Archive for the ‘Rujany’ Category

Pjaty Handrij nětko tež w Narodnej bibliotece

29. April 2018

Wšitcy, kotřiž su sej pdf-dataju „Handrij_V“ składowali (zapłać Bóh za zajim), tule ničo noweho njezhonja. Štóž pak linki radšo ma, tu wotpowědny přistup do eksemplara w Němskej narodnej bibliotece namaka.

Handrij a Hanka w Hamburgu

Deutsche Nationalbibliothek:

https://d-nb.info/1156840392/34

małe woptawančko knihi:

Ze swojimi prěnimi w Hamburgu zasłuženymi sto eurami w zaku Handrij na zastanišću „St. Pauli“ ze slěborneho ćaha měšćanskeje linije U 3 wulěze. „U“ steji za prěni pismik podzemskeje železnicy němsce. Ale wulki dźěl tych U-čarow jězdźi horjeka, a tohodla jich syć Hamburgska hornja železnica rěka, jemu kolega powědaše.

Hanka ma wječor hišće seminar a Handrij tohodla tróšku chwile za dundanje. Wón wězo wě, zo su pódlanske dróhi tule zajimawše hač hłowne, tohodla ze swětosławneje Reeperbahny radšo do juha a do směra přistawa wotboči.

Po črjódce sej hrajkacych arabskich dźěći so jemu jaskrawje zdrasćena rjanolinka do puća stupi: Za sto euro změješ cyłu rjanu hodźinku ze mnu! – Handrij chcyjo nochcyjo stejo wostanje a dyrbi něšto wotmołwić, štož so jemu tež radźi: To pak je moja kompletna dźensniša mzda, štó móže telko za hodźinku zabawy płaćić? – Wón sej mysli, zo je wěcka z tym wotbyta, ale nětko so hakle započina: Pój, tebi to za sydomdźesat sčinju, lakowana rjanolinka bjez wahanja poskića.

Je mi žel, ale mam termin, jej Handrij łži, dokelž jemu ničo kmańše njezeschadźa. – Do profesionalnje wabjaceho holčeho wobliča so kusk mjerzanja měša: Pola twojeje mamy abo što? Sy ty šwulny abo što? – To sej dotal nichtó Cyžec Handrijej prajić zwěrił njeje. To je jemu pokiw, zo tu zwučene wašnje bjesady dodźeržeć njetrjebaš: A ty wěsće jenož z holcami darmotnje lěhaš, abo što? – Wona perpleksnje na njeho suta, a Handrij tutón wokomik wužiwa a so woměrje wotsala.

Ale wokoło róžka hižo zaso tajki žónski zadźěwk wosrjedź chódnika steji. Z nadutymaj nadromaj a, spodźiwnje dosć, cyle hłubokim hłosom. (…)

Dotalne wudaća Handrija:

4. Handrij w dojutrownej turbuleny

https://d-nb.info/1150468394/34

„Hanka, ta Sara z Budyšina nam afriskeho ćěkanca wjeze.“ „Aha, pon maš zawěsće hižo ideju, hdźe ma kadla w tutym domje kampěrować.“ „Hoj, hdyž budźe kofej hotowy.“ Při chěžinych durjach klinka. Młoda socialna dźěłaćerka w tróšku alternatiwnym outfiće steji tam z dołhim suchim kadlu w čornej kožanej jace, jeansach samsneje barby a z čerwjenym basecapom, kotrehož špodka je dozady wusměrjena, kaž je za młodźencow z tajkej špodkatej čapku z wašnjom. 

„Dobry dźeń, ja sym Handrij.“ Wón wjerchej ćěmnoty ruku tyka. Tón tróšku njewěsće hlada. „Nicht deutsch sprechen?“ – „Nur im Notfall. Pójtaj nutř. Chcemy najprjedy kofej pić.“ – „O.k., ich heiße Mohamed.“ – „To sej hižo myslach“, Handrij praji, mjeno kaž pola nas Jurij abo Handrij. Wšitcy so za blido sydaja. Handrij wšěm kofej naliwa. 

1.-3. Handrij a jeho rěčna rewolucija / Handrij mjez wjelkami / Handrij w hodownym chaosu

https://d-nb.info/1149195258/34

Farar: „Derje, myslu sej, zo smy so zrozumili. Staj zwólniwaj, swoje dźěći katolsce kubłać?“ (Hlada na Hanku.) 

Hanka (hlada na Handrija): „Swjaty Pawoł tola praji, zo je muž hłowa. Potajkim njech so nawoženja wupraji.“

Handrij: „Ja scyła hinak njemóžu hač katolsce, wšako ani wo Mohamadźe ani wo Lutheru zdaća nimam.“

3. Handrij w hodownym chaosu

https://d-nb.info/1148460594/34

„Ty tola wěš, zo so pola nas njekuri!“ mać jeho napomina. „Jowle so hižo jara kuri, hdyž so nětk dźělić dataj.“ „To njeje dźělenje, smy tola katolscy, mamoj so po kaznjach cyrkwje – porno tebi“, mać praji. Prjedy hač móžeše Handrij wotmołwić, nan na nju wujědźe: „Tej poslednjej słowje by sej zalutować móhła! Wón ma swoje žiwjenje kaž mój swoje.“ 

2. Handrij mjez wjelkami

https://d-nb.info/1144932513/34

Zatrabanske, to je wjelk! Handrij je hižo raz w Rěčicach był, před lětami je so dokładnje wobhonił – wjelk, dźiwje, njeskludźene zwěrjo, jeho fascinuje. Pjatnaće metrow wot njeho zdaleny steji dorosćeny wjelk a jemu při čilanju přihladuje. Pucher je prózdny a tuž ma Handrij ruce zaso swobodnej a z nimaj placa, tak wótře kaž móžno. Wjelk so njehiba. Handrij so stopnjuje: Z cyłeje šije rjeji: „Ćěr so, preč z tobu, nablaku!“ Ale wjelk drje serbsce njemóže a kaž přismoleny steji. Dalši pospyt: „Spadaj obesrańcu!“ Bohužel wjelk tež pólsce njerozumi a so ani milimeterčk njehiba.

1. Handrij a jeho rěčna rewolucija

https://d-nb.info/1144932289/34

Hanka ma akciju za wrótnu. Sedźi w swojim wuskim krótkim čornym šaće na čerwjenym konopeju, naliwa sej sekt, kiž je po bjesadźe z přećelkami zwostał, a čuje so kaž w filmje. Hłowu scomter dołhimi čornymi włosami dozady ćisnjenu a noze přez křiž hlada zasonjena na při blidku stejaceho šwižneho kadlu, kiž ju šibale-žedźiwje z wočomaj měri, a nimo njeho z woknom won do nocy.

K tomu so njedźelskej epizodźe Handrija tu w blogu přidružatej, kotrejž buštej lětsa w nalětniku wozjewjenej (ze zapodaćom titulow potajkim hnydom zaso namakaće):

STRAŠNE KUPANSKE CHOLOWY

Handrij kaž prašak na nju hlada: „Znajemoj so?“ – „Och, sy ty süß, ty tola z wěstosću zabył njeje, kak je z namaj we whirlpoolu było! Bohužel sy so bórze njejapcy zminył, bjeztoho zo telefoniskej čisle wuměnić móžachmoj. Ale to móžemy dźens nachwatać!“ Holca ze swojim kulojtym mjezwočom jemu dale a bliše přińdźe a cyle zbóžnje Handrijej do woči hlada. „O.k.“, wona po małkej přestawce pokročuje, „dźensa sy tróšku hinaši, ale to rozumju. Ty so kusk hańbuješ za to, štož smój we whirlpoolu činiłoj. Ale to njetrjebaš, běše smjerćrjenje.“

Čehodla Piwarc wo Piwarzu nětko njepiše a dokładny posudk Handrija pobrachuje

 Wobjed jich w hosćencu na třěše sejma wočakuje. Tak je so prajiło. We wosobnym restauranće pohosćenje pak tak dołho traje, zo Handrij prěnje piwko wupiwši dwě škleńcy na raz skaza, zo njeby čakacy zalačinił. „Tebje dla dyrbju so poprawom hańbować“, jemu Pětr do wucha šepta, ale skerje šibały, bjez poroka. Skónčnje wobjed přińdźe. Steak je tajki małki, zo sej Handrij mysli: To dyrbi předjědź być. Ale Pětr jeho powuči: „Tu chodźa ludźo, kotřiž ćělnje njedźěłaja, jim je to prawje tak.“

 

Lubosć w tutych sydom tekstach

Maš orientaciju na pućach Handrija? Poptom wěš, hač je tutu lubosćinsku scenu při sewjernym morju abo we Łužiskej jězorinje dožiwił:

Tón njemdry wukřik w sonje Handrija zaso zbudźi. Da swoje krótke jeansy na špundowanje padnyć, sam padnje na łožo a sej hnydom wusnje. Hdyž je wotućił, leža tež jeho spódnje cholowčki při łožu a Hancyne mjezwočo je bjezposrědnje před jeho wočomoj: „Što to dyrbi, knježe zaspanco, za čo z tobu w tutej spodźiwnej chaće přenocuju?“ Wonka wichor bjez přestawća howri. Wonaj so bjeze słowow namakataj a tworitaj katamaran na žołmach wótře šumjaceho morja, doniž na kupu zbóžnosće njedóńdźetaj.

Poćah k najlěpšemu přećelej

Štóž dokładnje čita, sobu dóstanje, zo je Handrijowy najlěpši přećel w prěnjej knize hišće serbski muž, ale wot druheje němski kadla. Wobchadźenje mjez twarskimaj dźěłaćerjomaj Handrijom a Ronnyjom je bjez tabuwow, kaž je mjez najlěpšimaj přećelomaj z wašnjom:

„Bin ich hier dein deutscher Sam?“, z Ronnyjoweho erta wujědźe, a k tomu: Samo sobotu mi druhdy samomu roboćić daš, hdyž so tebi radšo kumplej při swinjorězanju pomhać chce. A po swjatoku je ći žlokanje něhdźe druhdźe wažniše hač naš zhromadny projekt tu na statoku. – Handrij nožički a britwičku na kromu wumywadła kładźe a Ronnyjowemu rozhorjenemu wobliču w špihelu šibale praji: „Vergiss nicht, ich bin dein sorbischer Kanacke, der komische Bräuche hat.“ Na přikład zhromadnosć pěstować, Handrij wujasnjujo přispomni.

(Tuta scena rano w kupjele ze štwórteje knižki potom dale eskalěruje)

Dźěło

 Štož je dźensniši dźeń pozdatnje najwažniše w žiwjenju, dźěło, je w žiwjenju Handrija a Hanki wězo stajnje prezentne, ale jenož jako pozadk. Čehodla to tak je, čitar hižo w prěnim powědančku zhoni:

Što je wón na někajkim zdalenym twarnišću rył abo rumował, ju wulce njezajimuje. Wona ma w móšni jeho foto. Wón, cyle zbrunjeny wot pražaceho słónca, w krótkich jeansach na róštach, šibale dele na fotografa hlada. Wobraz wšo praji. So wě, zo ma tež wón ju na foće přeco při sebi, ale nic před laptopom sedźacu abo wosrjedź polcow połne knihow w bibliotece. Wobdźiwuje jeje mudrosć a to, štož wona z njej čini. Ale jeje dźěłowy biotop jemu jako fotomotiw powabny njeje. Tohodla wona na foće w jeho móšni bičwolejbul hraje.

 

„Handrij a Hanka w Hamburgu“ – a ze serbskim kwasom na Helgolandźe

23. April 2018

Tule je knižka direktnje a darmotnje přistupna (pdf-dataja):

Handrij_V

Handrij_V

„Pjaty Handrij“, lětnje powědančko, je wušoł. Runja wjele druhim młodym ludźom Łužicu wopušćiwši staj so Handrij z Hanku w Hamburgu zadomiłoj. A hdźe budźe nětko dawno planowany kwas – w Haslowje abo na Helgolandźe? Wonaj so za kupu w sewjernym morju rozsudźitaj, a tak jenička šěrokomórska němska skała prěni serbski kwas dožiwja.

Čitarjo w tutej serbskej knižce samo halunder namakaja, na kupje zakótwjenu frizišćinu. Do toho pak maja Handrija přez Łužisku jězorinu, Hamburgsku Reeperbahn, zetkanje ze žonu, kotraž je poprawom muž, požadansku rozmołwu za job w přistawje a wšědny dźeń w „eksilu“ mjez morjomaj přewodźeć. Tež w tutym rjedźe mjeztym zwučene powabne mjezyčłowjeske podawki parować njetrjebaće.  

Knižka zaso jako PDF-dataja k dispoziciji steji. Štóž chce tekst na papjerje čitać, njech sej jón wućišći. Wjele wjesela při čitanju! Je dotal z wotstawkom najdlěše (34 stron) powědančko rjada z Handrijom. Ale da so zaso krok po kroku „genießwać“. Hdyž maš pon telko šposa kaž Handrij sam, je so próca napisanja wudaniła, wšako chce Piwarc zbožownych ludźi měć.  🙂

 

Słowjanska swoboda – dobra „pohanska“ přiroda

4. Oktober 2011

Na Kapje Arkonje bě swjatnica najwyšeho boha słowjanskeho prawobydlerstwa Rujan. Tule tradiciju su Danojo před 850 lětami namócnje skónčili. To bě w 12. lětstotku. W 21. lětstotku njeje w tutych kónčinach wjele křesćanskeho wyše wostało – někak kóždy dźesaty wobydler je tule dźensniši dźeń hišće čłon cyrkwje, a w zjawnym žiwjenju nabožina lědma rólu hraje.

Z Kapom Arkonu njejsmy jenož přez dalnu dróhu 96 a wuhlady na rjany dowol při Baltiskim morju zwjazani. Blisko hrodźišća na Kapje Arkonje pobyć (foto) – po wobjedźe w najlěpšim rybjacym hosćencu we wjesće z mjenom Vitt – je za mnje kóžde lěto z přijomnej winowatosću. Tež bjez nóclěha w susodnym Putgartenje dyrbi to być, lětsa w dešćikojtym pražniku samo bjez kupanja na přibrjoze Schaabe, štož by so při lěćnym wjedrje słušało.

Nihdźe druhdźe na swěće słowjansku swobodu tak sylnje njezačuwam kaž tule, poprawom je to domizna za hanseatiskeho Połobjana. A tohodla sym so lětsa zaso na tutym městnje nowych duchownych mocow za „horcu nazymu“ z dosć a nadosć powołanskimi wužadanjemi w krajnej politice nasrěbał, hačrjunjež bě dowolowy kwartěr w Mecklenburgskej jězorinje a wulět tohodla kusk daloki. Ale genius loci kapa je za mnje njepřetrjechujomny.

Swjaty wótc je na swojim lětušim wopyće w Němskej přirodny zakoń do srjedźišća stajił, kiž je starši hač křesćanstwo a ma zakład kóždeje intaktneje žiwjenskeje filozofije być, potajkim tež „porjadneho“ katolskeho žiwjenja. Za to sym jemu dźakowny. Ale hladajo na škit starych štomow – w pohanskich sewjeroněmskich regionach je jich wjac hač pola nas we Łužicy –, wěste organiske myslenje abo na trěbnu nowu fiskulturu bjez stareje ideologije abo noweje přehnateje konkurency trjebamy tež naše „pohanske“ korjenje.

Zymski zawrót słónca je hodam termin dał resp. zažni křesćenjo su so při duchownych wjerškach na přirodnych fenomenach orientowali. Zo je křesćanstwo w našej towaršnosći wulki dźěl wuswobodźaceje mocy přisadźiło, ma tež něšto ze deficitami při wobchadźenju z našej ćělnej přirodu činić. K našej přirodźe tohorunja słowjanstwo słuša, kotrež je starše hač křesćanstwo. Tohodla wostanje kult pohanskich słowjanskich prjedownikow spominanja hódny wobstatk našich stawiznow.

Žohnowane hody!

24. Dezember 2010

Patoržicu w sněze poprawom wšitcy chcedźa měć, ale hdyž přińdźe, rěka warnowanje před njewjedrom. Dźens rano w šesćich wokoło pjekarnje w Njeswačidle bě hładke kaž na zalodźanym haće – je so při zmjerzku dešćowało, doniž njebudźe so zaso sněh sypać. Mój mótk z Erfurta wjedra dla bohužel hody we Łužicy njebudźe, a nadźijomnje mojej staršej ze Zhorjelca bjez wjetšich problemow přichadźataj.

Kolega chcyše ze swojej žonu dźensa sčasom do hód přiwuznistwu wućeknyć – z Rudnych hór k Baltiskemu morju. W rozhłosu pak słyšu, zo su sewjerne awtodróhi a zwjazkowe dróhi sněha a ekstremneje hładkosće dla zašlahane, na Rujanach je najwjetša dróha přez naprěki stejace nakładne awta blokowana.

Sym před něšto dnjemi gmejnskemu zarjadej w Njeswačidle dźaknu majlku wuběrneje zymskeje słužby dla pósłał. Njedźiwajcy wšěch wějeńcow sym minjene tydźenje kóždy dźeń někak swoje dźěłowe městno w Drježdźanach docpěł a wječor so bjez toho zo bych tčacy wostał k swojej žonje we Łuze wróćił. Nětk pak je dowol, tak móžu so skónčnje cyle wotputanje nad zymskej krasnosću wjeselić.

Wšěm čitarjam bloga žohnowane hody, rjane hodźiny ze swójbu a dožiwjenje kuzła božeje nocy přeju!

Rjana Mecklenburgska, sterilna Łužica

1. Juni 2010

Dźakowano zažnemu terminej w Drježdźanach sym skónčnje zaso chwile a składnosć měł, serbski rozhłós live poskać, štož bě hnydom wobohaćenje mojeho dnja, wšako njebych hewak tak chětř Davida Klimana zeznał, kiž bydli w Budyšinje, ale je za měšćanski marketing w Kamjencu přisłušny. Inowatiwnje skutkowacy sympatiski typ. W zwisku ze spěwarku Lenu – dobyćerku na lětušim eurowizijnym contesće – so tuchwilu wjele wo „młodej Němskej“ rěči, rěčmy my wo „młodych Serbach“, jich žiwjenskim wašnju, widźe na swět.

W dowolu na Rujanach smój mjez druhim wot Baabe do Binza běžałoj a w přirodoškitnym pasmje mjez Sellinom a Binzom wokoło wysokopobrjóžneho puća wjele bukow widźałoj a mjez nimi někotre poriki wuhladałoj (kaž na foće widźeć). Rjany symbol za mandźelstwo to je, dwě so na słónco měrjacej eksistency, mjez sobu cyle blisko stejacej a zdobom swobodnje rosćacej, w zhromadnym wotrězku zdónka a w korjenjach zjednoćenej.

Do toho smój na kolesu wjeski w Mecklenburgskej jězorinje dožiwiłoj. Sprawnje prajene: Přirunujo z kónčinami w Mecklenburgskej-Předpomorskej, nic jenož mjez Neubrandenburgom a narodnym parkom „Müritz“, ćežko padnje, „Rjanu Łužicu“ spěwać, dokelž porno bohatej přirodźe ze zakrasnje wjele hoberskimi lisćowcami tež na priwatnych zahrodach wupadaja naše krajiny we Łužicy přewažnje – wostudłe, wuprózdnjene.

Napohlad Róžanta na přikład ze swojimi skomolenymi štomami a sterilnje skutkowacymi ležownosćemi resp. stejnišću njewotpowědowacymi jehlinowcami je swědk myleneho poćaha k Božej stwórbje. W přewažnje pohanskim sewjernym kraju w tutym nastupanju lěpje wupada.