Archive for the ‘Uncategorized’ Category

Smy e.V.: Nětk dyrbi Merkel „sejmej“ pomhać

15. Dezember 2017

DOKUMENTACIJA DŹENSNiŠEJE NOWINSKEJE ZDŹĚLENKI

Wot serbskeho demokratiskeho hibanja „Iniciatiwa Serbski sejm“ w awgusće 2017 w prawym času a w prawej formje Załožbje za serbski lud zapodata próstwa na financowanje prawólbow k wutworjenju demokratisce legitimowaneho zastupnistwa serbskeho luda w Němskej je so na nazymskim wuradźowanju załožboweje rady dnja 30.11.17 wotpokazała.
W oficialnym wobkrućenju rěka: "Próstwa njemóže so wot Załožby za serbski lud podpěrować, dokelž předmjet spěchowanja njewotpowěduje w statnym zrěčenju wo załoženju Załožby za serbski lud wopisanemu załožbowemu zaměrej."

Próstwa je so wot iniciatiwy mjez druhim stajiła, zo byštej přisłušnosć a zamóžnosć załožby, demokratiske wotběhi a politisku organizaciju serbskeho luda financować, so dowjedłoj k principielnemu wuswětlenju.
Z rozsudom załožboweje rady je nětkole jasnosć wutworjena, zo aktualnje wot załožby financowane struktury hajenja kultury njemóža z wustawkoprawniskich přičin za serbski lud politisce skutkować, a tuž njeje předwidźena politiska reprezentacija serbskeho luda w ramiku wobstejacych strukturow.

To wyše stejace – přez artikel 25 do Zakładneho zakonja inkorpowane – Prawo ludow pak postaja tule wotchilace, zo staty dyrbja swojim mjeńšinam a podźělnym statnym ludam za to trěbne srědki za narodne samozdźerženje k dispozicji stajić. To wobsahuje pódla kulturnych nastupnosćow eksplicitnje tež jich politisku samoorganizaciju a zastupnistwo.
Za přewinjenje grawěrowaceho deficita politiskeje reprezentance žada serbske demokratiske hibanje nětko – dźiwajo na zwěsćenu njepřisłušnosć załožby – wot zwjazka a krajow z připołoženym zjawnym listom to po ludowym prawje konformne direktne financowanje planowanych prawólbow z dawkowych srědkow, kotrež so w Bramborskej a Sakskej w njesnadnej měrje wot Serbow nadźěłaja.
Při tym móžetaj krajej wólbne košty masiwnje redukowaś, hdyž wonaj, kaž při wólbach do braniborskeje Serbskeje rady 2015, komunalne přizjewjenske zarjadnistwa k identifikowanju wolerjow bjezpłatnje k dispozicji stajitaj.

Z bychu žadanju demokratiskeho hibanja přidatnje móc dawali, prosy iniciatiwa dale wo podpisma. Wyše 900 ludźi podpěruje hižo inicatiwu zjawnje (k přirunanju: to wotpowěduje při ličbje 60.000 Serbow kaž wot 1,2 miliony němskich staćanow podpěrowanej peticji). Pomhajće sobu, zo budźe krótkodobnje wyše 1.000!

Dalše informacije: http://serbski-sejm.de/de/

dr. Měrćin Wałda a Hanzo Wylem-Kell

171212 Anschreiben offen_Finanzierung_Bund+Länder.pdf

Prěnje słowa noweho sakskeho ministerskeho prezidenta

14. Dezember 2017

Michael Kretschmer, naslědnik Stanisława Tilicha, na přijeću krajneho sejma.

Předsyda Domowiny so z ministerskim prezidentom Sakskeje rozžohnował

13. Dezember 2017

Dnja 11.12.2017 rozžohnowa so předsyda Domowiny Dawid Statnik ze sakskim ministerskim prezidentom Stanisławom Tilichom w statnej kencliji w Drježdźanach. Tilich bě w oktobrje zdźělił, zo swój hamt ke kóncej lěta złoži.

Statnik k tomu: „Wažu sebi Stanisława Tilicha jako politikarja, kotryž je serbstwo a třěšny zwjazk Domowinu we wšelkich wobsahach sylnje podpěrał. Jako najznaćiši Serb je so wón stajnje tež w zjawnosći k swojemu narodej a jako Serb wuznawał. Budu jeho jako partnera a podpěraćela jara parować. Přeju St. Tilichej za dalši žiwjenski puć wšo dobre a nadźijam so na dalše zhromadne dźěło na dobro serbstwa.”

Z lěta 2008 skutkowaše Tilich jako třeći ministerski prezident Swobodneho stata Sakskeje. Zdobom běše wón prěni Serb w funkciji prezidenta Zwjazkoweje rady. W lětomaj 1996 a 1997 běše Tilich tež čłon Zwjazkoweho předsydstwa Domowiny. Składnostnje rozžohnowanja přepoda Statnik Tilichej jako znamjo dźaka za zasłužbne skutkowanje wopismo a slěbornak „Serbski dudak”.

Wo Piwarcowych nowelach w Serbskim rozhłosu

11. Dezember 2017

W njedźelnišim wusyłanju Serbskeho rozhłosa je so Měrćin Wjenk z Piwarcom wo jeho spisowaćelenju rozmołwjał:

https://www.mdr.de/serbski-program/rozhlos/aktualne-prinoski/audio-568612.html

Dźe wo nowelce "Handrij a jeho rěčna rewolucija" a "Handrij mjez wjelkami". Hodowna nowela, třeća knižka w tutym rjedźe, bórze wuńdźe .

Slepjanšćinu nětk runoprawnje nałožować!

9. Dezember 2017

Tuta narodninska protyka, kotruž su woni składnostnje adwentnički pjatk na Njepilic statoku w Rownom hosćom spřistupnili, tež lajkam kaž Piwarcej dopokazuje, zo Manfred Hermaš prawje ma: Slepjanšćina njeje narěč, ale swójska rěč.

Towarstwo kólesko je z podpěru gmjeny Slepoho protyku wudało. Wo teksty w slepjanšćinje k dwanaće měsacam staj so Juliana Kaulfürstowa a Dieter Redo starałoj, při lektorizowanju běše jimaj Hync Rychtaŕ poboku.

Najprjedy sej myslach, zo je to delnjoserbšćina, byrnjež je slepjanšćina hladajo na słowoskład bliša hornjoserbšćinje. Porno tomu je fonetika bóle po delnjoserbskim. To je woprawdźe třeća serbšćina w srjedźnej Łužicy.

Ze wšelakich přičin, wosebje brunicy dla stej dwě generaciji rěčnikow wupadnyłoj. Ale z nowym słownikom tysac slepjanskich słowow a dźěłom na gramatice woni zaměrnje za wožiwjenje slepjanšćiny we wšĕdnym žiwjenju skutkuja, wšako je tuta rěč nic jenož po měnjenju Manfreda Hermaša strategiski stołp při skrućenju regionalneje identity slepjanskeje ludnosće.

Tohodla je najwjetši čas za dospołne runostajenje slepjanšćiny z hornjo- a delnjoserbšćinu w třěšnym zwjazku Łužiskich Serbow. To z mojeho wida praktisce cyle jednorje rěka, zo dyrbjeli so wotnětka dokumenty, kotrež maja ze slepjanskimi kónčinami činić, w slepjanskej rěči předpołožować. Teksty protyki pokazuja, zo je to realizujomne.

Narodni prócowarjo kaž Manfred Hermaš su nam hižo zakładnje – z wobzamknjenjemi Domowiny a tež ze zakótwjenjom w katalogu sakskeho knježerstwa za pozbudźenje k nałožowanju serbšćiny a eksplicitnje slepjanšćiny, a praktisce tajki puć rubali.

Tak to je

9. Dezember 2017

Wid čěskeje wučerki w Serbach:

Budyski centralizm Serbam njetyje – Wojerecy su srjedźišćo přichoda

8. Dezember 2017

Na zetkanju načolnych serbskich gremijow póndźelu w Budyskim serbskim domje smy so mjez druhim na sćěhowacu směrnicu dorozumili: „Rěčna a kulturna wšelakorosć serbskich kónčin we Łužicy je wulke bohatstwo, kotrež chcemy zaměrnišo podpěrować.“ Srjedu běch jako stajny hósć na posedźenju předsydstwa župy „Handrij Zejler“ Wojerecy. Tam su woni na to skedźbnili, zo so tute kónčiny w serbskej zjawnosći tak njewobkedźbuja, kaž by so słušało.

Nimam za prawe, zo w ródnym měsće třěšneho zwjazka žana wažna serbska institucija swoje sydło nima. Wojerecy su geografiske srjedźišćo Serbstwa mjez polomaj Hornjeje a Delnjeje Łužicy w Budyšinje a Choćebuzu.

Jako dźěl něhdyšeho Choćebuskeho wobwoda njejsu ludźo tule jeničce ze Sakskej zwjazani, ale začuwaja zwisk k Braniborskej. Nowina „Łužiski rozhlad“ z Choćebuza so we Wojerowskim regionje wjele čita. Wojerecy su tohorunja bliske tak mjenowanym jadrowym kónčinam: Wot Ralbic je přerězny puć do centruma města Łužiskeje jězoriny 18 kilometrow, do Budyšina pak 23 kilometrow.

We Wojerecach knježi chwalobna oficialna dwurěčnosć: Wjele napismow serbsce a němsce w samsnej wulkosći, a hdyž na torhošću při radnicy stejiš, widźiš na sćěnje wobydlerskeho centruma, załožerskeho domu Domowiny, jeničce wulke serbskorěčne pomjenowanje! Tež zwěrjenc je přikładny, dźěći móža z pomocu tafličkow serbske mjena družin zwěrjatow nawuknyć.

Wojerowski region je domizna najwažnišeje historiskeje wosobiny w Serbach, Krabata. Tajki potencial kuzłarstwa nam bóle pomha hač koncentrat zarjadow. Přemóžacy nawal přihladowarstwa při Krabatowych swjedźenskich hrach to nazornje dokumentuje. By-li centrum Domowiny we Wojerecach był, bychmy mjenje problemow w poćahu mjez Delnimi a Hornimi Serbami měli. Tule knježi prěnjotna serbska toleranca a mnohotnosć ewangelskich, katolskich a bjezkonfesijnych, konserwatiwnych a doprědkarskich, wjesnych a měšćanskich.

Nimo toho je we Wojerecach wjele swobodneho městna, nišich podružow, nadosć darmotnych parkowanskich městnow, šěrokich, njezatykanych dróhow a wotewrjeneje ludnosće. Woni maja přijomniše wjetše kino a krasnu Łužisku halu z wjele kulturnymi poskitkami. Štóž tu dźěła, móže so w dlěšej připołdnišej přestawce abo po swjatoku w bliskim jězorje kupać a swojoraznu rjanosć noweje jězoriny dožiwjeć. A te njepřećelne Budyske politesy će jow njepřesćěhaja. Tohodla su sej Wojerecy zasydlenje znajmjeńša jedneje wažneje serbskeje institucije zasłužili.

Swoje sylne strony móže Serbstwo tradicionelnje w decentralnosći wuwiwać. Inowatiwny duch našeho časa w digitalnej bohemje tči, kotraž je ze swojimi małymi ličakami wšudźe za nowe ideje přistupna – najlěpje tam, hdźež so doma čuješ, čerstwy powětr duje a – wuskosć běrokratije je daloko preč. Tohodla: Božemje, Budyšinje, a witajće do Wojerec! Někotři njech w Budyšinje wostanu, ale štóž chce kaž po wójnje něšto noweho – njech přińdźe dotud.

Načolne zetkanje serbskich gremijow: To najwažniše je wutworjenje wjac rěčnych rumow

5. Dezember 2017

Lěpše wothłosowanje a zaměrniše zhromadne zasadźowanje za bytostne temy serbskeho ludu – na to su so wčera na přeprošenje předysdy Domowiny, Dawida Statnika, a pod moderaciju předsydku załožboweje rady, Susann Šenkec, zastupjerjo načolnych serbskich gremijow dorozumili. Při tym je so wukopało, zo steji wutworjenje wjac rěčnych rumow (tak Bogna Korjeńkowa, kotrejž smy přihłosowali) w srjedźišću najwažnišeje temy: spěchowanje wšědneho nałožowanja serbskeje rěče na dale a wyšim niwowje. Po měnjenju Piwarca dyrbja při tym prěnjotni nošerjo našeje rěče, maćernorěčne dźěći, wotnětka w srjedźišću stać, kotrež su dotal wot kubłanskeho systema zanjechane. Ale jenož tamle, hdźež su wone sylne dosć, móža so jim dźěći druheho pochada rěčnje přidružeć.

dźensa w Serbskim rozhłosu:

https://www.mdr.de/serbski-program/rozhlos/index.html

medijowe wozjewjenje

Čłonojo serbskich gremijow so zaměrnišo wothłosuja

Strukturne wuwiće Łužicy wobwliwuje tež ramikowe wuměnjenje dalšeje eksistency serbskeje rěče a z tym serbskeho ludu. Tohodla widźa čłonojo serbskich gremijow, prezidija Domowiny, Rady za nastupnosći Serbow w Kraju Bramborska, Serbskeje rady Sakskeje a serbscy čłonojo rady Załožby za serbski lud potrjebu, wobdźělenje Serbow na wšěch planowanskich procesach na zawjazowace wašnje zakótwić. To bě wuslědk zetkanja, kotrež přewjedźe so dnja 04.12.2017 w Serbskim domje w Budyšinje.

Po mjezsobnym rozprawjenju su so wobdźělnicy na to dojednali, so zaměrnišo wo zaměrach a zasadach zastupnistwa serbskich zajimow we woběmaj krajomaj a na zwjazkowej runinje wothłosować.

W diskusiji su so wobdźělnicy na sćěhowace směrnicy dźěławosće dorozumili:

  1. Při kubłanskej a kulturnej politice steji spěchowanje rěče a rěčnych rumow w srjedźišću.
  2. Rěčna a kulturna wšelakorosć serbskich kónčin we Łužicy je wulke bohatstwo, kotrež chcemy zaměrnišo podpěrować.
  3. Serbske gremije kooperuja na dobro serbskeho ludu w a zwonka serbskeho sydlenskeho ruma.

Dorozumili su so, lětny plan 2018 zestajić a dalše zetkanje přihotować.

Budyšin, 04.12.2017

W mjenje přitomnych – Dawid Statnik, předsyda Domowiny

foto: Clemens Škoda, Domowina

Štó je nam hwězdu před durje stajił?

3. Dezember 2017

Rjane wobradźenje k prěnjemu adwentej 😊.

„Smy lud!“ – „My tež!“

1. Dezember 2017

Kaž je znate, njejsym za dwurěčnosć, ale za serbskosć (jeje pódlanski efekt budu potom dwurěčne poměry, ale nawopak njeńdźe: komuž je jeničce dwurěčnosć na starosći, tón njeda serbstwu trěbny swójski rum wosebje za wuwiwanje rěče), tohodla njetrjebam nětk swój aktualny statement k rozsudej rady Załožby za serbski lud wo njespěchowanju wólbow „předparlamenta“ zeserbšćeć – wy to rozumiće . Hladajo na to, zo so sejmikarjo dale a bóle na němsku zjawnosć wusměrjeja a dale a mjenje na serbsku, sym to tak sčinił.

„Wir sind das Volk!“ „Wir aber auch!“

Für Verschwörungstheoretiker wird der Fall klar sein: Eine unheilige Allianz von Staatsvertretern und Domowina-Abgesandten, die beide nur ihre Ruhe haben wollen, haben im Stiftungsrat der Stiftung für das sorbische Volk die Finanzierung der Vorwahlen für ein sorbisches Parlament blockiert. Man kann sich der Sache natürlich auch rational nähern und die Argumente der „Sejmik“-Befürworter – siehe aktuellen Offenen Brief und Pressemappe – einfach ernst nehmen.

Sie sagen faktisch: Wir sind das Volk, und dieses Volk will ein eigenes Parlament. Maybe. Ich widerspreche dem nicht. Nun gibt es seit 1912 eine gesellschaftliche Formation im Sorbenland, die sagt: Wir sind das Volk, und dieses Volk will einen Dachverband der Vereine, Verbände und Einzelnen, die mitmachen wollen. Das ist die Domowina. Sie steht mittlerweile als legitimierte Interessenvertreterin sorbischer Interessen sogar in sächsischen und brandenburgischen Gesetzen.

Die Stiftung hat die ihr anvertrauten Geldmittel für sorbische Sprache und Kultur auszugeben. Und sonst nichts. Die Frage, wer das „Volk“ ist (das ist ja auch unter Deutschen und gerade in Sachsen zurzeit höchst strittig), müssen wir schon selbst untereinander ausstreiten. Es geht hier ja nicht nur um die Frage der „legitimierten Vertretung“. Da steht Smy e.V. (die Sejmik-Gruppe) gegen Domowina e.V., also Verein gegen Verein.

Im Moment konstituiert sich das „sorbische Volk“ durchs sorbische Mitsprechen, Mitmusizieren, durch gemeinsame Arbeit an Bildung und Kultur, vor allem aber an der sorbischen Community selbst. Das ist wie in einem Dorf, wo Freiwillige Feuerwehr, Sportverein und Dorfklub das gesellschaftliche Leben prägen – auch derer, die selbst nirgendwo mitmachen.

Das „Sejmik“-Modell kreiert ein neues „Volk“: derer, die sich per Postident-Verfahren zum Wahlberechtigten machen. Mit der Folge, dass jemand, der weder sorbisch spricht noch irgendwo am sorbischen Leben mitwirkt, plötzlich „Sorbe“ ist, derjenige, der zu Hause sorbisch spricht, in sorbischem Chor mitsingt, seine Kinder an die sorbische Schule schickt, in den sorbischen Gottesdienst geht usw. usf., aber sich an dieser Wahl nicht beteiligen will, eigentlich nicht mehr.

Wohlgemerkt: Ich halte mich strikt an die Denke der Sejmik-Vorkämpfer, die ja sagen, wer nicht irgendwie Mitglied der Domowina ist, kann durch sie nicht vertreten werden. Dann ist auch der, der sich an den Sejmik-Wahlen nicht beteiligt, durch dieses Gremium nicht vertreten. Das ist eben anders als mit einem sonstigen Parlament, das für ein Territorium zuständig ist und damit auch für die, die da wohnen, aber nicht wählen gegangen sind. Auch die Sejmik-Leute wollen kein separatistisches Territorial-Prinzip.

So sagen die Sejmik-Leute: Wir sind das Volk! Und die Domowina sagt: Wir aber auch. Die Pointe ist nun: Während die Domowina staatsfern von der sorbischen Zivilgesellschaft gegründet worden ist, erwartet die Sejmik-Bewegung, gewissermaßen vom Staat, an ihre Stelle gesetzt zu werden. Emanzipation geht anders. Ob es im 21. Jahrhundert noch einer aufklärerischen Position entspricht, überhaupt noch abseits des Feuilletons mit dem Begriff „Volk“ zu hantieren, steht auf einem anderen Blatt. Vielleicht beerdigen beide „Völker“ (Domowina und Sejmik) im Dialog dieses verstaubte Wort der Vergangenheit, dessen Einheits- und Harmoniewahn in der Postmoderne nicht mehr zeitgemäß ist, und bringen das Sorbische gemeinsam auf einen neuen Begriff.

171127 Offener Brief SR SSV.pdf

Pressemappe 2017.04 DE.pdf