Archive for the ‘serbska politika’ Category

Załožba njeje institut za „Serbow w Budyšinje” – nětk cyłołužisku perspektiwu zaměrnje přesadźic!

8. Juni 2019

20190607_182540_resized

Tezy z cyłołužiskeje serbskeje perspektiwy po wčerawšim zarjadowanju wo zwadnym projekće „Lawske hrjebje”

  1. Njeńdźe jeničce wo „Serbow w Budyšinje”, ale wo Serbow po cyłej Łužicy scomter jich „hnězdami” zwonka njeje.
  2. Haj, centralizowanje serbskich institucijow w Budyšinje je „historisce rostło” – pod knjejstwom SED, a tuta doba je nimo.
  3. Potrjeba Serbskeho instituta njesmě so z planami za wšě móžne realne abo fiktiwne institucije do jednoho horna mjetać.
  4. Zakład za nowowusměrjenje stejnišćow institucijow ma spjelnjenje bytostneho nadawka załožby być: spěchowanje regionalnych rěčnych rumow.
  5. W syći stejnišćow institucijow ma so cyły serbski sydlenski rum zjawnosći prezentować, zo bychu Němcy lěpje zaznawać móhli, hdźež wšudźe smy.
  6. Hornjoserbska rěčna šula słuša do wokolin ze serbskorěčnym wobswětom, potajkim do wsy w jadrowych kónčinach, na přikład do Chrósćic.
  7. Institucije, kotrež za Hornju a Delnju Łužicu dźěłaja, njesmědźa jenož na južnej kromje teritorija być, ale trjebaja sydło w centralnej Łužicy (jězorina)
  8. Galerjia za načasne tworjace wuměłstwo słuša do Wojerec, něhdyšeho stejnišća serbskeho muzeja. Tam steji twar hnydom k dispoziciji.
  9. Wuwiće stejnišcow serbskich institucijow ma so ze wšěmi župami wothłosować.

Połwěrnosće wo „Lawskich hrjebjach”

18. Mai 2019

kamjen_parkbludzenkow

Na pjatkownym posedźenju zwjazkoweho předsydstwa we Wochozach na terenje parka błudźenkow informowaše załožbowy radźićel Bjarnat Cyž wo tuchwilnym stawje zwadneho wulkoprojekta Załožby za serbski lud w Budyšinje (Lawske hrjebje”). Z tym su nětk tež wšě połwěrnosće” (Cyž) z blida, kotrež móže čitar Budyskeho wudaća Sakskich Nowin na zakładźe zjawnostneho dźěła založboweho zarjada na wědomje brać.

Město Budyšin njeje załožbje areal přewostajiło, ale za tři lěta rezerwowało. Hdyž so załožbje njezešlachći, w běhu dweju lět realistisku perpektiwu wuwiwać, je to nimo. Piwarc tak a tak do zakładneho kamjenja noweho serbskeho centruma njewěri a so z rjanym kamuškom ze serbskej wutrobu, darom zamołwitych parka błudźenkow spokoju. Jeli pak bychu chutnje započeli, tola tu zwonka njewućeženeho Serbskeho domu miliony euro pohrjebać, njebuchu zawěsće jenož Wojerowscy Serbja na Budyskich dróhach přećiwo tomu demonstrowali.

Dotal pak njeje zarjad załožby swoje winawtosće w zwisku z přihotowanjom projekta dodźeržał, wothłosowanje ze zastupjerjemi Serbow tež pobrachuje, tak Cyž. Wón je na dopomnił, zo je zaručenje žiweho Serbskeho domu za přichod wulke wužadanje. To ja runja wjele druhim w Maćicy a župje Budyšin tež tak widźu. A hdyž trjebaja institucije přidatne składy, njech so same staraja. My serbske pjenjezy” za regionalne rěčne rumy trjebamy – štož pisomnym zaměram załožby wotpowěduje.

Zhromadźenstwo domoródnych a Beutesorben na dobro přeserbšćenja srjedźneje Łužicy

24. April 2019

Migracija je w serbskim konteksće dotal něšto negatiwne, a to samo dwójne: Na jednym boku je tajkich, kotřiž su nutřkownje jako wotrodźency abo wonkownje jako wupućowarjo ze Serbstwa wotešli. Na tamnym boku je připućowarjow, kotřiž su jako dźěłaćerjo do Pančic abo Halštrowskeje hole přišli a swoje wokoliny přeněmčeli. So wě, zo běše přeco tež hinašich migrantow, mjenujcy ludźi, kotřiž su so wotpohladnje abo nimowólnje přeserbšćeli. Negatiwna migracija pak so zdawa z normalitu być, pozitiwna wobdźiwanja hódne wuwzaće.

We wšěch wjetšich ludach Europskeje je tradicionelnje ambiwalentneje debaty wo migraciji: Je pozdatnje pak dobrych pak hubjenych, pak přewjele pak přemało migrantow, tu radźeneje, tam zwrěšćeneje integracije. Z toho wurostu namjety za polěpšenje mjezsobneho wobchadźenja mjez domródnymi a připućowarjemi resp. za wuměnjenja, kotrež matej takrjec wobě stronje w zmysle dobreje zhromadnosće dodźeržeć. W diskusiji mjeńšich awtochtonych ludow je po mojim zaznawanju bóle sćěhowaca polarizacija: mjez “my smy my, nas našeje tradicije dla tak a tak nichtó wot wonka rozumić njemóže” a “wotmjezowany cyłk tak a tak zańdźe, dyrbimy z sej z kubłanjom nowych přisłušnikow našemu ludu pjec”.

So wě, zo je wšědne zhromadne žiwjenje potomnikow tych, kotřiž su hižo přeco tule žiwi byli, a tych, kotřiž su so hakle njedawno přidružili, wužadowace. “Beutesorbe” wězo přećelnišo hač “kanaka” klinči, najebać to móže Serb z migraciskim pozadkom swojim nowym krajanam ze swojim njezwučenym wašnjom na čuwy hić. Jemu zrozumjenje pobrachuje, při swojich wuprajenjach – hač w priwatnym ramiku abo zjawnje – tradicionelnje zrosćene disursy wjesnych cyłkow wobkedźbować, “što budu ludźo prajić”. Nawopak je domoródnemu hustodosć samozrozumliwe, “što so njesłuša”, přičiny tutych tabujow připućowarjej pak potajnstwo wostanu.

Přiwšěm su wuměnjenja integracije w Serbach lěpše hač druhdźe: Tu njejsu paralelne towaršnosće móžne, kóždy ma so z kóždym někak aranžować. Tohodla móža poćahi mjez awtochtonymi Serbami a Serbami z migraciskim pozadkom jara płódne być. Po mojim měnjenju su wone lěto a bóle spomóžniše. Mjeztym je serbskich wupućowarjow, kotřiž w Lipsku abo Berlinje Serbja wostanu, a připućowarjow, kotřiž ze swojim zapalom za to serbske samo wotrodźencow nakazuja.

Hdyž nam so zešlachći, tuchwilnu strukturnu změnu za paradigmowu změnu managementa migracije w Serbach wužiwać, by to serbskemu ludu na dobro było. Runje w brunicowym rewěrje je wjele připućowarjow druheje abo třećeje generacije, kotřiž sej tuchwilu serbsku rěč a kulturu jako pokład regionalneje identity po puću do doby po kóncu wudobywanja wuhla wotkrywaja. We Wojerecach su samo najwjetše měšćanske institucije serbskeho kuzłarja Krabata jako patrona za přichodne “město swójbow” deklarowali.  Potajkim we wonym měsće, hdźež su, kaž mi redaktor “Łužiskeho rozhlada” praješe, nimale wšitcy ludźo poprawom připućowarjo.

Synteza a symbioza serbskich awtochtonych a imigrantow budźe potom zdokonjana, hdyž serbske swójby ze zarjadniskeho zwjazka Při Klóšterskej wodźe město napřemoběha wo dale a dróše twarske ležownosće w swojich wsach swój nowy domicil we Łužiskej jězorinje, z pomocu připućowarjow wozrodźenym serbskim kraju nadeńdu. A hdyž so kulturne cyłki ze srjedźneje Łužicy w jadrowych kónčinach tak doma čuja kaž w Ćisku abo Brětni-Michałkach. Dokelž přeserbšćenje teritorija Wojerowskeje župy je zdobom škit přećiwo přeněmčenju Kamjenskeho regiona.

Něhdyši imigrant Krabat jako načasny wumóžer města připućowarjow:

https://hoywoy-stories.de/eine-revolution-im-stadtmarketing-von-hoyerswerda/

Hoywoy_Krabat

Sejmikarjo: Škit serbskorěčneho ruma je „rasizm“

24. Oktober 2018

Na přeće serbskeho aktiwista za serbšćinu w zjawnym rumje „Prošu pisaj serbsce, dokelž so wo serbsku skupinu jedna“, sejmikarka-kandidatka za „serbski parlament“ w diskusiji na platformje Knihi wobličow wotmołwješe: „Je to rasistisce.“ Tež druhi sejmikar-kandidat za „serbski parlament“ mi napřećo na samsne wašnje „argumentowaše“: Hdyž na tym wobstejimy, zo je zastupnistwo Serbstwa serbskorěčny rum, „je to rasizm“.

Njewěm, hač dyrbi knjez Dyrlich nětk dalšu němsku zdźělenku w swojim rozdźělowaku přećiwo škaranju blogowarja Piwarca rozpósłać. Wšojedne, njetrjebam jeho so prašeć, wšako tež iniciatiwna skupina (IS) so serbskeho ludu prašała njeje, hač chce wón tón „sejm“ měć. Tute naprašowanje nětkole Kukowske prašaki nachwatuja. Dotalne mjezywuslědki su hižo wjele wuprajace, kaž móžachmy póndźelu na wědomje brać (hlej přinošk w blogu).

Zo bych ja ze „sejmom“ za kubłansku awtonomiju kooperować dyrbjał, je hubjeny žorćik. W srjedźišću kubłanskeje politiki třěšneho zwjazka, Domowiny, steji zdźerženje, skrućenje a dalewuwiwanje rěčnych rumow a nic jich rozpušćenje. Porno „mojim“ wjacerěčnym kurdam ze Syriskeje, kiž maja respekt před serbskorěčnymi rumam, IS to nima. Najskerje dokelž tu ludźo dominuja, kotrymž njeje dotal serbowanje w swójbje wažne dosć było.

Serbowanje w swójbje pak je najwažniši stołp přichodneje eksistency serbskeho ludu. Jadrowy lud to wě. Nimam ničo přećiwo tomu, zo so němcowacy Łužičan jako Serba wuznawa. Ale njeakceptuju, zo chce wón politisce towaršnostny dóńt serbowacych Serbow postajować. Jeli wón to chce, dyrbi najprjedy serbsce nawuknyć. Štóž to w Němskej (!) jako „rasizm“ difamuje, je so na wšě časy za serbsku politiku diskwalifikował.

Bohudźak njebudźe žadyn politiski zamołwity z wolenym pseudo-„sejmom“ wo statnym zrěčenju abo njewěm wo čim jednać, dokelž na wobrazu němskeje zjawnosće wo Serbach je jadrowy lud widźeć. Tež nutřkownoserbsku kooperaciju nimam za předstajomnu: Štóž serbskich prócowarjow rasistow mjenuje, zwonka narodneho diskursa steji. Po mojim wosobinskim měnjenju. Ja so radšo po serbskim rozhłosu mam: Wupuć z načasneho konflikta ze „sejmom“ je: Milan Grojlich budźe serbski kejžor Mirosław I. :

https://www.mdr.de/serbski-program/rozhlos/aktualne-prinoski/audio-860226.html

Rozhlad 09/2018: Imersiju město 2plus (MARCEL BRAUMAN)

3. September 2018

Kompletny nastawk:
http://www.rozhlad.de/nastawk_319.html

Serbska rjadownja w přenim lětniku serbskeje zakładneje šule w Pančicach-Kukowje – dokelž to rěčnemu niwowej tyje – šulska wjednica Jadwiga Čižankowa w rozmołwje z Měrćinom Wjenkom w rozprawje Serbskeho rozhłosa:

https://www.mdr.de/serbski-program/rozhlos/audio-810452_zc-e69288eb_zs-d584fc5f.html

Zjawne słyšenje wo Serbach w sakskim sejmje

7. Juni 2018

Póndźelu, 11. smažnika, so w 10 hodź. na plenarnej žurli krajneho sejma w Drježdźanach zjawne posedźenje wuběrka za wědomosće, wysoku šulu, kulturu a medije wotměje. Temje steji: Rozprawa Sakskeho statneho knježerstwa k połoženju serbskeho ludu“ (ćišćenka 6/11575) a „Rozprawa Rady za serbske naležnosće w swobodnym staće Sakskej wo swojej dźěławosći w lětomaj 2016 a 2017“ (ćišćenka 6/12860). Štóž chce sej to naposkać a wobhladować, móže sej dojěć (naměsto Bernharda von Lindenaua, parkowanje w podzemskim parkowanišću Semperoweje opery) a so sam do sejma podać. Domowinski zarjad je wčera (!) zdźělił, zo móža so zajimcy hač do dźensnišeho wječora za transport přizjewić: sekretariat@domowina.de a 03591550102.

Statna ministerka Stange je hižo do toho na pisomne prašenja frakcijow wotmołwiła – jenož AfD nochcyše ničo wědźeć. Katalog prašenjow a wotmołwow namakaće w dataji Antworten_StR_AWK_Sorben.pdf . Zo 2plus k „Sicherung eines stabilen sorbischsprachigen Bildungsangebotes“ přinošuje (str. 2), wězo njetrjechi, hlej na přikład do Radworja, hdźež budźe w pjatym lětniku wosom Serbow z dwaceći Němcami w jednej – wězo – němskorěčnej rjadowni. Ale tutu wopačnu wotmołwu njemóžeš ministerce wumjetować, wšako su jej to někotři Serbja we wjacorych gremijach sami napowědali.

Zo koordinator za serbske naležnosće w krajnym zarjedźe za šule a kubłanje „Gewinnung“ čěskich wučerjow „realisiert“ (str. 3), je hubjeny žorćik, hladajo na to, zo je jedyn čěski chowanc před nim na priwatnu šulu w Hamorje ćeknył a čěska wučerka Šárka Blažková, jeho druhi wopor, něšto njedźel do kónca šulskeho lěta zadwělowana na informaciju za dalšu perspektiwu čaka, wšako dyrbi wona hač do kónca měsaca z bydlenčka won a njewě, hač změje potom hišće scomter dźěsćomaj přichod we Łužicy. Cyle wothladajo wot runje tak zadwělowaneho listowanja přesydy čěskich přećelow Serbow, kiž je při tutej tematice najbóle angažowany:

Česćeny knježe Handriko,

wot najeho zetkanja w Domowinje je hižo wjele wody w Satkule do morja přišło a bohužel mój dwaj zaso njejsmój w kontakće. Smoj sej słubiłoj, zo wostanjemoj. Bohužel njejsće mi pósłał ničo, štož smój so dorěčiłoj (mejlku knjeza Zdobinskeho atd.), ale to je w porjadku, wšo sym sej sam wobstarał. Ja sym pón kusk chory był, pón zaso wjele dźěła na dźěłe měł a wy sće w dowolu byl (nadźijam so, zo bě rjany; dyrbju napisać, zo sym Wam jara zawidźał, bych tež jara rady do wukraja ćeknył, wot swojich starosćow wottdychnyć — snano w prózdninskim času to skónčnje póndźe).

Na kóždy pad: mjeztym sym słyšał, zo nadźija žije, zo zajim wo projekt čěskich wučerjow je knjez Zdeněk Valenta z uniwerzity w Ústiju nad Labom pokazał, zo snano Wy wosobinsce z čěskimi uniwerzitami rěčiće, zo je nadźija Šárku Blažkowu w Serbach dalej dźerźeć kaž koordinatorku projekta (to bych so jara wjeselil, dokelž tajki konstrukt wulki zmysł dawa: wona je lěto šulski system zeznała, wě, kak što funguje, znaje hižo ludźi, rěč atd., to rěka wona by najlěpje dalej wabila).

Nowostka za mnje je powěsć, zo nětko je nowy plan, wabić jenož studentow poslednich uniwerzitnych lětnikow, je to prawje? A natwari so nowy fleyer, kotryž možemy pokazać a rozdawać?

Chcym so tohodla woprašeć, hač hišće chcyće z SPL sobudźěłać, hač na př. směm organizować druhe zetkanje w Serbskim seminaru pola Sakskeho kontaktneho běrowa, abo nic. Jeli haj, bych so woprawdźe wjeselil, hdyž možemoj sobu komunikować a hdyž mi napisaće, kak směm(y) pomhać. Je to woprawdźe naš wulki zajim, zo by tutón projekt swój wuspěšny kónc namakał.

Jara so dźakuju za kajkužkoli Wašu wotmołwu, wjeselu so na naje přichodne sobudźěło.
Wjele postrowow ze słónčneje Prahy,

Lukáš Novosad

We wotmołwach tohorunja zhonimy, zo nječuje so statne knježerstwo za serbskorěčne wukubłanje wučomnika rjemjesła přisłušne. Wšo, štož je zwonka wobłuka profila Serbskeje fachoweje šule za socialnistwo w Budyšinje, knjeni Stange njezajimuje. To em tak jo, zo „nicht möglich, die berufliche Bildung bzw. einen erheblichen Teil der beruflichen Bildung in Obersorbisch anzubieten.“ Bohudźak mamy dosć serbskich předewzaćelow, kotřiž so najebać zaprajenje stata wosobinsce wo słowoskład swojeho powołanskeho dorosta staraja.

„Wjeršk“ pak je wuprajenje na stronje 20, zo maja serbske gmejny dwurěčnosć „auf eigene Kosten sicherzustellen“. Sakska ma drje oficielny plan za zbudźenje k nałožowanju serbšćiny, ale hdyž chcedźa Serbja w gmeinskej radźe abo na zjawnych zarjadowanjach serbować, to na tym zwrěšći, zo njeje pjenjez za techniku simultanoweho přełožowanja Němcam, kotřiž serbsce wuknyć nochcedźa. Namjetuju kónc zdwórliwosće – njech sej potom němscy sobuwobydlerjo statne srědki za přełožowanje žadaja, zo bychu něšto zrozumili .

K rozprawje serbskeje rady ničo njepraju. W prezidiju třěšneho zwjazka je so z rěčnych a wobsahowych přičin njespokojnosć pokazała. Tohodla smy rozmołwu z předsydku rady wobzamkli. Zarjad Domowiny njeje najebać wospjetnu namołwu z mojeje strony w běhu měsacow zwólniwy abo kmany by, tutu wuměnu z radu organizować. Z přičin loyalnosće so wozjewjenja detailow wobmyslenjow k rozprawje wzdam. Ale tajki stil njeakceptuju. A to wozjewju, wšako dyrbimy powšitkownje jako jednotliwcy zjawnje za wšo móžne faktisce rukować, wšojedne, hač je so něchtó nas do toho prašał abo nic.

Zajimawe je, zo póndźelniši termin internje „zjawne posedźenje“ a eksternje „zjawne słyšenje“ rěka. To na tym zaleži, zo njeje kaž hewak na zjawnych słyšenja kruh ekspertow přeprošeni – na namjet frakcijow. Ale so słowa jimać smědźa „wobdźělnicy“. To su zapósłancy wuběrka, serbskopolitiscy rěčnicy frakcijow a čłonojo serbskeje rady. Nimo toho je tule wuwzaćnje wuběrk zjawny, štož hewak w parlamenće nimamy. Potajkim wosebity podawk, kotryž móža zajimcy na tribunje sćěhować.

Antworten_StR_AWK_Sorben.pdf

Smój z Ludmilu Budarjowej přezjednaj

15. Mai 2018

Nochcemy „serbska mjeńšina“ być, ale smy serbski lud. Tak předsydka Serbskeho šulskeho towarstwa na Serbskim dnju frakcijow Lěwicy w Choćebuzu praješe. Takrjec připódla, wšako běše tema kubłanska politika. Po tym zo Ludmila Budarjowa znapřećiwjenje z prawniskeho wida žněješe, sym ju wuraznje podpěrał.

Najebać prawnisku rěč njech so politiska rěč na wšědnym žiwjenju orientuje. Smy lud, hač mały, njewěm, w pralěsu je kmjenow ze sto ludźimi, kotřiž su lud. Ludowa skupina tež njejsmy – porno wšelakim tajkim němskim we wukraju. „Mjeńšina“ je hotowy kał, w ducentach wjeskow smy wjetšina ludnosće. Tak jako předsyda kubłanskeho wuběrka Domowiny prajach.

Potajkim: prošu „serbsku mjeńšinu“ hnydom a na wšě časy šmórnyć! Mamy „Załožbu za serbski lud“, nic za serbsku mjeńšinu …

Móžemy so swobodnišo hač Němcy hibać

17. April 2018

Koslowčenjo wospjet kritzowachu, zo serbski napis na Njeswačanskej radnicy pobrachuje. Budźemy widźeć, hač přilubjena „radnica“ smasnu wulkosć kaž „Rathaus“ změje. Z mjenje spokojom njejsmy, knježe Schustero. Hdyž sym so z wjesnjanostu před lětami falowaceje serbšćiny na podłožkach za wólby nasadźował, sym takrjec připódla pisomnje a ertnje na ilegalnje jednorěčnu sćěnu radnicy skedźbnił. Ale bjez wuspěcha. Tohodla sym Serbam z Koslowa za jich stajny ćišć w tutej nalěznosći dźakowny.

W susodnej gmejnje blisko Rakec steji na přikład tón zakaz na tafli. Za nas Serbow to njepłaći. To njeje naša rěč. Smy na tajkich městnosćach w samsnej situaciji kaž wony legendarny Słowjenc w Korutanskej, kiž njeje předpisanu spěšnosć na wjesnej dróze dodźeržał, wšako na wjesnej tafli słowjenske mjeno wsy falowaše. Wón běše na kóncu před sudnistwom wuspěšny. Ja budu přichodnje napřećiwo gmejnskemu zarjadej na tym dwělować, zo su jich hamtske zličbowanki płaćiwe, dokelž su w domje bjez serbskeho napisa zdźěłane.

Potajkim: Tajki zakaz

tafla

ignorujemy. Rěčnistwo je nam – porno Němcam – legalnje přistupne.

woda.jpg

Krónowanje pobyta dyrbi wězo načasne selfie być.

woda_ja

Moje konkluzije z dźěłarnički „Njepřećelskosć přećiwo Serbam – zjaw wšědneho dnja?““

13. April 2018

Štóž newsletter Katolskeho Posoła čita abo pdf-wudaće ma, hižo wo nastawku k fachowemu dnjej „Lubosć k blišemu – policija – towaršnosć“ wě: „Racionalnu“ perspektiwu policistow a „emocionalny“ wid angažowanych do woprawdźiteho dialoga wjesć, je nadawk, kotryž njeje fachowy dźeń w Budyšinje tak prawje zdokonjał. Ale přiwšěm su wuhlady do přichoda date. Na zakładźe tutoho přinoška z pjera Piwarca chce awtor tule – takrjec jako nóžku k wotrězkej „Wo njepřećelskosći přećiwo Serbam“ z dohladom do wotpowědneje dźěłoweje skupiny – někotre mysle dodać.

1. Stare časy běchu hubjeńše: Dźensa móžeš na přikład bjez wušparanjow w Kulowje na zjawnych městnach z dźěćimi serbować – to běše před jednej generaciju hišće cyle hinak (tak Sonja Hrjehorjowa ze swójskich nazhonjenjow). Tež Jurij Špitank rozprawješe wo prjedawšich njepřećelskosćach serbowanja dla w busu do Kamjenca. Tón problem je tohorunja rozrisane – bohužel přez to, zo bus hižo njejězdźi. Na kopańcy běchu hdys a hdys samo sudnicy mjez sobu serbowacym hrajerjam ze žołtej kartku hrozyli – tež tajke něšto bohudźak hižo njedawa. Potajkim mjenje stracha, wjac sebjewědomja!

2. Zo by policija přichodnje statnemu rěčnistwu skutkowniše dopokazy napadow na Serbow kaž w lěće 2014 předpołožić móhła, je trjeba, so po móžnosći na městnje wo natočenje z handyjom starać resp. jasne wuprajenja konkretnych swědkow prezentować. Woni móhli so škitać, tak přisłušny policist namjetowaše: Město priwatneje adresy by so tež za kóždeho potrjecheneho serbskeho swědka adresa Domowinskeho zarjada do aktow přepytowanjow a sudniskeho jednanja zapisać móhła.

3. Wuznawacy ateist Měto Nowak je za pozbudźenje do přichoda přikład „nakazanja“ ewangelskeje cyrkwje mjenował: wot stawiznow potłóčowaceje germanizacije do doby aktiwneho spěchowanja serbowanja a serbskeho ludu. Tuchwilu je najwjetša přećelnosć napřećo Serbstwu tam, hdźež je hižo nimale mortwe, a najwjetša hida, hdźež je najbóle žiwe. Tak su – po měnjenju Piwarca – konflikty tež wuraz žiweho Serbstwa, na kotrymž móže so něchtó postorkować. Runje tohodla pak trjebamy w jadrowych kónčinach rěčnu ofensiwu w zjawnosći: Žadyn rjemjeslnik bjez serbskeje wabjenskeje tafle!

4. Dyrbimy mjez hłuposćemi a njepřećelskosćemi rozeznawać. Nic kóžde njeporadźene hrónčko, kaž při Ewangelskim šulskim centrumje w Huskej, je wuraz hidy. Pobrachowacu sensibilitu móžeš z wjac wědu přewinyć. Zo njebychu so Serbja wjele Němcam prěnjotnje jeničce jako jejka molowacy lud w folkloristiskich drastach jewili, je nadawk Serbow samych a jich přećelow. Hdyž bě pak w internetnej knize wobličow na stronje Sakskich Nowin wulki shitstorm přećiwo Janej Nukej, dokelž na pobrachowace mjeno „Sprjewja“ při nowym zapadnym wobjězdźe Budyšina skedźbnješe, steji runoprawosć Serbow na hračkach.

Je serbska załožba tótka kultury Zhorjelskeho wokrjesa?

14. März 2018

Hrožace zbankrotowanje Gerharta-Hauptmannoweho dźiwadła Zhorjelc-Žitawa je dźens w sakskim krajnym sejmje wulku rólu hrało. Mjeztym zo widźeše kulturnopolitiski rěčnik frakcije Lěwicy winu w přeniskim powšitkownym niwowje financow kulturnych rumow swobodneho stata, bě z rjadow koalicije CDU a SPD hinaša teza słyšeć: Kulturny rum Hornja Łužica / Delnja Šleska je sam wina, dokelž spěchuje drje muzej poprjancow a wjacore zwěrjency, ale nic dosć dźiwadło w Zhrojelskim wokrjesu.

Wězo wěmy, zo matej wokrjes Budyšin a Załožba za serbski lud w kulturnym konwenće wjetšinu napřećo zastupjerjej wokrjesa Zhorjelca. Bych sej přał, zo widźimy Łužicu jako cyłk – jednostronski lobbyizm na dobro jednoho wokrjesa abo wobhrodźenja za lawy njeby ničo dobreho było. By-li Załožba za serbski lud tótka kultury Zhorjelskeho wokrjesa była, njeby to nadawkej Serbow – twarcow mostow – wotpowědowało. Ale snadź móže Załožba w swojim zjawnostnym dźěle jónu swoju strategiju w kulturnym konwenće wujasnjować.

Dokelž je zhromadne postupowanje Budyskeho wokrjesa a Załožby w zańdźenosći hustodosć hižo zjawnu kritiku w nowinje rozbudźało, je tajke zjawne wujasnjenje wažne. Za mnje tež njezrozumliwe je, zo su na přikład dźiwadźelnicy w Žitawje wjele hubjeńšo płaćeni hač w Budyšinje. Wupada tak cyłołužiska solidarita?

Nowinska zdźělenka k debaće w sejmje: https://www.linksfraktionsachsen.de/nc/presse/detail/news/cduspd-koalition-stellt-kulturraum-oberlausitz-an-den-pranger/