Archive for the ‘Domowina’ Category

Hodowne powědančko z pjera Piwarca – jako dar wšěm čitarjam bloga

11. Dezember 2017

Tu je za Was – direktnje přistupna – třeća nowela Piwarca: „Handrij w hodownym chaosu“. 21 stron lektury za finale adwentneho časa, hody abo čas mjez hodami a Třomi kralemi.

W rewolucionarnej nazymje 1989 rodźeny Handrij a jeho přećelka Hanka, kotraž běše tehdom hižo pěstowarske dźěćo, staj nětk z jónkrótnymi wužadanjemi konfrontowanaj. W srjedźišću steji tón raz tema mandźelstwo w dwěmaj generacijomaj – a připódla dźe hišće wo politiski poćah: mjez přiwisnikami serbskeho parlamenta a Domowinu. A skónčnje hraje tež kopańca wjetšu rólu.

Prěnja nowela tutoho rjada „Handrij a jeho rěčna rewolucija“ a druha „Handrij mjez wjelkami“ matej mjez druhim z tym činić, štož w titulu steji. Štóž wšě čita, tón potom wšo wě.

Wjele wjesela při čitanju! (knižka je pdf-dataja Handrij_III, hlej pod titulnym wobrazom)

Handrij_III.pdf

Serbske podawki w hodowniku 2017 a we wulkim róžku 2018

29. November 2017

11-29 Terminy December 2017 a januar 2018.pdf

11-30 Aktualizowane terminy december 2017 a januar 2018.doc

Nowy narodny projekt: Jazykowe „r“

18. November 2017

Zo Češa, hdyz zdaloka Serbow w bjesadźe słyšaja, mysla, zo su woni Němcy, ma nimo dale a bóle přeněmčeneje fonetiki tež něšto z jazykowym „r“ činić, kotrež hižo nimamy. Klaws Thielmann z Chasowa wopisuje w aktualnym kónctydźenskim wudaću Serbskich Nowin rozpad słowjanskeho zynka serbšćiny w běhu jedneje generacije. A wón namołwja, specifiski duch a raz serbšćiny zaso zaměrnje pěstować – jako kubłansku iniciatiwu.

To je dobra ideja za nowy zhromadny narodny kubłanski projekt wšěch Serbow Hornjeje a Delnjeje Łužicy, cyle njewotwisnje wot toho, hač widźa Domowinu abo sejmik jako ludowe zustupnistwo. Při tym je tež wšojedne, štó dotal kotry kubłanski model na šulach podpěruje. Snadź móža Delni Serbja hornjoserbskim bratram a sotram w tutym projekće samo rěčnje pomhać, wšako je w staršej generaciji Delnjeje Łužicy jazykowe „r“ po mojim zaznawanju hišće kusk bóle rozšěrjene.

Thielmann je dołho w swěće po puću był – „jako so do domizny wróćich, bě so serbšćina přeměniła.“ Štož je jemu napadynło: „Tež serbšćina měješe wězo słowjanski zynk, tehdy, we wonym času. Tajku serbšćinu zrědka hišće słyšiš, ani w serbskim rozhłosu, chiba w rozmołwje ze staršimi Serbami. Do serbšćiny je so sylny němski akcent zadobył. (…) Serbska kultura na hračkach steji. Wona wšak je wjac hač spěwy, reje, bajki, jutrowne jejka a křižerjo. Naša serbskosć je tež a skerje wašnje myslenja a mjezyčłowjeskeho wobchada, socialna zwjazanosć. Zwuraznja nazhonjenja a bytosć ludu, zrosćene w tysaclětnych stawiznach. A wšitko to so w rěči špiheluje (…)“ Abo nic wjac …Jeho facit: „Ze serbskimi słowami němsce rěčeć njepřinjese nadhódnoty.“

Tohodla je „wožiwjenje słowjanskeho zwuka“ bytostne prašenje w kubłanju. Při tym móža nam snadź nowi wučerjo z Čěskeje pomhać. Hdyž budźemy wo lěpšim spěchowanju maćernořěcnych dźěći wuradźować, prašenje słowjanskosće serbšćiny k tomu słuša. Kompetenca wšěch kubłanskich strategow – ze Serbskeho šulskeho towarstwa, Rěčneho centruma Witaj, z kruha kubłarjow a wučerjow, spěwarjow, lajskich dźiwadźelnikow atd. je prašana.

W interneće je wjele widejow, kotrež při nawuknjenju jazykoweho r pomhać slubja. Snadź móžemy jowle pokiwy na pomocliwe wideja za přiswojenje tutoho r resp. powšitkownje słowjanskeho zwuka w serbšćiny nazběrać. Móžu so hišće derje na natočenja starych serbskich dialektow w muzeju wotbagrowanych wsow w Nowym Rogowje dopomnić. To najwažniše pak je wobnowjenje wotzamknjenych serbskorěčnych rumow, hdźež njeje němčina a jeje zwuk prezentna.

So wě, zo njetrjebamy we wšěm perfektni być. Tež swětosławny něhdyši čěski prezident Václav Havel njemóžeše čěske „ř“ wurjekować.

Po debaće w ZP: Kubłanski wuběrk Domowiny ma nadawk, 2plus praktisce přewinyć – na dobro maćernorěčnych dźěći a serbskich swójbow

11. November 2017

Facit diskusije wo 2plus na zjawnym posedźenju zwjazkoweho předsydstwa (ZP) pjatk, 10. nazymnika 2017, na załoženskej žurli Domowiny w dźensnišim wobydlerskim domje Wojerec: Nichtó njeje wčera na Piwarskej hasy 1 wuprajenju Piwarca znapřećiwił, zo njeje kubłanski system 2plus reparujomny.

Wopodstatnjenje: Hižo před dźesać lětami su ewaluacije dopokazali, zo je 2plus na škodu maćernorěčnych dźěći. Njeje so radźiło, bracham „modela“ wotpomhać – z dale a mjenje wučerjemi to docyła móžno njebudźe. Tohodla přewza kubłanski wuběrk třěšneho zwjazka nadawk, zhromadnje z fachowcami nowu strategiju serbskeho kubłanja tworić.

Tež na fachowym dnju 2plus njedawno w Chrósćicach su so njelěpšiny tutoho systema za serbskich šulerjow we wšelakich skupinach tematizowali. Na kontrowersne wašnje mjez wučerjemi. W tutej diskusiji dotal docyła njewobkedźbowani su serbscy starši, kotrychž maja serbske šule při serbskorěčnym kubłanju dźěći podpěrować. Tohodla je so Piwarc znowa za namjet Bosćija Handrika wuprajił, serbsku staršisku iniciatiwu załožić.

Debata wo 2plus njeje konflikt mjez Serbami a statom, ale nutřkownoserbske rozestajenje. 2plus njeje wunamakanka ani kultusoweho ministerstwa ani sakskeje kubłanskeje agentury, ale – hdyž wuprajenja Bjarnata Cyža sćěhuju – Ludmile Budarjoweje. Domowina njeje ženje wobzamknyła, zo je 2plus něšto dobre, ale wot spočatka sem rozsudźiła, jón kritisce přewodźeć. Cyž referowaše wčera wo wobmyslenjach, kotrež su so w běhu lět přeco zaso jewili – zo steja serbske dźěći pod ćišćom přeněmčenja přez němskorěčnu dominancu w 2plus-kubłanju.

We wobšěrnej pjatkownišej debaće je wučerka na dotal pobrachowacu wuměnu mjez serbskimi wučerjemi serbskich šulow wo wšědnych problemach skedźbniła. Je potajkim dosć a nadosć nadawkow a dźěła, kotrež nic jenož kubłanskemu wuběrkej do rukow hlada. Tajki wopačny kubłanski system je kaž tankowc na wopačnej čarje. Tón tak chětř wobroćić njemóžeš. Najebać to z toho wuchadźam, zo běše to posledni fachowy dźeń 2plus. W běhu tutoho šulskeho lěta dyrbi so nowy puć namakać.

Premjera staršiskeho wječorka w Chrósćicach do fachoweho dnja běše lětsa dobry signal za zapřijimanje zajimcow. Ja so dźakuju sakskej kubłanskej agenturje a Bosćijej Handrikej a Rěčnemu centrumej RCW a dr. Beaće Brězanowej za zmóžnjenje platformow rozjimanja zasadnych kubłanskich prašenjow. Na tym da so natwarjeć.

Piwarc je wčera na prašenje SN k rěčnej analyzy resp. strategiji prajił: Njeznajemy „nakromne kónčiny“, za nas steji kóždy region ze swojimi specifikami w srjedźišću. Móžu sej předstajić, zo změje 2plus zestawy šulerjow dla snadź z městnami w narańšich Serbach abo druhdźe přichod. Wo tym dyrbimy z regionalnymi akterami rěčeć. Wšudźe pak, hdźež je maćernorěčnych dźěći, njech budźe 2plus tak chětř kaž móžno nimo. Dokelž njeje nichtó we Wojerecach wuprajenju wučerki znapřećiwił, zo 2plus ženje na maćernorěčne dźěći wusměrjeny njeběše.

Přidawk Piwarca k diskusiji: Wězo wěmy, zo chcychu strategojo 2plus z tutym modelom dźěći druheho pochada wukmanjeć, maćernorěčny niwow docpěć. Wotpowědne naroki buchu lěto a dale znižene, doniž njejsu je faktisce spušćili. Wot tutoho časa njeje 2plus hižo imaginarny wuchowar serbskich šulow přez zwyšenje ličbow šulerjow, ale tótka Serbstwa přez asimilowanje serbskorěčnych rumow.

Domowina eksistuje 105 lět, 2plus 16 lět. Ja wočakuju pohrjeb 2plus do 106. róčnicy narodneje organzacije. Potom njebudźe spominanje kaž lětsa, ale swjedźeń.

Mjez Serbami lěpje hač mjez Saksami

20. August 2017

Při temje integracija je mjez Němcami třoch lěhwow: Ludźo, kotrymž je domizna něšto jara wažne, hladaja skeptisce na migrantow. Druzy, kotřiž su bóle kosmopolitisce nastajeni, wjeselu so nad kóždym připućowarjom. A srjedźa su dobri křesćenjo, kotřiž chcedźa prosće jednotliwym čłowjekam pomhać. Z komunikaciju mjez lěhwami klaca.

Zarjadowanje „Mjez Sakskami. Mjez złobami a witanjom“ na přepjelnjenej žurli Serbskeho domu štwórtk wječor běše drje wěcowne a měrniwe – zarjadowarjo Domowina, Serbski institut, nakładnistwo Chr. Links a Heinricha Böllowa załožba „dale myslić“ su hižo zwučenu klawslu přewzali, zo dyrbja znaći nacisća wonka wostać – njejsmy ani krajny rada ani jeho zastupnik 😎. Tak njejsu „ariscy bratřa“ nutř přišli. Ale mi běše diskusija kusk přeharmoniska, běch na horcyše kontrowersy přihotowany.

Na prašenje moderatorki, što sej za přichod Sprjewineho města přejemy, prajach: Přećelne wobličo, ke kotremuž móžemy wšitcy přinošować, zo by Budyšin ludźom wšelakeho pochada a maćeršćiny, kotřiž su tule žiwi, dobra domizna był. My Serbja smy 1.500 lět jowle žiwi a smy tež Němcow mjenje abo bóle integrowali. Chcemy so z našej kompetencu hospodliwosće wo to starać, zo so to z dalšimi migrantami šlachći.

Prototypiski načasny hornjołužiski Serb je horliwy zastupjer domizny, dobry křesćan a słowjanski kosmopolit. To rěka: Porno Němcam su pola nas wšě towaršnostne prudy w kóždej hłójčce. Tohodla njeknježi pola nas tajka agresiwita resp. njekomunikacija mjez wšelakimi pozicijemi. Njech je serbski lud němskemu runje we Łužicy z přikładom 😊.

Na foće wurězk podija (w.l.): Arndt Ginzel, kiž je wo nadpadach na serbskich młodostnych pisał, moderatorka Heike Kleffner, Piwarc jako zastupjer Dawida Statnika, a Matthias Meisner, korespondent Berlinskeho „Tagesspiegel“. Na prózdnym stólcu njesedźeše wyši měšćanosta Alexander Ahrens.

Hłowna zhromadźizna – wuslědki za němsku zjawnosć / Domowina-Hauptversammlung

28. März 2015

Hauptversammlung der Domowina beschloss neues Programm

Die 17. Hauptversammlung der Domowina ist heute, am 28. März, in Dreikretscham/Haslow erfolgreich zu Ende gegangen.  95 Delegierte und zahlreiche Gäste verfolgten die Beratung. Unter den Gästen waren die Bundestagsabgeordnete Maria Michalk, die ein Grußwort von Bundesinnenminister Dr. Thomas de Maizière verlas, Sachsens Wissenschaftsministerin Dr. Eva-Maria Stange und der Beauftragte für Angelegenheiten der Sorben/Wenden in Brandenburg, Staatssekretär Martin Gorholt. 

Wichtigster Tagesordnungspunkt war der Beschluss des neuen Programms “Domowina 2025”, das unter dem Stichwort “Verbundenheit – Offenheit – Verantwortung” die Handlungsprämissen der Domowina für die Zukunft umreißt. Es ist in den vergangenen drei Jahren sowohl in den Gremien der Domowina als auch öffentlich diskutiert worden. Interessenten finden es auf der Internetseite der Domowina. Ebenfalls beschlossen die Delegierten heute die neuen Arbeitsrichtlinien, die – auf das Programm aufbauend – dessen Inhalte in kurz- und mittelfristige Aufgaben strukturieren.

Mehrere Redner äußerten sich in einer sehr lebhaften Diskussion zu Fragen des Erhalts und der Revitalisierung der sorbischen Sprache, und zwar sowohl innerhalb des sorbischen Siedlungsgebietes als auch außerhalb der Lausitz. In seiner Rede verwies der Vorsitzende der Domowina David Statnik auf die Aufgabe der Domowina, dafür das entsprechende Forum zu bilden: „Wir haben in allen Regionen der Lausitz, aber auch außerhalb, den Dialog mit den dort Aktiven zu pflegen. Dabei sollten wir den Fokus darauf richten, wie wir gemeinsam unsere Zukunft zum Wohle des Sorbischen, der sorbischen Sprache und Kultur gestalten.“

Einstimmig beschlossen die Delegierten heute eine Resolution für den Abschluss eines neuen Finanzierungsabkommens zur Förderung der Stiftung für das sorbische Volk. Es soll sicherstellen, dass alle von der Stiftung geförderten sorbischen Einrichtungen erhalten bleiben, damit das Fortbestehen und die Entwicklung der sorbischen Sprache und Kultur weiter gewährleistet werden können.

Des Weiteren beschlossen die Delegierten eine Stellungnahme zur Asylpolitik: „Mit großer Sorge betrachtet die Domowina das ausgrenzende und aggressive Auftreten gegenüber Ausländern, das sich in öffentlichen Protesten, in Angriffen auf Asylbewerberheime und Bedrohungen von Politikern äußert. So, wie wir eine Akzeptanz und Toleranz unserer deutschen Mitbürger uns gegenüber erwarten, so fordert die Domowina Akzeptanz und Toleranz gegenüber Ausländern und Asylbewerbern.“

 Zum wiederholten Male forderte die Domowina heute, dass im sorbischen Siedlungsgebiet für die Braunkohle keine weiteren Dörfer abgebaggert werden dürfen, ebenso wie den mittelfristigen Ausstieg aus der Braunkohlengewinnung. Da die sächsische Staatsregierung jedoch der Erweiterung des Tagebaus Nochten II zugestimmt hat, droht 1600 Einwohnern von Rohne, Mulkwitz, Mühlrose, Klein Trebendorf und Schleife die Umsiedlung. Die Verkaufspläne von Vattenfall und die aktuelle Initiative von Wirtschaftsminister Gabriel bezüglich der Kohlendioxidabgabe führen bei den von Abbaggerung betroffenen Einwohnern zu großer Ungewissheit. Im Beschluss der Hauptversammlung heißt es: „Die Domowina fordert, kurzfristig Klarheit über die künftige Braunkohlenpolitik in der Lausitz zu schaffen. Im Falle der Fortführung des Tagebaus Nochten sind die beiden Grundlagenverträge einzuhalten, damit die sorbischen Interessen gewahrt bleiben und die Betroffenen soziale Sicherheit erhalten.“

Borbora Felberowa, nowinska rěčnica

Nowina w němskej stolicy / dpa wo hłownej zhromadźiznje:

http://www.berliner-zeitung.de/berlin/domowina-beschliesst-neues-programm–sprache-ist-schwerpunkt,10809148,30248932,view,asTicker.html

Serbska kampanja přećiwo předsydźe Domowiny w realiće sakskeje politiki zwrěšćiła

12. März 2015

Po tym zo je předsyda Domowiny, Dawid Statnik, loni w – njezjawnych! – listach někotrych politikarjow na to skedźnił, zo bychu prošu iniciatiwy za změny sakskeho serbskeho zakonja z potrjechenymi – konkretnje ze zastupjerku zajimow serbskeho ludu – wothłosowali, bě zdźěla wulka hara. Njedźiwajcy wozjewjenja wobsaha listowanja w Sakskich Nowinach (wočiwidnje přez daledawanje wosobinskeho lista wot jednoho jeho adresatow) njebě drje wěcka dale z temu w němskej zjawnosći, ale ćim bóle w serbskej: zjawny list plus wšelake nowinarske artikle, připisy atd. Tenor: Předsyda je pozdatnje na škodu poměra mjez Serbami a politisce zamołwitymi jednał.

Nětkole pak je so tónle předsyda Domowiny wot zapósłancow Sakskeho krajneho sejma jednohłósnje jako čłon znowa wuzwoleneje Rady za serbske naležnosće wobkrućił. Nichtó w Serbach nima wjac akceptancy a připóznaća na krajnopolitiskim parkeće hač Dawid Statnik. Kotre konkluzije z toho sćehnjemy? Štóž jasne pozicije napřećo politice zastupuje, žněje respekt a sej zasłuži sylnu poziciju. K tomu přińdźe, zo su nětko prěni raz jeničce Serbja sami lisćinu štyrjoch wot Domowiny namjetowanych městnow postajili – a nic němscy zapósłancy w tajnym wothłosowanju. Tež tajkile postup – w zmysle wobzamknjenja hłowneje zhromadźizny – je wuslědk agěrowanja předsydy Domowiny.

Tohodla su horjeka mjenowane diskusije prosće zbytne – so wě, zo ma kóždy prawo, je dale wjesć. Ale wone su zwonka politiskeje a towaršnostneje reality.

Powěsć serbskeho rozhłosa wo nowej serbskej radźe:
http://www.mdr.de/serbski-program/rozhlos/powesce/powesce2506.html#anchor1

Hlej tohorunja wčerawši přinošk Piwarca.

Nowe čisło „Naša Domowina“

12. März 2015

NOWINSKA INFORMACIJA

ND Web cislo 1_2015

Budyšin, 12.03.2015: Jutře wuńdźe nowe, 8-stronske čisło informaciskeho łopjena Naša Domowina. Serbski nowinar Manfred Laduš předstaji w nim serbske stawizny a přitomnosć Haslowa, hdźež wuradźuja dnja 28. měrca delegaća 17. hłowneje zhromadźizny Domowiny. Najwažniše temy zhromadźizny – nowy program a dźěło směrnicy – rozjima předsyda Domowiny Dawid Statnik w swojim přinošku.
Bianca Wjeńcyna předstaji projekt RCW za powołansku informaciju »Po puću w serbskich a dwurěčnych firmach a zarjadnišćach w blišej wokolinje«. Dwurěčnu dokumentacisku mapu, kiž wobsahuje mjez druhim serbske-němske a němsko-serbske fachowe słownički z fachowymi wurazami – na přikład pjekarnje, šwalčernje abo zubnolěkarskeje praksy – móža sej zajimowane serbske wyše šule w rěčnym centrumje darmotnje skazać.
Župy a towarstwa informuja wo swojim dźěle, mjez nimi župa Kamjenc (jenož w rozšěrjenym digitalnym wudaću) wo njedawnej swójbnej schadźowance. Němsko-Serbske ludowe dźiwadło wabi na swoju nowu inscenaciju »Mój wuměrjeny kraj« a organizatorojo XI. Mjezynarodneho folklorneho festiwala přeproša na tutón podawk, kiž wotměje so wot 9. do 12. julija w Budyšinje, Hochozy a Chrósćicach.

Naša Domowina je wozjewjena na internetnej stronje Domowiny pod dypkom publikacije. Wona rozšěri so jutře ze Serbskimi Nowinami a přichodny tydźeń z Nowym Casnikom.

Přećelnje strowi Was

Borbora Felberowa

Sakska rada za serbske naležnosće wolena – Dawid Statnik jednohłósnje w krajnym sejmje

11. März 2015

serbska_rada

Tón raz su – kaž je sej to hłowna zhromadźizna třěšneho zwjazka Serbow přała – čłonojo sakskeje rady za serbske naležnosće jeničce wot Serbow samych postajeni. Na namjet Zelenych je so pak wo kóždym městnje seperatnje wothłosowało. Tak je so na přikład wukopało, zo běchu někotre přećiwne hłosy hladajo na knjeni Michałkowu, a tež k Manfredej Hermašej nochcychu Zeleni „Haj“ prajić. Předsyda Domowiny Dawid Statnik pak bu jednohłósnje wot Sakskeho krajneho sejma woleny.

Zapósłancy su we wotewrjenym wothłosowanju namjet Domowiny wobkrućili a tež městno ze Serbom sakskeho zwjazka městow a gmejnow za gmejny ze serbskeho sydlenskeho ruma:

http://edas.landtag.sachsen.de/viewer.aspx?dok_nr=1078&dok_art=Drs&leg_per=6&pos_dok=201

Nowinska konferenca Domowiny wo hłownej zhromadźiznje a folklornym festiwalu

10. März 2015

03-10 PK Domowiny – h owna zhrom

03-10 PK Folkl festiwal