Archive for the ‘serbska dieceza’ Category

Za SERBSKE ludowe zastupnistwo – haj!

13. April 2011

Komentar k powěsći serbskeho rozhłosa

W Njebjelčicach je so wčera iniciatiwna skupina „Za serbske ludowe zastupnistwo“ skonstituowała. 13 załoženskich čłonow z Hornjeje a Delnjeje Łužicy chce so za wutworjenje tak mjenowaneje korporacije zjawneho prawa a wolene zastupnistwo serbskeho ludu zasadźować. Jako prěnje planuja, so z wjesnjanostami serbskeho sydlenskeho ruma zetkać.

Komunalni politikarjo, kotřiž sej von Domowiny do swojich naležnosćow nutř rěčeć dać nochcedźa, njebudu na cyłołužiski „serbski parlament“ poskać. Rěčće prošu tež z druhimi awtoritami kaž z fararjemi a nawodami wjesnych a nadregionalnych towarstwow.

Ideji „parlamenta“ by tyło, wjac mocow do kwalifikowanja namjetowaneho wólbneho modusa inwestować. Dotalna koncepcija by k tomu wjedła, zo wjetšina Němcow rozsudźi, štó mjeńšinu Serbow zastupuje – to pak njeje „wolene zastupnistwo serbskeho ludu“.

Biskop Reinelt katolskich Serbow trjeba – woni bychu bjez njeho wušli

28. August 2010

Mnozy starši Serbja sej „narodnu jednotu“ přeja, kotraž našeje mnohotosće dla tak a tak eksistować njemóže. Młódši su rozumniši a bychu pragmatisce z tym spokojim byli, hdyž by referent diecezy za serbske naležnosće, Chróšćanski farar Clemens Hrjehor, serbskej wosadźe Wotrow bóle loyalny był hač Drježdźanskemu ordinariatej a hdyž by wón w swojej kajkosći jako dekan z pólsko-serbskim sobubratrom Dawidowskim bóle solidarny był hač z němskim biskopom Reineltom. (Njedźiwajcy toho, zo je Hrjehor hižo před lětami swoju teologisku distancu k Dawidowskemu zjawnje zwuraznił, ale to je wšojedne, wšako je telko plurality tež w katolskej cyrkwi bjez problemow móžno.)

Tohodla je próstwa Wotrowskeje młodźiny bamžej, wutworjenje serbskeho ordinariata pruwować, plawsibelna. Tuchwilne cyrkwinskoprawniske poměry su Serbam na škodu, dokelž katolskich Serbow jako cyłk njewobkedźbuja, ale jich wosady jenož jako dźěl němskeho biskopstwa zarjaduja. To tež na tym widźiš, zo biskopstwo porno němskemu cyrkwinskemu časopisej naš Katolski Posoł jenož k mjeńšemu dźělej financielnje podpěra. Ja so prašam, čehodla faktisce cyrkwinska wyšnosć tendencu rozprawow časopisa „katolskich Serbow“ (!) na přikład wo wobchadźenju ordinariata z Wotrowskej wosadu postaja, hačrunjež je Załožba za serbski lud z wulkim wotstawkom najwjetši pjenjezydawar. Hladajo na stajnje móžnu kritiku w Serbskich Nowinach na załožbje dyrbimy zwěsćić, zo direktor załožby, katolski Serb Marko Suchy, nowinarskej swobodźe tyje, mjeztym zo biskop Reinelt jej škodźi.

Nawjazujo na komentar Jurja Łušćanskeho, zo su aktiwni katolscy Serbja poprawom z wjetšinu aktiwnych katolikow Drježdźansko-Mišnjanskeho a Zhrojelskeho biskopstwa, a tež jako dawkipłaćerjo z wažnym stołpom wobstaća wobeju biskopstwow, móžemy temu „serbski ordinariat“ ke kóncej dale myslić: Bychmy-li serbskokatolske wosady z němskeju biskopstwow won wzali a jim swójsku zarjadnisku třěchu dali („serbski ordinariat“), bychu Zhorjelske biskopstwo, ale tež ordinariat knjeza Reinelta rozpušćíć dyrbjeli. Biskop Reinelt katolskich Serbow nuznje trjeba – nawopak to cyle hinak wupada, katolskim Serbam by objektiwnje „zarjadniski zwjazk“ z pólskimi wěriwymi bóle tyło.

Bohudźak mamy nětk nowu generaciju w katolskich Serbach, kiž je sebjewědoma dosć, tutu realitu k wědomju brać a z toho konkluzije we wobchadźenju z dotalnej regionalnej cyrkwinskej wyšnosću sćahnyć.

Dale a wjac podpěraćelow Wotrowskeje wosady / Namjet: Specielny ordinariat za Serbow

26. Juli 2010

Zběranje podpismow katolskeje młodźiny Wotrowa přećiwo přesadźenju Wotrowkeho serbsko-pólskeho fararja Tomaša Dawidowskeho přez biskopa diecezy Drježdźany-Mišno, Joachima Reinelta, do němskeje wosady we Vogtlandźe podpěraja hač dotal mjez druhim Serbske młodźinske towarstwo Pawk na swojej Facebook-stronje, čěske Towarstwo přećelow Serbow SPL w Praze a pólska organizacija Pro Luzatia w Opole.

Peticija katolskeje młodźiny biskopej bě hižo tema w telko medijach kaž na přikład „Bild“, zo 12-stronska zběrka wozjewjenjow předleži, kiž móžeš pola katolskeje młodźiny we Wotrowje dóstać.

Lisćiny za podpisma prošu dele nalodować a wupjelnjene lisćiny hač do 4. awgusta na sćěhowacu adresu pósłać: Marian Wjenk, Burgwallstr. 10, 01920 Ostrow / Wotrow.

Protestne listy biskopej Reineltej: Kanzlei@ordinariat-dresden.de. A kopiju přeco prošu rěčnikej katolskeje młodźiny we Wotrowje: Marian.wenk@web.de

Čitar „Gaspares“ je składnostnje mojeho přinoška „Serbske wosady k pólskej diecezy“ cyrkwinskoprawniski namjet za njewotwisnosć serkokatolskich wosadow wot němskeje cyrkwje předpołožił, wo kotrymž da so nětk diskutować:

„Zajimawy napad, ale přizamknjenje serbskich wosadow do pólskeje Lěhniskeje diecezy zda so mało realne. Hižo rědke su biskopstwa, kotrychž teritorij je: a samo jelizo wystupuja, to leža w hranicach jednoho stata, pak biskopstwa, wobpřimowace ze swojej jurisdikciju wjace hač jedyn kraj, dominuja w misionarskich krajinach. Němska biskopska konferenca tež by so zawěsće přećiwiła.
Ale móža so druhe kanoniske rozrisanje přemyslić, a to specielny ordinariat za Łužiskich Serbow z personalnymi wosadami – podobny tym, kotrež Swjaty wótc na přikład za anglikanow, kiž so k Cyrkwi nawróćeja – abo choćby wojerskeho ordinariata. Cyrkwinski nawoda serbskich wosadow był by wót bamža pomjenowany a tolki bamžej podstajeny ordinarius, kotryž by wosady zarjadował a měšnikam jurisdikciju dawał. Prěny ordinarius by njedyrbjał měć biskopsku swjećiznu, ale móhł by na přikład japoštołski protonotar być. Jedyny němski cyrkwinski hierarch, wót kotrehož by ordinariat wotwisoł, by był Benedikt XVI.
Za pohłubšenje duchownych poćahow ze słowjanskej Pólskej, kotrež so za zdźerženje identity Serbow požadane zdadźa, by so móhło serbskich alumnow do Lěhniskeho seminara abo na Bamžowsku teologisku fakultu we Wrócławju na studij słać a tam wót pólskich biskopow na měšnikow swjećić. Sakrament swj. firmowanja we wosadach udzialał by pólski biskop abo serbski ordinarius / infulatus po bamžowskim indulće abo priwilegu.
Jedno je fakt: Móhła by so potom z njewotwisna personalna, rěčna a kulturelna politika srjedź katolskich Serbow činić. Było by hišće prašenje za tym, kajkiž by měł poćah k Němskej biskopskej konferency (čitaj: Dźěłarnistwu němskich katolskich biskopow) być.“

Słódny rokotnik a rěčna swětłownja Dawidowski

15. Juli 2010

Wčera wječor smy mjez druhim „Sanddornlikör“ pili, kotryž smój na Rujanach kupiłoj. Njejapcy něchtó praješe: Za „Sanddorn“ mamy tola serbske słowo. Bohužel njeje je pak nichtó znał, tohodla sym slubił, do słownika hladać. A hlej: Tamle rosće tež naš krasny rokotnik. To tež jako informaciju wšěm dowolnikam při Baltiskim morju.

Hdyž sy na tute wašnje žiwy, po jednym lěće 365 serbskich słowow wjac znaješ. A sej wosebje ludźi wažiš, kotřiž k nałožowanju serbskeje rěče na wysokim niwowje přinošuja. Kaž to farar Tomaš Dawidowski we Wotrowje a wšudźe w Serbach čini, měšnik pólskeho pochada, kiž je sej serbšćinu w kóždym nastupanju – we wurěkowanju, słowoskładźe atd. – wuběrnje přiswojił. Wón je dawno jedyn wot našich narodno-nabožnych swětłownjow w katolskich Serbach a dyrbi tohodla tule we Łužicy wostać!

W lěću historiskeho njeskutka biskopa Drježdźansko-Mišnjanskeje diecezy, Joachima Reinelta, kiž chce Dawidowskeho k prěnjemu septembrej do němskeje wosady we Vogtlandźe přesadźić, žanu składnosć njewuwostaju, na tule temu nawjazać (čitarjo to wočiwidnje sobu činja, blog měješe posledni tydźeń njedźiwajcy prózdnin najwjac wopytow zašłych 14 njedźelow), wšako budźe awgust čas wojowanja …

Serbam njepřichilena rěčna politika biskopstwa w najnowšich stawiznach

14. Juli 2010

Pater Watzel, mjez druhim sekretar prěnjeje diecezanskeje synody w lěće 1923 w Pančicach-Kukowje, w nadawku biskopa Schreibera dźěławy: „Wir sind auf Erden, um Gott zu dienen und dadurch selig zu werden. Die wendische Literatur bietet die Mittel dazu in sehr beschränktem Maße. Alle Wenden verstehen deutsch, mehr oder weniger. Eine Pflicht, aus Nächstenliebe zu versuchen, das Wendische zu erhalten, besteht daher nicht mehr“ (citowane po Měrćina Wałdowej knize „Wie man seine Sprache hassen lernt“, str. 113)

Biskop Schreiber w lěće 1925 w Chrósćicach: Je woapk, sej z nabožnych přičin žadać, swójsku maćeršćinu nałožować dyrbjeć, „denn der allererste Wunsch Gottes war, dass alle Menschen als Angehörige einer göttlichen Familie nur eine Sprache reden.“ Nimo toho Serbja tak a tak němćinu trjebaja, přetož „ihr zum wirtschaftlichen Fortkommen die deutsche Sprache braucht“ (str. 123). Biskop Petrus Legge w lěću 1934 w pastyrskim lisće: „Das deutsche Denken soll wieder zu einem einheitlichen, starken, gemeinsamen Wirken verbinden (…) Die Jugend soll zur deutschen Jugend erzogen (…), deutsche Seelen errettet werden (…)“ (str. 127).

W lěće 2010 chce naslědnik tuteju biskopow, Joachim Reinelt, słowjanskeho fararja Wotrowskeje wosady do němskeje wosady přesadźić. De facto su Watzel, Schreiber a Legge hišće w myslenju nawodnistwa biskopstwa Drježdźany-Mišno žiwi, hewak njeby biskop w najćešej rěčnej krizy serbskeho ludu tajki rozsud tworił, kiž stare škody njezaruna, ale nowe serbskim wěriwym načini. Tohodla: Farar Dawidowski njech w Serbach wostanje!

Likwidacija Serbskeho seminara a přesadźenje Dawidowskeho – přeco samsny muster poniženja wěriwych Serbow

11. Juli 2010

Tuchwilne postupowanje biskopa, Serbam słowjanskeho fararja w zajimje němskeje wosady preč wzać, a ponižna reakcija klerusa w Serbach – dyrbimy so tuž wo wjace duchowneho dorosta modlić – ma jara dołhu a zahubnu tradiciju. Tak dyrbještaj so w dwacetych lětach zašłeho lětstotka dwaj zamołwitaj redaktoraj Katolskeho Posoła za sobu ze swojimi čitarjemi rozžohnować, dokelž buštaj do němskeje wosady přesadźenaj (hlej Měrćina Wałdowu knihu „Wie man seine Sprache hassen lernt“, stronje 118/119.

Při tym je so biskopstwo z likwidaciju Serbskeho seminara w Praze tehdom same přećiwo sorabistiskemu wukubłanju serbskich bohosłowcow přešło. Wo zawrjenju tutoho nic jenož za duchowny dorost katolskich Serbow bytostneho akademiskeho kubłanišća zhonichu wěriwi ze Serbskich Nowin, nic z Katolskeho Posoła, kaž by so słušało. Posoł móžeše zrudnu powěsć jenož hišće wobkrućić a je čitarjow změrował, zo so seminar pozdatnje w hinašej formje za serbske zaměry dale wužiwa, a tak činił, jako by kubłanišćo na dalšim městnje w Praze někak dale wobstało, štož pak so njeje stało.

A serbski tachantski dekan Jakub Skala měješe njedźakliwy job, swojim serbskim bratram a sotram rozsud biskopa Schreibera tak sposrědkować: „Wěmy, zo njeje so seminar rozpušćił, ale ma so jenož do srjedźišća Łužicy přepołožić, hdźež móže so wukubłanje w serbskej rěči wjele intensiwnišo tworić, hač je to w Praze móžno było.“ Na tutón cyrkwinski seminar ze sorabistiskim wukubłanjom we Łužicy čakaja Serbja hač do dźensnišeho – podarmo – (hlej stronu 108), hačrunjež bu tute zarjadnišćo we 18. lětstotku jeničce dźakowano serbskimaj sponsoromaj předewšěm za duchowny dorost załožene.

Wjele je paralelow na němskej a serbskej stronje mjez tehdyšimi podawkami a dźensnišim hrožacym přesadźenjom Tomaša Dawidowskeho. Přewjele. Štóž je ze stawiznow něšto wuknył, njech konkluzije sćehnje. Štó běchu ći, kiž su so tehdom wobarali? Nic duchowni. Ale serbscy burja a wučerjo, kiž běchu protestnu zhromadźiznu w Chrósćicach zwołali. Předsyda wuběrka zhromadźizny bě kubler Špitank. Wón je cyrkwinsku wyšnosć Serbskeho seminara dla, kaž z rozprawy Katolskeho Posoła wuńdźe, zjawnje wótrje kritizował (hlej we Wałdowej knize stronu 102).

Serbske wosady k pólskej diecezy!

11. Juli 2010

W rozestajenju wo hrožace přesadźenje Wotrowskeho fararja Dawidowskeho do němskeje wosady je so dospołna njesensibilita zamołwitych Drježdźansko-Mišnjanskeho biskopstwa za narodne a nabožne potrjeby Serbow aktualnje zaso jónu wukopała. Wo historiskej njeprawdźe němskeje katolskeje wyšnosće přećiwo serbskim wěriwym móže so kóždy na połsta (!) stronach w Měrćina Wałdowej knize „Wie man seine Sprache hassen lernt“ informować. Je najwjetši čas, z wojowanjom pod hesłom „Njech farar Dawidowski w Serbach wostanje!“ dotalne cyrkwinske struktury do prašenja a něšto lěpše na nohi stajić.

Serbja su Słowjenjo a nic, kaž sej biskop Reinelt wočiwidnje mysli, serbsce rěčacy Němcy z někotrymi swojoraznymi nałožkami. Tohodla njeje němske biskopstwo Serbam duchowna domizna.

Rozumny by natwar serbskeje diecezy za katolskich Serbow był. Hladajo na serbske sebjewědomje jako móst k słowjanskim ludam a z přičin jednorišeho zwoprawdźenja noweje, Serbam spomóžneje cyrkwinskoprawniskeje struktury pak by tohorunja přizamknjenje serbskich katolskich wosadow Wotrow, Njebjelčicy, Chrósćicy, Ralbicy, Baćoń, Radwor, Kulow (ze Zhorjelskeho biskopstwa) a Budyšin a wězo putniskeho městna Róžanta pólskej diecezy Legnicy zmysłapołne było. Serbscy wěriwi (hlej na přikład dr. Pětra Brězana) maja tak a tak wjele stykow k pólskim wěriwym a nic naposledk do hnadoweho městna Częstochowy. Formy pobožnosće w serbskej Łužicy su pólskemu cyrkwinskemu žiwjenju objektiwnje bliše hač němskemu.

Naša susodna pólska „Diecezja legnicka“, kotraž by za to do prašenja přišła, ma dotal 239 wosadow, 396 diecezanskich a 82 rjadniskich měšnikow. Bychmy stajnu wuměnu duchownych dóstali, pólskich do Serbow a serbskich do Pólskeje. Při tym móže so na rěčne znajomosće (hlej na přikład fararja Nawku) serbskich duchownych nawjazać. To by słowjanskemu duchej katolskich Serbow tyło, a zo pólscy duchowni rady w Němskej dźěłaja, je znate. Pólska cyrkej by swój serbski předmóst w Němskej derje hladała, a naša pólsko-serbska dieceza by najlěpši přikład spotorhanych mjezow w zjednoćenej Europje była.