Archive for the ‘serbski parlament’ Category

Serbski sejm Domowinu připóznawa

1. April 2019

Narěč Alexa Pólka, čłona prezidija „Serbskeho sejma“, na hłownej zhromadźiznje Domowiny w Chrósćicach

Lubi Serbja,

Wam wšitkim su zawěsće wospejtne apely Serbskeho Sejma za zhromadny dialog ze zwjazkowym předsydstwom znate. Tutón dialog so nažel njeje hišće zwoprawdźił, štož jara wobžarujemy.

Dnja 15.02. wozjewi so wobzamknjenje zwjazkoweho předsydstwa, mjez druhim z wotmołwu na „Ćiskowske zawdaće rukow“ mjez Wojerowskim županom knjezom Braumanom a starobnostnej prezidentku Sejma knjeni Edith Pjenkowej. Z toho cituju: „Zwjazkowe předsydstwo je sebi přezjedne: dołhož Serbski Sejm Domowinu jako politisce připóznatu rěčnicu zajimow wotpokazuje, njeje zakład zhromadneho dźěła date.“

Serbski Sejm je tutu zdźělenku z wěstej iritcaiju a zadźiwanjom na wědomje brał, dokelž hłowne wuprajenje njewotpowěduje scyła poziciji Serbskeho Sejma. Njewědźachmy, što ma to rěkać, kak mamy to zrozumić?

Sym tuž we wosobinskej rozmołwje ze zastupjerjemi třěšneho zwjazka spytał poziciju zwjazkoweho předsydstwa dale wuswětlić. Tak zhonich, zo knježa předstawy wo Sejmje, zo wobstejace gremije a jich dźěło negěruje a zo chce so jako dalši, konkurenčny gremij zastupjenja serbskich zajimow etablować.

Po dlěšim času refleksiji dowjedźech k dopóznaću, zo po wšěm zdaću eksistuje zasadna diskrepanca mjez tym, kak Serbski Sejm a zwjazkowe předsydstwo Domowiny mjezsobny poměr interpretuja. Hinak zwuraznjenje: wobaj gremijej rěčitej dospołnje wšelaku rěč a tuž njerozumitej, što tamny chce abo čini.

Nochcu nětko na tutym městnje wo tym spekulować, kajke dokładne je te stejnišćo zwjazkoweho předsydstwa abo jeju jednotliwych sobustawow – tajke něšto mi jako zwonkastejacemu njepřisteji.

Město toho chcu na tutym městnje zjawnje a jasnje wuprajić, što Sejm woprawdźe chce – a kak naš poměr k Domowinje widźimy.

Wotewrić chcu pak ze slědowacym jasnym statementom:

Serbski Sejm připóznawa Domowinu jako zastupnistwo zajimow serbow a serbskich towarstwow.

Připóznawamy tež prócowanja Serbskeju radow a druhich gremijow wo polěpšenju situacije serbskeho luda. Připóznawamy status Domowiny jako politisce připóznatu rěčnicu za Serbski lud napřečo zwjazkowej republice, a krajomaj Sakskej a Braniborskej. Je cyle jednorje fakt, zo tomu hižo lětdźesatki dołho tak je, a zo Domowina tutu rólu na prawniskim zakładźe Serbskeho zakonja legitimnje wukonja.

Narok zastupnistwa, kiž je Serbski Sejm dnja 17.11.2018 při swojej konstituciji wozjewił je so nažel tak interpretował, kažbrjek Sejm tute pozicije negěruje. Tuta interpretacija naroka njewotpołwěduje zaměrej awtorow – je potajkim mylna.

Wospjetuju, zo to kóždy słyši: Wuprajenje zdźěleńki Domowiny, zo Serbski Sejm Domowinu jako rěčnicu zajimow Serbow wotpokazuje, njewotpowěduje wěrnosći.

Tak zwosta prašenje: što chce Serbski Sejm potom woprawdźe? Što je woprawdźity zaměr, jeli nochce Sejm Domowinu „wotstronić“ a sebje samoho na tute městno sadźić?

Je to slědowace: Serbski Sejm chce zhromadźenstwo Serbow, kiž ma awtonomiju w zasadnych swójskich naležnosćach – prěnjotnje na polu kubłanja a kultury, sekundarnje w prašenjach hospodarstwa a regionalneho wuwiće – hesło: brunica a strukturna změna. To rěka konkretnje, zo njeměł serbski lud jeno sobu rěčeć směć – štož je nětko hižo móžne – ale sam rozsudźić, sam zarjadować, sam zamołwitosć přewzać.

Naše přeswědčenje je, zo je mjeztym hižo lětdźesatki trajaca dramatiska situacija Serbstwa z wulkeho dźěla resultat politiskeje struktury, kiž swobodne samopostajenje wuwića Serbstwa znjemóžni. Runje tak přeswědčeni smy, zo přewzaće zamołwitosće w mjenowanych polach zasadnje trěbne je, problematisku situaciju dołhodobnje na dobro Serbstwa rozrisać.

Potajkim, to je zaměr Serbskeho Sejma: Samopostajowanje za naš lud, w zasadnych swójskich naležnosćach.

Što to nětko rěka za poměr mjez Serbskim Sejmom a Domowinu? Hdźe leži zasadna diskrepanca mjez stejišćomaj Domowiny a Serbskeho Sejma?

Domowina, jako towarstwo, je zastupnistwo zajimow Serbow – němsce: „Interessenvertretung“. Za zwoprawdźenje awtonomije njeje pak nažel zastupnistwo zajimow dosahace – je trěbne ludowe zastupnistwo – „Volksvertretung“. A to chce być Serbski Sejm.

Zastupnistwo zajimow a ludoweho zastupnistwo – stej to dwě zasadnje rozdźělnej wěcce:

Zastupnistwo zajimow hromadźi a definuje zajimy skupiny, a spyta tute přesadźić z tym, zo ćisć na poprawnych nošerjow rozsudow skutkuje. Konkretnje: Domowina zastupuje zajimy Serbstwa napřečo němskemu statej, krajomaj Sakskej a Braniborskej a komunami a spyta tute runiny wobwliwować – poprawny rozsud pak leži na kóncu dale w ruce tutych statnych runinow. Ludowe zastupnistwo pak je sam nošer rozsudow, bjez wokołopuća přez eksterne statne gremije a aktery.

To je, štož Sejm chce – to je samopostajowanje. Wězo we wěstych hranicach – njejsmy žani separatisća, ale złožujemy so jako staćanjo Zwjazkoweje republiki Němskeje na zakładny zakoń a zakonje Němskeje.

Sejm potajkim nochce być dalše zastupnistwo zajimow, chce być ludowe zastupnistwo, to je docyła hinaša runina jednanja. Njewobhladujemy so tuž jako konkurenca, ale jako wudospołnjenje – to, štož je dotal serbskemu ludej za woprawdźite samopostajowanje falowało.

Z wolenym Sejmom smy hišće w poměrnje zažnej fazy wutworjenja ludoweho zastupnistwa. Je hišće daloki puć, ale – prěnju kročel smy činili. Chcemy-li woprawdźite, tež prawnisce zaručene samopostajowanje za zhromadźenstwo Serbow, je hišće dołhi wujednanski proces trěbny, tež z reformu Serbskeho zakonja a wudźěłanjom noweho statneho zrěčenja. To z wěstosću tež wobstejace gremije potrjechi – a tuž njemóžemy tutón puč sami kročić – a tohodla dyrbimy mjezsobu rěčeć!

A tak chcu skónčić, z tym, zo apel Serbskeho Sejma wospjetuju: Rěčće z nami! Rěčće z nami, zo my puć do samopostajowanja serbskeho ludu hromadźe chodźimy – a nic swoje wobmjezowane mocy njetrjebawši brojimy. Dokelž naju zhromadny cil je samsny: skutkować na dobro Serbstwa.

Rěčće z nami, zo so njejasnosće wotstronja. Dyrbimy jednu rěč rěčeć, kiž wobě stronje rozumitej, zo njepřińdźe k dalšim njetrjebawšim njedorozumjenjam.

Rěčće z nami, zo so poměr mjez Domowinu a Serbskim sejmom dołhodbonje definuje a wujedna. W našej wiziji za přichod Serbstwa widźimy potrjebu za Domowinu. Jako třěšny zwjazk serbskich towarstwow spjelnja wona njeparujomny a wažny nadawk, kiž Sejm njemóže, haj samo njesmě wukonjeć.

Rěčće z nami, zo tež my wot Sejma swoje zmylki spóznawamy a wuporjedźamy. Hakle we wosobinskim dialogu ze zastupjerjami Domowiny so mi wujasni, hdźe smy ze Sejmom hranicy překročili, byrnjež to njebył naš wotpohlad. Kak dyrbimy to spóznać, hdyž so nam to njerjeknje? Chcemy zhromadne dźěło! A wězo, mamy tež wot Sejma wěsty dołh, so lěpje wobdźělić a móžnosće nětčišeho systema maksimalnje wučerpać – dołhož njejsmy zhromadnje nowy natwarili.

Rěčće z nami, dokelž je lěpje mjezsobu rěčeć hač jedyn wo druheho.

Wutrobny dźak.

Moja narěč před Serbskim sejmom w Ćisku

9. Februar 2019

starobna prezidentka Edit Pjenkowa a župan Marcel Brauman

W přezjednosći ze župnym předsydstwom sym jako Wojerowski župan přeprošenje Anety Zahrodnikoweje z Ćiska, čłonki našeho gremija, sćěhował. Wona je mje w nadawku Serbskeho sejma, w kotrymž je wona tohorunja ze sobustawom, přeprosyła, na štwórtym posedźenju sejma moje “ideje předstajić”. Sejm je so dźensa na teritoriju našeje župy w Ćisku schadźował. Tule je dokumentacija mojeje narěče na zakładźe manuskripta. Jej je so čiła diskusija přizamknyła.

Lube sotry, lubi bratřa,

witam Was wutrobnje do centralnych serbskich kónčin našeje Łužicy! Mam to za dobru mysl, zo so kóždy raz w druhim regionje schadźujeće – kaž zwjazkowe předsydstwo Domowiny tež. Z tym so hižo prěnja zhromadnosć mjez serbskim sejmom a třěšnym zwjazkom jewi.

Jako župan župy “Handrij Zejler” Wojerecy je w prěnim rjedźe mój nadawk, zajimy Serbow w tutym regionje zastupować. Zdobom pak zwěsćam, zo mamy we Wojerowskich kónčinach wužadanja zmištrować, kotrež su podobne wšelakim druhim łužiskim regionam. Kaž snadź z medijow wěsće, leži mi zaměstnjenje serbskeje institucije na wutrobje, wšako smy w tutym nastupanju dotal takrjec běły blak.

Tohodla je rjenje, hdyž mamy kaž dźensa takrjec serbsku instituciju kaž serbski sejm znajmjeńša na wopyće. Jeli chceće sej snadź w přichodźe porjadny dom parlamenta natwarić, chcył Wam hižo nětko Wojerecy za to poručić. Naše dróhi njejsu zatykane, a płaćizny za ležownosće a twary su přihódne. A nimo toho smy srjedźišćo mjez Budyšinom a Choćebuzom.

Běłych blakow pak je na zemjepisnej karće institucionelneho spěchowanja Serbstwa wjele wjac. Rěču rady wo “Budyskim centralizmje”, wo kotrymž njedawno w telewiziji rěkaše, zo je wón pozdatnje “historisce zrosćeny”. Alzow, to je fake, zo njebych prajił: falšowanje stawiznow. Hladajo na Wojerecy je to mjenujcy takle: Z lěta 1844 hač do 1935 je we Wojerecach poł ducenta titulow serbskich periodikow wuchadźało, a w samsnym času běše tež w Budyšinje aktiwne serbske publikowanje. Hišće krótko po wójnje běchu Wojerecy jedyn centrum zjawnje žiweho Serbstwa, doniž njebu w połstatych lětach politisce postajene, zo maja so serbske institucije w Budyšinje koncentrować. A z tym je institucionelne Serbstwo krok po kroku z Wojerec wućahnyło.

Tu w Ćisku je jedne z našich jadrow serbšćiny we Wojerowskim regionje. Kaž na přikład tež na Horach so ludźo tu prawidłownje zetkawaja, zo bychu hromadźe serbsce powědali a spěwali. Serbske dźěćace towarstwo Ćisk je do hód w domje Domowiny maćerjam a nam jako zastupjerjam župy a serbskeje přirady města ze spodobnym kulturnym programom demonstrowało, zo serbšćina tule žiwa wostanje . Kaž su dźěći pod režiju Dory Gebaueroweje hudźili, bě wulkotna wěcka!

W aktualnych zaměrach Załožby za serbski lud steji, zo je stabilizowanje a tworjenje nowych rěčnych rumow najwažniši nadawk załožby. Potajkim tež rěčnych rumow kaž tu w Ćisku! Tute rumy abo hnězda pak njemóžeš z Budyšina mjez Hošic hasu a Lawskimi hrjebjemi ze žiwjenjom pjelnić, ale jenož bjezposrědnje tam, hdźež su ludźo doma. Tohodla trjebamy decentralizaciju a regionalizowanje cyłeho spěchowanja – a to nic něhdy jónu, ale hač do spočatka noweje financneje periody załožby w lěće 2021!

Z Tobiasom Čižikom, jednaćelom Krabatoweho młyna, smój cyłołužiski centrum za dźěći a młodostnych namjetowałoj, kiž ma so w Čornym Chołmcu w domje Jurja Brězana zaměstnić. Tute zarjadnišćo ma so wosebje na nałožowanje resp. trenowanje nałožowanja serbšćiny měrić. W měsće samym chcemoj koordinatorku z běrowom měć, kotraž w zhromadnym dźěle z kubłanišćemi a staršimi jězby a poskitki organizuje.

Jako přikład za to słuži namaj w Choćebuzu skutkowaca serbska koordinatorka. So wě, zo chcemy nimo fascinowaceje městnosće serbskeho kuzłarja Krabata wšě městna zapřijeć, hdźež je serbskosć na wšelake wašnje žiwa, hač na přikład tu w Ćisku abo we Wojerowskim zwěrjencu, hdźež su wšitke zwěrjata tež serbsce wupokazane.

Štož naše postupowanje tu w župje wot běrokratije abo technokratije rozeznawa: Naše wuchadźišćo njeje někajki abstraktny plan, ale přirodnje zrosćene žiwjenje. W młynje w Čornym Chołmcu so hižo dwěsće ludźi čestnohamtsce za hajenje tutoho serbskeho biotopa angažuje. Loni je tam hižo tři tysac dźěći pobyło. Zamołwići su zwólniwi, wozrodźenje serbšćiny jako wužadanje přiwzać, derje wědźo, zo je rěč dotal jich słaba stronka. To ma historiske přičiny, na kotrychž woni sami wina njejsu. Kaž mi na polu serbskeje kultury aktiwny muž njedawno praješe: Hdyž su započeli Čornu Pumpu twarić, je mój nan serbować přestał.

Nětko so doba zmilinjowanja brunicy nachila, wšojedne, hač z wuhlowej komisiju abo bjez njeje. Přichod regiona hinaše faktory postajeja, kaž wyši měšćanosta Wojerec na nowolětnym přijeću praješe: Naš wodźacy wobraz tworitaj Krabat a jězorina. Historiski Krabat pak je so w našej domiznje dla swojeje přichilnosće serbšćinje zasydlił, a na dźensniši čas přenjesene bych prajić chcył: Hdyž wšědny dźeń dale a wjac ludźi serbšćinu wšudźe, hdźežkuli jeno móžno, nałožuje, budźe to duchowny a dušiny fundament derjeměća regionalneje towaršnosće w přichodźe sobu tworić. Dokelž je serbšćina rěč domizny!

W lońšim woprašowanju Domowiny su tři štwórćiny Serbow Wojerowskeho regiona, kotřiž su so wobdźělili, wotmołwili: Nam je serbšćina jako wuraz našeje narodneje identity jara wažna. Wjetšina serbowacych tule njeje so na šuli rěčnje wukmanić móhła, ale wjele wólneho časa do kursow, bjesadnych zarjadowanjow a dalšich zhromadnych prócowanjow na tutym polu inwestuje. Ale to so stawa na priwatnej bazy. Tohodla praju – a to je druha praktiska naprawa, za kotrejež zwoprawdźenje so naša župa zasadźuje: Trjebamy zrowastanjenje hornjoserbskeje rěčneje šule za dorosćenych, ale prošu nic w Budyšinje! A nic jenož za wučerjow a přistajenych serbskich institucijow, ale tež za kubłarki pěstowarnjow, sobudźěłaćerjow zarjadow a za wšitkich, kotřiž chcedźa z powołanskich abo priwatnych přičin serbsce wuknyć.

Ja sej jara wšě wučerki a wučerjow wažu, kotřiž so wo serbsku wučbu resp. cyłodnjowske poskitki w našim regionje staraja, hač w Kulowje, Wóslinku, Sprjewinym dole, Wulkich Zdźarach abo we Wojerecach. Sym lětsa woprawdźe serbski kulturny program z wysokim niwowom na Wojerowskej zakładnej šuli Při Worjole dožiwił. Tež skutkowanje kubłarkow w Čornym Chołmcu je mje přeswědčiło, jako sym ptačokwasny program jich pěstowarskich dźěći widźał. Wjeselu so, zo mamy z Achimom Glücklichom, nawodu wyšeje šule Na kromje města, horliweho a kompetentneho Serba jako kubłanskopolitiskeho poradźowarja župy. Chcemy z nim hromadźe jako župa dalše serbske cyłodnjowske poskitki wutworić. A wjeselu so hižo dźensa na zetkanje ze wšěmi pedagogami, kotřiž so za posrědkowanje serbšćiny zasadźuja.

Kubłanska a kulturna awtonomija stej njeparujomnej zakładaj přichoda serbskeho ludu. Štož serbsku kulturu nastupa, mamy po mojim měnjenju dosć swobody, serbskosć zwoprawdźeć. Porno kulturje pak je połoženje na polu kubłanja njespokojace, kaž zjawny list nawodow wšěch serbskich institucijow demonstruje. Při wšěm pak njepomha, kultusowymaj ministromaj zjawne listy pisać a wo to žebrić, zo njech stat nas z bědy pobrachowacych rěčnych kmanosćow wumóži. My smy za naš narodny dóńt sami zamołwići!

Tež serbske institucije maja so sebjekritisce přepruwować. Móža wšitcy sobudźěłaćerjo Serbskeho instituta serbsce? Je serbšćina wšudźe w serbskich institucijach jednanska rěč? Što su serbske institucije same zu rozšěrjenje serbskorěčnych rumow činili?

Domowina so samu jako domiznu wšěch Serbow wobhladuje. Kaž hižo prajach: Jako župan mam zajimy Serbow w regionje zastupować. Mjez nimi je hornjo- a delnjoserbsce rěčacych, katolikow, ewangelskich, sekularnych, měšćanow a wjesnjanow. A wězo tež ludźi, kotrymž serbšćina z mjenowanych historiskich přičin wažna njeje. Smy jenička župa, kotraž ma wšě druhe župy jako susodow. Poprawom su jowle wšě fasety Serbstwa doma, tohodla prajach w interviewje z Nowym Casnikom: My smy ta multikulti-župa.

Mjez nami je horliwych přiwisnikow serbskeho sejma a ludźi, kotřiž do njeho njewěrja. Ja mam zrozumjenje za wšěch, kotřiž bolostnych wosobinskich nazhonjenjow wosebje ze zaprajenjom serbskeho kubłanja dla konkluzije sćahnywši praja: Chcemy po nowych pućach kročić.

Zjawnosć za ćahańcu mjez Domowinu a sejmom zrozumjenje nima. Jako Serbja budźemy jenož wuspěšni, hdyž signal kooperacije wusyłamy. Tohodla sym Waše přeprošenje rady přiwzał a dźakuju so za składnosć, zo smědźach Wam swoje ideje předstajić. Na Wašim dźensnišim wuradźowanju tu w Ćisku přeju Wam wjele wjesela a wuspěcha!

 

Nowinska zdźělenka Serbskeho sejma wo posedźenju:

Posedźenje Serbskeho sejma we Wulkim Ćisku (09.02.2019) je so zahajiło ze zwjeselacym podawkom: Župan Wojerowskeje župy Domowiny, Marcel Braumann, je w swojich witanskich słowach wabił za to, zo měli so stare rozkory mjez sejmom a Domowinu zakónčić a wobej za docpěće mnohich zhromadnych zaměrow přichodnje zhromadnje dźěłać. Starobna prezidentka sejma je to wobkrućiła ze symboliskim zawdaćom ruki. Wyše teho je wjesny předstejićel Wulkeho Ćiska, knjez Jens Zarodnik, Serbski sejm do swojeje jsy witał a jemu wjele wuspěcha wupřał.

W dźělu wuradźowanjow je so kubłanski wuběrk namołwił, mjez druhim jako wotmołwu na alarmowace wuslědki ewaluacije serbskorěčneho kubłanja w Braniborskej, ze wšěmi akterami přewjesć kubłanske zetkanje w Delnjej Łužicy. Temu je sćěhowało wobzamknjenje z namołwu krajnymaj knježerstwomaj Sakskeje a Braniborskeje, zo bychu so jako prěnje spěšne naprawy

  • serbšćina za maćernorěčnych připóznała jako połnohódna maćerna rěč a za njemaćernorěčnych jako połnohódna cuza rěč,
  • we wšěch šulach posrědkowanje wědy wo stawiznach, kulturje, identiće a rěče Serbow obligatorisce do kubłanskich planow zapisać a zwoprawdźić,
  • přihódne statistiske daty wo wobstatku serbskich wučerjow a wo wobsahu wučby zjawnje k dispozicji stajałe.

W samsnym wobzamknjenju podpěruje Serbski sejm žadanje Domowinskeje župy Budyšin na přewjedźenje eksterneje ewaluacije serbskich poskitkow w sakskich šulach po braniborskim přikładźe.

Wuběrk za kubłanje, kulturu a młodźinu je powołał Anetu Zahrodnikowu jako swoju předsydku a dr. Handrija Klugu jako jeje zastupjerja.

Wuběrk za regionalne wuwiće a hospodarstwo je dóstał nadawk, so postarać wo zakótwjenje prawow Serbow do zakonjetwórjaceho procesa k zakónčenju wuhloweho hórnistwa a za to konkretne wobzamknjenja přihotować.

Wuběrkej za wustawu a prawo je so dał nadawk, zo měł so ze šěrokim wobdźělenjom byrgarjow zaběrać z wuwićom wustawkow serbskeho zhromadźenstwa a ze za to trěbnymi statnymi zrěčenjami. Nawjedowanje wuběrka staj dóstałoj jako nadawk Hajko Kozel jako předsyda a Hanzo Wilhelm-Keł jako zastupowacy předsyda.

Wyše teho je so powołał IT-wuběrk, kotryž mjez druhim posedźenske protokole zjawnosći spřistupnja.

Na kóncu je so měrowe poselstwo z konstituowanja sejma w oktobrje 2018 wudospołniło z namołwu k wujednanju serbskeho luda kaž tež z poručenjom, so zasadźeć na dobro wšitkich w regionje.

Starobna prezidentka přeprosy skupinu „Kukowske prašaki“ a wobdźělnicy naprašowanja na posedźenje sejma w měrcu.

 

 

„Naš wječornik“: Domowinu zatamować, „sejmej“ hołdować – njewotwisnje na kromje

1. Dezember 2018

Serbske Nowiny so přežadane čuja, w běhu dweju tydźenjow jědnaće kandidatow za załožbowu radu předstajić. Tak šefredaktor pjatk w komentarje na titulnej stronje zdźěli Domowinje wumjetujo, zo je pozdatnje přepozdźe mjena wozjewiła.

Někak tři króć telko kandidatow „sejma“ móžeše „naš wječornik“ wězo bjez problemow na ekstrastronach prezentować. Njewěm, hač stej ze „serbskim ludom“ w podtitulu nowin jeničce wonej dwaj procentaj měnjenej, kotrejž stej so na wólbach imaginarneho „serbskeho sejma“ wobdźěliłoj.

Wječornik je w podtitulu tež „njewotwisny“. Wočiwdnje tež njewotwisny wot winowatosće, z towaršnostnej realitu w Serbach fairnje wobchadźeć. To rěka, třěšnemu zwjazkej puki dawać je přeco trěbne – a „sejmej“ hołdować tohorunja. Dialektika SN.

Ja „sejmej“ přeju …

21. November 2018

Kaž Bernd Pittkunings z Choćebuza w swojim nastawku za aktualny „Nowy Casnik“ prawje piše, njeje serbski lud ze „sejmom“, kiž bu wot „2,13 % serbskeje ludnosće woleny“ a ma „prawnisce status kliki młodostnych před Choćebuskej měšćanskej halu“, lěpje zastupjeny hač z Domowinu a serbskimaj radomaj.

Ja sej dowolu wudospołnić: Historiski běše na skonstituowanju „serbskeho sejma“ jeničce wobraz ze žonami we wšěch (!) serbskich drastach, samo Mužakowskej. Za to sym „sejmej“ dźakowny.

Hewak móžu Pittkuningsej tež chwalbje „wusahowaceho nowinarskeho dźěła“ woneho „serbskeho sejma“ přihłosować. Tež kaž su woni nětk ze zdwórliwych wotprajenjow wobdźělenja politikarjow na swjatočnym akće „gratulacije“ sčinili, je kedźbyhódne. Ale nic trajnje spomóžnje skutkowace. Sakske Nowiny su před něšto dnjemi we wulkej rozprawje hakle zwěsćili, zo je drje wjele medijow najprjedy interpretaciju propagandy bjez pruwowanja přewzało, zo je woleny gremij „sejm“, štož pak, tak awtorka SZ, njetrjechi.

Posledni mytos z PR-produkcije „serbskeho sejma“ je teza, zo to přichodnje kaž pola Samow póńdźe, hdźež je so dale a wjac ludźi w běhu lět na wólbach swójskeho parlamenta wobdźěliło. Wězo přerězny němski žurnalist njewě, zo stej našej ludaj hižo tohodla njepřirunujomnej, dokelž je samska identita genealogiska; zawjazowacy zakład serbskosće čłowjeka pak njeje, zo ma serbsku wowku. Nimo toho bě na prěnich wólbach tam jadro ludnosće wobdźělene, pola nas je runje serbski „jadrowy lud“ najbóle zdaleny.

Najebać to přeju wolenym čłonam „serbskeho sejma“ duchapołne wuradźowanja, pěstowanje serbskeje zhromadnosće dale a bóle w serbskorěčnej komunikaciji, a konkretne praktiske namjety, kotrež móža wšěm prócowarjam we winicy narodneje politiki pomhać. Hišće rjeńšo by wězo było, jeli byšće so na aktualnych „twarnišćach“ gratu přimali.

Byrnjež wospjet činił, ale načasne žołmy fake news su tež w našich kónčinach sylne, chcu jenož na to skedźbnić, zo ani wotbagrowanje serbskich wjeskow ani pobrachowacy wučerjo a duchowni tuchwilu (!) eksistencu serbskeho ludu njewohrožuja. Naš najwjetši aktualny problem runje na polu kubłanja je wobnowjenje rěčnych rumow (hesle: serbske rjadownje, woprawdźita imersija). Spodźiwne dosć, zo k tomu dotal wot zastupjerjow ideje „sejma“ ničo słyšał njejsym.

Do dźěła zdar! Najradšo tam, hdźež nam dźěło do rukow hlada.

Sejmikarjo: Škit serbskorěčneho ruma je „rasizm“

24. Oktober 2018

Na přeće serbskeho aktiwista za serbšćinu w zjawnym rumje „Prošu pisaj serbsce, dokelž so wo serbsku skupinu jedna“, sejmikarka-kandidatka za „serbski parlament“ w diskusiji na platformje Knihi wobličow wotmołwješe: „Je to rasistisce.“ Tež druhi sejmikar-kandidat za „serbski parlament“ mi napřećo na samsne wašnje „argumentowaše“: Hdyž na tym wobstejimy, zo je zastupnistwo Serbstwa serbskorěčny rum, „je to rasizm“.

Njewěm, hač dyrbi knjez Dyrlich nětk dalšu němsku zdźělenku w swojim rozdźělowaku přećiwo škaranju blogowarja Piwarca rozpósłać. Wšojedne, njetrjebam jeho so prašeć, wšako tež iniciatiwna skupina (IS) so serbskeho ludu prašała njeje, hač chce wón tón „sejm“ měć. Tute naprašowanje nětkole Kukowske prašaki nachwatuja. Dotalne mjezywuslědki su hižo wjele wuprajace, kaž móžachmy póndźelu na wědomje brać (hlej přinošk w blogu).

Zo bych ja ze „sejmom“ za kubłansku awtonomiju kooperować dyrbjał, je hubjeny žorćik. W srjedźišću kubłanskeje politiki třěšneho zwjazka, Domowiny, steji zdźerženje, skrućenje a dalewuwiwanje rěčnych rumow a nic jich rozpušćenje. Porno „mojim“ wjacerěčnym kurdam ze Syriskeje, kiž maja respekt před serbskorěčnymi rumam, IS to nima. Najskerje dokelž tu ludźo dominuja, kotrymž njeje dotal serbowanje w swójbje wažne dosć było.

Serbowanje w swójbje pak je najwažniši stołp přichodneje eksistency serbskeho ludu. Jadrowy lud to wě. Nimam ničo přećiwo tomu, zo so němcowacy Łužičan jako Serba wuznawa. Ale njeakceptuju, zo chce wón politisce towaršnostny dóńt serbowacych Serbow postajować. Jeli wón to chce, dyrbi najprjedy serbsce nawuknyć. Štóž to w Němskej (!) jako „rasizm“ difamuje, je so na wšě časy za serbsku politiku diskwalifikował.

Bohudźak njebudźe žadyn politiski zamołwity z wolenym pseudo-„sejmom“ wo statnym zrěčenju abo njewěm wo čim jednać, dokelž na wobrazu němskeje zjawnosće wo Serbach je jadrowy lud widźeć. Tež nutřkownoserbsku kooperaciju nimam za předstajomnu: Štóž serbskich prócowarjow rasistow mjenuje, zwonka narodneho diskursa steji. Po mojim wosobinskim měnjenju. Ja so radšo po serbskim rozhłosu mam: Wupuć z načasneho konflikta ze „sejmom“ je: Milan Grojlich budźe serbski kejžor Mirosław I. :

https://www.mdr.de/serbski-program/rozhlos/aktualne-prinoski/audio-860226.html

Dotal połdra procenta za „sejm“

22. Oktober 2018

Lubi serbscy žurnalisća,

prosymy wo wozjewjenje slědowaceje nowinarskeje informacije Kukowskich prašakow:

===============

Prěnje lisćiny pjelnjene

Podpismowa akcija skupiny „Kukowske prašaki“ je wuspěšnje zaběžała. Po jeničkim kóncu tydźenja je wjace hač 200 ludźi w jadrowej kónčinje hornjoserbskeho sydlenskeho ruma swój hłós wotedało. Kaž prašaki wčera wječor zdźělichu, wupraji so wjetšina kritisce wo tuchwilnym planowanym formaće Serbskeho sejma. Jeničce třo su dotal za sejm we wotmyslenej formje hłosowali.

===============

Z přećelnym postrowom
Kukowske prašaki

W serbskim rozhłosu rozmołwa z Kukowskimi prašakami:

https://www.mdr.de/serbski-program/rozhlos/aktualne-prinoski/audio-857676.html

Zběžk demokratije abo serbscy „Reichsbürgerojo“?

3. Mai 2018

sejm_prezentacija

Jedyn mi powěda, zo dyrbi Domowina na kóždy pad „wolenje serbskeho sejma“ podpěrować, druhi měni, zo su sejmikarjo kaž „Reichsbürgerojo“. Je „namołwa k wólbam serbskeho sejma“ zběžk woprawdźiteje demokratije abo surealistiska keklija zwonka prawniskeho porjada? Što Wy měniće? Piwarc ma k tomu dotal jasne stejišćo, kaž kóždy čitar bloga wě. Je argumentow, zo by wón swoje měnjenje měnić dyrbjał?

DOKUMENTOWANE:

Wólbna namołwa k wólbam Serbskeho sejma, wozjewjena dnja 1. meje w Čornym Chołmcu

Wobrubjene z małym kulturnym programom na kromje nalětnjeho swjedźenja Krabatoweho młyna w Čornym Chołmcu je so dnja 1. meje 2018 swjatočnje wozjewiło wólbna namołwa k wólbam Serbskeho sejma, prěnjeho demokratisce legitimowaneho ludoweho zastupnistwa serbskeho luda.

Po witanju a zawodnych słowach wjesnjanosty gmejny Njebjelčicy, Tomaša Čornaka, jako zastupjerja sejmoweje iniciatiwy, je wólbny wjednik dr. Hagen Domaška přečitał wólbnu namołwu, w kotrejž su wolerki a wolerjo přeproseni, so zapisać dać do wólerskeho zapisa, a zjednoćenstwa so namołwja, zo bychu pomjenowali kandidatki a kandidatow. Wyše toho je wón rozkładł najwuznamniše zakłady listowych wólbow ze sćěhowacymi najwažnišimi terminami:

Jednotliwe wólbne namjety maja so zapodać wot towarstwow a zajmowych skupin: wot nětka hač do 13.08.2018 w 16:00 hodźinach.

Požadanje na zapisanje do wolerskeho zapisa (postalisce z připołoženym formularom, emajlku, online formular abo ze zapiskom do lisćiny wólbneho wuběrka): wot nětka hač do 27.10.2018,

Rozesłanje podłožkow za listowe wólby: wot 20.08.2018,

posledni dźeń listowych wólbow a kónc wólbneho časa: 03.11.2018, w 10:00 hodźinach (dochad listow)

„Ja prošu wšitke nowinske organy a medije, zo bychu wozjewili wólbnu namołwu a požadanski formular k zapisanju do wólbneho zapisa“, je so wólbny wjednik wobroćił na serbske a němske medije. Wjele wopytowarjow je wužiwało dobru składnosć, hnydom na městnje wupjelnić požadanje za zapisanje do wólbneho zapisa. W rozmołwach a w tohorunja přidatym info-łopjenu „7-dypkowy plan k zmócnjenju serbskeho zhromaźenstwa – Dróha k Serbskemu sejmej“ su so informowali wo zawjazanju do cyłkowneho procesa serbskeho demokratiskeho hibanja wo kulturnu a kubłansku awtonomiju, kotrež chce docpěć samopostajowanje w nutřkownych naležnosćach, kotrež pak nima zaměr teritorialneje awtonomije.

W mnohich zarjadowanjach, mjez druhim z třomi regionalnymi forami w Delnjej, srjedźnej a Hornjej Łužicy, budźe so w přichodnych tydźenjach a měsacach we wobłuku zjawneje kampanje wabić za wobdźělenje na wólbach za Serbski sejm jako wosobinski přinošk kóždeje Serbowki a kóždeho Serba, zo by naš lud postupował po droze k nutřkownemu samopostajenju.

>> Link: Wólbny porjad

>> Link: online formular

 

Pjaty Handrij nětko tež w Narodnej bibliotece

29. April 2018

Wšitcy, kotřiž su sej pdf-dataju „Handrij_V“ składowali (zapłać Bóh za zajim), tule ničo noweho njezhonja. Štóž pak linki radšo ma, tu wotpowědny přistup do eksemplara w Němskej narodnej bibliotece namaka.

Handrij a Hanka w Hamburgu

Deutsche Nationalbibliothek:

https://d-nb.info/1156840392/34

małe woptawančko knihi:

Ze swojimi prěnimi w Hamburgu zasłuženymi sto eurami w zaku Handrij na zastanišću „St. Pauli“ ze slěborneho ćaha měšćanskeje linije U 3 wulěze. „U“ steji za prěni pismik podzemskeje železnicy němsce. Ale wulki dźěl tych U-čarow jězdźi horjeka, a tohodla jich syć Hamburgska hornja železnica rěka, jemu kolega powědaše.

Hanka ma wječor hišće seminar a Handrij tohodla tróšku chwile za dundanje. Wón wězo wě, zo su pódlanske dróhi tule zajimawše hač hłowne, tohodla ze swětosławneje Reeperbahny radšo do juha a do směra přistawa wotboči.

Po črjódce sej hrajkacych arabskich dźěći so jemu jaskrawje zdrasćena rjanolinka do puća stupi: Za sto euro změješ cyłu rjanu hodźinku ze mnu! – Handrij chcyjo nochcyjo stejo wostanje a dyrbi něšto wotmołwić, štož so jemu tež radźi: To pak je moja kompletna dźensniša mzda, štó móže telko za hodźinku zabawy płaćić? – Wón sej mysli, zo je wěcka z tym wotbyta, ale nětko so hakle započina: Pój, tebi to za sydomdźesat sčinju, lakowana rjanolinka bjez wahanja poskića.

Je mi žel, ale mam termin, jej Handrij łži, dokelž jemu ničo kmańše njezeschadźa. – Do profesionalnje wabjaceho holčeho wobliča so kusk mjerzanja měša: Pola twojeje mamy abo što? Sy ty šwulny abo što? – To sej dotal nichtó Cyžec Handrijej prajić zwěrił njeje. To je jemu pokiw, zo tu zwučene wašnje bjesady dodźeržeć njetrjebaš: A ty wěsće jenož z holcami darmotnje lěhaš, abo što? – Wona perpleksnje na njeho suta, a Handrij tutón wokomik wužiwa a so woměrje wotsala.

Ale wokoło róžka hižo zaso tajki žónski zadźěwk wosrjedź chódnika steji. Z nadutymaj nadromaj a, spodźiwnje dosć, cyle hłubokim hłosom. (…)

Dotalne wudaća Handrija:

4. Handrij w dojutrownej turbuleny

https://d-nb.info/1150468394/34

„Hanka, ta Sara z Budyšina nam afriskeho ćěkanca wjeze.“ „Aha, pon maš zawěsće hižo ideju, hdźe ma kadla w tutym domje kampěrować.“ „Hoj, hdyž budźe kofej hotowy.“ Při chěžinych durjach klinka. Młoda socialna dźěłaćerka w tróšku alternatiwnym outfiće steji tam z dołhim suchim kadlu w čornej kožanej jace, jeansach samsneje barby a z čerwjenym basecapom, kotrehož špodka je dozady wusměrjena, kaž je za młodźencow z tajkej špodkatej čapku z wašnjom. 

„Dobry dźeń, ja sym Handrij.“ Wón wjerchej ćěmnoty ruku tyka. Tón tróšku njewěsće hlada. „Nicht deutsch sprechen?“ – „Nur im Notfall. Pójtaj nutř. Chcemy najprjedy kofej pić.“ – „O.k., ich heiße Mohamed.“ – „To sej hižo myslach“, Handrij praji, mjeno kaž pola nas Jurij abo Handrij. Wšitcy so za blido sydaja. Handrij wšěm kofej naliwa. 

1.-3. Handrij a jeho rěčna rewolucija / Handrij mjez wjelkami / Handrij w hodownym chaosu

https://d-nb.info/1149195258/34

Farar: „Derje, myslu sej, zo smy so zrozumili. Staj zwólniwaj, swoje dźěći katolsce kubłać?“ (Hlada na Hanku.) 

Hanka (hlada na Handrija): „Swjaty Pawoł tola praji, zo je muž hłowa. Potajkim njech so nawoženja wupraji.“

Handrij: „Ja scyła hinak njemóžu hač katolsce, wšako ani wo Mohamadźe ani wo Lutheru zdaća nimam.“

3. Handrij w hodownym chaosu

https://d-nb.info/1148460594/34

„Ty tola wěš, zo so pola nas njekuri!“ mać jeho napomina. „Jowle so hižo jara kuri, hdyž so nětk dźělić dataj.“ „To njeje dźělenje, smy tola katolscy, mamoj so po kaznjach cyrkwje – porno tebi“, mać praji. Prjedy hač móžeše Handrij wotmołwić, nan na nju wujědźe: „Tej poslednjej słowje by sej zalutować móhła! Wón ma swoje žiwjenje kaž mój swoje.“ 

2. Handrij mjez wjelkami

https://d-nb.info/1144932513/34

Zatrabanske, to je wjelk! Handrij je hižo raz w Rěčicach był, před lětami je so dokładnje wobhonił – wjelk, dźiwje, njeskludźene zwěrjo, jeho fascinuje. Pjatnaće metrow wot njeho zdaleny steji dorosćeny wjelk a jemu při čilanju přihladuje. Pucher je prózdny a tuž ma Handrij ruce zaso swobodnej a z nimaj placa, tak wótře kaž móžno. Wjelk so njehiba. Handrij so stopnjuje: Z cyłeje šije rjeji: „Ćěr so, preč z tobu, nablaku!“ Ale wjelk drje serbsce njemóže a kaž přismoleny steji. Dalši pospyt: „Spadaj obesrańcu!“ Bohužel wjelk tež pólsce njerozumi a so ani milimeterčk njehiba.

1. Handrij a jeho rěčna rewolucija

https://d-nb.info/1144932289/34

Hanka ma akciju za wrótnu. Sedźi w swojim wuskim krótkim čornym šaće na čerwjenym konopeju, naliwa sej sekt, kiž je po bjesadźe z přećelkami zwostał, a čuje so kaž w filmje. Hłowu scomter dołhimi čornymi włosami dozady ćisnjenu a noze přez křiž hlada zasonjena na při blidku stejaceho šwižneho kadlu, kiž ju šibale-žedźiwje z wočomaj měri, a nimo njeho z woknom won do nocy.

K tomu so njedźelskej epizodźe Handrija tu w blogu přidružatej, kotrejž buštej lětsa w nalětniku wozjewjenej (ze zapodaćom titulow potajkim hnydom zaso namakaće):

STRAŠNE KUPANSKE CHOLOWY

Handrij kaž prašak na nju hlada: „Znajemoj so?“ – „Och, sy ty süß, ty tola z wěstosću zabył njeje, kak je z namaj we whirlpoolu było! Bohužel sy so bórze njejapcy zminył, bjeztoho zo telefoniskej čisle wuměnić móžachmoj. Ale to móžemy dźens nachwatać!“ Holca ze swojim kulojtym mjezwočom jemu dale a bliše přińdźe a cyle zbóžnje Handrijej do woči hlada. „O.k.“, wona po małkej přestawce pokročuje, „dźensa sy tróšku hinaši, ale to rozumju. Ty so kusk hańbuješ za to, štož smój we whirlpoolu činiłoj. Ale to njetrjebaš, běše smjerćrjenje.“

Čehodla Piwarc wo Piwarzu nětko njepiše a dokładny posudk Handrija pobrachuje

 Wobjed jich w hosćencu na třěše sejma wočakuje. Tak je so prajiło. We wosobnym restauranće pohosćenje pak tak dołho traje, zo Handrij prěnje piwko wupiwši dwě škleńcy na raz skaza, zo njeby čakacy zalačinił. „Tebje dla dyrbju so poprawom hańbować“, jemu Pětr do wucha šepta, ale skerje šibały, bjez poroka. Skónčnje wobjed přińdźe. Steak je tajki małki, zo sej Handrij mysli: To dyrbi předjědź być. Ale Pětr jeho powuči: „Tu chodźa ludźo, kotřiž ćělnje njedźěłaja, jim je to prawje tak.“

 

Lubosć w tutych sydom tekstach

Maš orientaciju na pućach Handrija? Poptom wěš, hač je tutu lubosćinsku scenu při sewjernym morju abo we Łužiskej jězorinje dožiwił:

Tón njemdry wukřik w sonje Handrija zaso zbudźi. Da swoje krótke jeansy na špundowanje padnyć, sam padnje na łožo a sej hnydom wusnje. Hdyž je wotućił, leža tež jeho spódnje cholowčki při łožu a Hancyne mjezwočo je bjezposrědnje před jeho wočomoj: „Što to dyrbi, knježe zaspanco, za čo z tobu w tutej spodźiwnej chaće přenocuju?“ Wonka wichor bjez přestawća howri. Wonaj so bjeze słowow namakataj a tworitaj katamaran na žołmach wótře šumjaceho morja, doniž na kupu zbóžnosće njedóńdźetaj.

Poćah k najlěpšemu přećelej

Štóž dokładnje čita, sobu dóstanje, zo je Handrijowy najlěpši přećel w prěnjej knize hišće serbski muž, ale wot druheje němski kadla. Wobchadźenje mjez twarskimaj dźěłaćerjomaj Handrijom a Ronnyjom je bjez tabuwow, kaž je mjez najlěpšimaj přećelomaj z wašnjom:

„Bin ich hier dein deutscher Sam?“, z Ronnyjoweho erta wujědźe, a k tomu: Samo sobotu mi druhdy samomu roboćić daš, hdyž so tebi radšo kumplej při swinjorězanju pomhać chce. A po swjatoku je ći žlokanje něhdźe druhdźe wažniše hač naš zhromadny projekt tu na statoku. – Handrij nožički a britwičku na kromu wumywadła kładźe a Ronnyjowemu rozhorjenemu wobliču w špihelu šibale praji: „Vergiss nicht, ich bin dein sorbischer Kanacke, der komische Bräuche hat.“ Na přikład zhromadnosć pěstować, Handrij wujasnjujo přispomni.

(Tuta scena rano w kupjele ze štwórteje knižki potom dale eskalěruje)

Dźěło

 Štož je dźensniši dźeń pozdatnje najwažniše w žiwjenju, dźěło, je w žiwjenju Handrija a Hanki wězo stajnje prezentne, ale jenož jako pozadk. Čehodla to tak je, čitar hižo w prěnim powědančku zhoni:

Što je wón na někajkim zdalenym twarnišću rył abo rumował, ju wulce njezajimuje. Wona ma w móšni jeho foto. Wón, cyle zbrunjeny wot pražaceho słónca, w krótkich jeansach na róštach, šibale dele na fotografa hlada. Wobraz wšo praji. So wě, zo ma tež wón ju na foće přeco při sebi, ale nic před laptopom sedźacu abo wosrjedź polcow połne knihow w bibliotece. Wobdźiwuje jeje mudrosć a to, štož wona z njej čini. Ale jeje dźěłowy biotop jemu jako fotomotiw powabny njeje. Tohodla wona na foće w jeho móšni bičwolejbul hraje.

 

Z Handrijom w načasnych Serbach po puću

11. Januar 2018

Tuchwilu steja štyri powědančka „serbskeje hyperrealistiskeje literatury“ Piwarca w Němskej narodnej bibliotece swobodnje k dispoziciji.

 AKTUALNA KNIŽKA:

 Handrij w dojutrownej turbulency (24 stron)

https://d-nb.info/1150468394/34

Křižer Handrij ze swojej lubej Hanku pod jednej třěchu z přeswědčenym ateistom, jeho tróšku ewangelskej slubjenej a wćipnej pjećlětnjej dźowčičku, rodźenym muslimom a jeho punk-lubku – a z njewočakowanymi wopytami, dwójce policije. Čini to hišće špos? Namakaš jowle jutrowny měr? – Literarna wersija wědomostneho přepytowanja starych a nowych konfliktow.

Handrij a jeho rěčna rewolucija / Handrij mjez wjelkami / Handrij w hodownym chaosu (trilogija – 54 stron)

https://d-nb.info/1149195258/34

Handrij w hodownym chaosu

https://d-nb.info/1148460594/34

Handrijowaj staršej chcetaj swoje mandźelstwo anulować dać. Na to wotmołwi Handrij z njewšědnym wulětom, kotryž mać a nan hižo ženje njezabudźetaj. Připódla ma wón hišće diskusiju ze sejmikarjom wjesć, kopańcu hrać a so wot mjeztym najlěpšeho přećela Ronnyja překwapić dać. A na kóncu sedźitaj z Hanku při fararju …

Handrij mjez wjelkami

https://d-nb.info/1144932513/34

Kak so ći wjedźe, hdyž wječor pozdźe ze sawny stupiš a sy na zahrodźe njejapcy z wjelkom konfrontowany? Tež spodźiwny poskitk inwestora płuwaceje wjeski wužaduje – a pon je tam hišće tuta fejta, hdźež Handrij w srjedźišću třiróžka wotući. Na montaži w Frankobrodźe nad Mohanom dóńdźe k přewrótej. Připódla Handrij a Hanka „dźender“ rozpušćataj.

Handrij a jeho rěčna rewolucija

https://d-nb.info/1144932289/34

Twarski pomocnik a wědomostnica – Handrij a Hanka staj w swojim minidomčku njemylenaj w luboznej harmoniji žiwaj, doniž sej Pětr z krajnoradneho zarjada jeju pomoc přećiwo „módrej žołmje“ nježada. Štož so na Bohatej hasy dorěči, móže Handrij hakle doma zwoprawdźić. Hancyny serbski algoritm skónčnje swojemu lubemu flashmob noweho typa zmóžni.

Handrij I, II a III w jednym zwjazku

20. Dezember 2017

Nětk steja Wam prěnje tři nowele (powědančka) wo Handriju z pjera Piwarca jako zhromadny zwjazk (54 stron) k dispoziciji (hlej pdf-dataju Handrij_I-III). Tež přez link Němskeje narodneje biblioteki přistupny: https://d-nb.info/1149195258/34

Handrij_I-III.pdf