Archive for the ‘serbski institut’ Category

List prof. Šołty Piwarcej

2. Dezember 2014

Česćeny knjez Piwarc,

dokelž moju „njerealistisku prognozu“ tam a sem we Wašim blogu narěčiće, bych chcył na tutym městnje tole wospjetować, štož steješe 18. nowembra hižo w „Serbskich Nowinach“: Pesimistiske hódnoćenje wo přichodźe Serbow pochadźeše we hłownym wot nowinskeje redakcije. To je mi wažne. Negatiwne nadpismo, foto z Božeho ćěła a absurdna formulacija „in weniger als 100 Jahren“ je SZ dodała, na to njemějach wliw. (Poslednje twjerdźenje je so 18. nowembra na stronje „Lausitzer Leben“ po awtorizowanej wersiji zaso skorigowało.) Jako literarny stawiznar wzdawam so demografiskich wuprajenjow, chcych jenož před sćěhami asimilacije warnować.

We wšědnym dźěle rady podšmórnu, zo leža najmłódše komuny Sakskeje w serbskim sydlenskim rumje, hižo tohodla (wjele młodych swójbow!) njemóže so wo bliskim kóncu Serbstwa rěčeć. A tež mojich Lipšćanskich studentow spytam stajnje w tutym zmysle motiwěrować – čehodla bych jim hewak serbske pismowstwo zbližić dyrbjał?

Tute stejišćo móžeće tež do bloga přewzać.

2. 12. 2014 Dietrich Šołta, Serbski institut

Prof. Dr. sc. phil. Dietrich Scholze-Šołta
Direktor
–––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––
Sorbisches Institut/Serbski institut
Bahnhofstraße/Dwórnišćowa 6, D-02625 Bautzen/Budyšin

Serbski rozhłós: Lěto a wjac serbskich dźěći
http://www.mdr.de/serbski-program/rozhlos/powesce/powesce2344.html#anchor2

Serbski hornc pjenjez kaž „Steuern“ wužiwać

4. Juli 2013

W němčinje ma słowo „Steuern“ dwójny woznam: Najprjedy su to prosće wotedawki ludnosće za financowanje zakładnych potrjebow towaršnosće na kubłanskim, kulturnym, socialnym atd. polu. Zdobom pak je z tym měnjene, zo móžeš z „Steuern“ něšto „steuern“, potajkim to, štož je wažne, podpěrować, a to, štož je škódne, wobmjezować. Měritko za tute fiskaliske wodźenje su na přikład najlěpše kubłanje dźěći, dźěłowe městna za młodostnych, zdźerženje kulturneho herbstwa atd.

W Serbach je najwažniši zaměr, zo Serbja tež za sto lět doma, na dróze a wšědny dźeń serbsce rěča. Nic hdys a hdys jako konik za wosebite hodźinki, ale jako samozrozumliwosć a komunikaciski srědk našeje serbskeje towaršnosće. Tónle zaměr pak docpějemy jenož, hdyž žro Serbstwa – ludźi, za kotrychž je serbowanje kaž přirodny zakoń – tak skrućimy, zo móža so potom dalši zajimcy tutomu serbskemu jadru přidružić. Tohodla dyrbi w srjedźišću kóždeho spomóžneho kubłanskeho koncepta wjac hač 600 maćernorěčnych dźěći a młodostnych na šulach stać. Jeli njeje jich serbowanje na z němčinu přirunujomnym niwowje zaručene, nimaja přidružnicy šansu, sami so ze stołpom serbskeho rěčneho ruma stać.

A tohodla nima za mnje wobjim „serbskeho hornca“ spěchowanskich srědkow primat, ale to, štož so w zmysle inteligentneho wodźenja z tym čini. W srjedźišću 2plus njesteja maćernorěčne dźěći, potajkim njech kultusowe ministerstwo swoju koncepciju čini, hdyž jim so chce, a my spytamy, najhórše škody wotwobarać, ale wobdźělenje na 2plus ze serbskeho hornca pjenjez financować njewotpowěduje dołhodobnemu zaměrej zdźerženja rěče. To samsne płaći za hybridologiju, po kotrejež „logice“ rěč wažna njeje, štož je propagandistka ze Serbskeho instituta tež z njeserbowanjom na serbskich městnach dosć praktikowała. Hybridologija a 2plus stej dwě stronje samsneje medalje.

Moja wosobinska pozicija, za kotruž budu so tež zasadźować: žane serbske pjenjezy za hybridologiju a 2plus. Druzy to hinak widźa a njech so wotpowědnje za swoje stejišćo angažuja. Štož mje pak dźiwa, kak ekstremnje někotři na tajku poziciju reaguja. Rěčnopolitiske stejišćo Piwarca je dawno znate – wotpowědne debaty ze Serbskim institutom so tule hižo lěta dołho wjedu. Njech knježi dialog w Serbach – a nic „elita“, kiž pozdatnje wšo wě a kaž Bóh tón knjez wustupuje.

Tohodla mam tež załoženje swobodneje serbskokatolskeje „A-šule“ za zmysłapołny projekt. Z prašenjemi biskopskemu ordinariatej a jeho wotmołwami je zjwany diskurs wo tym zahajeny. Nětkole maja mjez druhim tež (designowani) starši móžnosć, so k tomu wuprajić, hač tajke něšto chcedźa, wšako ma wjednistwo diecezy dotal zaćišć, zo serbscy starši potrjebu  sami njezačuwaja.  Ale tež wo tym da so woměrje diskutować.

Serbja njejsu mytos, ale realita, knježe profesoro

9. Februar 2013

Sakske Nowiny wabja dźensa na swojej stronje „Łužiske žiwjenje“ za swoju nowu knihu wo „hornjołužiskich mytach“. Sobuwudawaćel je nawoda Serbskeho instituta, prof. Dietrich Šołta. W prěnim ze šěsć kašćikow je Serbowka z jutrownymi jejkami widźeć – pod nadpismom „Mytos lud“. So wě, zo je to wšo derje měnjene, ale njedźiwajcy toho mje mjerza.

Dokelž „mytos“ rěka w najlěpšim padźe – hlej wuwiće woznama zapřijeća w stawiznach na stronje Wikipedije – tradicionelne powědanje wo zakótwjenju přitomnosće w zańdźenosći. A hdyž konkretny přikład „mytos lud“ na samsnej runinje steji kaž „mytos zwjazk“, z kotrymž je dawno rozpušćeny zwjazk šěsć městow wopisany, potom kóždy hnydom pytnje, zo tež „serbski lud“ poprawom realnje (!) hižo dawno njeeksistuje.

Tajku poziciju smy tež w iniciatiwnej skupinje za „serbski sejmik“ nadešli, kotraž do realneho serbskeho ludu njewěri a chce tohodla cyłe wobydlerstwo Łužicy wo zastupnistwje fiktiwneho Serbstwa wothłosować dać. Tež ideologija z mjenom „hybridologija“ Serbskeho instituta je wuraz přeswědčenja, zo njejsu Serbja lud kaž Němcy abo Češa. Tohodla steji tuchwilu pola někotrych projekt skóncowanja Domowiny na dnjowym porjedźe, dokelž je jeje Hłowna zhromadźizna widzómnje a čujomnje z manifestaciju woprawdźiteho ludu.

Sym z wosomdźesat ludźimi w Kozarcach swoje kulojte narodniny swjećił – połojca bě serbska, połojca němska. Kóždy z němskich hosći z cyłeje Sakskeje, Saksko-Anhaltskeje a Awstriskeje bě po tym kruće přeswědčeny, zo njeje wón někajki folkloristiski cyłk, ale čłowjekow kulturnje a rěčnje samostatneho ludu dožiwił. To njebě mytos – tamle njebě ani narodnych drastow ani jutrownych jejkow 🙂 -, ale aktualna žiwa ludowa realita.

Přirunujo ze Serbami su Němcy jenož mytos. Zapósłanča z Freiberga, kotraž ma powołansce z hórnistowom činić, chcyše po mócnym serbskim spěwanjom serbskich hosći tež kusk němskeje kultury přinošować – tradicionelny „spěw hórniskeho mištra“. Ale wona je zwrěšćiła, přetož nochcychu němscy kolegojo sobu spěwać, štož je wona jara wobžarowała. Tak knježeše cyły wječor na swjedźenju serbska kulturna hegemonija :-).

Kniha, kotraž budźe 21. małeho róžka, 19.30 hodź., w Smolerjec kniharni předstajena:

http://www.editionsz.de/oberlausitzer-mythen.html

Što rěka „mytos“ w našim času?

http://de.wikipedia.org/wiki/Mythos

Korla Wukaš z Texasa: „Sym Serb“

29. Juli 2012

Korla Wukaš (71) je wobdźělnik lětušeho ferialneho kursa Serbskeho instituta w Budyšinje. Jeho prawowka bě ze 600 druhimi Serbam w lěće 1854 Łužicu wopušćiła a do Ameriki wupućowała. Serbska rěč běše hišće we wšědnym žiwjenju jeho wowki žiwa. Dźensa móže Korla Wukaš z třomi, štyrjomi druhimi Serbami w Texasu serbować. Wón sam wo sebi praji: „Ja sym Serb“.

1965 je serbski wobydler USA w Lipsku studował, dokelž je so wón jako US-ameriski slawist ze serbskimi prjedownikami za sorabistiku zajimował. Wón so nětk na ferialny kurs wjeseli, kiž so wutoru započina. Dźens wječor při wječeri a při piwje w hosćencomaj Budyskeho stareho města je wón hižo ze serbskimi sadami rěčne znajomosće pinčnikow wuspěšnje testował.

Tež z dalšimi hosćimi, kotřiž běchu samo na serbskim swjedźenju w Texasu, móžeše wón serbsce porěčeć. W texaskim Austinje bydlacy wědomostnik je po cyłym swěće jako docent skutkował, mjez druhim w Kuwaiće abo Kosowje. Wón je w nimale wšěch słowjanskich rěčach doma, ale tež w albanšćinje. Nimo rěčow so wjesoły dyrdomdejnik ze stawiznami zaběra a so za wobswětowu politiku angažuje.

http://www.austincc.edu/afa/pastrep0607/charleswukasch.php

http://books.google.de/books/about/A_Short_Practical_Grammar_of_Upper_Sorbi.html?id=2B9OHQAACAAJ&redir_esc=y

Michael Richter a Serbski institut znowa tema w krajnym sejmje – nětk wotmołwa ministerki

25. Juni 2012

STAATSMINISTERIUM FÜR WISSENSCHAFT UND KUNST
Postfach 10 09 20 1 01079 Dresden

Herrn
Prof. Dr. Dr. Dr. h. c. Gerhard Besier
Vorsitzender des Ausschusses für Wissenschaft, Hochschule, Kultur und Medien
im Sächsischen Landtag
Bernhard-von-Lindenau-Piatz 1
01067 Dresden
Dresden, Juni 2012

Sitzung des Ausschusses für Wissenschaft, Hochschule, Kultur und
Medien am 21.05.2012;
Anfrage der Abgeordneten Klepsch zu Dr. Michael Richter

Sehr geehrter Herr Vorsitzender,

zur Frage der Abgeordneten Klepsch vom 21.05.2012 nehme ich wie folgt Stellung:

Herr Dr. Michael Richter ist wissenschaftlicher Mitarbeiter des Hannah-Arendt-lnstituts für Totalitarismusforschung e. V. an der TU Dresden (HAlT). Das HAlT ist ein selbstständiger Verein.

Herr Dr. Richter ist seit dem 01.04.2012 vom HAlT an das Sorbische Institut e. V. Bautzen (SI) abgeordnet. Herr Dr. Richter unterliegt der Weisung des Direktors des SI und stimmt sich hinsichtlich seiner wissenschaftlichen Themen mit der Institutsleitung ab.

Weitere Informationen zu der Tätigkeit von Herrn Dr. Richter liegen mir nicht vor, da die Tätigkeit von Dr. Michael Richter am SI keine Angelegenheit der Sächsischen Staatsregierung ist.
Da es sich um eine Personalangelegenheit der beteiligten Institute handelt, wäre im Übrigen auch der Datenschutz zu beachten.

Mit freundlichen Grüßen

Sabine von Schorlerner

Frakcija CDU Serbski institut IM dla atakuje

10. Mai 2012

Kulowski zapósłanc CDU w Sakskim krajnym sejmje, Peter Schowtka, je dźens nawječor w debaće parlamenta wo rozprawje społnomócnjeneho za podłožki statneje bjezstrašnosće NDR jako rěčnik najsylnišeje frakcije nowy job stawiznarja Michaela Richtera w Serbskim instituće raznje kritizował.

Schowtka je sej žadał, zo njech so institut w Budyšinje – „financowany přez dawkowe srědki“ – tutoho noweho pomocnika wzda. Je zlě dosć, tak Schowtka, zo je IM standardnu přiručnu knihu wo měrliwej rewoluciji w Sakskej spisał. Serbja maja so do zhromadneho dźěła z nim wohladać, sej Schowtka přeje.

Wurězk z narěče Schowtki:

„Deshalb wird es jedem Stasi-Opfer bitter aufstoßen, wenn er zur Kenntnis nehmen muss, dass das über 1000 Seiten starke Standardwerk unter dem Titel „Die Bildung des Freistaates Sachsen“ von einem Stasi-Spitzel verfasst wurde. Dieser Michael Richter alias IM „Thomas“ soll nun in dem aus Steuermitteln finanzierten Sorbischen Institut Bautzen Unterschlupf gefunden haben. Auf solche Fachleute dürften die Sorben keinen Wert legen, und der Freistaat sollte auf sie verzichten, nachdem dadurch schon das Hannah-Arendt-Institut in Misskredit gebracht wurde.“

Što budźe z Timom Meškankom w SI?

26. April 2012

Jeli je Serbskemu institutej (SI) móžno, dźěłoprawniske problemy wědomostneje institucije w Drježdźanach z přistajenym rozrisać, kotremuž su woni inoficielneje dźěławosće za statnu bjezstrašnosć NDR dla wupowědźili, njech SI swoje kapacity za dołhodobnu powołansku perspektiwu stawiznarja Tima Meškanka wužiije, kiž je so jako prěni wobšěrnje róli stasi w serbskim towaršnostnym žiwjenju do přewróta wěnował.

Nowina DNN: „Stasi-Spitzel aus Dresdner Hannah-Arendt-Institut nach Bautzen abgeordnet“

25. April 2012

Polkiw na internetnej stronje dnn-online.de

Wissenschaft
Stasi-Spitzel aus Dresdner Hannah-Arendt-Institut nach Bautzen abgeordnet
Dresden (DNN). Überraschende Wendung im Stasi-Fall Michael Richter: Der Historiker wird künftig am Sorbischen Institut in Bautzen arbeiten. Das bestätigte die Kuratoriumsvorsitzende des Instituts, Caroline Wagner, gegenüber den DNN. Unter den Mitarb…

(Dale čitaće štwórtk, 26. apryla, w ćišćanym wudaću „Dresdner Neueste Nachrichten“)

Artikl DNN je tež w dźensnišim nowinskim špihelu Sakskeho krajneho sejma na stronje 9 dokumentowany – zajimawa lektura za wšěch zapósłancow…

Protestny list sobudźěłaćerjow Serbskeho instituta dla noweho kolegi: IM do SI?

25. April 2012

Einspruch+Richter

Dospołna dokumentacija (klikń prošu na dataju „Einspruch+Richter“), jenož mjeztym dementowany pokiw na ministerstwo je z prawniskich přičin wuwostajeny. Hlej tež dźensnišu rozprawu SN, po kotrejž njebudźe wony wědomostnik přistajeny SI, ale institutej přirjadowany.

Wo pozadkach tutoho „stasi-pada“ móžeće wjac w dobrym nastawku (z lěta 2010) „Frankfurter Allgemeine Zeitung“ (FAZ) z pjera jeje krajneho korespondenta w Sakskej zhonić:

http://www.faz.net/aktuell/feuilleton/hannah-arendt-institut-fristlos-entlassen-wegen-diktaturverstrickung-11069411.html

Hync Rychtaŕ (hóstny přinošk): Z aktiwnje nałožowanej rěču wšo steji abo pada

6. Januar 2012

Hync Rychtaŕ, Lipsk, za Piwarcowy blog

Sym dočista přezjedny z měnjenjom, zo je naša aktualna serbska situacija – abo dyrbju skerje prajić „mizera“? – „ćežka“ a „komplikowana“ a „zašmjatana“. Runje tohodla měli so we wotpowědnych institucijach, organizacijach a gremijach priority sadźić, chcemy-li w prěnim rjedźe rěč a z tym wšu našu kulturu, naše herbstwo a serbsku identitu wuchować.

Knižku wo Prožymju „Sorbische Identität und Kultur in der Ortslage Proschim (Prožym) mit Karlsfeld; Elka Tschernokoshewa (Leitung); Auftraggeber: Vattenfall Europe Mining AG“ ja znaju. Ja pak ju nimam za tajki kedźbyhódny wuslědk, dokelž ju „z hinašimi wočimi“ čitam, pod hinašim aspektom přijimuju. Wězo, awtorojo su jara pilnje a swědomiće rešeršowali a zapisowali, wšo zeškrabali a pohódnoćili, štož je tam w Prožymju hišće serbskeho abo štož na to dopomina. Je to registrowanje toho, štož je zwostało. A to je tola wjace hač wočakowane. Ale z rěču so počasu tež wědomje, specifiska kultura a tradicije pozhubja, po někak 5 generacijach bjez rěče (skoro) ničo wjace njeje a ludźo hižo ani wědu wo tym ani zajim za to nimaja.

To tola pokazuja runje tajke kónčiny na kromje kaž wokoło Niskeje (jaskrawy přikład je Buchholz – Křišow, hdźež so serbska zašłosć samo wot wjesnjanosty prěješe), wokoło Chrjebje a Rychwałda (pinčnica w hosćencu w Krynhelecach, kotraž z Trjebina pochadźa, rěka tam mjez domoródnymi „die Sorbin“), a mjeztym tež wokoło Mužakowa. Njedawno wudata brošurka „Auf Spurensuche nach sorbisch-wendischen Wurzeln im Kirchspiel Muskau“ wuraznje wo tym swědči, zo bu tam skoro wšo serbske za krótki čas zasypane, zabyte a wotbyte.

Tuž njewěrju, zo hodźi so w Prožymju, ani w starym, jeli wón wostanje, ani w nowym po wotbagrowanju hižo rěč a – byrnjež měšana serbsko-němska – identita wuchować resp. wožiwić. Što sej mysliće, kelko je ze serbskeho wuznaća w nowym Rogowje hišće žiwe, po tym zo jim to w boju wo jich staru wjes ničo pomhało njeje? A wosebje – kelko tam hišće namakamy za dwě, tři generacije? Z aktiwnje nałožowanej rěču wšo steji abo pada.

Wo tym pak so w tej brošurce skerje mało praji. Njewěrju, zo bychu rěčne kursy a spěwne wječorki, ani pola jednotliwcow, woprawdźite wobknježenje a nałožowanje rěče přinjesli. Haj, hdyž pod „serbsce rěčeć“ to rozumimy, štož někotři w Delnjej Łužicy dźensa z tym měnja: 10 z hłowy nawuknjenych standardnych flosklow někak fonetisce korektnje artikulować móc, 100 dalšich słowow rozumić a 10 serbskich spěwow spěwać móc – a da hižo rěka: „Jo, ten móžo serbski, der versteht alles, jo jo, der kann och wendisch reden.“ (haj wšak, ja přehnawam!)

A štož so w knižce wo Prožymju tam zajimaweho wotkrywa a předstaja a hódnoći, hodźało so tola tež bjez tajkeje noweje hybridologije wotkrywać a spóznawać a wopisować. Snadź samo na bóle zrozumliwe a přeswědčiwe wašnje za „przeciętnego zjadacza chleba“. Přetož čitajo w E. Černokožeweje knize „Das Reine und das Vermischte“ sym druhdy z hłowu wił a njemóžach so dodźiwać, kak móža – wodajće prošu – jednore wěrnosće dźesać króć wariěrowane „mal so, mal anders, mal entgegengesetzt gedacht werden“. To bě mój zakładny zaćišć: es wird alles in unendlich vielen Varianten „gedacht“. Aber ob es denn auch wirklich so ist, auch in der subjektiven Wirklichkeit der Betroffenen?

Wróćo k Prožymjej: Wone na kóncu knihi podate „Handlungsempfehlungen“ su tola wšědne wěrnosće. To móhła nam tež nazhonita šwabska hospoza – pardon! – nazhonita serbska hospoza prajić. Abo daj třom nadarjenym serbskim studentam trochu časa, da bychu tajke mysle a ideje tež wulahnyli a hromadu znosyli. A hdyž je jedyn pódla, kiž móže derje formulować, bychu to w podobnej formje zestajeli a spisali. Snano njebychu ničo wo modelu „shared space“ wědźeli (to jara wědomostnje klinči!) a njebychu swój namjet „Soziokulturelles Zentrum“ mjenowali, ale prosće po tradiciji „wjesny hosćenc z towarstwowej rumnosću“ abo po NDRskim přikładźe „wjesny klub“ abo „kulturny dom“.

Wažne tola je, hač so tute ideje přiwzaja wot potrjecheneje ludnosće a hač so wot zamołwitych menedźerow a politikarjow akceptuja, podpěruja a sobu zwoprawdźeja. A runje w tym tči špak – přetož w poslednim lońšim čisle Noweho Casnika rozprawjeja a skorža wo tym (NC 27.12.2011, str. 1), zo so w nowym brunicowym planje tuta studija wo Prožymju do wěsteje měry ignoruje. Vattenfall je tola sam był nadawkidawar (a cyle wěsće tež pjenjezydawar ?) za tutón projekt, a mjeno koordinatorki Henrike Krohn mje dopomina na „Referent[a] des Tagebaues Welzow-Süd von Vattenfall, Uwe Krohn“ (hlejće w interneće pod:
www.niederlausitz-aktuell.de/artikel_296_7966.php). Je tuta identita swójbneho mjena připadna?

A propos Vattenfall a wotbagrowanje: k tomu mam cyle wosobinski a intensiwny bolostny poměr.
Tajki wulkokoncern so po mojim měnjenju smorže stara wo a so smorže zajimuje za mały wotemrěwacy etnikum na swojich gruntach, za přirodu (najstarši dubowy lěs Němskeje, Pücklerowy hońtwjerski rewěr, našu Slepjansku holu) a ekologiju (CO2), jeli jón k tomu njenuzuješ. Wón „podpěra“ a financuje to, štož jeho zaměrej słuži: prooofiiiiiiiiiit ! A trochu dobreje reputacije chce, zo njebychu jemu přejara na šiju łazyli. W tutym zwisku móža tola politikarjam, wulkoindustriji kaž Vattenfallej a tež woprawdźitym arogantnym Serbowžračkam tajke ideologije wo hybridnych němsko-serbskich abo cyło-europskich identitach runje prawe być, dokelž: „Das Vermischte“ gibt’s doch überall, das ist nicht an irgendwelches angestammtes Siedlungsgebiet gebunden, das muss auch nicht speziell geschützt werden, das ist weder einmalig noch besonders interessant. „Das Reine“ gibts eh nicht mehr und das ist auch verdächtig: separatistisch, nationalistisch, feindlich gesonnen allen anderen – schwer zu handhaben und aufwendig in Schach zu halten – und teuer noch dazu. „Das Vermischte“ ist doch überall leicht unterzumischen, da muss man doch nichts speziell respektieren, beachten oder gar fördern. Das ist doch eher pospolit, global, unspezifisch, in gewissem Sinne heimatlos. Što ha wo to?

Toho so ja woprawdźe boju, tajkich konsekwencow, a poprawom so wone hižo rysuja –
citat jako hesło (a strategiski program ?) na 1. stronje brošurki wo Prožymju:

„Hier können Sie die hybride Europakultur studieren“

To ja takle rozumju: Also nicht mehr sorbische oder sorbisch-deutsche oder deutsch-sorbische, sondern „hybride Europakultur“, und die kann überall in Europa zuhause sein, wie inzwischen die Jeans und McDonald’s und mittlerweile auch Muffins. Nam so tola dźeń a husćišo praji: „Ihr Sorben könnt doch auch alle Deutsch, und seid doch eigentlich auch Deutsche! Was wollt ihr denn? Was ist denn da bei Euch noch so besonderes?“ (tak podobnje před lětami prorektorka Lipšćanskeje uniwersity). – Und sind wir nicht eigentlich alle nur einfach „Menschen“, ohne spezifische kulturelle Wurzeln und all den sentimentalen Kram, Amerikaner außerhalb von US-Amerika? Why don’t we speak English all over the world?

Zo bě konferenca w Slepom derje wopytana (wot koho?) a scyła wuspěch (za koho?), chcu rady wěrić. Wědomostno-teoretisce njemóžu a njecham to posudźować, a to mi tež njepřisteji. Hač pak tež něšto za praksu přinjese, to so hakle w přichodźe pokaza. Knjeni Edit Pjeńkowa z Rownoho, dalokož ja ju a jeje poprawom hižo zhubjeny bój znaju (a z połneje wutroby ju wobdźiwam !!!), zawěsće njeje nětko změrowana a nadźijepołna – „Jetzt wird alles gutt“ – po tym, zo je wona jako hósć na konferency sedźała a poskała. Slepjenjo (wjetšina) su pak dawno zrezignowali swojich hórkich nazhonjenjow dla, pak so nakazać dali („Uns interessiert die Kohle auf der Hand!“) wot Vattenfalla a politiki (hlejće tež: „Die Zeit“ 22.12.2011, str. 11).

Připódla prajene: w Slepjan wosadźe njewidźu w šěršej měrje žadyn přichod za rěč – podobnje kaž w Delnjej Łužicy. Za wšědnu komunikaciju so wona drje zhubi. Tež bjez Vattenfalla a brunicy a koporoweje rudy. Přepozdźe! Budźe to komunikaciski srědk za mału elitu (Serbow, Němcow, Polakow), za woprawdźitych lubowarjow rěče a z rěču zwjazaneje kultury, kotřiž su so wědomje za nju rozsudźili a ju z přeswědčenjom nałožuja.

Jeli so w přichodźe wukopa, zo běch přepesimistiski, zo sym so mylił, da by mi to jenož jara, jara lubo było.