Archive for the ‘serbska politika’ Category

Hižo 2007 dopokazane: 2plus na škodu serbskich šulerjow

13. Oktober 2017

Hižo 2007 je z wědomostneje ewaluacije modela 2plus w Serbach wuchadźało, zo je 2plus na škodu serbskich šulerjow (hlej citowacy wurězk z „Staatsexamensarbeit ,Die Schule als Ort der Sprachrevitalisierung für das Bretonische. Rahmenbedingungen und Schullandschaft mit einem Seitenblick auf das Sorbische'“, Bernadet Krauße, rodźena Wjeselic z Chrósćic, TU Drježdźany 2009).

W lěće 2001 su woni 2plus na wšěch serbskich zakładnych šulow zawjedli. Najebać wuslědki ewaluacije 2007 su serbscy 2plus-strategojo na wšěch dotalnych serbskich šulach z tym dale činili. 16 lět systematiskeho wobškodźenja maćernorěčneje substancy. Poprawom pad za přepytowanski wuběrk. Ale snadź přińdźe do 2plus-konferency wotmołwa.

Sta tysacow eurow za přihoty „předparlamenta“ abo přewrót na dobro serbskeje rěče?

11. Oktober 2017

Serbska rěč je wohrožena kaž ženje, přeco zaso słyšiš: Hdyž tak dale póńdźe, změjemy za jednu generaciju w katolskich Serbach samsnu rěčnu situaciju kaž dźensa w ewangelskich. Trjebamy nětko hnydom ofensiwu za serbowanje w zwjawnym rumje a z tym zwjazanu zasadnu změnu w kubłanskim systemje na dobro nošerjow serbšćiny we wšědnym žiwjenju. K tomu mjez druhim słušeja powabne poskitki za přidružnikow w formje online-krótkokursow, tak zo móža so chětř z najwažnišimi słowami na jednorej komunikaciji wobdźěleć a telko rozumić, zo jich dla nichtó němcować njetrjeba.

Direktor Załožby za serbski lud, Jan Budar, je, so złožujo na dwójnikow Matthewa a Michaela Youldena, kotrajž staj w běhu tydźenja dosć serbsce za wšědnu komunikaciju nawuknyłoj (hlej tež pokiwy pola Piwarca), trěbnosć zarjadowanja tajkich poskitkow wobkrućił. Wón běše „pruwowar“ jendźelskeju bratrow, přetož załožba hižo financne srědki za online-kursy nałožuje. Wjac móžeće we wčerwašim interviewje ze Serbskimi Nowinami čitać.

Na titulnej stronje samsneho wudaća je wulka připowědź nowinskeje konferency sejmikarjow přichodny štwórtk w Slepom – z předstajenjom planowanych wólbow „předparlamenta“. Za tón projekt chce iniciatiwa sta tysacow eurow z budgeta Załožby za serbski lud měć, potajkim z fondsa srědkow za serbsku rěč a kulturu. Hladaja na to, zo załožbje přewjele pjenjez k dispoziciji njesteji, dyrbjała so za jich „předparlament“ podpěra za serbsku rěč a kulturu šmórnyć. To je, łahodnje diplomatisce prajene, ekstremnje chrobła wěcka.

To samsne płaći za namołwu, zo njech Domowina skónčnje sejmik podpěruje. Najprjedy su sejmikarjo zaćišć posrědkowali, hač bychu třěšny zwjazk Serbow wotstronić chcyli. Potom rěkaše, nó haj, w kulturnym žiwjenju (štož je, připódla prajene, rjap eksistency serbskeho ludu, wosebje hladajo na rěč) njech Domowina dale skutkuje. A nětko, hdyž ze sejmikom sami dosć dale njepřińdu, ma třěšny zwjazk jim prošu wólby „předparlamenta“ organizować.

Ja sej na rjad diskusijnych wječorkach w serbskich korčmach, na horce debaty na kromje kulturnych zarjadowanjow abo seriju zjawnych diskusijow něhdźe druhdźe dopominać njemóžu, hdźež su so masy serbskich ludźi z tym rozestajeli, hač tónle puć, kiž je Měrćin Wałda SN kaž samozrozumliwu wolu serbskeho ludu předstajił, docyła chcedźa. Tule klaca z demokratiskej legitimaciju. Kotry konkretny zjawnoprawniski model woni prezentować budu, je tak a tak wšojedne, tež tuta ideja budźe jenož nachwilna, wšako kursěrowachu dotal hižo modele ze Samow, z Madźarskeje a Belgiskeje – abo sym hišće něšto zabył?

Sejmik chce kulturnu a kubłansku awtonomiju. Woboje faktisce mamy, dyrbimy jej pak skónčnje dospołnje nałožować. Z kulturu to hišće derje funguje. Njeznaju žadyn wjesny ansambl, hudźbnu skupinu abo lajske dźiwadło, kotrež pobrachowaceje podpěry dla swoje serbske projekty zwoprawdźeć njemóžachu. W prezidiju Domowiny zašłych lět smy wšo serbske zmóžnjeli, štož su angažowani ludźo jako próstwu zapodali. Zo Njebjelčanski wjesnjanosta za mjezynarodny wjesny swjedźeń wot załožby to dóstał njeje, štož měć chcyše, njemóže jeničke měritko za strukturelne wusměrjenje serbskeje politik być.

Mamy tohorunja kubłansku awtonomiju. Zahubny 2plus-model su Serbja sami skonstruowali, zawjedli a nałožowali, kaž sym w blogu lěta dołho z njeličomnymi přikładami pokazał. Tohodla móžemy jeničce my to tež skónčić a zaso serbske rjadownje tworić. Mamy kaž druzy tež po wustawje prawo a móžnosće, jeli je trjeba, (z pomocu statnych srědkow) swobodne serbske šulstwo wotpowědowace našim přećam natwarić. Njech Njebjelčanski wjesnjanosta projekt swobodneje šule, wo kotrymž je hižo wospjet zjawnje rěčał, skónčnje skonkretizuje. Ja bych to podpěrował, ale nic „serbsku uniwersitu“ a dalše pucherje „sejma“.

W BILD: http://www.bild.de/regional/dresden/staatliche-unabhaengigkeit/sorben-wollen-mehr-unabhaengigkeit-53478554.bild.html

Za tydźeń serbsce nawuknyć – tak budźe Łužica dwurĕčna 😊

2. Oktober 2017

Britiskaj dwójnikaj pokazujetaj nětkole, kak móžeš w běhu tydźenja serbsce nawuknyć.

https://www.deutschlandfunknova.de/beitrag/sprachen-lernen-mit-matthew-und-michael-youlden

Tak móže Łužica skónčnje dwurĕčna bywać 😎. Dotalny model 2plus pomha serbskim dźěćom, w běhu 10-12 lět swoju maćeršćinu wotwuknyč, z wonym nowym modelom sčinimy z Němcow w běhu tydźenja Serbow 😉 (wšako tež tutaj mnohorěčnaj bratraj prajitaj, zo rěka nawuknjenje rěče přiswojenje swójskeho myslenja a začuwanja), a Serbja móža Serbja wostać.

Tež problem z wučerjemi je rozrisany: Najprjedy nochcyše stat hižo dosć wučerjow za mjeńše serbske rjadownje k dispoziciji stajeć. Wotmołwa knjenje Ludmile Budarjoweje a druhich Serbow: Čińće z našimi dźěćimi Teamteaching, za to trjebamy pak dweju wučerjow za rjadownje. Pjatk w SN praješe knjeni Budarjowa, zo tych wučerjow docyła njeje. Potajkim je faktisce wšo preč: serbske rjadownje a Teamteaching.

Němcy bychu prajili: Stunde Null. 2plus na smjećišćo serbskich stawiznow, zrowastanjenje A-rjadownjow a nowotarske modele za přidružnikow kaž tónle jowle na Deutschlandfunk.

Zapłać Bóh Markej Njekej za pokiw! ✌

Marko Kliman jednohłósnje wot krajneho sejma woleny

27. September 2017

Dźensa steja Chrósćicy w srjedźišću swobodneho stata: W Sakskich Nowinach jako přikład cyłemu krajej. W sakskim parlamenće, hdźež bu Chróšćan wjesnjanosta Marko Kliman jako zastupjer Zwjazka sakskich městow a gmejnow do Rady za serbske naležnosće woleny – jednohłósnje 😊! Gratulaciju! 🖒

NOWINSKA INFORMACIJA DOMOWINY

Gratulacija k wuzwolenju jako čłon Serbskeje rady Sakskeje

Domowina wita dźensniši rozsud Krajneho sejma Sakskeje a gratuluje Markej Klimanej k wuzwolenju jako čłon Serbskeje rady Sakskeje. Wón bu namjetowany wot Sakskeho zwjazka městow a wsow a Domowiny – Zwjazka Łužiskich Serbow.

Marko Kliman, w lěće 1981 rodźeny, je čłon CDU a z lěta 2015 wjesnjanosta gmejny Chrósćicy. 2017 bu wón na namjet župy “Michał Hórnik” Kamjenc na hłownej zhromadźiznje Domowiny jako čłon zwjazkoweho předsydstwa woleny.

http://www.domowina.de/hsb/domowina/zwjazkowe-predsydstwo/clonkiclonojo-zp/

Mjez Serbami lěpje hač mjez Saksami

20. August 2017

Při temje integracija je mjez Němcami třoch lěhwow: Ludźo, kotrymž je domizna něšto jara wažne, hladaja skeptisce na migrantow. Druzy, kotřiž su bóle kosmopolitisce nastajeni, wjeselu so nad kóždym připućowarjom. A srjedźa su dobri křesćenjo, kotřiž chcedźa prosće jednotliwym čłowjekam pomhać. Z komunikaciju mjez lěhwami klaca.

Zarjadowanje „Mjez Sakskami. Mjez złobami a witanjom“ na přepjelnjenej žurli Serbskeho domu štwórtk wječor běše drje wěcowne a měrniwe – zarjadowarjo Domowina, Serbski institut, nakładnistwo Chr. Links a Heinricha Böllowa załožba „dale myslić“ su hižo zwučenu klawslu přewzali, zo dyrbja znaći nacisća wonka wostać – njejsmy ani krajny rada ani jeho zastupnik 😎. Tak njejsu „ariscy bratřa“ nutř přišli. Ale mi běše diskusija kusk přeharmoniska, běch na horcyše kontrowersy přihotowany.

Na prašenje moderatorki, što sej za přichod Sprjewineho města přejemy, prajach: Přećelne wobličo, ke kotremuž móžemy wšitcy přinošować, zo by Budyšin ludźom wšelakeho pochada a maćeršćiny, kotřiž su tule žiwi, dobra domizna był. My Serbja smy 1.500 lět jowle žiwi a smy tež Němcow mjenje abo bóle integrowali. Chcemy so z našej kompetencu hospodliwosće wo to starać, zo so to z dalšimi migrantami šlachći.

Prototypiski načasny hornjołužiski Serb je horliwy zastupjer domizny, dobry křesćan a słowjanski kosmopolit. To rěka: Porno Němcam su pola nas wšě towaršnostne prudy w kóždej hłójčce. Tohodla njeknježi pola nas tajka agresiwita resp. njekomunikacija mjez wšelakimi pozicijemi. Njech je serbski lud němskemu runje we Łužicy z přikładom 😊.

Na foće wurězk podija (w.l.): Arndt Ginzel, kiž je wo nadpadach na serbskich młodostnych pisał, moderatorka Heike Kleffner, Piwarc jako zastupjer Dawida Statnika, a Matthias Meisner, korespondent Berlinskeho „Tagesspiegel“. Na prózdnym stólcu njesedźeše wyši měšćanosta Alexander Ahrens.

Tež wotbagrowana zemja je serbska!

29. Mai 2017

Lubuju park błudźenkow we Wochozach, tola tež njedźelu so zaso na pobrachowacym serbskorěčnym pomjenowanju a wupokazanju postorkowach. Samsna bĕda kaž we łužiskej jězorinje. Tež nowy turistiski centrum w Hamorje při Bjerwałdskim jězorje je jenož němski.

To je tohorunja hladajo na słowjanskich wulětnikarjow hłupe. Bjez dweju busow połnje staršich Čechow by wčera popołdnju jenož poměrnje mało wopytowarjow w parku błudźenkow było.

Čehodla smy poprawom we wšěch móžnych regionalnych gremijach zastupjeni, hdyž w naslědnej krajinje po wudobywanju brunicy lědma zjawnje eksistujemy? Tola tež wotbagrowana „serbska zemja“ njech wostawa abo zaso budźe serbska!

Widejo: Hórka w parku błudźenkow, w pozadku Hamorska milinarnja

„Dresden – Drježdźany“ na pućnikach – sakske knježerstwo praji principielnje: Haj!

23. März 2017

To je wono! We wotmołwje – dźensa zjawnosći předležacej – sakskeho ministra za hospodarstwo, dźěło a wobchad, Martina Duliga, kiž je zdobom zastupowacy ministerski prezident, na małe naprašowanje Łužiskeje zapósłanče Zelenych Franziski Schubert k dwurěčnym pomjenowanjam na pućnikach w hamtskim serbskim sydlenskim rumje tči sensacija: Zo póńdźe serbske mjeno městow zwonka serbskeho sydlenskeho ruma na tafle, je „anstrebenswert“, piše sakske knježerstwo. Zdobom woni puć k zaměrej hižo pokazuja: zhromadnje ze sakskim zwjazkom městow a gmejnow hamtske wobkrućenje historiskich serbskich mjenow. To je wulki wuspěch prócowanjow mjez druhim Rady za serbske naležnosće a Domowiny!

Link k parlamentariskej ćišćence z čisłom 6/8593 http://edas.landtag.sachsen.de/viewer.aspx?dok_nr=8593&dok_art=Drs&leg_per=6&pos_dok=1&dok_id=undefined

Potajkim wuchadźamy z bórzomneho zwoprawdźenja. Skerje zabawna je wotmołwa k wulkosći serbskich pismikow přirunujo z wjetšimi němskimi mjenami. Tule zhonimy, zo je tamle, hdźež je maksimalna spešnosć 50 km/h předpisana, obligatoriska wysokosć pismikow poprawom 126 mm. Hladajo na maksimalnu wulkosć cyłeje tafle njeje to w Serbach dodźeržujomne, tohodla su tež němske pismiki na minimalnje 105 mm redukowane, a te serbske dyrbja 70 mm wulke być. Namjetuju stopnjowanje kompromisa hač do runoprawosće: 87,5 mm za Serbow a Němcow. To dyrbi doshać, wšako móže tola nětk tež kóždy šofer awta 70 mm małke pismiki čitać, abo nic?

„Sejm“: Domowina je „Dachverband der Tanzgruppen“

15. März 2017

http://m.sz-online.de/sachsen/der-traum-der-sorben-und-wenden-vom-eigenen-parlament-3636003.html

Aktualny staw „diskusije“ wo zastupnistwje Serbow. Přewostaju Wam komentary.

Tule komentar z „Welt“:

https://www.welt.de/regionales/berlin/article162859991/Sorben-und-Wenden-wollen-ein-eigenes-Parlament.html#Comments

Domowina: zwólniwa k dialogej na bazy wěrnosće/ konfrontacija iniciatiwneje skupiny „Serbski sejm“ njetyje serbskemu

14. März 2017

NOWINSKA INFORMACIJA

Domowina: zwólniwa k dialogej na bazy wěrnosće / konfrontacija iniciatiwneje skupiny „Serbski sejm“ njetyje serbskemu

K nowinskemu wozjewjenju iniciatiwneje skupiny „Serbski sejm“ z dnja 10.03. „Předsydstwo Domowiny so znowa zapowědźi poskićenym rozmołwam ze sejmowej iniciatiwu“, praji předsyda Domowiny Dawid Statnik:

Něhdźe 15 wosobow wopřijaca sejmikowa iniciatiwa přepóznawa (verkennt) bazowu demokratiju našeho třěšneho zwjazka z 7.300 čłonami w Domowinje přisłušacych towarstwach a zwjazkach. Iniciatiwa tohorunja nochce připóznać, zo je zajim mjez towaršnostnje angažowanymi Serbowkami a Serbami na aktiwitach “Sejma” nadal snadny. Wot 46 adresatow (sobustawske towarstwa a čłonojo zwjazkoweho předsydstwa), kotrymž smy přeće sejmikoweje iniciatiwy wo rozmołwu sposrědkowali, reagowachu jenož dźesaćo, a tući krótkodobny termin bjez konkretneje temy přewažnje wotpokazachu.

Wotpowědnje tomu sym zastupjerjej sejma Měrćinej Krawcej dnja 3. měrca telefonisce zdźělił, zo smy k tajkej rozmołwje zasadnje zwólniwi, ale nic srjedź intensiwnych přihotow našeje hłowneje zhromadźizny dnja 25. měrca we Wojerecach. Tam by sejmowa iniciatiwa tež dobru składnosć měła, swoju naležnosć wšěm zastupjerjam serbskich towarstwow a zwjazkow k diskusiji stajić.

Tuta medijowa zdźělenka sejmoweje iniciatiwy so runje tak mało z wěrnosću kryje kaž njedawne wozjewjenje wo rozmołwach w Braniborskim krajnym sejmje, kotrež dyrbještej frakciji SPD a Lěwicy poprawić.

Domowina njeje ženje – hinak, hač spyta sejmowa iniciatiwa z wobstajnymi njewoprawnjenjemi podsuwanjemi zaćišć zbudźić – někajki narok na samozastupnistwo stajiła. To rozeznawa nas wot sejmoweje iniciatiwy, kotraž při wopisanju swojeho “kubłanskeho wjerška” lětdźesatki mnohostronskich aktiwitow za serbsku rěč runje tež pod třěchu Domowiny prosće ignoruje. Nadawk Domowiny jako zastupjerka zajimow bazěruje na zakonjach Zwjazkoweje republiki a nic NDR. Domowina je na zakładźe jeje wulkosće jedna a na zakładźe § 5 Sakskeho serbskeho zakonja a na zakładźe § 4a Braniborskeho Serbskeho zakonja ta zastupjerka zajimow Serbow. Zo nima iniciatiwna skupina tutu legitimaciju swojowólnje za płaćiwu, ničo na tym njezměni, zo wona wobsteji.

Hłownohamtske funkcije a přistajenske poměry w Domowinje su wólbne zastojnstwa resp. regularne přistajenske poměry, kiž su přez wupisanje zjawnje přistupne. Woni su na zakładźe płaćiwych tarifow a zakonjow norměrowane. To by dyrbjało hornjołužiskemu rěčnikej sejmoweje iniciatiwy, kiž bě sam wjele lět přistajeny serbskeje institucije, poprawom znate być.

Tuta konfrontacija bjez měry a mjezy a agresiwna negacija wobstejacych strukturow, kaž ju iniciatiwa wot 2011 ćěri, wobškodźi dobre mjeno serbskeho, a za wšědne pěstowanje serbskeje rěče w mnohich serbskich swójbach, ale tež w pěstowarnjach, šulach a při zjawnych zarjadowanjach, žadyn dobytk njeje. Přiwšěm smy dale k dialogej zwólniwi a dopominamy na to, zo wotmě so wot 2011 cyłkownje 15 zarjadowanjow, na kotrychž so zastupjerjo sejmoweje iniciatiwy a Domowiny zhromadnje wobdźělichu.

Kónc łužiskeje brunicy w hospodarskim chaosu – wojowarjo za „Wochozy II“ su Łužicu přeradźili

4. Februar 2016

Kapitalizm, wotbłyšć reality we wikach, ćěri swět doprědka, nic moralka. Po dialektiskim principje móža realistiscy socialisća z tym najlěpje wobchadźeć, kotřiž kaž Marx wědźa, zo byće wědomje postaja.

Něhdy wokoło lěta 2010 praješe mi tehdomniši kolega (wědomostnoparlamentariski poradźowar), něhdyši sobudźaćer statneje rady NDR: Hač do lěta 2020 budźe najskerje z ryzy ekonomiskich přičin kónc z wudobywanjom łužiskeje brunicy. Fakt w lětomaj 2015/2016, potajkim časowje po połojcy puća: Šwedski koncern Wodopad sej hoberskeho deficita dla wot našich komunow kompletny lońši přemysłowy dawk wróćo žada. A předawanje brunicowych jamow a milinarnjow je na hrački stajene, dokelž liča šwedsy analysća město pjeć miliardow eurow jenož hišće z dwěsće do třista milionami – z tendencu: dale a mjenje.

Dotal běše samo Lěwica přećiwo zestatnjenju brunicoweje industrije, byrnjež w Braniborskej něhdyši lěwicarski hospodarski minister Christoffers tajki model hižo před lětami internje pruwować dał. Hladajo na dramatiske potuńšenje substancy tuteje industrije so dotalna wotpokazowaca pozicija tuchwilu přeměnja. Zdobom podpěruja tež měšćanosća a wjesnjanosća ze stareho wokrjesa Běła Woda přewzaće brunicoweje industrije do statnych rukow:

http://www.sz-online.de/nachrichten/vattenfall-rueckzug-wird-zur-last-fuer-die-lausitz-3312940.html

Socialna a serbska substanca regiona trjeba zaměrne, srjedźodobne wotwiwanje wudobywanja brunicy, zo njeby k njejapkemu kóncej na kóšty dźěłowych městnow, ale tež wobswětowych zakładow dóšło, wšako tuchwilu ani zapłaćenje dotalnych škodow ani rewitalizacija krajiny zaručene njeje. Ći, kotřiž su w lěće 2013 dowolnosć za Wochozy II a prawniski ramik za wudobywanje brunicy hač do lěta 2067 přetłóčili,

http://www.lr-online.de/nachrichten/sachsen/Neuer-Tagebau-nimmt-wichtige-Huerde;art1047,4346617,

přewostaja nětkole dźěłaćerjow a přesydlencow a Serbow tak a tak njewěstemu dońtej. Z putnikowanjemi do Šwedskeje abo Čěskeje njeje nikomu k pomhanju. Dyrbimy swój dóńt sami do ruki wzać. Cyle racionalnje.

W tutym zwisku wobžaruju wotstup mudreho a sprawneho muža z komunalneje runiny w Slepom, kiž je přeco racionalnje na dobro Serbow a wšěch sobuwobydlerjow jednał, byrnjež sym w detailu hdys a hdys hinašeho měnjenja był hač wón. Ale wón je dobry demokrat, z kotrymž móžeš kóždy čas rozumnje diskutować:

http://www.lr-online.de/regionen/weisswasser/Schleifer-Gemeinderat-Manfred-Hermasch-wirft-das-Handtuch;art13826,5386231

Telewizija MDR wo katastrofalnym financnym połoženju potrjechenych gmejnow a městow: http://www.mdr.de/mediathek/mdr-videos/a/video326168.html