Archive for the ‘rjana Łužica’ Category

Mojej faworitaj w Sorbian Street Style

24. September 2019

Wobraz na sćěnje Serbskeho muzeja w Budyšinje (naprawo) a serbska moda za sawnu – woboje jako wuraz našeho sebjewědomeho wotputaneho žiwjenja we Łužicy. To je moja wosobinska estetika.

Při tym je mi napadnyło, zo je mje šmjatk minjenych měsacow wot přewjele dobreho, tež serbskeje sawny w Korzymje wotdźeržował. Tohodla njech nětk je zaso žiwa normalita! A wam wšěm přeju, zo byšće sej bórze wustajeńcu wobhladać móhli!

Serbski dirndl – za wjesnu disko?

23. September 2019

„Trjebamy tajke něšto kaž serbski dirndl – jako wuraz serbskeje regionalneje identity“, praješě mi jónu Serbam jara přichilena žona z Wojerowskich kónčin, kiž so za serbsku kulturu angažuje a so wo dalše wuwučowanje serbšćiny za swoje dźěći prócuje. Wona widźi narodnu drastu jako wažne znamjo serbskosće na wosebitych kulturnych wjerškach, ale po jeje měnjenju něšto trjebamy, štož móhli so holcy na wjesny abo druhi swjedźeń woblec.

Dźakowano wustajeńcy „Sorbian Street Style“ w Serbskim muzeju, wupłód wubědźowanja, mamy nětko zajimawe poskitiki načasneje serbskeje mody, mjez druhim tež dirndlej: „serbski ekumeniski dirndl“ Heidemarie Hoeftoweje z małeho Wjelkowa, aktualnje wuwity (naprawo na wobrazu),

a „serbski dirndl“ Petry Kupcyneje z Worklec (z lěta 2014, nalěwo).

Z mojeho wida móžemy woboje jako wudospołnjenje pěstować: na jednym boku bohate kulturne herbstwo narodneje drasty. Tu njehlada jenož we Wojerowskich kónčinach entuziastam hišće wjele wotkrywanskeho dźěła do rukow, specifiske herbstwo wjeskow wužiwanju spřistupnjować. Je jara rjenje, zo ekspertki z pomocu Domowiny mjeztym w „drastowym forumje“ swoje nazhonjenja wuměnjenja. A hdyž maja holcy za wjesnu disko hišće k tomu aktualnu serbsku modu …

Prěnja rezonanca młodych Serbow Piwarcej pak je raznje přećiwo „dirndlej“. Wotmołwa serbskeje studentki w socialnych syćach: „Maja Serbja woprawdźe trjeba, němsku / awstrisku ,kulturu‘ kopěrować? Radšo dam so zaso do serbskeje katolskeje drasty tyknyć hač zo sej tajke něšto zdrasću.“ Abo Maximilian Hassatzky: „Tam muse jano raz do Dolneje Łužyce glědaś žož rědna, wšedna burska drasta rowno wjeliki ,revival‘ swěśi. Te su wjele, wjele autentiskej a rědnučkej ako stilizěrowany dirndl …“

A na mojim zjawnje přistupnym profilu w knize wobličow piše Joachim Glücklich: „Što to dyrbi? Njejsu nam naše tradicije ničo wjac hódne? Dyrbimy wšitko do prašenja stajić?“ 

 

Łuh pola Łuha

15. September 2019

Hdyž bydliš we Łuze kaž Piwarcecaj, potom móžeš sej drje předstajić, zwotkel sej wjes swoje mjeno bjerje. Ale ćim rjeńšo je, hdyž při njedźelskim wuchodźowanju njejapcy spóznaješ, hdźež žiwe korjenje woznama wjesneho mjena woprawdźe su: w bliskim hajku. Tu je bajkojta domizna wódneho muža a pochad duše našeho sydlišća. Runje w babylěću krasny blečk za wodychnjenje a wočerstwjenje. A nic naposledk zaso w přichodnym horcym lěću, wšako je łuh přirodnje derje klimatizowany.

luh_wobraz

Witajće k nam na Lausitz-Tower! Stajne blido serbskich młodostnych z wuhladom

30. Mai 2019

Hdyž sy Nawi na „Stadtpromenade 11, Hoyerswerda“ nastajił, póńdźeš jowle nutř.

20190530_023147_resized

Tu před zachodom wysokodomu so dypkownje wutoru, 4. junija, w 19 hodź. zetkamy.

20190530_022932_resized

W lifće na „D“ tłóčimy, potajkim „Dach“, faktisce 12. poschod.

20190530_022957_resized

Horjeka móžeš do směra centruma a milinarnjow brunicoweho rewěra hladać.

20190529_122607_resized

Abo sej dalše dźěla města a cyłeje Łužicy wobhladać.

20190529_121016_resized

Campingstólčk, přikryw a što hewak trjebaš, móžeš sobu přinjesć, jeli chceš.

(To je projekt Domowinskeje župy „Handrij Zejler“ Wojerecy w kooperaciji z młodostnymi a w zhromadnym dźěle z měšćanskej bydlenskej towaršnosću – a druhi termin „kluba młodych serbskich swobodnych myslerjow“.)

Stajne blido serbskich swobodnych myslerjow na třěše srjedźneje Łužicy

16. Mai 2019

VALausitztower

Tip: Campingstólčk (a napoj scomter hrymzankami, jeli chceš) sobu přinjesć, nětk powěsć dale dać a potom hromadźe přińć.

Wuznaće wjetšiny ludnosće k serbskej identiće regiona je fundament swětłownjow serbšćiny

26. April 2019

20190426_095806_resized

Jako župan hustodosć zajimawe dopisy – w socialnych syćach abo přez blogaj – dóstawaš. Na přikład z pjera nawjedowaceje sobudźěłaćerki měšćanskeje towaršnosće: Sym so wosebje serbskeje identity našeho regiona dla do domizny nawróćiła. Priwatnje tajke wuznaće k serbskej identiće regiona nastajnosći słyšiš, hač we wjesnych towarstwach kaž w Ćisku, w rozmołwje z multiplikatorami města Wojerec abo w přihotowanju wustupa na 29. Parcowskim zetkanju.

Smy wčera na klawsurje serbskeje přirady Wojerec w Jurja Brězanowym domje Krabatoweho młyna w Čornym Chołmcu wjele wo rěčnych rumach rěčeli, kaž je to bohudźak mjeztym wšudźe w Serbach z wašnjom. Při tym je cyle jasnje, zo njeńdźe wo funkcionalitu inteligency: Naši kurdojo ze Syriskeje su trojorěčni do Němskeje přišli a zdobom ani hač do dźesać ličić njemóžachu. A štó chce so słowjanskim rěčam bližić, móže hnydom pólsce, čěsce abo rusce wuknyć, serbšćina je jenož njetrjebawša wokołopuć. Serbšćina je rěč domizny, a to je najwažniši argument za přiswojenje našeje rěče.

Najebać to budźe to w formje nawuknjenja druheje maćeršćiny tež dołhodobnje poměrnje mały dźěl ludnosće činić. Přičiny su znate. Hdyž pak krajinu samozrozumliweje serbskeje regionalneje identity změjemy, budu rěčne rumy runja hnězdam resp. serbskim swětłownjam w njej zakótwjene. Tohodla smy aktiwny dźěl noweho hibanja za „bajkojte město za swójby w krajinje Krabata a Łužiskeje jězoriny“.

https://www.instagram.com/mein_hoyerswerda/?hl=de

My sej ničo wot tak mjenowaneje „wjetšinoweje towaršnosće“ nježadamy, kaž wčera prajach. My jako Serbja mamy najwjetši ideelny pokład regionalneje identity w rukach. A naš nadawk jako organizowane Serbstwo je, swojim sobuwobydlerjam regiona tón pokład darić. A jim šansu dać, nas tohorunja wobdarjeć. Ja sym přestał, za wužiwanje rumnosćow wotnajenske zrěčenje wobzamknyć. Doba handlowanja je nimo, zhromadnje wróćo ke korjenjam! Naš dar by njezapłaćujomny był, tohodla: Dajće sej zakuzłać wot Serbstwa! A dajće nas praktiski podźěl brać na nowym hesle „žiwjenje kaž w dowolu“ #lebenwieimurlaub .

Zhromadźenstwo domoródnych a Beutesorben na dobro přeserbšćenja srjedźneje Łužicy

24. April 2019

Migracija je w serbskim konteksće dotal něšto negatiwne, a to samo dwójne: Na jednym boku je tajkich, kotřiž su nutřkownje jako wotrodźency abo wonkownje jako wupućowarjo ze Serbstwa wotešli. Na tamnym boku je připućowarjow, kotřiž su jako dźěłaćerjo do Pančic abo Halštrowskeje hole přišli a swoje wokoliny přeněmčeli. So wě, zo běše přeco tež hinašich migrantow, mjenujcy ludźi, kotřiž su so wotpohladnje abo nimowólnje přeserbšćeli. Negatiwna migracija pak so zdawa z normalitu być, pozitiwna wobdźiwanja hódne wuwzaće.

We wšěch wjetšich ludach Europskeje je tradicionelnje ambiwalentneje debaty wo migraciji: Je pozdatnje pak dobrych pak hubjenych, pak přewjele pak přemało migrantow, tu radźeneje, tam zwrěšćeneje integracije. Z toho wurostu namjety za polěpšenje mjezsobneho wobchadźenja mjez domródnymi a připućowarjemi resp. za wuměnjenja, kotrež matej takrjec wobě stronje w zmysle dobreje zhromadnosće dodźeržeć. W diskusiji mjeńšich awtochtonych ludow je po mojim zaznawanju bóle sćěhowaca polarizacija: mjez “my smy my, nas našeje tradicije dla tak a tak nichtó wot wonka rozumić njemóže” a “wotmjezowany cyłk tak a tak zańdźe, dyrbimy z sej z kubłanjom nowych přisłušnikow našemu ludu pjec”.

So wě, zo je wšědne zhromadne žiwjenje potomnikow tych, kotřiž su hižo přeco tule žiwi byli, a tych, kotřiž su so hakle njedawno přidružili, wužadowace. “Beutesorbe” wězo přećelnišo hač “kanaka” klinči, najebać to móže Serb z migraciskim pozadkom swojim nowym krajanam ze swojim njezwučenym wašnjom na čuwy hić. Jemu zrozumjenje pobrachuje, při swojich wuprajenjach – hač w priwatnym ramiku abo zjawnje – tradicionelnje zrosćene disursy wjesnych cyłkow wobkedźbować, “što budu ludźo prajić”. Nawopak je domoródnemu hustodosć samozrozumliwe, “što so njesłuša”, přičiny tutych tabujow připućowarjej pak potajnstwo wostanu.

Přiwšěm su wuměnjenja integracije w Serbach lěpše hač druhdźe: Tu njejsu paralelne towaršnosće móžne, kóždy ma so z kóždym někak aranžować. Tohodla móža poćahi mjez awtochtonymi Serbami a Serbami z migraciskim pozadkom jara płódne być. Po mojim měnjenju su wone lěto a bóle spomóžniše. Mjeztym je serbskich wupućowarjow, kotřiž w Lipsku abo Berlinje Serbja wostanu, a připućowarjow, kotřiž ze swojim zapalom za to serbske samo wotrodźencow nakazuja.

Hdyž nam so zešlachći, tuchwilnu strukturnu změnu za paradigmowu změnu managementa migracije w Serbach wužiwać, by to serbskemu ludu na dobro było. Runje w brunicowym rewěrje je wjele připućowarjow druheje abo třećeje generacije, kotřiž sej tuchwilu serbsku rěč a kulturu jako pokład regionalneje identity po puću do doby po kóncu wudobywanja wuhla wotkrywaja. We Wojerecach su samo najwjetše měšćanske institucije serbskeho kuzłarja Krabata jako patrona za přichodne “město swójbow” deklarowali.  Potajkim we wonym měsće, hdźež su, kaž mi redaktor “Łužiskeho rozhlada” praješe, nimale wšitcy ludźo poprawom připućowarjo.

Synteza a symbioza serbskich awtochtonych a imigrantow budźe potom zdokonjana, hdyž serbske swójby ze zarjadniskeho zwjazka Při Klóšterskej wodźe město napřemoběha wo dale a dróše twarske ležownosće w swojich wsach swój nowy domicil we Łužiskej jězorinje, z pomocu připućowarjow wozrodźenym serbskim kraju nadeńdu. A hdyž so kulturne cyłki ze srjedźneje Łužicy w jadrowych kónčinach tak doma čuja kaž w Ćisku abo Brětni-Michałkach. Dokelž přeserbšćenje teritorija Wojerowskeje župy je zdobom škit přećiwo přeněmčenju Kamjenskeho regiona.

Něhdyši imigrant Krabat jako načasny wumóžer města připućowarjow:

https://hoywoy-stories.de/eine-revolution-im-stadtmarketing-von-hoyerswerda/

Hoywoy_Krabat

ODEG: Nowy ćah mjez Wojerecami a Zhorjelcom snadź tež ze serbskim mjenom

16. Oktober 2018

20181016_151935

K finalu wothłosowanja wo přichodnym mjenje noweha ćaha mjez Zhorjelcami a Wojerecami

https://odeg.de/unternehmen/presse/pressemitteilungen/242018/

je blogowar Piwarc předewzaću ODEG prašeni sposrědkował, na kotrejž je Katharina Hoffmann (Senior Referentin Marketing und Kommunikation w Berlinskim běrowje ODEG) hnydom wotmołwiła.

Sće těz serbske resp. dwurěčne namjety za mjeno noweho ćaha dóstali?

„Es gab einen sorbischen Namensvorschlag. Dieser ist leider nicht in die engere Auswahl gekommen.“

Je předwidźane, dobyćerske mjeno hladajo na to, zo słušeja Wojerecy k najwažnišim městnam serbskeho sydlenskeho ruma, hdźež je załožerski dom třěšneho zwjazka Serbow, Domowiny, do serbšćiny přenjesć a ćah runja zjawnym zarjadnišćam w serbskej Łužicy dwurěčnje popisać?

„Wir danken Ihnen vielmals für Ihren sehr wertvollen Hinweis. Eine Übertragung des Siegernamens ins Sorbische steht aktuell zur Diskussion.“

 

Serbja maja přećeljo wjelka być

21. August 2018

Mje jara rudźi, hdyž awtochtoni ludźo-Setbja tak přećiwo swojim awtochtonym zwěrinskim bratram-wjelkam zachadźeja. Wone porno psam dźěći ani njekusaja ani njemorja. Ale ludźo radšo do čerwjenawki wěrja hač zo bychu fakty na wědomje brali.

Po měritkach tež serbskeje hysterije přećiwo wjelkam bychmy nimale wšě psy rizika dla zatřělić dać dyrbjeli. Prašejće so knjeza Kokle: Poprawom kóždy dźeń je něhdźe w Němskej čłowjek z woporom někajkeho psa.

A potom tuta kampanja wowcow dla: Chce něchtó liški wutupić, dokelž su wone wohroženje kóždeho kurjenca? A wina na njeličomnych zakusanych kokošach… Ja chcu pola Salmana w Šešowje pocpule zaměstnić – dyrbju so tež najprjedy wo wobšěrne škitne naprawy starać.

Wjelk so wo strowy lěs stara, kaž hižo stare ruske hesło praji. Zo je dale a wjac črjódow we Łužicy, njetrjechi: Dorost dawno do směra zapada ćaha. Tohodla bych sej přał, zo so my Serbja jako přikład druhim z wjelkom aranžujemy. Njebudźće bojazliwi runja wowcam 😎.

Čehodla serbsce wuknyć? Wotmołwy na prašenja dwělowacych staršich: Rěč domizny

18. Mai 2018

Warum_sorbisch

Flyer_sorbSchule

Je dosć staršich, kotřiž swoje dźěćo jeničce tohodla na naše kubłanišća słać chcedźa, dokelž ma wone do najblišeje šule chodźić. Kubłanski wuběrk Domowiny je za nich dźěłowy material wo zmysle serbskeje šule naćisnył. Zaměrowa skupina su potajkim wosebje starši, kotřiž su Łužicy jako domiznje přichileni, ale dotal nic rěči regiona. Jim chcemy swoju rěč jako rěč domizny a susodstwa spřistupnić.