Archive for the ‘Domowina’ Category

Kandidat za serbsku radu: Alex Pólk

15. August 2019

received_495795874582335

Župa „Handrij Zejler“ Wojerecy namjetuje Alexandera Pólka jako kandidata za wólby Rady za serbske naležnosće při Sakskim krajnym sejmje.

Wopodstatnjenje namjeta:

Alexander Pólk ma serbsku swójbu a so na wšelake wašnje w serbskim towaršnostnym žiwjenju angažuje, jako organist we wjacorych katolskich wosadach a jako sobuzałožer a skutkowny čłon kluba młodych Serbow we Wojerecach. Wón je kruće w serbskich tradicijach zakótwjeny a zdobom za nowymi pućemi do přichoda pyta. Alexander Pólk je połnje elana a čerstwych mocow, zajimy serbskeho ludu napřećo sakskemu parlamentej z krutym rjapom a ze swojim přećelnym, zdwórliwym razom zastupować.

Tak słuži wón wosadnemu žiwjenju w Hornjej Łužicy a wutworjenju nowych rěčnych rumow w geografisce srjedźnej Łužicy. Alexander Pólk je tež politisce aktiwny a so ze strukturami politiskeho jednanja derje wuznaje. Jako stawiznar historiske pozadki dźensnišich poměrow kritisce wobkedźbuje. Na hłownej zhromadźiznje Domowiny je so wón z kedźbyhódnej narěču za spomóžnu jednotu Serbow zasadźował. Wón sam je hižo tři lěta aktiwny za iniciatiwu „Serbski sejm“ a je mjeztym woleny čłon tutoho gremija.

Runje regiony zwonka tak mjenowanych jadrowych kónčin su w so nachilacej dobje wudobywanja brunicy a změny struktury wužadane, serbsku regionalnu identitu jako zhromadne znamjo identifikacije ludnosće wuwiwać a serbske rěčne rumy jako swětłownje Serbstwa sebjewědomje dale wutworjeć. Smy přeswědčeni, zo Alexander Pólk w serbskej radźe zajimy wšěch Serbow derje zastupuje.

Při wšěm jeho zapalu za dobre argumenty, kotrež je sej wón w rešeršach a diskusijach nadźěłał, je wón kóždy čas nowym dopóznaćam wotewrjeny. Wón rady raznje argumentuje, ale ženje zasakle, tohodla je Alexander Pólk žiwe wobohaćenje kóždeho demokratiskeho gremija. Runje w tuchwilnej nutřkownje a wonkownje napjatej situaciji je wón posoł pragmatiskeho twarjenja mostow – w Serbach samych a mjez Serbami a dalšimi akterami politiki, kultury a cyłeje towaršnosće.

Marcel Brauman

župan

PS.: Wón je stawiznar M.A., wědomostny wolontar w Serbskim muzeju, Budyšin, čłon Maćicy Serbskeje a zapósłanc Serbskeho sejma, dołholětny čestnohamtski organist we wjacorych serbskich katolskich wosadach, wědomostnje specializowany na stawizny Serbow w 20. lětstotku.

Nócny són SPD: Domowina + sejm = nowa serbska institucija na zakładźe zakonja

1. August 2019

20190801_100930_resized

Harald Baumann-Hasske je za serbske wěcki přisłušny zapósłanc frakcije SPD w Sakskim krajnym sejmje. Wón je tež prawiznik, tohodla so rady prawniskim naležnosćam wěnuje. Poprawom dźěše w nócnej debaće sakskeho parlamenta do prózdnin wo namjet frakcije Lěwicy, Łužicu jako kompetencny region za europsku mjeńšinowu politiku wuwiwać:

http://edas.landtag.sachsen.de/viewer.aspx?dok_nr=17599&dok_art=Drs&leg_per=6&pos_dok=&dok_id=256170

Porno zapósłancej Hajkej Kozelej, kiž je wězo k namjetej swojeje frakcije rěčał, je Baumann-Hasske po někotrych jara powšitkownych přispomnjenjach swoju přihotowanu narěč k protokolej dał. Potajkim wón ničo dale njepraješe, hlej stronu 9736 mjeztym internetnje přistupneho protokola sejma w Drježdźanach:

http://edas.landtag.sachsen.de/viewer.aspx?dok_nr=94&dok_art=PlPr&leg_per=6&pos_dok=202&dok_id=undefined

Na stronje 9745 namakaće potom to, štož chcyše prajić. Po – w tutym dypku – spodźiwnym porjedźe sejma płaći narěč jako narěč, hdyž so na tute wašnje w protoklu jewi, byrnjež nichtó na plenarnej žurli na wědomje njebrał, a wězo tež bjez zwučeneje diskusije. A kelko ludźi do protokola hlada, tak a tak njewěm. Po mojim měnjenju ma prezidij sejma radšo realistiski dnjowy porjad schwalić – město narěčow, kotrež su jenož na papjerje.

To štož Baumann-Hasske njepraješe – pisać daše, njeje pódlanskeho razu. Wón wočakuje faktisce, zo so Domowina a „Serbski sejm“ na nowu instituciju dojednatej, kotraž budźe po tym přez změnu Serbskeho zakonja jako zastupjerka serbskeho ludu tež zakonsce zakorjena. Dokelž Baumann-Hasske w tutym zwisku rěčeše – njerěčeše. Jara chrobła spekulacija, wšako na tajkim projekće po mojich informacijach ani Wojerowski župan wobdźěleny njeje. 🙂

 

Wjesołe prózdniny!

26. Juli 2019

Wobraz Piwarca – dowolnikarja při Baltiskim morju drje hižo cyle aktualny njeje, wšako wón dawno zaso na dźěło chodźi. Ale steji za zakładne alternatiwy 🙂 .20190715_140213 Na zasowidźenje w serbskim žiwjenju po prěnim požnjencu!

 

 

Załožba njeje institut za „Serbow w Budyšinje” – nětk cyłołužisku perspektiwu zaměrnje přesadźic!

8. Juni 2019

20190607_182540_resized

Tezy z cyłołužiskeje serbskeje perspektiwy po wčerawšim zarjadowanju wo zwadnym projekće „Lawske hrjebje”

  1. Njeńdźe jeničce wo „Serbow w Budyšinje”, ale wo Serbow po cyłej Łužicy scomter jich „hnězdami” zwonka njeje.
  2. Haj, centralizowanje serbskich institucijow w Budyšinje je „historisce rostło” – pod knjejstwom SED, a tuta doba je nimo.
  3. Potrjeba Serbskeho instituta njesmě so z planami za wšě móžne realne abo fiktiwne institucije do jednoho horna mjetać.
  4. Zakład za nowowusměrjenje stejnišćow institucijow ma spjelnjenje bytostneho nadawka załožby być: spěchowanje regionalnych rěčnych rumow.
  5. W syći stejnišćow institucijow ma so cyły serbski sydlenski rum zjawnosći prezentować, zo bychu Němcy lěpje zaznawać móhli, hdźež wšudźe smy.
  6. Hornjoserbska rěčna šula słuša do wokolin ze serbskorěčnym wobswětom, potajkim do wsy w jadrowych kónčinach, na přikład do Chrósćic.
  7. Institucije, kotrež za Hornju a Delnju Łužicu dźěłaja, njesmědźa jenož na južnej kromje teritorija być, ale trjebaja sydło w centralnej Łužicy (jězorina)
  8. Galerjia za načasne tworjace wuměłstwo słuša do Wojerec, něhdyšeho stejnišća serbskeho muzeja. Tam steji twar hnydom k dispoziciji.
  9. Wuwiće stejnišcow serbskich institucijow ma so ze wšěmi župami wothłosować.

Połwěrnosće wo „Lawskich hrjebjach”

18. Mai 2019

kamjen_parkbludzenkow

Na pjatkownym posedźenju zwjazkoweho předsydstwa we Wochozach na terenje parka błudźenkow informowaše załožbowy radźićel Bjarnat Cyž wo tuchwilnym stawje zwadneho wulkoprojekta Załožby za serbski lud w Budyšinje (Lawske hrjebje”). Z tym su nětk tež wšě połwěrnosće” (Cyž) z blida, kotrež móže čitar Budyskeho wudaća Sakskich Nowin na zakładźe zjawnostneho dźěła založboweho zarjada na wědomje brać.

Město Budyšin njeje załožbje areal přewostajiło, ale za tři lěta rezerwowało. Hdyž so załožbje njezešlachći, w běhu dweju lět realistisku perpektiwu wuwiwać, je to nimo. Piwarc tak a tak do zakładneho kamjenja noweho serbskeho centruma njewěri a so z rjanym kamuškom ze serbskej wutrobu, darom zamołwitych parka błudźenkow spokoju. Jeli pak bychu chutnje započeli, tola tu zwonka njewućeženeho Serbskeho domu miliony euro pohrjebać, njebuchu zawěsće jenož Wojerowscy Serbja na Budyskich dróhach přećiwo tomu demonstrowali.

Dotal pak njeje zarjad załožby swoje winawtosće w zwisku z přihotowanjom projekta dodźeržał, wothłosowanje ze zastupjerjemi Serbow tež pobrachuje, tak Cyž. Wón je na dopomnił, zo je zaručenje žiweho Serbskeho domu za přichod wulke wužadanje. To ja runja wjele druhim w Maćicy a župje Budyšin tež tak widźu. A hdyž trjebaja institucije přidatne składy, njech so same staraja. My serbske pjenjezy” za regionalne rěčne rumy trjebamy – štož pisomnym zaměram załožby wotpowěduje.

Stajne blido serbskich swobodnych myslerjow na třěše srjedźneje Łužicy

16. Mai 2019

VALausitztower

Tip: Campingstólčk (a napoj scomter hrymzankami, jeli chceš) sobu přinjesć, nětk powěsć dale dać a potom hromadźe přińć.

Nowy wobraz za nowe město

11. Mai 2019

Na papjerje poměrnje wulki takrjec hamtsce definowany serbski sydlenski rum mamy. W realiće pak je w nim wjele něhdyšich serbskich wsow, hdźež je dźensa serbske pomjenowanje sydlišća na wjesnej tafli to jeničke serbske. Tu a tam je wězo kedźbyhódnych aktiwitow, na stawizny znajmjeńša kulturnje někak nawjazać. Nimo toho pak je tež městnow, hdźež wot spočatka sem lědma něšto serbske eksistowaše, haj kotrež su to serbske samo spóžěrali.

Typiski přikład městnosće noweje doby bjez serbskosće je nowe město Wojerec, bydlenskotwarski připlack kombinata Čorneje Pumpy. Stare město je swoju žiwu serbskosć wšědneho dnja w połstatych a šěsćdźesatych lětach přisadźiło, nowe město běše konglomerat zapućowacych Němcow wšelakich cuzych regionow, někotrych domoródnych, kotřiž su so přez moderne bydlenje wjeselili, a wotbagrowanych, mjez nimi tež Serbow z wjeskow srjedźneje Łužicy.

Po přewróće je Wojerowske nowe město swoju towaršnostnu funkciju a hač do dźensnišeho dwě třećinje ličby wobydlerstwa přisadźiło. Klětu so dalši wysokodom spotorha. Najebać to, zo su woni w běhu třoch lětdźesatkow faktisce cyłe bydlenske štwórće wotbyli, je hišće wjele prózdnych bydlenjow – a dale a wjac zelenych płoninow mjez domami. Tohodla je najwjetši čas, tón wakuum za rozšěrjenje realneho serbskeho sydlenskeho ruma wužiwać. Je zakładna šula ze serbskej wučbu w bliskim starym měsće, dosć pěstowarnjow a tunich rjanych wulkich bydlenjow. Žane zatykane dróhi, za parkowanje njetrjebaš nihdźe po cyłym měsće ničo płaćić.

Header_DomHoywoyBlog-1

Doba wudobywanja wuhla so nachila, ludźo za nowej zhromadnej identititu pytaja. To jim poskićujemy: DOM Wojerecy – serbsku-němsku zhromadnosć za wuwiwanje serbskeje identity regiona. https://marceldavidbraumann.com/2019/05/10/neu-haus-hoyerswerda/ Po pozitiwnym wothłosu prezentacije noweho wobraza w najwjetšej facebook-skupinje Wojerowčanow sym składnostnje dnja znowazałoženja Domowiny blog z prěnim přinoškom wo symbolu třěšneho zwjazka zahajił: https://hoywoy.home.blog/.

Potajkim: Komuž hišće so hodźace bydło w druhich městach abo nawsy pobrachuje: pój do Wojerec a twar z nami na nowej identiće města! Hdyž chceće z wjacorymi swójbami při sebi bydlić, prajće mi, sposrědkuju Wam z měšćanskej bydlenskej towaršnosću poskitki. Ale tež wo ležownosćach za domy rěčeć móžemy.

Mjez pozitiwnymi reakcijemi na nowy wobraz běchu tež tute linki młodeho muža: “Unsere Stadt tut gut daran, das unheimliche Potenzial in vielerlei Hinsicht für sich zu erkennen. Die Sorben gehören zu unserer Heimat, sie üben Heimatbräuche aus und geben damit vielen Menschen hier etwas. Auch touristisch ist da sicher noch einiges für Hoywoy zu holen.“ Tež lokalni načolni politikarjo wot CDU hač do Lěwicy su tutomu wobrazej přihłosowali.

Wuznaće wjetšiny ludnosće k serbskej identiće regiona je fundament swětłownjow serbšćiny

26. April 2019

20190426_095806_resized

Jako župan hustodosć zajimawe dopisy – w socialnych syćach abo přez blogaj – dóstawaš. Na přikład z pjera nawjedowaceje sobudźěłaćerki měšćanskeje towaršnosće: Sym so wosebje serbskeje identity našeho regiona dla do domizny nawróćiła. Priwatnje tajke wuznaće k serbskej identiće regiona nastajnosći słyšiš, hač we wjesnych towarstwach kaž w Ćisku, w rozmołwje z multiplikatorami města Wojerec abo w přihotowanju wustupa na 29. Parcowskim zetkanju.

Smy wčera na klawsurje serbskeje přirady Wojerec w Jurja Brězanowym domje Krabatoweho młyna w Čornym Chołmcu wjele wo rěčnych rumach rěčeli, kaž je to bohudźak mjeztym wšudźe w Serbach z wašnjom. Při tym je cyle jasnje, zo njeńdźe wo funkcionalitu inteligency: Naši kurdojo ze Syriskeje su trojorěčni do Němskeje přišli a zdobom ani hač do dźesać ličić njemóžachu. A štó chce so słowjanskim rěčam bližić, móže hnydom pólsce, čěsce abo rusce wuknyć, serbšćina je jenož njetrjebawša wokołopuć. Serbšćina je rěč domizny, a to je najwažniši argument za přiswojenje našeje rěče.

Najebać to budźe to w formje nawuknjenja druheje maćeršćiny tež dołhodobnje poměrnje mały dźěl ludnosće činić. Přičiny su znate. Hdyž pak krajinu samozrozumliweje serbskeje regionalneje identity změjemy, budu rěčne rumy runja hnězdam resp. serbskim swětłownjam w njej zakótwjene. Tohodla smy aktiwny dźěl noweho hibanja za „bajkojte město za swójby w krajinje Krabata a Łužiskeje jězoriny“.

https://www.instagram.com/mein_hoyerswerda/?hl=de

My sej ničo wot tak mjenowaneje „wjetšinoweje towaršnosće“ nježadamy, kaž wčera prajach. My jako Serbja mamy najwjetši ideelny pokład regionalneje identity w rukach. A naš nadawk jako organizowane Serbstwo je, swojim sobuwobydlerjam regiona tón pokład darić. A jim šansu dać, nas tohorunja wobdarjeć. Ja sym přestał, za wužiwanje rumnosćow wotnajenske zrěčenje wobzamknyć. Doba handlowanja je nimo, zhromadnje wróćo ke korjenjam! Naš dar by njezapłaćujomny był, tohodla: Dajće sej zakuzłać wot Serbstwa! A dajće nas praktiski podźěl brać na nowym hesle „žiwjenje kaž w dowolu“ #lebenwieimurlaub .

Zhromadźenstwo domoródnych a Beutesorben na dobro přeserbšćenja srjedźneje Łužicy

24. April 2019

Migracija je w serbskim konteksće dotal něšto negatiwne, a to samo dwójne: Na jednym boku je tajkich, kotřiž su nutřkownje jako wotrodźency abo wonkownje jako wupućowarjo ze Serbstwa wotešli. Na tamnym boku je připućowarjow, kotřiž su jako dźěłaćerjo do Pančic abo Halštrowskeje hole přišli a swoje wokoliny přeněmčeli. So wě, zo běše přeco tež hinašich migrantow, mjenujcy ludźi, kotřiž su so wotpohladnje abo nimowólnje přeserbšćeli. Negatiwna migracija pak so zdawa z normalitu być, pozitiwna wobdźiwanja hódne wuwzaće.

We wšěch wjetšich ludach Europskeje je tradicionelnje ambiwalentneje debaty wo migraciji: Je pozdatnje pak dobrych pak hubjenych, pak přewjele pak přemało migrantow, tu radźeneje, tam zwrěšćeneje integracije. Z toho wurostu namjety za polěpšenje mjezsobneho wobchadźenja mjez domródnymi a připućowarjemi resp. za wuměnjenja, kotrež matej takrjec wobě stronje w zmysle dobreje zhromadnosće dodźeržeć. W diskusiji mjeńšich awtochtonych ludow je po mojim zaznawanju bóle sćěhowaca polarizacija: mjez “my smy my, nas našeje tradicije dla tak a tak nichtó wot wonka rozumić njemóže” a “wotmjezowany cyłk tak a tak zańdźe, dyrbimy z sej z kubłanjom nowych přisłušnikow našemu ludu pjec”.

So wě, zo je wšědne zhromadne žiwjenje potomnikow tych, kotřiž su hižo přeco tule žiwi byli, a tych, kotřiž su so hakle njedawno přidružili, wužadowace. “Beutesorbe” wězo přećelnišo hač “kanaka” klinči, najebać to móže Serb z migraciskim pozadkom swojim nowym krajanam ze swojim njezwučenym wašnjom na čuwy hić. Jemu zrozumjenje pobrachuje, při swojich wuprajenjach – hač w priwatnym ramiku abo zjawnje – tradicionelnje zrosćene disursy wjesnych cyłkow wobkedźbować, “što budu ludźo prajić”. Nawopak je domoródnemu hustodosć samozrozumliwe, “što so njesłuša”, přičiny tutych tabujow připućowarjej pak potajnstwo wostanu.

Přiwšěm su wuměnjenja integracije w Serbach lěpše hač druhdźe: Tu njejsu paralelne towaršnosće móžne, kóždy ma so z kóždym někak aranžować. Tohodla móža poćahi mjez awtochtonymi Serbami a Serbami z migraciskim pozadkom jara płódne być. Po mojim měnjenju su wone lěto a bóle spomóžniše. Mjeztym je serbskich wupućowarjow, kotřiž w Lipsku abo Berlinje Serbja wostanu, a připućowarjow, kotřiž ze swojim zapalom za to serbske samo wotrodźencow nakazuja.

Hdyž nam so zešlachći, tuchwilnu strukturnu změnu za paradigmowu změnu managementa migracije w Serbach wužiwać, by to serbskemu ludu na dobro było. Runje w brunicowym rewěrje je wjele připućowarjow druheje abo třećeje generacije, kotřiž sej tuchwilu serbsku rěč a kulturu jako pokład regionalneje identity po puću do doby po kóncu wudobywanja wuhla wotkrywaja. We Wojerecach su samo najwjetše měšćanske institucije serbskeho kuzłarja Krabata jako patrona za přichodne “město swójbow” deklarowali.  Potajkim we wonym měsće, hdźež su, kaž mi redaktor “Łužiskeho rozhlada” praješe, nimale wšitcy ludźo poprawom připućowarjo.

Synteza a symbioza serbskich awtochtonych a imigrantow budźe potom zdokonjana, hdyž serbske swójby ze zarjadniskeho zwjazka Při Klóšterskej wodźe město napřemoběha wo dale a dróše twarske ležownosće w swojich wsach swój nowy domicil we Łužiskej jězorinje, z pomocu připućowarjow wozrodźenym serbskim kraju nadeńdu. A hdyž so kulturne cyłki ze srjedźneje Łužicy w jadrowych kónčinach tak doma čuja kaž w Ćisku abo Brětni-Michałkach. Dokelž přeserbšćenje teritorija Wojerowskeje župy je zdobom škit přećiwo přeněmčenju Kamjenskeho regiona.

Něhdyši imigrant Krabat jako načasny wumóžer města připućowarjow:

https://hoywoy-stories.de/eine-revolution-im-stadtmarketing-von-hoyerswerda/

Hoywoy_Krabat

Serbski sejm Domowinu připóznawa

1. April 2019

Narěč Alexa Pólka, čłona prezidija „Serbskeho sejma“, na hłownej zhromadźiznje Domowiny w Chrósćicach

Lubi Serbja,

Wam wšitkim su zawěsće wospejtne apely Serbskeho Sejma za zhromadny dialog ze zwjazkowym předsydstwom znate. Tutón dialog so nažel njeje hišće zwoprawdźił, štož jara wobžarujemy.

Dnja 15.02. wozjewi so wobzamknjenje zwjazkoweho předsydstwa, mjez druhim z wotmołwu na „Ćiskowske zawdaće rukow“ mjez Wojerowskim županom knjezom Braumanom a starobnostnej prezidentku Sejma knjeni Edith Pjenkowej. Z toho cituju: „Zwjazkowe předsydstwo je sebi přezjedne: dołhož Serbski Sejm Domowinu jako politisce připóznatu rěčnicu zajimow wotpokazuje, njeje zakład zhromadneho dźěła date.“

Serbski Sejm je tutu zdźělenku z wěstej iritcaiju a zadźiwanjom na wědomje brał, dokelž hłowne wuprajenje njewotpowěduje scyła poziciji Serbskeho Sejma. Njewědźachmy, što ma to rěkać, kak mamy to zrozumić?

Sym tuž we wosobinskej rozmołwje ze zastupjerjemi třěšneho zwjazka spytał poziciju zwjazkoweho předsydstwa dale wuswětlić. Tak zhonich, zo knježa předstawy wo Sejmje, zo wobstejace gremije a jich dźěło negěruje a zo chce so jako dalši, konkurenčny gremij zastupjenja serbskich zajimow etablować.

Po dlěšim času refleksiji dowjedźech k dopóznaću, zo po wšěm zdaću eksistuje zasadna diskrepanca mjez tym, kak Serbski Sejm a zwjazkowe předsydstwo Domowiny mjezsobny poměr interpretuja. Hinak zwuraznjenje: wobaj gremijej rěčitej dospołnje wšelaku rěč a tuž njerozumitej, što tamny chce abo čini.

Nochcu nětko na tutym městnje wo tym spekulować, kajke dokładne je te stejnišćo zwjazkoweho předsydstwa abo jeju jednotliwych sobustawow – tajke něšto mi jako zwonkastejacemu njepřisteji.

Město toho chcu na tutym městnje zjawnje a jasnje wuprajić, što Sejm woprawdźe chce – a kak naš poměr k Domowinje widźimy.

Wotewrić chcu pak ze slědowacym jasnym statementom:

Serbski Sejm připóznawa Domowinu jako zastupnistwo zajimow serbow a serbskich towarstwow.

Připóznawamy tež prócowanja Serbskeju radow a druhich gremijow wo polěpšenju situacije serbskeho luda. Připóznawamy status Domowiny jako politisce připóznatu rěčnicu za Serbski lud napřečo zwjazkowej republice, a krajomaj Sakskej a Braniborskej. Je cyle jednorje fakt, zo tomu hižo lětdźesatki dołho tak je, a zo Domowina tutu rólu na prawniskim zakładźe Serbskeho zakonja legitimnje wukonja.

Narok zastupnistwa, kiž je Serbski Sejm dnja 17.11.2018 při swojej konstituciji wozjewił je so nažel tak interpretował, kažbrjek Sejm tute pozicije negěruje. Tuta interpretacija naroka njewotpołwěduje zaměrej awtorow – je potajkim mylna.

Wospjetuju, zo to kóždy słyši: Wuprajenje zdźěleńki Domowiny, zo Serbski Sejm Domowinu jako rěčnicu zajimow Serbow wotpokazuje, njewotpowěduje wěrnosći.

Tak zwosta prašenje: što chce Serbski Sejm potom woprawdźe? Što je woprawdźity zaměr, jeli nochce Sejm Domowinu „wotstronić“ a sebje samoho na tute městno sadźić?

Je to slědowace: Serbski Sejm chce zhromadźenstwo Serbow, kiž ma awtonomiju w zasadnych swójskich naležnosćach – prěnjotnje na polu kubłanja a kultury, sekundarnje w prašenjach hospodarstwa a regionalneho wuwiće – hesło: brunica a strukturna změna. To rěka konkretnje, zo njeměł serbski lud jeno sobu rěčeć směć – štož je nětko hižo móžne – ale sam rozsudźić, sam zarjadować, sam zamołwitosć přewzać.

Naše přeswědčenje je, zo je mjeztym hižo lětdźesatki trajaca dramatiska situacija Serbstwa z wulkeho dźěla resultat politiskeje struktury, kiž swobodne samopostajenje wuwića Serbstwa znjemóžni. Runje tak přeswědčeni smy, zo přewzaće zamołwitosće w mjenowanych polach zasadnje trěbne je, problematisku situaciju dołhodobnje na dobro Serbstwa rozrisać.

Potajkim, to je zaměr Serbskeho Sejma: Samopostajowanje za naš lud, w zasadnych swójskich naležnosćach.

Što to nětko rěka za poměr mjez Serbskim Sejmom a Domowinu? Hdźe leži zasadna diskrepanca mjez stejišćomaj Domowiny a Serbskeho Sejma?

Domowina, jako towarstwo, je zastupnistwo zajimow Serbow – němsce: „Interessenvertretung“. Za zwoprawdźenje awtonomije njeje pak nažel zastupnistwo zajimow dosahace – je trěbne ludowe zastupnistwo – „Volksvertretung“. A to chce być Serbski Sejm.

Zastupnistwo zajimow a ludoweho zastupnistwo – stej to dwě zasadnje rozdźělnej wěcce:

Zastupnistwo zajimow hromadźi a definuje zajimy skupiny, a spyta tute přesadźić z tym, zo ćisć na poprawnych nošerjow rozsudow skutkuje. Konkretnje: Domowina zastupuje zajimy Serbstwa napřečo němskemu statej, krajomaj Sakskej a Braniborskej a komunami a spyta tute runiny wobwliwować – poprawny rozsud pak leži na kóncu dale w ruce tutych statnych runinow. Ludowe zastupnistwo pak je sam nošer rozsudow, bjez wokołopuća přez eksterne statne gremije a aktery.

To je, štož Sejm chce – to je samopostajowanje. Wězo we wěstych hranicach – njejsmy žani separatisća, ale złožujemy so jako staćanjo Zwjazkoweje republiki Němskeje na zakładny zakoń a zakonje Němskeje.

Sejm potajkim nochce być dalše zastupnistwo zajimow, chce być ludowe zastupnistwo, to je docyła hinaša runina jednanja. Njewobhladujemy so tuž jako konkurenca, ale jako wudospołnjenje – to, štož je dotal serbskemu ludej za woprawdźite samopostajowanje falowało.

Z wolenym Sejmom smy hišće w poměrnje zažnej fazy wutworjenja ludoweho zastupnistwa. Je hišće daloki puć, ale – prěnju kročel smy činili. Chcemy-li woprawdźite, tež prawnisce zaručene samopostajowanje za zhromadźenstwo Serbow, je hišće dołhi wujednanski proces trěbny, tež z reformu Serbskeho zakonja a wudźěłanjom noweho statneho zrěčenja. To z wěstosću tež wobstejace gremije potrjechi – a tuž njemóžemy tutón puč sami kročić – a tohodla dyrbimy mjezsobu rěčeć!

A tak chcu skónčić, z tym, zo apel Serbskeho Sejma wospjetuju: Rěčće z nami! Rěčće z nami, zo my puć do samopostajowanja serbskeho ludu hromadźe chodźimy – a nic swoje wobmjezowane mocy njetrjebawši brojimy. Dokelž naju zhromadny cil je samsny: skutkować na dobro Serbstwa.

Rěčće z nami, zo so njejasnosće wotstronja. Dyrbimy jednu rěč rěčeć, kiž wobě stronje rozumitej, zo njepřińdźe k dalšim njetrjebawšim njedorozumjenjam.

Rěčće z nami, zo so poměr mjez Domowinu a Serbskim sejmom dołhodbonje definuje a wujedna. W našej wiziji za přichod Serbstwa widźimy potrjebu za Domowinu. Jako třěšny zwjazk serbskich towarstwow spjelnja wona njeparujomny a wažny nadawk, kiž Sejm njemóže, haj samo njesmě wukonjeć.

Rěčće z nami, zo tež my wot Sejma swoje zmylki spóznawamy a wuporjedźamy. Hakle we wosobinskim dialogu ze zastupjerjami Domowiny so mi wujasni, hdźe smy ze Sejmom hranicy překročili, byrnjež to njebył naš wotpohlad. Kak dyrbimy to spóznać, hdyž so nam to njerjeknje? Chcemy zhromadne dźěło! A wězo, mamy tež wot Sejma wěsty dołh, so lěpje wobdźělić a móžnosće nětčišeho systema maksimalnje wučerpać – dołhož njejsmy zhromadnje nowy natwarili.

Rěčće z nami, dokelž je lěpje mjezsobu rěčeć hač jedyn wo druheho.

Wutrobny dźak.