka, zo so čas wobchadźenja z problemami nachila. Nětkole steji lochkosć byća na programje. Njetrjebaš we wólnym času lěća telko drasty kaž hewak, to je symbol za pušćenje balasta. Pražnik a žnjenc stej měsacaj bjez krizowych posedźenjow – znajmjeńša nochcu žane měć – a połnje pućowanjow, na kotrychž njeje zaměr to najwažniše, ale wjeselo na puću. A w dobje dojězdźowarjow a dale a wjac na termin wjazanych winowatosćow poskićuje lěćo dosć składnosćow, so spontanje z ludźimi zetkać, za kotrychž hewak bohužel přemało chwile maš.

Spěchowanski čas za Serbstwo – a komunikaciju: Starodostojna kultura trjeba načasnu rěč

9. März 2013

Za tónle přinošk sym sej jednu swojich najlubšich krawatow zwjazał, přetož chcu z nowym biskopom Heinerom Kochom započeć – jeho interview w najnowšim wudaću „Zeit“

http://www.zeit.de/2013/11/Heiner-Koch-Bischof-Dresden

sym runje z wulkim zajimom čitał. Druhe prašenje: „Móžeće hižo něšto słowow saksce abo samo hornjoserbsce?“ Jasna wotmołwa sympatiskeho muža z Porynskeje: „Nu freilich.“

ja

Piwarc w swjedźenskim outfiće k češći našeho noweho porynskeho biskopa 🙂

Mój nimale runolětnik Til Schweiger je před poł lětom w telewiziji na konopeju Thomasa Gottschalka we „Wetten, dass…?“ připowědźił, zo budźe wón z nowym komisarom „Tatort“. Jutře wječor je tak daloko. Jako rodźeny Hamburgčan so wjeselu, zo rěka wusyłanje „Witajće k nam do Hamburga“.

Wjele časa – wažny wokomik

Za nastudowanje filma trjebaš tydźenje abo měsacy, za natwar wobšěrneho słowoskłada wjele lět. A za tajke něšto bytostne kaž identitu? Jedyn wokomik. Sym tehdom jako „Marcel Braumann“ próstwu wo zastup do TCM zapodał, a woni su „Marcela Braumana“ přiwzali, druhi „n“ bě preč. Tak chětř móžeš so ze Serbom stać :-). A kajki ty sy, to ći druzy potom praja. „Katolski Serb Hamburgskeho pochada“ bě definacija na kwasu z erta dźowki swakoweje – z tym bě těz tute prašenje rozrisane.

Inwesticija časa za žiwjensku kulturu

W medijach je w artiklach wo přichodźe Serbow přeco wo spěchowanskich pjenjezach z rěču. Hišće wažniši pak je spěchowanski čas – škoda, zo so tajkile wobrot dotal njewužiwa. Štóž w lajskej dźiwadłowej skupinje abo wjesnym ansamblu sobu hraje, w chórje spěwa, basnje abo blog pisa, kulturne abo sportowe zarjadowanja organizuje atd., tón inwestuje dobry čwak swojeje eksistency do spěchowanja serbskeje žiwjenskeje kultury.

Biskop při kopańcy

Nowy biskop chce sej dosć chwile brać – nic jenož za do opery chodźenje, ale wón budźe tež při kopańcy Dynamo Drježdźany – 1. FC Köln přitomny. A z Kölnskim karnewalom njedźiwajcy noweho zastojnstwa zwjazany wostanje, je wón přilubił. Jeho identita pak so wulce njezměni, dokelž je „Bóh w Drježdźanach a Kólnje samsny.“

Ćeže při přełožowanju wěrnosće do wšědneho dnja

A što je najwjetše wužadanje Serbstwa a katolicizma dźensniši dźeń? Heiner Koch rěči w interviewje wo wocuzbnjenju mjez cyrkwinskej liturgiju a wšědnym žiwjenjom ludźi, štož wón při bjesadźe w swojej najlubšej korčmje spóznawa. Wjele ludźi njeje direktnje njewěriwych, ale nima hižo přistup k zapřijećam nabožiny, na přikład k słowu „hnada“. Potom woni praja: „Nochcemy hnadu měć, ale swoje prawo.“ Cyrkej ma „komunikaciski problem“.

Kak rěčimy wo serbskej kulturje?

Podobne problemy mamy ze słowoskładom narodneho patosa, kotryž jednym wutrobu wohrěwa a druhich wotstorkuje. W Serbach je hižo spomóžny konsens, zo přisłušnosć wšelakim swětonahladam a stronam žanu rólu při zhromadnym pěstowanju serbskeje rěče a kultury njehraje. Ale z kotrymi słowami wo swojej kulturje rěčimy, to dyrbimy w kóždej dobje znowa wunamakować.

Lubosć jako přikład za wšo druhe

To nima ničo z wonječesćenjom starodostojnych tradicijow činić. Muž a žona so dźensa tež hinak namakataj hač před sto lětami. Ale wěra do wulkeje lubosće poražena njeje, nawopak: Wona njeje ženje sylniša była hač w našej dobje, kaž cyły program kinow po cyłym swěće njepřestawajcy pokazuje. Žeńtwa z lubosće je w našich kónčinach mjeztym dawno standard, štož w starych časach hustodosć tak było njeje. Lubosćinska kultura je so pak tež w rěčnym nastupanju zasadnje změniła – a to je tež derje tak :-).

Hódančka – nic jenož za dźěći

21. November 2012

Z pjera Jana Radyserba-Wjele, předstajene wot Milana Hrabala we Warnoćicach

Flashmob při Łobju

10. Juli 2012

Pobrachowacych sponsorow dla bu lětuši lětni swjedźeń krajneje nowinskeje konferency wotprajeny. Město toho su někotři korespondenća k “žurnalistiskemu flashmobej” na přibrjóh w Johannstadtskim wobłuku Łobja přeprosyli. A tamle běchmy wčera wječor z napojemi, kotrež je kóždy přinjesł, něšto hodźin rjenje bjesadujo hromadźe.

Mjez přitomnymi běchu třo najbóle cool zapósłancy sakskeho krajneho sejma: Mój přichodny šef Rico Gebhardt, Karl-Heinz Gerstenberg (Zeleni) a Christian Hartmann (CDU, powołansce policist). Smy swjećili, doniž njejsu nimale wšitcy w Drježdźanach bydlacy pjeni byli …

Michael Bartsch, w Serbach přez swjedźeń serbskeje poezije znaty publicist, je wišnjowe wino sčinił a nam poskićił. Je mi jara słodźało, ale – kaž je wón přispomnił – mějěše přewjele cyanowodźika. Njedźiwajcy toho sym so bjez problemow zaso do Łužicy wróćił. A Bartsch je do toho wosrjedź nocy na huslach direktnje při wodźe stejo hudźił.

Łužica je pisana

1. Mai 2012

Na spočatku wałporneje nocy so ze Zhorjelca do Łuha wróćiwši wuhladach na woběmaj bokomaj awtodróhi wšo dohromady znajmjeńša dźesać wulkich wohenjow. Směrki su padali, a Łužica bě pisana – začerwjena a zakurjena. Wo zmysle a njezmysle tak mjenowanych ludowych nałožkow da so wjele rěčeć.

A hdyž so w Drježdźanach kolegow prašeš, što woni wo chodojtypalenju wuchodnje sakskeje stolicy – wšako su naše kónčiny po informacijach rozhłosa ze srjedźišćom tajkich kolektiwnych aktiwitow – maja, je wotmołwa hustodosć wiće z hłowu. To wonkownu formu a dwělomny wobsah zarjadowanja nastupa. Zo móžeš ze srjedźowěkowskeho spektakla wotprawjenja njewinowatych žonow modernu ludowu zabawu činić, zadźiwanje budźi.

Kóžda doba swoje ewenty trjeba, hdźež so ludźo zetkawaja, bjesaduja, jědźa a pija, snadź tež spěwaja a rejuja. Lěpšina našich časow porno prjedawšim epocham je, zo su w Němskej a Łužicy wšě tajke poskitki bjezkrawne a dobrowólne. Wšojedne, hač wo politiske manifestacije abo wjesne wjerški dźe.

W tutym zmysle njech kóždy swoje nałožki pěstuje, cyle njewotwisnje wot toho, kak ćežko da so zmysł cyłeje wěcki racionalnje wujasnjować. Tež po aktualnym rozmachu Piratow płaći: Z jadrom towaršnostneje zwjazanosće njejstej „Liquid Feedback“ a „Liquid Democracy“, ale rituale kulturneje komunikacije z ćěłom (!) a dušu. A bohudźak su tež časy nanuzowanych wuznawanskich ritualow kaž prěnju meju w NDR w lěće 2012 dawno nimo.

„Radio Lausitz“ w Serbskim domje – rozumny abo skandalozny rozsud?

1. August 2011

Je so Załožba za serbski lud z předwidźanym přenajenjom rumnosćow něhdyšeje serbskeje kofejownje na přizemju Serbskeho domu při Póstowym naměsće w Budyšinje rozhłosowemu sćelakej přećiwo zajimam Serbow přešła? Cyle wothladajo wot móžnych komunikaciskich problemow mjez zamołwitymi na dwěmaj etažomaj domu (załožby a Domowiny) chcu k tuchwilnemu rozestajenju jenož něšto praktiskich aspektow přinošować.

Porno NDRskemu časej, hdyž bě stare město w katastrofalnym stawje a Póstowe naměsto blisko dwórnišća takrjec měšćanski centrum, je dwaceći lět pozdźišo nětk nimale cyła gastronomija w derje saněrowanym starym měsće. Tamle je nic jenož turistisce jara atraktiwny serbski hosćenc Wjelbik zaměstnjeny (mjeztym z nowym jědźnym lisćikom), a štóž chce sej wosebity kulinariski poskitk serbskeho hosćencarja lubić dać, móže so do poměrnje noweho gourmet-templa Culinarium podać.

Jako zetkanišćo za čitanja je Smolerjec kniharnja etablěrowana (štóž sej přeje, tamle tež čerwjene wino dóstanje), a blisko Mosta měra so hotuje Serbski ludowy ansambl we wěži perspektiwisce na městnosć za kulturnogastronomiske poskitki. A štóž trjeba za swójbne swjedźenje, narodniny, kwasy atd. so hodźacy serbski hosćenc, ma tež we łužiskich wsach dosć atraktiwnych móžnosćow. Tohodla so prašam: Štó trjeba wone městno deleka w Serbskim domje za serbsku towaršliwosć?

So wě, zo mam zrozumjenje za kóždeho, kiž je Serbski dom sobu twarił a nětk praji: Njejsym tehdom za „Radio Lausitz“ swój wólny čas woprował. Ale puste stejace rumnosće deleka w Serbskim domje serbskemu ludej ani dochody za kulturne projekty na druhich městnach njepřinjesu. Snadź so zrěčenje ze sćelakom, kiž ma dotal swoju centralu w Zhorjelcu, aktualnych diskusijow dla zaso cofnje. Ja sej rozumny rozsud přeju, kiž racionalne argumenty wobkedźbuje.

Mjenje telewizije, wjace fantazije!

27. April 2011


Nawjazujo na dźaknu Božu mšu křižerjow w Róžeńće, hdźež je tachantski farar Wito Sćapan wo přenjesenju jutrowneho poselstwa do wšědneho dnja prědował, kaž sym w rańšim wusyłanju serbskeho rozhłosa słyšał, dyrbjała so tež wažnosć wužiwanja medijow wobkedźbować. Přerězny rowjenk w Němskej je na telewizor putany kaž narkoman na heroin. To najhórše pak je, zo hižo dźěći wodnjo hodźiny dołho před telewizorom kokaja – a potom při zastupje do šule porjadnje rěčeć njemóža. Runje nětkole w prózdninach so pak pokaza, kelko móžnosćow za přijomny wólny čas z dźěćimi w našej rjanej Łužicy je. Mjez druhim we Wojerowskim zwěrjencu (na foće mój mótk Baltazar z Erfurta).

Zastupny lisćik za dorosćeneju a dźěćo płaći 7,50 euro – přirunujo ze zwěrjencami wulkoměstow je to njesměrnje tuni poskitk. Na wšěch wobhrodach su trojorěčne tafle ze serbskimi, němskimi a jendźelskimi rozłoženjemi mjenow a žiwjenskich wašnjow zwěrjatow. Tak smy tež „bažantarnju“ wuhladali. Rjenje stej tež hrajkanišćo a wobhroda za majkanje, hdźež je so Baltazar rady swojim nowym zwěrječnym kumplam zbližił. Porno nawalej wobrazow z telewizora, kotryž dźěći do pasiwity zawjedźe, su wobrazy w přirodźe nastork k aktiwiće. Tohodla je so při přichadźe šěsćlětneho hólca we Łuze wukopało, zo tuchwilu telewizor nimamoj 🙂 (štož je wón hnydom akceptował, wšako doma w swójbje tež žadyn telewizor njesteji.)

Za pjatk a kónc tydźenja je najkrasniše wjedro připowědźene – rjana składnosć za swójbny wopyt w Wojerowskim zwěrjencu abo pobyt druhdźe pod hołym njebjom we Łužicy. Za serbske swójby ma redukowanje resp. wotstronjenje hladanja telewizije nimo powšitkownych dobrych psychiskich a kubłanskich wuskutkow tež smjerćwažny rěčny efekt: Njetrjebaš doma ze swojim serbskim jazykom nastajnosći z hoberskim nawalom němskeho bledźenja z wobrazowki konkurować, ale móžeš sej cyle njenapjatej serbskej bjesadźe wěnować. Někotre lěta pozdźišo njech dorost krok po kroku wjac radlubje dosć w interneće surfuje, ale do toho ma so imunotny system za filtrowanje kumštnych wobrazow skrućeć.