Archive for the ‘swětowa politika’ Category

Nowe šwedske knježerstwo chce Vattenfallej wudobywanje brunicy we Łužicy zakazać

2. Oktober 2014

http://www.rbb-online.de/wirtschaft/thema/kohle/welzow/beitraege/vattenfall-schweden-neue-regierung-braunkohle-lausitz-ausstieg.html

Najhórši scenarij za přiwisnikow brunicowych jamow: Nowe knježerstwo Šwedskeje, towaršnika koncerna Vattenfalla, nochce jamy druhim předać, kotřiž bychu je potom dale wjesć móhli, ale so wo to starać, ze zawodohospodarskimi srědkami koncerna we Łužicy wotkryću nowych jamow zadźěwać. Z tym stej jamje Wochozy II a Wjelcej juh II na hrački stajenej. Bohu budź dźak a chwała!

„Bóh je stworił Łužicu a čert je zarył brunicu“; štó je z tym ličił, zo přińdźe wumóženje snadź ze Šwedskeje?

Z powěsćernje dpa: Auch der Sprecher der Lausitzer Bürgerinitiative «Klinger Runde», Thomas Burchardt, sagte: «Es ist eindeutig, dass in Schweden derzeit Klimaschutz vor maximalem Gewinn geht.»

Stejišćo Dawida Statnika, předsydy Domowiny, w MDR: http://www.mdr.de/mdr1-radio-sachsen/audio977016.html

Zelena Liga: http://www.windkraft-journal.de/2014/10/06/schrittweiser-braunkohleausstieg-in-der-lausitz/

Šotiska a Serbja – Dawid Statnik wotmołwja na prašenja Piwarca: Nic separatizm, ale integraciju

19. September 2014

Waženy Piwarco,

chcu rady twojim prašenjam wotmołwić:

1. Wobydlerjo Šotiskeje su z wjetšinu přećiwo samostatnosći hłosowali – sy přesłapjeny, překwapjeny abo maš wuslědk za rozumny rozsud?

Widźu za dobre, zo je so přemóžaca wjetšina na referendumje wobdźěliła. Z tutym instrumentom direktneje demokratije je so rozsud we wysokej měrje legitimował. Dalše rozsudy politiskich institucijow kryja so tak z měnjenjom wjetšiny. Rozsud wotpowěduje w hrubym wjetšinje wuslědkow naprašowanjow, kotrež přewjedźechu so w předpolu. Myslu sebi, zo njeje z tym puć regionalneho a samostatnišeho jednanja Šotiskeje zakónčeny, ale zo ma so wón nětko w zwučenym cyłku jendźelskeho kralestwa kročić. Hač bě tutón rozsud zymsłapołny, wo tym nochcu a njemóžu sudźić, njeznaju dźe wšitke pozadki a wšelake konsekwency budu so snano hakle pozdźišo jewić. Prócowanja wo referendum su byli lěta trajacy proces.

2. Maja hibanja za wjac awtonomije w Šotiskej a Kataloniskej, hdźež chcedźa bórze tež wo njewotwisnosći wothłosować, byrnjež Španiska tajkemu wotumej płaćiwosć wotrjekła, někajki wuznam za diskusije wo najlěpšim móžnym zastupnistwje zajimow serbskeho ludu?

Myslu sebi, zo móže wšitko wuskutki na wšelke měnjenja a mysle měć. Chcu pak na dwě wěcy pokazać:
K prěnjemu: Mjenowany referendum njeje awtomatiski garant za wotpowědne a mnohotne prócowanja abo hibanja w serbskim ludźe.
K druhemu: Mamy při hódnoćenju šotiskeho referenduma wobmyslić, zo jedna so při tutym wo wothłosowanje wšitkich prawnisce definowanych wólbokmanych w Šotiskej.

3. Hustodosć so praji, zo nimaja Serbja porno druhim etniskim mjeńšinam swójski maćerny kraj – njeby zmysłapołnišo było, moderny multietniski, w Europje integrowany němski stat jako tajkile maćerny kraj Serbow wobhladować a z tym tež hladajo na zaručenje prawow bóle wužadować?

Tutón argument – wothladajo jeho stawizniskeho woprawnjenja – wužiwa so nimale jeničce w jednanjach wo financne spěchowanje. Hódnoću jón potajkim jeničce jako wotwobaracy argument. Pokazam na to, zo smy wšitcy staćenjo tutoho kraja, kotryž po swojej wustawje prawo na wuwiwanje swójskeje identity, swobodu jednanja a swobodu wosoby jako bytostny zakład wšeho prawniskeho jednanja deklaruje. My Serbja smy wobstatk tutoho stata.

Zdobom pokaza samsna wustawa na socialne zakłady našeho stata. Po krajnymaj wustawomaj je Serb zdobom runohódny dźěl sakskeje abo braniborskeje ludnosće. Runohódnosć ma so po zakonju zaručić a, hdźež su potrjeby, přez spěchowanske wurunanja w praksy zwoprawdźić. Rěčimy tule tež wo runohódnosći a nic jenož wo runoprawnosći Serbskeho luda.

Zakonje a normy našeho kraja zmóžnja přichod a dalše byće a traće serbskeho luda. Wo tym sym přeswědčeny. Zaleži na nas, tute móžnosće wučerpać a so zhromadnje za dalewuwiće tutych prawow zasadźować. Při tym je měritko skutkowanja Domowiny, mnohotne měnjenja serbskeho luda zapřijeć. Tole dźe wotpowěduje wobsahej demokratije. Tutón proces njewužada sebi separatizm, ale integraciju a mudre jednanje. Zakład su za nas serbska narodnosć, serbska kultura a wosebje serbska rěč.

Z přećelnym postrowom

Dawid Statnik
předsyda Domowiny

Šotiska snadź bórze njewotwisna, Katalonska dale wojuje, a Serbja? K tomu Tilich we „Wuhladku“

12. September 2014

Połojca za njewotwisnosć – połojca přećiwo samostatnosći / połoženje w Šotiskej je do ludoweho wothłosowanja jara polarizowane:
http://www.spiegel.de/politik/ausland/schottland-gegner-der-unabhaengigkeit-liegen-bei-umfrage-vorn-a-991167.html

W Katalonskej hišće wo to wojuja, zo budźe ludowe wothłosowanje nazymu w regionje wot Španiskeje připóznate:
http://www.nzz.ch/meinung/kommentare/der-aerger-der-katalanen-1.18381975

A kak póńdźe dale ze zastupnistwom zajimow serbskeho ludu? K tomu je serbski ministerski prezident Sakskeje, Stanisław Tilich, w septemberskim telewizijnym wusyłanju MDR „Wuhladko“ jasne stejišćo zabrał:
http://www.mdr.de/mediathek/fernsehen/a-z/video220822_zc-ea9f5e14_zs-dea15b49.html
(mjez 6:40 a 7:42 min.)

Serbja z perspektiwy chinskeje mjeńšinoweje politiki

3. April 2014

Na tutej cuzej stronje z cyle hinašeho rěčneho a kulturneho swěta  http://roll.sohu.com/20140329/n397407973.shtml

steji mjez druhim:

德国政府和媒体都喜欢在新疆和西藏的民族问题上对中国指指点点,一出现问题,德媒就像被编程的机器人一样吐出一连串诸如武装吞并、文化同化和资源掠夺等标准化指责。不过,德国人在将手指指向别人时,似乎忘记了自己对待本国少数民族那段并不十分光彩的历史。对于犹太人的大屠杀,已是众所周知,这里无需再述。但德国对于本国另一个少数民族索布族(Sorben,又称Wenden)延续千年的同化政策却鲜为国际公众所知。甚至有许多人都不知道,德国境内还有索布族这个少数民族。假如你碰巧是这许多人中的一个,也不必责备自己无知。因为,这基本符合该民族在德国社会的地位,经过千年以来被迫的文化同化和自然的民族交融,索布族已被同化和边缘化至近乎可以被忽略的地步。

Tuta strona so tuchwilu jewi, hdyž na „Google News“ za „Sorben“ pytaš, potajkim něšto aktualne z dosć čitarjemi J. Ale što nětk tónle prěni wotrězk woznamjenja? Google-tołmačer zdźěli:

Die deutsche Regierung und die Medien sind wie Xinjiang und Tibet auf ethnische Fragen, die auf China, ein Problem auftritt, werden die deutschen Medien wie Roboter, wie programmiert, eine Reihe von bewaffneten Annexion, die Standardisierung der kulturellen Assimilation und Ressourcen plündern und anderen Vorwürfe zu spucken. Allerdings wird das deutsche Volk mit dem Finger auf andere zu zeigen, wenn es scheint zu vergessen, dass ein Teil ihrer Behandlung der nationalen Minderheiten sind nicht sehr ruhmreiche Geschichte. Juden für den Holocaust, ist bekannt, nicht mehr hier beschrieben. Aber ein anderer deutscher nationaler Minderheiten für sorbische Fortsetzung von Jahren der Assimilationspolitik selten der internationalen Öffentlichkeit bekannt (Sorben, auch Wenden genannt). Viele Menschen wissen gar nicht, in Deutschland als auch die sorbische Minderheit. Wenn Sie zu einem der vielen Menschen zu sein, nicht die Schuld selbst Unwissenheit. Da ist es grundsätzlich im Einklang mit der nationalen Position in der deutschen Gesellschaft, durch Tausende von Jahren der kulturellen Assimilation und Zwangs Natur der nationalen Integration, Assimilation und Sorbisch zu dem Punkt, der fast ignoriert werden marginalisiert.

Nó haj, někak tak 🙂 . Serbja w fokusu chinskeje swětoweje politiki? Snadź je mjez čitarjemi eksperta, kiž móže nam z tutej stronu dale pomhać…

Łužyska Alianca w europskej stronje

20. Februar 2014

Jě někotrych Serbow, kotřiž su runja SSW ze Šleswigsko-Holsteinskeje w europskej regionalistiskej stronje angažowani

http://de.wikipedia.org/wiki/Europ%C3%A4ische_Freie_Allianz

kotraž je w europskim parlamenće zastupjena. Dokumentuju bjez komentara wućahi z materiala knjeza Kella z njedawneho mjezynarodneho kongresa.

Tule čitaće nowinsku zdźělenku Łužyskeje Aliancy:

PM_2014_02_14 Santiago de Compostela

A k tomu hišće rezoluciju wo brunicy we Łužicy: 

Deklaration Nr 7 LA

Hannes Wilhelm-Kell beschreibt die Situation in der Lausitz

Sport pomha – samo přećiwo „zymnej wójnje“

28. Juli 2013

W lěće 1960 bě mój nan jako sportowy reporter bulwarskeje Hamburgskeje nowiny „Bild“ při olympiskich hrach w Romje, a Täve Schur, tehdom hižo žiwa legenda kolesowarskeho sporta NDR, słušeše k cyłoněmskej wubrance w mustwowym jězdźenju na čas. Njedźiwajcy wšěch politiskich napjatosćow w „zymnej wójnje“ jedne lěto do twara Berlinskeje murje běše zhromadny team wuchodo- a zapadoněmskich kolesowarjow, kotřiž su slěbornu medalju docpěli.

Papa_Schur

Minjeny štwórtk móžeše so mjeztym 82-lětny Täve Schur (na wobrazu naprawo, foto: P. Chemnitz) na zarjadowanju w Zhorjelskim Wichernowym domje přeswědčić, zo pisaše Randolph Braumann (78) tehdom jara přećelnje a z wulkim respektom wo kolesowarjach „z cony“ – najebać jasnu antikomunistisku liniju „Bild“ a Axela Springeroweho nakładnistwa. Jako dopokaz bu 53 lět stary artikl přepodaty :-). Tež w dobje diskusijow wo dopingu a hoberskich dochodach z wabjenjom njesměmy na to zabyć, zo je a wostanje sport ze zwjazowacej mocu – hlej tež na lońšu Europeadu we Łužicy ze swojimi pozitiwnymi efektami w Serbach a mjez Serbami a druhimi ludami zbliska a zdaloka.

Kelko ressentimentow je hustodosć w stadionach a na hrajnišćach našeho regiona přećiwo serbsce rěčacym koparjam było – a na kotre wulkotne wašnje je zapadołužiski koparski zwjazk tute mjezynarodne sportowe zarjadowanje etniskich mjeńšin podpěrował! Potajkim: Srědk sport skutkuje – 1960, 2012 a přichodnje.

To je „Täve“ Schur

http://de.wikipedia.org/wiki/Gustav-Adolf_Schur

Sportowa bilanca olympiskich hrow w Romje

http://de.wikipedia.org/wiki/Olympische_Sommerspiele_1960/Radsport

Politiski pozadk „zymneje wójny“:

http://www.chroniknet.de/indx_de.0.html?article=1451&year=1960

Politisko-publicistiske ramikowe wuměnjenja woneho časa:

http://de.wikipedia.org/wiki/Axel_Springer

Sport dźensa:

http://de.wikipedia.org/wiki/Europeada

Snowden, naša tajna rěč a motiw za wunamakanje 2plus w Serbach :-)

29. Juni 2013

Moja IT-fachowča na dźěle je mje hižo před lětami na to skedźbniła, zo je e-mejlka kaž pohladnica – teoretisce by ju kóždy w syći čitać móhł, jeli by jemu wotpowědna technika k dispoziciji stała. Faktisce pak je kóždy dźeń wjele miliardow mejlkow po puću, a nichtó dokładnje njewě, kak so mejlka wot wotpósłarja k přijimarjej hiba, wšako njeje w interneće tajkich jasnych rutow kaž za posyłku z tradicionalnej póštu mjez Drježdźanami a Zhrojelcom. Tohodla njejsu mje wotkrywanja knjeza Snowdena wulce šokowali: Zo ma tajna słužba kraja, hdźež su internet wunamakali, dosć techniskich móžnosćow, wobsah kóždeje mejlki zapopadnyć móc, sym sprawnje prajene wočakował.

Zaso spóznawamy, kajka wužitna je serbska komunikacija, wšako maja so čušlerjo za centralnymi kompjuterami ćežko z informacijemi, kotrež w rěči tča, kotruž jenož něšto tysac ludźi pisomnje porjadnje wobknježi … Jendźelsce, arabsce, francosce, němsce atd. móžeš činić, štož ći so chce, woni móhli wšě twoje artikulowane wotpohlady z pomocu klučowych słowow scannować, ale z hornjo- abo delnjoserbskimi tekstami, kotrež su po měnjenju kompjutera čěsce abo pólsce, to hinak wupada.

Nětk tež wěmy, za čo su woni 2plus zawjedli :-): Zo njeby přichodnje nichtó na tajnym słužbam njezrozumliwe wašnje serbsce pisać móhł, ale zo by prošu jara runja rěčnej měšeńcy na šuli dosć němskich słowow a rěčnych wobrotow zapletował. Připódla prajene: Woprawdźe zajimawe wotkryća su tajke, kiž přeradźeja, što je so ze wšěmi informacijemi činiło a kak je k dwělomnym politiskim rozsudam dóšło. Bychmy w Serbach wulku politiku činili, bych na přikład namjet na zarjadowanje přepytowanskeho wuběrka stajił, kiž ma wujasnić, kak je w běhu třinaće lět k přihłosowanju 2plus dóšło, hačrunjež su wšě protokole posedźenjow zwjazkoweho předsydstwa połnje wobmyslenjow, na kotrež njeje so ženje reagowało.

Ale snadź so jónu serbski Snowden z digitalizowanymi dopokazami za wujasnjenje tutoho spodźiwneho přećiwka přizjewi. Ja so potom na njeznate městno podam a wottam wšo – wězo z přihłosowanjom wšěch potrjechenych – w interneće wozjewju :-).

http://de.wikipedia.org/wiki/Edward_Snowden

http://www.zeit.de/politik/ausland/2013-06/ecuador-snowden-zollabkommen

FUEN 2013: Awtonomiju? Haj! Ale w kóždym regionje na hinaše wašnje

21. Juni 2013

FUEN_2013_I

Brixen. Je hižo z dobrej tradiciju na kongresach Federalistiskeje unije europskich narodnych mjeńšin (FUEN), zo so Serbja wječor wo dobru naladu staraja a rjenje spěwaja – tak běše to tež hižo na spočatku lětušeho zarjadowanja w Južnym Tirolu. Zaběranje ze wšelakimi modelemi zastupnistwa mjeńšinow wulku rólu hraje, tak referowaše jednaćel Domowiny, Bjarnat Cyž, wo Załožbje za serbski lud a dalšich institucijach. Za jutřišu delegacisku zhromadźiznu su Serbja naćisk rezolucije zapodali, zo FUEN wotzamknjenje statneho zrěčenja wo kulturnej awtonomiji Serbow podpěruje.

FUEN_2013_Cyz

„Kóždy region ma swójske wuměnjenja, a tohodla dyrbi tež kóžda mjeńšina swój specifiski model awtonomije namakać“, je předsyda Domowiny, Dawid Statnik, přeswědčeny. To bě tež konsens na wšelakich diskusijach. Swětosławny krosnowar Reinhold Messner witaše hosći FUEN na hrodźe z mjenom Sigmundskron, kiž je symbol wojowanja Južnotirolčanow wo awtonomiju: http://de.wikipedia.org/wiki/Schloss_Sigmundskron. Hdźež je mjeńšina w swojim regionje wjetšina, situacija wězo hinak wupada hač na přikład we Łužicy.

FUEN_2013_awtonomija

Kulturna awtonomija sej žada wjetšu komunikaciju z knježerstwom hač teritorialna awtonomija. Ke kulturnej awtonomiji wjac słuša hač dźiwadźelenje na jewišću, praji Dawid Statnik. „Dyrbimy ju awtentisce wuwiwać“, wšako tuchwilu hišće cyle jasne njeje, što ma tute zapřijeće wobsahować. A što budźe z kubłanskej awtonomiju? Tule steji – tak předsyda Domowiny – w srjedźišću „monitoring na zakładźe europskich standardow“, kaž je zwjazkowe předsydstwo Domowiny njedawno hladajo na kubłanski model 2plus wobzamknyło. Ze zajimom su woni na kongresu FUEN tež kubłansku awtonomiju němskeje mjeńšiny w Belgiskej na wědomje wzali.

Wjac wo wobsahach a wosobach kongresa resp. planowanej akciji zběranja miliona podpismow po cyłej Europje za lěpše spěchowanje narodnych mjeńšinow a jich rěčow móžeće (němsce) tule čitać:

https://www.fuen.org/de/news/einzelansicht/article/towards-one-million-signatures-for-diversity-in-europe/

https://www.fuen.org/fileadmin/user_upload/downloads/20130607_Programm_Kongress_DE.pdf

Čłonojo delegacije Domowiny su nimo Statnika a Cyža wiceprezident FUEN dr. Hauke Bartels, zastupjer serbskeje młodźiny w Delnjej Łužicy Marcus Kóńcaŕ, čłonka młodźinskeho towarstwa Pawk Kristin Heelemanec, zastupjerka Běrowa za mało nałožowane rěce dr. Jana Šołćina a čłonka Rady za serbske naležnosće Braniborskeje Angela Šurmanowa.

Referat Bjarnata Cyža: 05-28 p edno ka FUEN-kongres

Bjez „bombow“ wuńć – na swěće a w Serbach

19. Februar 2013

Něhdyšemu sowjetskemu podpołkownikej Stanisławej Petrowej bu tele dny Drježdźanske měrowe myto spožčene, dokelž njeje wón před třiceći lětami na klefl tłóčił. Wobstražowanski system je jemu start US-ameriskeje interkontinentalneje rakety pokazał a wón je so wospjet za to rozsudźił, zo dyrbi to zmylk być – a z tym třećej swětowej wójnje zadźěwał. Tehdom bě jeho swoboda eksistencielnje wužadana, wšako bě informacija techniki, na kotruž by Petrow poprawom z wotpowědnej sowjetskej raketu reagować dyrbjał, z połstaprocentowskej prawdźepodobnosću prawa.

W stawiznopisu hižo nětkole rěka, zo je k jeho prawemu rozsudej dopomhało, zo njeje wón wojak, ale inženjer był. Skromny kaž wón je, přeco zaso wuzběhuje, zo by kóždy druhi w tehdomnišej situaciji runja jemu jednał. Njech je kaž je, mamy z nim rjany přikład w nowšich stawiznach za wuznam deeskalacije. Njepomha dobyć, hdyž je swět resp. naš wobswět po tym rozbity. To je w swójbje kaž w politice tak, w towarstwje kaž powšitkownje w towaršnostnym žiwjenju. Runje kompleksne dźensniše towaršnosće, hdźež horozy strach, zo na kóncu kóždy přećiwo kóždemu wojuje, přetož je dale a mjenje kruće postajowane, trjebaja wyši niwow konsensa hač ludźo w prjedawšim času.

W Serbach tuta načasna ciwilizacija hižo na poměrnje wysokim niwowje eksistuje, wšako njeje frakcijow a tež stronskopolitiske rozdźěle žanu rólu njehraja. Tohodla sej někotři hižo lěta dołho mysla, zo dyrbjeli hdys a hdys w medijach „bombu“ nutř ćisnyć, zo bychu woni na tute wašnje konsens rozbuchnyć móhli a to zwoprawdźili, štož je z jich wida „pluralita“. Ale druzy na knefl njetłóča, a tohodla bitwa wupadnje, štož z wida přiwisnikow „bombow“ potom „zapowědźenje diskursej“ rěka.  Wěrnosć pak je: Měrna mnohotnosć njetrjeba bomby, ale ludźi, kiž na knefl njetłóča.

Recept z Boliwiskeje za serbske žiwjenje bjez „přichoda“, ale z lěpšej přitomnosću?

1. Januar 2013

Na spočatku noweho lěta hladamy do přichoda. Što tamle widźimy? Ničo, přetož přichod hišće přistupny njeje. Tohodla hlamay zaso do zańdźenosće. Što tule widźimy? Kóždy něšto hinaše, wšako trjebaš za nju nawoči – subjektwneho – pomjatka.

Potajkim so z přitomnosću zaběramy, ale hdyž wo njej rozmysluješ, je so wona hižo zminyła. Njedawno sym čitał: Powjetšenje wokomika je wěčnosć. Ale kak to činiš?

Trjebamy mjenje terminow a wjac wokomikow, a snadź móžemy z terminow tež wokomiki tworić. Njech to je hudźba abo hosćina, kopańca abo kultura, wučba abo wulět, dźěło abo dalekubłanje, projekt abo pospyt – wšo je domizna wokomika.

Najnowše wudaće 01.2013 magacina koncerna Bilfingera je „identiće“ wěnowane, tamle namakaš smjerćzajimawy nastawk wo južnoameriskim indigenym ludźe, kiž – pozdatnje jako jenički lud swěta – do přichoda njehlada, ale do zańdźenosće:

http://www.bilfinger.com/magazin/identitaet/die-zukunft-im-ruecken/

Jemu boliwiski prezident Evo Morales přisłuša, kiž je so ze zestatnjenjom wudobywanja zemskeho pluna z „kapitalistiskim swětom“ nasadźował. Ale magacin Bilfingera (předsyda předsydstwa koncerna je něhdyši hesenski ministerski prezident Roland Koch, CDU) wozjewi publicistiski chwalospěw Moralesej a jeho ludej. Citowany je wotrjadnik justicneho ministerstwa tutoho kraja:

„Přitomnosć je stajne přeměnjenje hladajo na zańdźenosć.“ A „přitomnosć bywa – po tym zo je wona lědma žiwa była – ze zańdźenosću.“ – „Při wšěm, štož činimy, budźe naša wěda ze zańdźenosće w přitomnosći prezentna.“ Snadź je to tež recept za serbsku přitomnosć, wšako mamy tola wědu wo serbskich stawiznach …