Archive for the ‘serbski parlament’ Category

„Sejm“: Domowina je „Dachverband der Tanzgruppen“

15. März 2017

http://m.sz-online.de/sachsen/der-traum-der-sorben-und-wenden-vom-eigenen-parlament-3636003.html

Aktualny staw „diskusije“ wo zastupnistwje Serbow. Přewostaju Wam komentary.

Tule komentar z „Welt“:

https://www.welt.de/regionales/berlin/article162859991/Sorben-und-Wenden-wollen-ein-eigenes-Parlament.html#Comments

Serbska protestna kultura – po francoskim abo po němskim? Strategija sejmikarjow a Domowiny

21. Juli 2014

Přichodne koło jednanjow wo přiražkach zwjazka a krajow Załožbje za serbski lud so hižo bliži, a z tym je znowa wubědźowanje zahajene wo zjawnu wotmołwu na prašenje, kotrež nichtó stajił njeje: Štó je što k wotwobaranju krótšenjow přinošował?

„Stóž krawal čini, změje wuspěch“, komentowaše njedawno rozhłosownica francosku protestnu kulturu. W susodnym kraju je z wašnjom, zo knježerstwo, wšojedne kotreje strony, přeco ze šmórnjenjom swojich planow reaguje, hdyž je jenož dosć ludźi na barikadach a wěcneje škody při nadróžnych rozestajenjach. To bě připosłucharjam runje tohodla zajmawe, přetož to pola nas dospołnje hinak běži.

Ženje w stawiznach zapadoněmskeje a po 1990 cyłoněmskeje demokratije njejsu masowe demonstracije direktnje něšto docpěli. Sta tysacow ludźi su přećiwo nowym raketam NATO protestowali – Helmut Schmidt je hladajo na wobrónjenje swojetskeho zwjazka při tym wostał. Sta tysacow pochodowachu přećiwo atomowym milinarnjam – njeje ničo pomhało, doniž njeje lětdźesatki pozdźišo kanclerka-přirodowědnica, kotraž je sama poprawom přiwisnica tuteje techniki, w najkrótšim času Fukushimi dla bórzomne konc atomowych milinarnjow přesadźiła. Tež Hartz IV hišće je – njedźiwajcy wjele měsacow trajacych demonstracijow kóždu póndźelu w lěće 2004.

Ale wone protestne hibanja maja politiske wuskutki – bjez njewuspěšnych wulkodemonstracijow přećiwo raketam a atomowym milinarnjam njeby strona Zelenych nastała. A rozestajenje wo Agenda-politiku kanclera Schrödera a z tym mjez druhim Hartz IV přinjese wotchad SPDnikow kaz Lafontaine do noweje strony WASG, kotraž je so potom z wuchodnej PDS k cyłoněmskej Lěwicy znjednoćiła.

Němske knježerstwa wostanu porno francoskim krute – tež sakske hladajo na masowe protesty w lěće 2010 přećiow skrótšenjam młodźinskeje pawšale, personala na wysokich šulach atd. Knježacy w Němskej demonstruja stabilitu sej myslo, zo tak mjenowana mjelčasa wjetšina to tež tak widźi. Za to dyrbi so hdys a hdys politisce płaćić: z nowymi abo sylnišimi politiskimi mocami. Na kóncu tutoho puća steji druhdy koalicija mjez něhdyšimaj najhóršimaj njepřećelomaj, kaž tuchwilu čorno-zelena koalicija w Hessenskej. W dobje krawnych bitwow mjez demonstrantami a policiju dokoławokoło twara startowanskeje čary zapad mjezynarodneho lětanišća w Frankfurće na Mohanom njeby to předstajomne było – nětkole pak sedźa politiscy potomnicy tehdomnišich kontrahentow zhromadnje w knježerstwje, štož woznamjenja: Dźesniša hessenska CDU je hinaša – a zelena strona tohorunja.

So wě, zo tłóča „sejmikarjo“ a jich přećeljo na čole Zwjazka serbskich wuměłcow na manifestacije, demonstracije a instrumentow plakatiwnych „barikadow“. Dokelž woni so nadźijeja nastaća noweje serbskeje politiskeje formacije nimo Domowiny – jako pódlanski efekt tajkich rozestajenjow. Tohodla ma Domowina wězo hinašu strategiju, wšako jej jeničce wo direktny wuspěch dźe abo ze słowami Dawida Statnika: W institucijach je dźěłowych městnow za ludźi ze stow serbskich swójbow – jim je jenož z krótkodobnym bjezposrědnim wuspěchom pomhane.

Kóždy njech rěči z kóždym – kónc keklije serbskeje njekomunikacije !

13. Februar 2014

Naša demokratija w Němskej je mjeztym tajkile niwow docpěła, zo je zasadnje kóžda demokratiska strona z kóždej druhej ke koaliciji kmana – jeli je dosć móžnych aktualnych praktiskich zhromadnych politiskich projektow. To móže so wězo potom za něšto lět zaso změnić.

Štož pak wostanje, je stajna mjezsobna towaršnostna komunikacija: Frakciscy předsydźa pjeć demokratiskich frakcijow sakskeho sejma na přikład so hdys a hdys na wólnu bjesadu zetkawaja. Na zwjazkowej runinje rejowaštaj na balu CSU-minister a předsydka Lěwicy, štož rjenje wupadaše.

W Serbach pak so wšitcy móžni zamołwići hižo lěta dołho z tabujom bědźa, štó z Domowiny z kim iniciatiwneje skupiny za serbski sejmik hdźe, hdy a wo čim rěčeć smě resp. nawopak. Dawno hižo wo prašenje njeńdźe, štó je přiwisnik kotreho modela serbskeho zastupnistwa, ale hač smy normalni ludźo, načasni strowi čłowjekojo, kiž móža zjawnje na respektable a rozumne wašnje mjez sobu wobchadźeć, ale hač smy bojazliwi prowincnicy połnje kompleksow a strachow.

Dialog wo wobsahach, kotrež buchu wčera w nowinje dokumentowane (prašenja Domowiny, wotmołwy iniciatiwneje skupiny), ma šansu, hdyž knježa w Serbach regule zwučeneje komunikacije načasneje wotewrjeneje towaršnosće.

To je wosudne prašenje. Je najwjetši čas za kónc keklije njekomunikacije.

Prěni wupłód dialoga: Wotmołwy iniciatiwneje skupiny „Serbski sejmik“ zwjazkowemu předsydstwu Domowiny: Změny zmištrować

20. Januar 2014

DOKUMENTACIJA

Iniciatiwa Serbski sejmik

Wotmołwy na prašenja Zwjazkoweho předsydstwa Domowiny

Štóž chce w zasadnje přeměnjenej towaršnostnej realiće a w dźensnišej kompleksnej politiskej realiće wobstać, dyrbi swoje politiske struktury a jednanje fundamentalnje znowa organizować. Rozrisanje politiskich problemow Serbow je tak nuzne a chwatne, zo njeměli so zhromadne napinanja a mocy hižo w małkich wójnach brojić. Prašenje hižo njeje, hač su změny trěbne, ale hłowne prašenje dźensa je, kak je zmištrujemy. Zhromadne serbske naležnosće hodźa so jenož zhromadnje a demokratisce zwoprawdźeć. Iniciatiwa Serbski sejmik prócuje so tohodla wo serbske ludowe zastupnistwo, kotrež wšitcy Serbja w swobodnych wólbach wola. Definitiwne wotmołwy nastupajo strukturu a nadawki smě jenož demokratisce woleny sejmik sam postajeć. Iniciatiwa móže jenož trěbny dialog nastorčić, do kotrehož maja so wšitcy Serbja zapřijeć.

Spytamy tuž na prašenja Zwjazkoweho předsydstwa Domowiny wotmołwić. To pak móže jenož spočatk dialoga być, dokelž dźe wo prašenja, nastupace wšěch Serbow a na kotrež iniciatiwna skupina definitiwnje sama wotmołwić njemóže. Dźe wšak wo procesy, w kotrychž so stajnje znowa dalše prašenja wukristalizuja. Zo njejsu definitiwne wotmołwy scyła móžne, čitar sam spóznaje.

 1.) Štó je Serb?

Nihdźe na swěće njeje definitiwneho přiznamjenja etniskosće. We wědomostnych kaž politiskich debatach mjenuja so wjacore kriterije kaž pochad, kultura, historiske wědomje, tradicije, teritorij, socialne nazhonjenja, wědomje, wuznaće a wězo nic naposledk rěč. Za iniciatiwu je rěč najwažniši kriterij identity jako Serb. By pak problematiske było Serbow chcyć jenož po rěči postajeć, štož je přeco z wěcownymi – hlej horjeka – kaž tež z politiskimi ćežemi zwjazane.

Němski stat je stajnje spytał ličbu „Serbow“ po znajomosći respektiwnje njeznajomosći serbšćiny postajeć, to rěka Serbow na rěč redukować po dewizy: Čim mjenje, ćim lěpje. Hdyž pak dóńt Serbow, jich stawizny, socialne nazhonjenja, tradicije, wuznaće abo jich dalša kultura hižo žanu rólu njehraja, wuwjazuje so němski stat awtomatisce ze zamołwitosće, kotruž Serbam napřećo ma. Tak so wón bohužel tež ze zamołwitosće hladajo na namócne germanizowanje a potłóčowanje Serbow wuzamkuje. By-li rěč posledni abo jenički charakteristikum Serbow była, bychu wšitcy ći wuzamknjeni byli, kiž so jako Serbja čuja, ale kotrymž bu z kajkeježkuli přičiny tež přeco maćerna rěč rubjena.

Tež hdyž njebudźe ženje někajkeho idealneho rozrisanja, skići kriterij „wuznaće“ najmjeńši zhromadny mjenowak w identifikowanju ze serbskim ludom. Najpraktikabelnišo a politisce najserioznišo potajkim je, hdyž so postuluje, zo je Serb tón, kiž so jako Serb čuje a wuznawa, kaž je to we wustawomaj Kraja Braniborskeje a Swobodneho stata Sakskeje zakonsce zapisane. A wuznaće njesmě so po wustawje přepruwować.

Zasadne wužadanje mjenowaneho zakonskeho postajenja wšak je, zo měło so wuznaće wot hołych słowow abo łžě rozeznawać. Tomule wužadanju maja wšitcy Serbja, institucije a towarstwa wotpowědować, nic jenož Serbski sejmik. Přisłušnosć k serbskemu ludej je něšto wosebite a wěsta hódnotnosć. Identifikaciske přiznamjo etniskosće po „wuznaću“ wotpowěduje połnje wulkomyslnosći a swobodniwosći w europskim zmysle.

2.) Čehodla móža Serbja jeničce přez ludowe zastupnistwo „z jednym hłosom rěčeć“?

Prašenje zda so iniciatiwje wopak stajene: Tež hdyž wuńdźe Serbski sejmik ze swobodnych wólbow, njebudu Serbja z jednym hłosom rěčeć, ale nadźijomnje wjacehłósnje, diskursiwnje a w mnohich perspektiwach. Sejmik pak budźe prěni demokratiski gremij w Serbach, kotryž njewotwisnje wot wšěch organizacijow abo institucijow w mjenje wšěch Serbow swój koordinowany hłós w zjawnosći pozběhnje.

Nimo toho njerěča w žanych demokratijach abo parlamentach wšitcy z jednym hłosom. Płaći, štož wjetšina wobzamknje, a to by w Serbach Serbski sejmik był – hłós, z kotrymž Serbja k swětej rěča. Słowo Serbskeho sejmika by – kaž we wšitkich parlamentach z wašnjom – „poslednje słowo“ a zdobom zakład dalšeho politiskeho jednanja było.

Serbja su we wustawomaj Sakskeje a Braniborskeje jako „lud“ připóznaći, z čehož slěduje, zo smědźa po němskim a europskim prawje jako zhromadnosć wustupować. Bohužel pak nimaja po wustawje hišće žane demokratisce legitimowane ludowe zastupnistwo, kaž sej to Zakładny zakoń (Grundgesetz) w artiklu 20(2) abo w artikulu 28(1) žada. Po nim dyrbja so „w Zwjazku, w krajach, we wokrjesach a komunach powšitkownje, swobodnje, direktnje a tajnje ludowe zastupnistwa wolić“. Tajke demokratisce a direktnje wolene zastupnistwo, kotrež jich „znutřka“ kaž „zwonka“ zastupuje, Serbja nimaja. Eksistuja drje Domowina, Załožba za serbski lud, dwě Radźe za serbske naležnosće, mnohe serbske institucije, wšelake towarstwa a přirady, gmejnske rady a komuny, ale wone wšě wojuja skerje za sebje, někotre samo přećiwo sebi po principje: Dźěl a knjež!

Iniciatiwa wažnu rólu Domowiny a Załožby za serbski lud absolutnje njewotprěwa. Widźi pak hranicy, kiž su Domowinje přez němske towarstwowe prawo stajene a kotrež jej prawo połneho ludoweho zastupnistwa a narodneje reprezentancy njeskići (hlej kónčna rozprawa dźěłoweho wuběrka Załožby za serbski lud: Korporacija zjawneho prawa). To je přičina, čehodla zajim za serbsku rěč a kulturu a nic naposledk angažement za serbsku politiku wšudźe dramatisce woteběra. Zo by so dalšemu woteběranju a marginalizowanju serbskeje rěče, drjebjenju serbskeho sydlenskeho ruma a aktualnje smjerć wohroženemu politiskemu a kulturnemu žiwjenju Serbow zadźěwało, je nuznje trjeba politiske zastupnistwo Serbow skrućić. Jenož tak hodźa so dalše rozčastkowanje, pačenje a zwada w Serbach přewinyć. Dyrbimy skónčnje wo tym rozmyslować, što politisce dźe a nic, što wšitko njeńdźe. Njeměli tež stajnje němske zakonje na tajke wašnje wukładować, zo so přećiwo serbskim zajimam a woprawnjenym žadanjam měrja. Njeje wěrno, zo su Serbja na swěće jenički lud, kotryž demokratisce a direktnje wolene ludowe zastupnistwo přewjesć njesmě. Prekerna situacija Serbow k tomu nuzuje, zo wo tym skónčnje zhromadnje, zjawnje a transparentnje rěča a telko ludźi kaž móžno sobu zapřijimaja. Jenož tak hodźi so wola wšěch zwěsćić. Wšo druhe je njedemokratiske a njebudźe tež ženje fungować.

3.) “Domowina, Załožba za serbski lud a Serbski sejmik přewozmu zhromadnu politisku zamołwitosć.” Kak so tuta politiska zamołwitosć rozklučuje (po polach abo su to paralelne kompetency)?

Domowina a Załožba za serbski lud matej kóžda swój specifiski mandat a z toho wurosćace nadawki:

Domowina ma swój mandat přez serbske towarstwa, kotrež su w njej zastupjene. Sobustawske towarstwa wola jeje wjednistwo. Domowina je klasiske spěchowanske towarstwo. Po swojich móžnosćach zastupuje wona tež zajimy Serbow, wona pak njemóže je hladajo na swoju powšitkownowužitnosć po němskim towarstwowym zakonju – kaž žane druhe towarstwo tež nic – zwoprawdźić a ma tež hewak swoje specifiske hranicy.

Załožba za serbski lud je zarjad zjawneho prawa z mandatom němskeho stata. Jeje serbskich zastupjerjow woli Zwjazkowe předsydstwo Domowiny. Hłowny nadawk załožby je spěchować serbsku rěč, kulturu a identitu. W swojich zaměrach pak je na statne zrěčenje wjazana. Tež tu přeje sej iniciatiwa sylniše prawo samopostajowanja, štož měło so hižo w pomjenowanju „Załožba serbskeho ludu” wotbłyšćować.

Serbski sejmik měli wšitcy Serbja direktnje wolić, njewotwisnje wot organizacijow, institucijow abo komunow. Swój mandat dóstanje sejmik potajkim wot cyłeho serbskeho ludu a je tak połnje legitimowane politiske zastupnistwo. Jako tajki zamóže zasadnje wšitke zajimy Serbow napřećo statej a wšěm jeho podrjadowanym zjawnym korporacijam a institucijam kaž tež napřećo wšěm ludam a jich zastupnistwam zwoprawdźeć. W idealnym padźe měł sejmik jako korporacija zjawneho prawa w dalokej měrje swójske prawa a kompetency měć. Jeho nadawk by był politiske žiwjenje Serbow, kaž wone kóždemu swobodnemu ludej w Europje přisteji, wuwiwać a rjadować.

Zhromadny zaměr Serbow měł tuž być, nakrjesleny trojozynk mjez Domowinu, Załožbu za serbski lud a iniciatiwu „Serbski sejmik” na harmoniske wašnje zjednoćić a politiske zastupjerstwo Serbow na kwalitatiwny schodźenk pozběhnyć, kaž sej to swobodne ludy w demokratijach zasłužeja.

4.) Korporacija zjawneho prawa znaje rozdźělne formy, kaž na přikład teritorialnu abo personalnu korporaciju zjawneho prawa. Kotru iniciatiwna skupina faworizuje?

W kotrej formje korporacije měł sejmik na kóncu woprawdźe skutkować, dyrbi tuchwilu wotewrjene wostać, dokelž móže to jenož dźěl dojednanjow w horjeka mjenowanym zmysle być. Kaž hižo naspomnjene, w idealnym padźe měł sejmik jako teritorialna korporacija dóstać wyšnostnu rozsudźacu móc. W mjenje awtonomnej warianće dyrbjał wón znajmjeńša jako korporacija zjawneho prawa dalokosahajcy prawo na samopostajowanje a prawa na soburěčenje měć.

5.) W padźe teritorialneje korporacije zjawneho prawa: Kak zadźěwa so tomu, zo wjetšina Njeserbow serbski rozsud njedelegitimuje?

Iniciatiwa je sej wšelake politiske zastupnistwa – kajkež sama wotmysli – wobhladała a zwěsćiła, zo njeeksistuja nihdźe grawěrowace ćeže, přez kotrež móhli „cuze” mocy ludowe zastupnistwa delegitimować. Pola Madźarskich Němcow bě cyle na spočatku jónu tajki pospyt „okupěrowanja”. Tón pak spěšnje rozpłuny, dokelž bě akt okupěrowanja přewidny, tak zo tamniše wólby bjez problemow wotběžachu. Nimo toho dyrbi demokratija tež tajke ćeže wudźeržeć a přetrać. Bychu-li demokratiske wólby před tym cofali, by wobstał strach za demokratiju wšudźe na swěće.

6.) Kak definuje iniciatiwna skupina wolerjow za swój model, respektiwnje štó je woler wotpowědneje korporacije po prawniskich normach?

7.) Kak definuje iniciatiwna skupina Serba jako wolerja?

Aktiwne wólbne prawo

Serbski sejmik wola wobydlerjo dwurěčneje Łužicy, kotřiž maja swoje hłowne abo pódlanske bydlenje w sydlenskim rumje Swobodneho stata Sakskeje abo Kraja Braniborskeje. Wólbne wobdźělenje woznamjenja trěbne wuznaće k serbskemu ludej, je zdobom „najsylniši móžny akt wuznaća k serbskemu ludej a wotpowěduje tež wustawoprawniskim žadanjam na kaznju demokratije“. Registrowanje njeje trěbne. Woler woteda jeničce we wólbnym lokalu přez listowu wólbu „serbski wólbny lisćik“ na městnje swojeho hłowneho abo pódlanskeho bydlenja w serbskim sydlenskim rumje.

Pasiwne wólbne prawo

Wuchadźejo z ličby wobydlerjow němskeho staćanstwa a wobydlerjow dalšich statow Europskeje unije wutworja so w Sakskej a Braniborskej wosebite wólbne wokrjesy za wólby sejmika. Tón, kiž je w jednym z 20 móžnych wólbnych wokrjesow najwjace hłosow zdobył, je wuzwoleny. Přidatnje wutwori so něhdźe 10 wurunanskich mandatow. Wone wobsadźa so z tymi kandidatami, kotřiž su w tych wólbnych wokrjesach, hdźež so najwjac hłosow za sejmik woteda, na druhim městnje z wólbow wušli. Kóždy wobydler němskeho a dalšich statow Europskeje unije, kiž ma swoje hłowne abo pódlanske bydlenje w serbskim sydlenskim rumje, smě so tam we wólbnym wobwodźe, hdźež gmejna jeho hłowneho abo pódlanskeho bydlenja leži, za sejmik jako kandidat wot stron a městnych wolerskich zjednoćenstwow abo jako jednotliwc z wěstej ličbu podpěranskich podpismow namjetować dać. Zwólniwosć kandidata, so namjetować dać, je zdobom wuznaće k serbskemu ludej.

Prašenje, kak měło so zwonka serbskeho sydlenskeho ruma wolić, zo móhli so wšitke Serbowki a wšitcy Serbja do esencielnych politiskich procesow zapřijeć, je wotewrjene. Na nje dyrbja wšitcy Serbja, wšitke serbske towarstwa a institucije zhromadnje wotmołwić, kotrež so wo šěroku legitimaciju prócuja. Iniciatiwa wobhladuje namjetowanu diskusiju – tež we wšěch druhich prašenjach – za prěni po němskim płaćiwym prawje woleny Serbski sejmik jako bytostnu.

8.) Kak ma so praktikabelnje a na juristisce potwjerdźene wašnje garantować, zo móža wšitcy Serbja, direktnje abo z listom Serbski sejmik wolić? a) Po kotrym modusu nastaja so wólbne lisćiny w sydlenskim rumje Serbow? b) Kak so tomu zadźěwa, zo wólbokmani wjackróć swoje wólbne prawo wužiwaja? c) Kak so zaruči, zo móže wulka ličba zwonka Łužicy bydlacych Serbow swoje aktiwne a pasiwne wólbne prawo wužiwać?

Iniciatiwna skupina je sej toho wědoma, zo dyrbjeli wšitke mjenowane juristiske prašenja wobstatk zhromadneho wujednanja mjez Serbami być, wosebje z Domowinu. Skupina njeje legitimowana, někajki definitiwny wólbny modus a z toho wuchadźace wólbne wokrjesy postajić. W tutych kaž tež w tójšto dalšich prašenjach dyrbja sej najprjedy Serbja zhromadnje jasni być, zo móhli potom z wólbnym wuběrkom wotpowědnych krajow (Landeswahlausschuss) a z wotpowědnymi zastupjerjemi wokrjesow jednać.

9.) Kajka ma być zestawa čłonow Serbskeho sejmika, wuchadźaca z wólbow we wólbnych wokrjesach, kaž ju iniciatiwna skupina namjetuje?  a) Kak dochadźa w namjetowanych 20 wólbnych wokrjesach k 27 do 35 mandatam? Při tym drje je samo předwidźane, we wokrjesach z najwjace hłosami dwěmaj kandidatomaj mandat přizwolić. b) Po tymle „rozrjadowanju“ mandatow bychu na přikład Serbja w zarjadniskim zwjazku Při Klóšterskej wodźe, hdźež tworja kulturnje a narodnostnje aktiwni a serbsce rěčacy Serbja wjac hač połojcu wobydlerstwa, z něhdźe šěsć procentami parlamentownikow zastupjeni byli. Abo maće mjeztym hinaše ličby? c) Je z tym slogan wo „nowym my“ hišće legitimny? Tak zestajany „parlament“ nješpiheluje narodnu a předewšěm rěčnu zestawu serbskeje ludnosće.

 Štož je pod 8.) prašane, płaći wjele bóle za 9. prašenje. Iniciatiwa je ličbu 27 do 35 mjenowała po nazhonjenjach z druhich podobnych ludowych zastupnistwow (pola Samow abo Němcow w Madźarskej). Při tym tež wulkosć Zwjazkoweho předsydstwa Domowiny rólu hraje.

10.) Wuchadźejo z ličby wobydlerjow němskeho staćanstwa a wobydlerjow dalšich statow Europskeje unije wutworja so w Sakskej a Braniborskej wosebite wokrjesy za wólby sejmika.” a) Što ma tale sada woznamjenić? b) Kajku rólu hraje tule němske staćanstwo?  c) Kajku rólu hraje tule ličba staćanow europskich krajow?

Po namjetowanym wolerskim modusu za Serbski sejmik (hlej dypkaj 6 a 7) woznamjenja wólbne wobdźělenje najsylniši móžny akt wuznaća k serbskemu ludej a wotpowěduje tež wustawoprawniskim žadanjam na kaznju demokratije. Najprjedy smě kóždy wolić, kiž ma hłowne abo pódlanske bydlenje w sydlenskim rumje Swobodneho stata Sakskeje abo Kraja Braniborskeje. Spomóžne by było, móhła-li so tež móžnosć namakać, z listom wolić.

11.) W kotrej rěči powjedźe sejmik mjezsobnu komunikaciju?

a) Njeje namjetowany wólbny modus tak zapołoženy, zo budźe lědma móžno, zo so „serbski“ sejmik serbsce dorozumi? b) Njebychu Serbja, za kotrychž je serbska rěč najwažniše identifikaciske znamjo, jenož hišće pyšace přiznamjo sejmika byli?  c) Čehodla rěka „serbski” sejmik, hačrunjež je faktisce łužiski regionalny sejmik ze serbskimi přiznamjenjemi měnjeny?

 Iniciatiwna skupina nałožowanje hornjo- a delnjoserbšćiny w Serbskim sejmiku jasnje faworizuje. Za tych, kotřiž serbšćinu hišće njewobknježa, dyrbjeli so přechodnje wuměnjenja za přełožowanje stworić, štož měł prěni swobodnje woleny sejmik sam postajić. Historiski přikład skići snano wobdźělenje pólskich zapósłancow w tehdyšim Pruskim krajnym sejmje. Sejmowa rěč bě drje němčina a zapósłancy smědźachu jenož swobodnje rěčeć. Jenož pólscy zapósłancy smědźachu swoje přinoški pisomnje wudźěłane w němčinje předčitać.

Serbsku rěč a kulturu zachować je hłowny zaměr iniciatiwneje skupiny. Zo je serbska rěč we Łužicy tak sylnje woteběrała – tež  nětko w demokratiskej towaršnosći –, wšak njehodźi so iniciatiwnej skupinje wumjetować, kotraž hakle dwě lěće wobsteji, nic hižo sto lět.

Wina na tym, zo so serbšćina wšudźe w zjawnosći wudrěwa, stej drje słaby prestiž a pobrachowace připóznaće Serbow w zjawnosći. W žanym towaršnostnym systemje njeje so Serbam poradźiło na tym něšto změnić, štož drje hodźało so jeno z pozběhnjenjom politiskeho sebjewědomja Serbow korigować. Mentalita njepřeměnja so wot dźensnišeho na jutře. Ale z demokratisce legitimowanym zastupnistwom bychu Serbja wjetše připóznaće znutřka kaž zwonka Serbow dóstali, štož tež za wšitke druhe politiske kaž kulturne wobstejnosće płaći. Jenož ze sylnišeho sebjewědomja Serbow we wšěch komunach resp. regionach Hornjeje a Delnjeje Łužicy hodźi so nowe faworizuje „my” wuwić a tak indirektnje tež serbska rěč k lěpšemu připóznaću wjesć (hlej tež prašenje 1 a 11).

Serbski sejmik njeje jako „regionalny” gremij mysleny, ale jako „serbski”, kotryž politiske a kulturne zajimy Serbow rjaduje (hlej prašenje 12). Sejmik potajkim njeměł němske zakonje (krajnych sejmow abo wokrjesnych sejmow) łamać.

12.) Kotre kompetency měł alternatiwny serbski parlament dóstać?

a) Załožbowej radźe wotrjekuje so ze stron iniciatiwneje skupiny de facto prawo rjadowanja financow přez Załožbu za serbski lud. Tola nětko rěči so w „koncepciji“ hižo dale wo załožbje a jeje nadawkach w přichodźe. Kak so to zjednoća?  b) Je Domowina dale připóznata rěčnica swojich čłonow, jej přisłušnych towarstwow a dalšich Serbow? Čehodla staja so jeje dobre mjeno w „byrgarskej towaršnosći“ Němskeje a we wukraju, w komunalnych zarjadach, na knježerstwowych runinach a druhdźe na hrački? c) Njeby bjez sylneje (stolětneje) Domowiny k wakuumej w zjawnym zastupnistwje Serbow dóšło?

Iniciatiwna skupina je drje koncept zdźěłała, wona pak nječuje so legitimowana, nadawki a struktury móžneho přichodneho demokratisce legitimowaneho zastupnistwa Serbow diktować. To hodźi so jeno zhromadnje z Domowinu a wšěmi na tym zajimowanymi Serbami zmištrować. Ale w swojej koncepciji  je skupina wšelake nadawki sformulowała, kotrež dyrbjeli so wobkedźbować. Iniciatiwa ma drje dalše předstawy a namjety, kotrež pak so njehodźa wšitke w koncepće rozjimać a wopisać.

Wo natwarje a nadawkach sejmika móže a dyrbi mjenowany woleny gremij jenož sam rozsudźeć, hdyž je so na demokratiske wašnje skonstituował. Njech su tule w skrótšenej formje někotre prěnje předstawy podate:

Nadawki sejmika móhli być:

politiske zastupnistwo zajimow serbskeho ludu napřećo Zwjazkej, Sakskej a Braniborskej,

wuzwolenje sobustawow Radow za serbske naležnosće w Sakskej a Braniborskej a serbskich zastupjerjow w radźe Załožby za serbski lud,

wuzwolenje serbskich zastupjerjow w přiradach wokrjesow a w rozhłosowych gremijach,

wukonjenje skóržboweho („towarstwoweho“) prawa w zwisku ze zaručenymi prawami serbskeho ludu, kotrež su w zjednoćenskim zrěčenju a we wustawomaj a prawniskich předpisach Sakskeje a Braniborskeje zaručene,

wukonjenje prawow słyšenja a zapołoženja wetow, kotrež so sejmikej ze zakonskimi předpisami, dótkacymi so naležnosćow serbskeho ludu, přizwola,

soburěčenje při planowanju syće serbskich šulow,

soburěčenje při rozrisanju wšěch dalšich naležnosćow nastupajo serbske šulstwo (zajimowe konflikty mjez nošerjemi šulow, kultusom a sejmikom; rozsudy při  strukturnych změnach a wo jich financowanju),

soburěčenske prawa za serbske zarjadnišća w powołanskim wobłuku (wosebje při wukubłanju pěstowarkow a w zwisku z nošerstwom powołanskeho wu- a dalekubłanja),

nošerstwo abo sobunošerstwo za serbske kubłanske, socialne a kulturne  zarjadnišća,

přizwolenje spěchowanskich srědkow, kotrež su za serbski lud postajene, jednotliwym přijimowarjam,

soburěčenje při planowanju hospodarskich strukturow a wuměnjenjow we Łužicy.

13.) Nastupajo naličene móžne nadawki Serbskeho sejmika:

Kajke prawa/předpisy/postajenja chce iniciatiwna skupina změnić, zo by sejm kompetency za rozsudy dóstał? Kajki je koncept k tomu?

14.) Chceće kubłansku a kulturnu awtonomiju w agendźe měć abo wo „Łužisku awtonomnu prowincu“ wojować? a) Je tajki konstrukt kaž teritorialna awtonomija w Němskej po wustawje docyła móžny? Wšako je rozměr serbskeho sydlenskeho ruma w Braniborskej hižo nětkole chětro dwělomny. b) Je dwělomne, zo nastanu přez sejmik nowe kompetency. Skerje stworja so frakcije respektiwnje strony w serbskim zastupnistwje. Njepowjedźe to k doskónčnej rozpačenosći Serbow? Lěpša zhromadnosć njehodźi so hižo nětko zwěsćić.

c) Serbja zwonka Łužicy su de facto wot wólbow wuzamknjeni. Zwotkel bjerje iniciatiwna skupina legitimaciju tajkeho gremija, hdyž na přikład wulki dźěl młodeje serbskeje generacije w serbskim sydlenskim rumje njebydli? d) Njeby to problematisce a medialnje skandalizujomne było, bychu-li so syły Serbow, bydlacy a dźěłacy zwonka Łužicy, jenož wólbow dla fiktiwne 2. bydlenje něhdźe w serbskej/dwurěčnej wsy, kotruž su před lětami abo samo lětdźesatkami wopušćili, zapisać dyrbjeli? e) Dotal bě konsens w Serbach, zo chcemy kulturnu a kubłansku awtonomiju; kak móže zničenje hižo wobstejaceho politiskeho konsensa přez tajki teriotorialnje zakótwjeny a skutkowacy konstrukt „sejmik“ k wyšemu niwowej narodneje jednoty wjesć?

Wotpowědne „prawa abo předpisy”, w prašenjach 13 a 14 mjenowane, měli sej Serbja hakle wuwojować, štož so jim lěpje poradźi, činja-li to zhromadnje.

Wutworjenje a zwoprawdźenje mjenowaneho gremija a z tym wjetšeho sobupostajowanja serbskeho ludu ma so ze statnym zrěčenjom mjez Zwjazkom, Sakskej a Braniborskej zaručić.

15.) Kotre dotal wupruwowane modele zastupnistwa ma iniciatiwna skupina za přikład?

Žadyn model w Europje njebudźe so na Serbski sejmik jedyn k jedyn nałožować hodźeć, kaž so žane druhe ludowe zastupnistwa w Europje njekryja, dokelž ma kóždy lud swoje specifiske stawizny. ILO-konwencija 169 na přikład jasnje zwěsća, zo přisteji kóždemu indigenemu ludej – štož Serbja bjezdwěla su – swójski regionalny parlament. Najkonsekwetnišo su skandinawiske ludy, na přikład Samojo, swoje samozastupnistwa zarjadowali. Samiske parlamenty maja kompetency a prawa, kotrež jich kulturne naležnosće daloko přesahuja. Ale tež Flamojo, Wallonojo, Němcy w Madźarskej abo Belgiskej zhladuja na wuspěšne samozastupnistwa a animěruja druhe ludy (w Fancoskej, Španiskej abo Italskej) so hibanju přizamknyć. Zaměr je Europu regionow aktiwnje sobu wuwiwać.

16.) Kajki je strategiski koncept iniciatiwneje skupiny, kak a w kotrym časowym ramiku chce kajke prawa/předpisy/postajenja změnić?

Strategija a móžne postupowanje w načatych naležnosćach wotwisujetej wot zhromadneho agěrowanja wšěch Serbow. Iniciatiwa móže jenož namjety činić a diskusiju animěrować a pozbudźeć. Koncept budźe so najlěpje přesadźić hodźeć, hdyž wšitcy Serbja, wosebje z podpěru Domowiny, za nim steja a sej jeho zwoprawdźenje žadaja. Iniciatiwa pak njebudźe so wot partikularnych zajimow wobwliwować a wuborzdźić dać. Postajić někajki załožerski termin za Serbski sejmik by tohodla w tymle wokomiku njeseriozne było.

17.) Kak chce tole politice a wolerjam sposrědkować?

Njeje hižo žanych stron, towarstwow abo organizacijow, kotrež w swojej dźěławosći w tej abo tamnej formje wobdźělenje ludnosće na politiskich procesach njeorganizuja. W globalizowanej towaršnosći je žiwjenje dźeń a kompleksniše. Město toho zo kompleksnosć redukujemy, dyrbjeli ju jako šansu wobhladować a cyłoserbske naležnosće z nadregionalnymi, regionalnymi a komunalnymi lěpje wjazać. Při tym njeměło so něšto za zawrjenymi durjemi rozsudźić a postajić, ale strategisce a wosebje transparentnje wuwiwać. Hakle potom dóstanje politiske jednanje zaso swoju legitimaciju. Legitimacija njepřińdźe z někajkich postajenjow a rozsudow, ale přez wotewrjenu a transparentnu komunikaciju. Jenož tak so rozsudy a procesy zrozumja, woni dóstanu podpěru přez zjawnosć a su lěpje legitimowane. Jenož hdźež transparenca knježi, su procesy zrozumliwe, móže dowěra nastać a rosć. To dyrbjał naš zhromadny zaměr być. Prašenje potajkim njeje, hač trjebamy změny, prašenje je, kak je zhromadnje zmištrujemy.

Serbska politika potom zaso legitimaciju za swoje politiske jednanje wróćo dóstanje, jeli politiske procesy wotewrjenje rozjimuje a je na šěrokej bazy wuwiwa.

——————————

Njebjelčicy, 11.01.2014

Puć nutřkoserbskeho wotbrónjenja dale hić – dialog wo konsensu wjesć

13. Januar 2014

Je tworjenje towaršnosće konsensa wažne přiznamjo serbskeje identity, kaž Johannes Heimrath na wuradźowanju iniciatiwneje skupiny za serbski sejmik sobotu w Njebjelčicach měnješe? Znajmjeńša sej to w Serbach přejemy a tohodla hranicy politiskich stron abo wěrywuznaćow w Domowinje rólu njehraja.

Tohodla wotpowěduje dialog mjez třěšnym zwjazkom a njewotwisnymi serbskimi cyłkami kaž z tutej iniciatiwu bóle serbskemu wašnju hač wadźeńca. Wobdźělich so na přeprošenje hornjoserbskeho rěčnika iniciatiwneje skupiny na jich diskusiji wo naćisku wotmołwow na prašenja Domowiny. To bě měrna, přijomna a na konsens wusměrjena debata.

Ja widźu tuchwilu sćěhowace zhromadnosće: Při wšej pluraliće, kotruž chcemy dale pěstować, dyrbi přichodnje we wšěch bytostnych prašenjach serbskeho žiwjenja po intensiwnej zjawnej debaće na kóncu jedyn porjadnje legitimowany a akceptowany gremij poslednje słowo měć, zo njebychmy so dale bjezkónčnje w kole wjerćeli. To je mjez druhim zaměr lětušich planowanych rozsudow wo wólbnym modusu serbskeju radow abo strukturelnej zestawje załožboweje rady. Čehodla njeda so mustwo multiplikatorow z mjenom iniciatiwna skupina runja druhim do tutych diskusijow w Domowinje konstruktiwnje zapřijeć?

Wočiwidnje přezjedni smy wot soboty, zo ma zastupnistwo serbskeho ludu zasadnje serbskorěčne być, zo maja so zajimy Serbow zwonka hamtskeho sydlenskeho ruma wobkedźbować a zo dyrbi masa aktiwnych wědomych Serbow z tak mjenowanych jadrowych kónčin w cyłoserbskim zastupnistwje přiměrjenje reprezentowana być. Akceptowane je po mojim zaznawanju tohorunja, so njeda so Domowina na kulturne naležnosće wobmjezować.

Předsyda Domowiny Dawid Statnik je so na poslednim posedźenju zwjazkoweho předsydstwa (ZP) k dialogej z iniciatiwnej skupinu wuznał – tohodla je wón potom po wobzamknjenju ZP prašenja skupinje sposrědkował. Naćisk wotmołwow bu tule w blogu dokumentowany, za něšto dnjow wočakujemy předźěłane wotmołwy na zakładźe sobotnišeho wuradźowanja.

Pokročujmy po puću retoriskeho wotbrónjenja. Hišće abstraktny zhromadny cil drje nimamy, ale w ramiku rozmołwow a diskusijow rosće snadź rozumna zhromadna praksa, přez kotruž na kóncu wšitcy mudriši su hač dotal. Dotalny deficit realizowanja serbskich pozicijow, hač dźe wo financowanje projektow, towarstwow a institucijow, kubłanje abo brunicu, njech je wšěm sobu myslacym Serbam ze zhromadnym wužadanjom.

W času krizy njeńdźe wo hotowe wotmołwy – tajke něšto tež iniciatiwna skupina pŕedpołožić nochce. Ale wo dobre prašenja a inspirowace nastorki. Lobby-wuběrk Domowiny je před běrtlk lětom we wothłosowanju z předsydu třěšneho zwjazka dialog z iniciatiwnej skupinu zahajił. Po tym bě prěnja zhromadna dźěłowa rozmołwa w Serbskim domje. Kak to nětk dale pôńdźe, njewěm. Ale wěrju do dobreje wole wšěch zamołwitych, dokelž bjez dowěry njeńdźe.

W serbskim rozhłosu dźensa k tutej temje:

http://www.mdr.de/serbski-program/rozhlos/powesce/zasle/powesce1660.html#anchor1

A w Serbskich Nowinach:

http://www.serbske-nowiny.de/print_db.php?main=heute&tid=2924

Piruety iniciatiwneho čołmika dale a wostudliše

2. Oktober 2013

Zaso na hinašim kursu: Nětk chce iniciatiwna skupina za serbski sejmik tola radšo z němskimi institucijemi a nic z třěšnym zwjazkom Serbow kooperować. So wě, zo móžeš so z čołmikom spěšnišo a husćišo znowa wusměrjeć, hač z wulkej łódźu.

Druhe prašenje pak je, kak dołho maja pasažěrojo na łódźi lóšt a zajim so z piruetami čołmikarjow zaběrać. A z tak mjenowanymi strategiskimi konferencami wo prašenjach, wo kotrychž je w serbskim ludźe dawno wšudźe jasna wotmołwa słyšeć: Waš wólbny system, wot Němcow po cyłej Łužicy „serbski“ parlament wolić dać, nochcemy měć.

Tohodla je wšojedne, hač so nětkole při druhej wuprawje čołmika na rěkach němskeje politiki někajki němski politikar namaka, kiž model rozpušćenja dotalneho serbskeho ludu faworizuje. A wěda wo formach zastupnistwa druhich etniskich mjeńšin w Serbach předleži: pola čłona FUEN, Domowiny.

Sejmik a přichodni nošerjo serbskeje politiki

12. Juli 2013

Iniciatiwna skupina za serbski sejmik je swoju koncepciju w Serbskich Nowinach wozjewiła. Jedyn efekt jeje zwoprawdźenja da so hižo nětkole připowědźić: Namjetowany wólbny system – wšitcy wobydlerjo serbskeho sydlenskeho ruma maja prawo wobdźělenja, a zakład wólbow su teritorialne wólbne wokrjesy po cyłej Łužicy – by k tomu wjedł, zo bychu serbsce njerěčacy ludźo tak mjenowanu serbsku politiku dominowali. To by najmarkantniša změna porno tuchwilnemu zastupnistwu zajimow serbskeho ludu była. Ale je to postup, doprědkarski koncept?

„Sejmikarjo“ chcedźa nětk koncept předpołožić – zakład za diskusiju w Domowinje?

10. Juli 2013

NOWINSKA INFORMACIJA DOMOWINY

Za towarstwa stajnje wucho měć

Dnja 09.07.2013 zetka so předsyda Domowiny Dawid Statnik z Domizniskim a kulturnym towarstwom Njebjelčicy z. t. w tamnišim Heldźic domje. K terminej dóšło běše na zakładźe zjawneho listowanja a tam mjenowanych wotewrjenych prašenjow.

Předsyda towarstwa Karl Mildner witaše předsydu Domowiny a rozłoži jemu towarstwowe žiwjenje, kotrež spěchuje hłownje dwurěčne žiwjenje w gmejnje a wjesce.

Předsyda Domowiny rozjasni přitomnym strukturu, rozsudy a zaměry Domowiny. Při tym wobjednachu so prašenja, kaž na přikład lěpše zapřijeće Njebjelčan towarstwa do aktiwitow a spěchowanjow župy Kamjenc.

Přitomny wjesnjanosta Tomaš Čornak wužada sebi jako čłon iniciatiwneje skupiny “Serbski sejmik” wot předsydy měnjenje k wotpohladam iniciatiwy. Předsyda Domowiny pokaza na to, zo je zakład za wobjednanje koncepta iniciatiwneje skupiny w Zwjazkowym předsydstwje Domowiny jeje oficialne zapodaće. “Jeničce na zakładźe předležacych argumentow móžemy so kwalitatiwnje z tematiku zaběrać. Wšo druhe je jenož sudźenje. To njebych za dobre měł.” Čornak pokaza na to, zo so koncept skupiny tutón tydźeń w nowinje wozjewi a z tym zjawnosći spřistupni.

Wobšěrnje rěčachu přitomni wo skutkowanju a žiwjenju gmejny. Tak rozjasni wjesnjanosta prócowanja wo nowotwar pěstowarnje, w kotrejž chcedźa tež Witaj-skupinu zaměstnić. Dale rěčachu přitomni wo prašenju móžneje serbskeje wulkogmejny. Wjesnjanosta rozjasni, što z jeho wida přećiwo tomu rěči a što su lěpšiny mjeńšich a regionalnišich komunalnych strukturow.

Přitomni hódnoćachu zetkanje jako radźene a informatiwne.

Kulturna/kubłanska awtonomija: Teorija a praksa, plan a realita – Domowina dwě kročeli dale

24. Juni 2013

Mjeztym, zo su so „sejmikarjo“ dwě lěće z teoretiskimi aspektami zastupnistwa serbskeho ludu zaběrali, je Domowina při kulturnej a kubłanskej awtonomiji dwě praktiskej kročeli dale přišła.

Z jednohłósnje přiwzatej rezoluciju FUEN předleži konkretny namjet za transformaciju Załožby za serbski lud do załožby serbskeho ludu, hdźež njejsu hižo Němcy z wjetšinu w załožbowej radźe, ale maja jeničce Serbja sami rozsudźić. Z tym bychmy – na zakładźe statneho zrěčenja – skónčnje dobru bazu za tworjenje kulturneje awtonomije měli.

Z najnowšim kubłanskopolitiskim wobzamknjenjom Zwjazkoweho předsydstwa stej dwaj stołpaj kubłanskeje awtonomije twarjenej: Jasne měritko za zaměr z našeho (!) wida: přirunujomny niwow wobknježenja serbšćiny za wšě wobłuka žiwjenja kaž w němčinje. A stajne wobkedźbowanje (monitoring) wučby – to rěka wobdźělenje narodneje organizacije w přisłušnych šulskich a druhich gremijach.

Je drje ludźi, kiž su prajili, zo su Serbja, kotřiž radźićelow załožby wola, mjenje abo bóle wšitcy předzajeći. Ale jich alternatiwa, zo ma němska wjetšina wobydlerstwa we Łužicy prawo, zakładny serbski gremij – sejmik – wolić, njewjedźe k awtonomiji Serbow, ale ke kulturnemu wuswojenju serbskeho ludu. Tónle teritorialny princip by nam jara skodźał.

A je tohorunja ludźi, kotřiž maja aktualne kubłanskopolitiske rozsudy třěšneho zwjazka za njetrjebawše, wšako je hižo wučbnych planow. Sym štyrnaćelětny z Hamburga do Mnichowa přećahnył. Poprawom bych lětnik wospjetować dyrbjał, přetož bě zastatk hamburgskeho přirunujo z bayerskim šulskim systemom přewulki. Ale direktor šule w Mnichowje je rozsudźił: Hladajo na wyši niwow mojeho katolskeho gymnazija w Hamburgu to trjeba njeje.

Mój katolski gymnazij bě statnje připóznata, dokelž je so po hamburgskim wučbnym planje (!) měł – a je zdobom nimale bayerski niwow docpěł. Tohodla nas realita zajimuje, nic plan …

Konkluzije z politainmenta Pawka za serbsku strategiju w 21. lětstotku

19. Mai 2013

Štóž pjatk do swjatkow młodych ludźi na politisko-filozofiski wječork přeprošuje, je jara zmužity abo móže so na syć sympatizantow spušćeć. Za Pawk wočiwidnje woboje přitrjechi (mjeno je program: pawčina rosće :-)), dwaj ducentaj zajimcow zbliska a zdaloka, z kolesom ze serbskeje (Chrósćic) abo z awtom z němskeje stolicy (Berlina) přišedši stej tak dołho na tworjenju měnjenja wo serbskim přichodźe sobu skutkowałoj, doniž njeje wonka ćma było (hlej posledni post). Mjeztym zo su směrki padali, je w korčmje wobdźělnikam na diskusiji switało, kak by móhło ze Serbstwom dale hić.

Što rozeznawa wuměnu měnjenja ludźi pod 35 lětami wot ćežišćow rozprawow we – wosebje ćišćanych – serbskich medijach? Sprěnja: Tak mjenowana strukturna debata žanu rólu njehraje. Nawopak, tule móže młoda žona bjez napřećiwjenja prajić: Wjac pjenjez njebudźe, dyrbimy rozsudźić, što je z našeho wida mjenje abo bóle wažne. Tohodla njeje „skrótšenje“ w tutym kruhu ze słowom, kotrež refleks wotwobaranja budźi. Zdruha: Rěč je najwažniši kriterij za žiwe Serbstwo, to móžeš w Drježdźanach kaž we Worklecach žiwy być. Kompleksy mjenjehódnoty někotrych staršich ludźi, kiž hdy a hdys chabłaja, hač smědźa w Konsumje serbsce rěčeć, pola młodych njenamakaš. Střeća: Prašenje Domowina abo sejmik so tule faktisce njestaja – třěšny zwjazk Serbow je jako samozrozumliwa realita připóznata, „sejimik“ ma skerje image iluzije, kotruž poprawom nichtó njetrjeba.

Politisce su woni runja swojim rowjenkam samsneje generacije z druhich europskich narodow pragmatikarjo: Politiski swětonahlad je mjenje wažny hač praktiski efekt. Tohodla njeje tež jich kritika na Domowinje a serbskim politiskim žiwjenju ideologiskeho, ale konkretneho razu: Hustodosć je přewjele runinow na rozsudach wobdźělenych, doniž so ničo njestanje. Jednotliwc lědma wě, kotre konkretne móžnosće wón ma, wliw wukonjeć atd. Město pytanja za wulkim cyłotnym konceptom radšo wjac efektiwnych kročelow!

Iniciatiwne skupiny přińdu a woteńdu, rěkaše pjatk w kole Pawka: Štó dźensa hišće wo Wěteńčanskej iniciatiwje wě, kotraž je předołho wo smjerćwažnych globalnych kubłanskich konceptach debatowała, město toho zo bychu woni załoženje swobodnych serbskich šulow nastorčili. To samsne płaći za „sejmikarjow“, kotrychž njepraktikabelne ideje budu tohorunja za něšto lět zabyte. A za čo trjebamy serbske šulske towarstwo, kiž so wo pěstowarnje stara, ale k serbskej šulskej syći ničo njepřinošuje? Mjenje abstraktnje skiwlić, wjac konkretnje činić – to je dewiza generacije, kotraž budźe přichodnje dóńt serbskeho ludu postajeć. Naša womłodźena Domowina móže jim jako partnerka poboku stać – kaž na tutym zarjadowanju we Worklečan korčmje.

Swjatki su swjedźeń ducha a rěče. Swětny wječork Pawka je so derje k nabožnemu wjerškej hodźał. Tohodla na kóncu – kaž je w tutym blogu z wašnjom – něšto politisce njekorektneho 🙂 jako přidawk: Nimale wšitcy młodźi Serbja, kotřiž swoju maćeršćinu přichodnej generaciji dale dawaja, su podjanscy, čłonojo katolskeje cyrkwje. Tohodla stejimy při wšej pluraliće před wužadanjom, tež klasiski zwisk narodneho a nabožneho žiwjenja na načasne wašnje dale pěstować, přetož bjez toho by Serbstwo njedźiwajcy wšěch politiskich prócowanjow woprawdźe zašło.