Archive for the ‘poswjatokowa zabawa’ Category

Lěćo je čas swjedźenjow – nic problemow

6. Juli 2013

Lětuše lěćo je so nětkole w našich kónčinach z wotpowědowacym wjedrom zadomiło: Je rjenje ćopło, ale nic přehorco a wječor móžeš na zahrodźe sedźeć, wino pić a jěžikej přihladować, kiž wot jednoho boka přez łuku na druhi smali. Nimo narodnin susodow a swójbnych, kotrež su w protyčce cyłeho lěta rozdźělene (kalender z narodninami mojich kolegow na dźěle pak pokazuje, zo je zajimawych nakopnjenjow tajkich terminow we wěstych časach – na přikład je hač do dźensnišeho wočiwidnje  po žnjach prawdźepodobnosć płodźenja dźěći wjetša hač w přerězku lěta :-)), je dosć swjedźenjow.

Wjesne swjedźenje, wulke kulturne a towaršnostne wjerški kaž přichodny kónc tydźenja (nic jenož) w Chrósćicach, koncerty runja jutřišemu w Radworju, hudźbny festiwal we Łužiskej jězorinje, zarjadowanja młodźinskich klubow, zhromadne kokanje při grilwanju atd. Nic naposledk je sezona kwasow. W bibliji je hosćina woblubowany wobraz za njebjeske byće, potajkim móžemy prajić, zo w lěću poprawne žiwjenje dožiwjamy a nic w nalěću a nazymu, hdyž maja načasni dźěławi najwjac terminow a winowatosćow.

Ludźo pak jenož hromadźe swjeća, ale so tež druhdy mjezsobu na čuwy du … Krótko do wulkich prózdnin a do hód je połoženje hustodosć najbóle napjate – a potom wulke wotputanje, wolóženje přińdźe. Ja změju přichodny tydźeń hišće tři dny z dołhimi posedźenjemi, zdźěla hač do nocy, ale hižo wutoru a štwórtk swjedźeni – krajneje nowinskeje konferency a prezidenta Sakskeho krajneho sejma. Tajki typ swjedźenja park prěnjotnje ze zabawu njeje, ale dźěl powołanja, wšako dyrbiš so wo smalltalk starać :-(, štož je porno bjesadźe na folklornym festiwalu sobotu a njedźelu z wužadanjom.

Respekt před lěćnym časom za mje rěka, zo so čas wobchadźenja z problemami nachila. Nětkole steji lochkosć byća na programje. Njetrjebaš we wólnym času lěća telko drasty kaž hewak, to je symbol za pušćenje balasta. Pražnik a žnjenc stej měsacaj bjez krizowych posedźenjow – znajmjeńša nochcu žane měć – a połnje pućowanjow, na kotrychž njeje zaměr to najwažniše, ale wjeselo na puću. A w dobje dojězdźowarjow a dale a wjac na termin wjazanych winowatosćow poskićuje lěćo dosć składnosćow, so spontanje z ludźimi zetkać, za kotrychž hewak bohužel přemało chwile maš.

Spěchowanski čas za Serbstwo – a komunikaciju: Starodostojna kultura trjeba načasnu rěč

9. März 2013

Za tónle přinošk sym sej jednu swojich najlubšich krawatow zwjazał, přetož chcu z nowym biskopom Heinerom Kochom započeć – jeho interview w najnowšim wudaću „Zeit“

http://www.zeit.de/2013/11/Heiner-Koch-Bischof-Dresden

sym runje z wulkim zajimom čitał. Druhe prašenje: „Móžeće hižo něšto słowow saksce abo samo hornjoserbsce?“ Jasna wotmołwa sympatiskeho muža z Porynskeje: „Nu freilich.“

ja

Piwarc w swjedźenskim outfiće k češći našeho noweho porynskeho biskopa 🙂

Mój nimale runolětnik Til Schweiger je před poł lětom w telewiziji na konopeju Thomasa Gottschalka we „Wetten, dass…?“ připowědźił, zo budźe wón z nowym komisarom „Tatort“. Jutře wječor je tak daloko. Jako rodźeny Hamburgčan so wjeselu, zo rěka wusyłanje „Witajće k nam do Hamburga“.

Wjele časa – wažny wokomik

Za nastudowanje filma trjebaš tydźenje abo měsacy, za natwar wobšěrneho słowoskłada wjele lět. A za tajke něšto bytostne kaž identitu? Jedyn wokomik. Sym tehdom jako „Marcel Braumann“ próstwu wo zastup do TCM zapodał, a woni su „Marcela Braumana“ přiwzali, druhi „n“ bě preč. Tak chětř móžeš so ze Serbom stać :-). A kajki ty sy, to ći druzy potom praja. „Katolski Serb Hamburgskeho pochada“ bě definacija na kwasu z erta dźowki swakoweje – z tym bě těz tute prašenje rozrisane.

Inwesticija časa za žiwjensku kulturu

W medijach je w artiklach wo přichodźe Serbow přeco wo spěchowanskich pjenjezach z rěču. Hišće wažniši pak je spěchowanski čas – škoda, zo so tajkile wobrot dotal njewužiwa. Štóž w lajskej dźiwadłowej skupinje abo wjesnym ansamblu sobu hraje, w chórje spěwa, basnje abo blog pisa, kulturne abo sportowe zarjadowanja organizuje atd., tón inwestuje dobry čwak swojeje eksistency do spěchowanja serbskeje žiwjenskeje kultury.

Biskop při kopańcy

Nowy biskop chce sej dosć chwile brać – nic jenož za do opery chodźenje, ale wón budźe tež při kopańcy Dynamo Drježdźany – 1. FC Köln přitomny. A z Kölnskim karnewalom njedźiwajcy noweho zastojnstwa zwjazany wostanje, je wón přilubił. Jeho identita pak so wulce njezměni, dokelž je „Bóh w Drježdźanach a Kólnje samsny.“

Ćeže při přełožowanju wěrnosće do wšědneho dnja

A što je najwjetše wužadanje Serbstwa a katolicizma dźensniši dźeń? Heiner Koch rěči w interviewje wo wocuzbnjenju mjez cyrkwinskej liturgiju a wšědnym žiwjenjom ludźi, štož wón při bjesadźe w swojej najlubšej korčmje spóznawa. Wjele ludźi njeje direktnje njewěriwych, ale nima hižo přistup k zapřijećam nabožiny, na přikład k słowu „hnada“. Potom woni praja: „Nochcemy hnadu měć, ale swoje prawo.“ Cyrkej ma „komunikaciski problem“.

Kak rěčimy wo serbskej kulturje?

Podobne problemy mamy ze słowoskładom narodneho patosa, kotryž jednym wutrobu wohrěwa a druhich wotstorkuje. W Serbach je hižo spomóžny konsens, zo přisłušnosć wšelakim swětonahladam a stronam žanu rólu při zhromadnym pěstowanju serbskeje rěče a kultury njehraje. Ale z kotrymi słowami wo swojej kulturje rěčimy, to dyrbimy w kóždej dobje znowa wunamakować.

Lubosć jako přikład za wšo druhe

To nima ničo z wonječesćenjom starodostojnych tradicijow činić. Muž a žona so dźensa tež hinak namakataj hač před sto lětami. Ale wěra do wulkeje lubosće poražena njeje, nawopak: Wona njeje ženje sylniša była hač w našej dobje, kaž cyły program kinow po cyłym swěće njepřestawajcy pokazuje. Žeńtwa z lubosće je w našich kónčinach mjeztym dawno standard, štož w starych časach hustodosć tak było njeje. Lubosćinska kultura je so pak tež w rěčnym nastupanju zasadnje změniła – a to je tež derje tak :-).

Hódančka – nic jenož za dźěći

21. November 2012

Z pjera Jana Radyserba-Wjele, předstajene wot Milana Hrabala we Warnoćicach

Flashmob při Łobju

10. Juli 2012

Pobrachowacych sponsorow dla bu lětuši lětni swjedźeń krajneje nowinskeje konferency wotprajeny. Město toho su někotři korespondenća k “žurnalistiskemu flashmobej” na přibrjóh w Johannstadtskim wobłuku Łobja přeprosyli. A tamle běchmy wčera wječor z napojemi, kotrež je kóždy přinjesł, něšto hodźin rjenje bjesadujo hromadźe.

Mjez přitomnymi běchu třo najbóle cool zapósłancy sakskeho krajneho sejma: Mój přichodny šef Rico Gebhardt, Karl-Heinz Gerstenberg (Zeleni) a Christian Hartmann (CDU, powołansce policist). Smy swjećili, doniž njejsu nimale wšitcy w Drježdźanach bydlacy pjeni byli …

Michael Bartsch, w Serbach přez swjedźeń serbskeje poezije znaty publicist, je wišnjowe wino sčinił a nam poskićił. Je mi jara słodźało, ale – kaž je wón přispomnił – mějěše přewjele cyanowodźika. Njedźiwajcy toho sym so bjez problemow zaso do Łužicy wróćił. A Bartsch je do toho wosrjedź nocy na huslach direktnje při wodźe stejo hudźił.

Łužica je pisana

1. Mai 2012

Na spočatku wałporneje nocy so ze Zhorjelca do Łuha wróćiwši wuhladach na woběmaj bokomaj awtodróhi wšo dohromady znajmjeńša dźesać wulkich wohenjow. Směrki su padali, a Łužica bě pisana – začerwjena a zakurjena. Wo zmysle a njezmysle tak mjenowanych ludowych nałožkow da so wjele rěčeć.

A hdyž so w Drježdźanach kolegow prašeš, što woni wo chodojtypalenju wuchodnje sakskeje stolicy – wšako su naše kónčiny po informacijach rozhłosa ze srjedźišćom tajkich kolektiwnych aktiwitow – maja, je wotmołwa hustodosć wiće z hłowu. To wonkownu formu a dwělomny wobsah zarjadowanja nastupa. Zo móžeš ze srjedźowěkowskeho spektakla wotprawjenja njewinowatych žonow modernu ludowu zabawu činić, zadźiwanje budźi.

Kóžda doba swoje ewenty trjeba, hdźež so ludźo zetkawaja, bjesaduja, jědźa a pija, snadź tež spěwaja a rejuja. Lěpšina našich časow porno prjedawšim epocham je, zo su w Němskej a Łužicy wšě tajke poskitki bjezkrawne a dobrowólne. Wšojedne, hač wo politiske manifestacije abo wjesne wjerški dźe.

W tutym zmysle njech kóždy swoje nałožki pěstuje, cyle njewotwisnje wot toho, kak ćežko da so zmysł cyłeje wěcki racionalnje wujasnjować. Tež po aktualnym rozmachu Piratow płaći: Z jadrom towaršnostneje zwjazanosće njejstej „Liquid Feedback“ a „Liquid Democracy“, ale rituale kulturneje komunikacije z ćěłom (!) a dušu. A bohudźak su tež časy nanuzowanych wuznawanskich ritualow kaž prěnju meju w NDR w lěće 2012 dawno nimo.

„Radio Lausitz“ w Serbskim domje – rozumny abo skandalozny rozsud?

1. August 2011

Je so Załožba za serbski lud z předwidźanym přenajenjom rumnosćow něhdyšeje serbskeje kofejownje na přizemju Serbskeho domu při Póstowym naměsće w Budyšinje rozhłosowemu sćelakej přećiwo zajimam Serbow přešła? Cyle wothladajo wot móžnych komunikaciskich problemow mjez zamołwitymi na dwěmaj etažomaj domu (załožby a Domowiny) chcu k tuchwilnemu rozestajenju jenož něšto praktiskich aspektow přinošować.

Porno NDRskemu časej, hdyž bě stare město w katastrofalnym stawje a Póstowe naměsto blisko dwórnišća takrjec měšćanski centrum, je dwaceći lět pozdźišo nětk nimale cyła gastronomija w derje saněrowanym starym měsće. Tamle je nic jenož turistisce jara atraktiwny serbski hosćenc Wjelbik zaměstnjeny (mjeztym z nowym jědźnym lisćikom), a štóž chce sej wosebity kulinariski poskitk serbskeho hosćencarja lubić dać, móže so do poměrnje noweho gourmet-templa Culinarium podać.

Jako zetkanišćo za čitanja je Smolerjec kniharnja etablěrowana (štóž sej přeje, tamle tež čerwjene wino dóstanje), a blisko Mosta měra so hotuje Serbski ludowy ansambl we wěži perspektiwisce na městnosć za kulturnogastronomiske poskitki. A štóž trjeba za swójbne swjedźenje, narodniny, kwasy atd. so hodźacy serbski hosćenc, ma tež we łužiskich wsach dosć atraktiwnych móžnosćow. Tohodla so prašam: Štó trjeba wone městno deleka w Serbskim domje za serbsku towaršliwosć?

So wě, zo mam zrozumjenje za kóždeho, kiž je Serbski dom sobu twarił a nětk praji: Njejsym tehdom za „Radio Lausitz“ swój wólny čas woprował. Ale puste stejace rumnosće deleka w Serbskim domje serbskemu ludej ani dochody za kulturne projekty na druhich městnach njepřinjesu. Snadź so zrěčenje ze sćelakom, kiž ma dotal swoju centralu w Zhorjelcu, aktualnych diskusijow dla zaso cofnje. Ja sej rozumny rozsud přeju, kiž racionalne argumenty wobkedźbuje.

Mjenje telewizije, wjace fantazije!

27. April 2011


Nawjazujo na dźaknu Božu mšu křižerjow w Róžeńće, hdźež je tachantski farar Wito Sćapan wo přenjesenju jutrowneho poselstwa do wšědneho dnja prědował, kaž sym w rańšim wusyłanju serbskeho rozhłosa słyšał, dyrbjała so tež wažnosć wužiwanja medijow wobkedźbować. Přerězny rowjenk w Němskej je na telewizor putany kaž narkoman na heroin. To najhórše pak je, zo hižo dźěći wodnjo hodźiny dołho před telewizorom kokaja – a potom při zastupje do šule porjadnje rěčeć njemóža. Runje nětkole w prózdninach so pak pokaza, kelko móžnosćow za přijomny wólny čas z dźěćimi w našej rjanej Łužicy je. Mjez druhim we Wojerowskim zwěrjencu (na foće mój mótk Baltazar z Erfurta).

Zastupny lisćik za dorosćeneju a dźěćo płaći 7,50 euro – přirunujo ze zwěrjencami wulkoměstow je to njesměrnje tuni poskitk. Na wšěch wobhrodach su trojorěčne tafle ze serbskimi, němskimi a jendźelskimi rozłoženjemi mjenow a žiwjenskich wašnjow zwěrjatow. Tak smy tež „bažantarnju“ wuhladali. Rjenje stej tež hrajkanišćo a wobhroda za majkanje, hdźež je so Baltazar rady swojim nowym zwěrječnym kumplam zbližił. Porno nawalej wobrazow z telewizora, kotryž dźěći do pasiwity zawjedźe, su wobrazy w přirodźe nastork k aktiwiće. Tohodla je so při přichadźe šěsćlětneho hólca we Łuze wukopało, zo tuchwilu telewizor nimamoj 🙂 (štož je wón hnydom akceptował, wšako doma w swójbje tež žadyn telewizor njesteji.)

Za pjatk a kónc tydźenja je najkrasniše wjedro připowědźene – rjana składnosć za swójbny wopyt w Wojerowskim zwěrjencu abo pobyt druhdźe pod hołym njebjom we Łužicy. Za serbske swójby ma redukowanje resp. wotstronjenje hladanja telewizije nimo powšitkownych dobrych psychiskich a kubłanskich wuskutkow tež smjerćwažny rěčny efekt: Njetrjebaš doma ze swojim serbskim jazykom nastajnosći z hoberskim nawalom němskeho bledźenja z wobrazowki konkurować, ale móžeš sej cyle njenapjatej serbskej bjesadźe wěnować. Někotre lěta pozdźišo njech dorost krok po kroku wjac radlubje dosć w interneće surfuje, ale do toho ma so imunotny system za filtrowanje kumštnych wobrazow skrućeć.

Dźeń rozwjeselenja

30. April 2010

Z tutej zabawnej krawatu, darjenej wot mojeho nana, kiž je ju jónu na lětanišću w Zürichu składnostnje šwicarskeho narodneho swjateho dnja kupił, dźensa chodźu. Na poslednim dnju haperleje njesměš ničo prěchutnje brać, wosebje nic chodojtypalenje.

Hižo rano je so slědźerka w rozhłosu z prašenjom zaběrała, čehodla su woni prjedy wěste žony jako chodojty přesćěhali. Jedna teorija (njewobkrućena): Wone su přewjele zdaća wo zadźěwanju podjeću měli. Druha (wobkrućena) teza: Hustodosć je rozkora mjez susodami k porokam škódneho kuzła rozrostła, wšako su ludźo tehdom tak a tak do tajkich wěckow wěrili. Najrjeńšu teoriju pak je Simone de Beauvoir přinjesła: Žony su so spalili, přetož su wone rjane byli.

Dźensniši dźeń pak so mužojo hromadźe z rjanolinkami wohrěwacy woheń popřewaja, bjez toho zo strach hrozy – jenož jěžej, hdyž je do hromady drjewa łazył, bjez toho zo je to něchtó pytnył. Tohodla wobroćće hromadu a potom rejujće a swjećće hač do zažneho ranja!

Čłowječi kołč na łódźi a analyza Vogta

29. Oktober 2009

Žiwjenje na wulkej łódźi składnostnje křižneje jězby na srjedźnym morju a Atlantiku je kaž w kołču: Tři tysac ludźi skutkuje kaž rój pčołkow po puću – mjez bifetom, baru a wulětami na kraju. Wšo jara derje organizowane, a naš porno pčołkam słabši instinkt so přez wjele přećelnych pomocnikow wuruna. Wozbožacy bě tež pjećrěčny přewod a samozrozumliwe wobchadźenje dowolnikarjow a wobsadki z cyłeho swěta.

Tak su so dny na MSC Orchestra z jónkrótnym dožiwjenjom stali. A rady so na stacije dopomnam, kotrež rěkaja: Genua, Malaga, Cadiz, Lissabon, Gibraltar, Alicante a Barcelona. To wšo při temperaturach nad 20 stopnjemi a tři króć móžachmy so kupać – w Malaze, Gibraltaru při nahlej skale z wopicami a před nami delfinami w morju a w Alicanće. Mjez Cadizom a Lissabon knježeše drje nócny wichor ze spěšnoscu wot wjac hač sto kilometrow na hodźinu. Njedźiwajcy čumpanja smy pak hoberske žołmy derje přetrali.

So do Łužicy wróćiwši słyšu hnydom prašenje: Što mysliš wo hotowej analyzy Vogta? Porno tym, kiž so zjawnje jara raznje k njej wupraja, bjez toho zo su ju čitali, chcu so hakle dokładnej lekturje wěnować. Smy w historisce wuznamnej situatciji žiwi a našim serbskim potomnikam dołžni, prowincializm přewinyć a woprawdźe wotewrjenje za nowymi pućemi pytać. W tym zmysle sej nětk chwile wozmu.