Archive for the ‘serbska politika’ Category

Zjawne słyšenje wo Serbach w sakskim sejmje

7. Juni 2018

Póndźelu, 11. smažnika, so w 10 hodź. na plenarnej žurli krajneho sejma w Drježdźanach zjawne posedźenje wuběrka za wědomosće, wysoku šulu, kulturu a medije wotměje. Temje steji: Rozprawa Sakskeho statneho knježerstwa k połoženju serbskeho ludu“ (ćišćenka 6/11575) a „Rozprawa Rady za serbske naležnosće w swobodnym staće Sakskej wo swojej dźěławosći w lětomaj 2016 a 2017“ (ćišćenka 6/12860). Štóž chce sej to naposkać a wobhladować, móže sej dojěć (naměsto Bernharda von Lindenaua, parkowanje w podzemskim parkowanišću Semperoweje opery) a so sam do sejma podać. Domowinski zarjad je wčera (!) zdźělił, zo móža so zajimcy hač do dźensnišeho wječora za transport přizjewić: sekretariat@domowina.de a 03591550102.

Statna ministerka Stange je hižo do toho na pisomne prašenja frakcijow wotmołwiła – jenož AfD nochcyše ničo wědźeć. Katalog prašenjow a wotmołwow namakaće w dataji Antworten_StR_AWK_Sorben.pdf . Zo 2plus k „Sicherung eines stabilen sorbischsprachigen Bildungsangebotes“ přinošuje (str. 2), wězo njetrjechi, hlej na přikład do Radworja, hdźež budźe w pjatym lětniku wosom Serbow z dwaceći Němcami w jednej – wězo – němskorěčnej rjadowni. Ale tutu wopačnu wotmołwu njemóžeš ministerce wumjetować, wšako su jej to někotři Serbja we wjacorych gremijach sami napowědali.

Zo koordinator za serbske naležnosće w krajnym zarjedźe za šule a kubłanje „Gewinnung“ čěskich wučerjow „realisiert“ (str. 3), je hubjeny žorćik, hladajo na to, zo je jedyn čěski chowanc před nim na priwatnu šulu w Hamorje ćeknył a čěska wučerka Šárka Blažková, jeho druhi wopor, něšto njedźel do kónca šulskeho lěta zadwělowana na informaciju za dalšu perspektiwu čaka, wšako dyrbi wona hač do kónca měsaca z bydlenčka won a njewě, hač změje potom hišće scomter dźěsćomaj přichod we Łužicy. Cyle wothladajo wot runje tak zadwělowaneho listowanja přesydy čěskich přećelow Serbow, kiž je při tutej tematice najbóle angažowany:

Česćeny knježe Handriko,

wot najeho zetkanja w Domowinje je hižo wjele wody w Satkule do morja přišło a bohužel mój dwaj zaso njejsmój w kontakće. Smoj sej słubiłoj, zo wostanjemoj. Bohužel njejsće mi pósłał ničo, štož smój so dorěčiłoj (mejlku knjeza Zdobinskeho atd.), ale to je w porjadku, wšo sym sej sam wobstarał. Ja sym pón kusk chory był, pón zaso wjele dźěła na dźěłe měł a wy sće w dowolu byl (nadźijam so, zo bě rjany; dyrbju napisać, zo sym Wam jara zawidźał, bych tež jara rady do wukraja ćeknył, wot swojich starosćow wottdychnyć — snano w prózdninskim času to skónčnje póndźe).

Na kóždy pad: mjeztym sym słyšał, zo nadźija žije, zo zajim wo projekt čěskich wučerjow je knjez Zdeněk Valenta z uniwerzity w Ústiju nad Labom pokazał, zo snano Wy wosobinsce z čěskimi uniwerzitami rěčiće, zo je nadźija Šárku Blažkowu w Serbach dalej dźerźeć kaž koordinatorku projekta (to bych so jara wjeselil, dokelž tajki konstrukt wulki zmysł dawa: wona je lěto šulski system zeznała, wě, kak što funguje, znaje hižo ludźi, rěč atd., to rěka wona by najlěpje dalej wabila).

Nowostka za mnje je powěsć, zo nětko je nowy plan, wabić jenož studentow poslednich uniwerzitnych lětnikow, je to prawje? A natwari so nowy fleyer, kotryž možemy pokazać a rozdawać?

Chcym so tohodla woprašeć, hač hišće chcyće z SPL sobudźěłać, hač na př. směm organizować druhe zetkanje w Serbskim seminaru pola Sakskeho kontaktneho běrowa, abo nic. Jeli haj, bych so woprawdźe wjeselil, hdyž možemoj sobu komunikować a hdyž mi napisaće, kak směm(y) pomhać. Je to woprawdźe naš wulki zajim, zo by tutón projekt swój wuspěšny kónc namakał.

Jara so dźakuju za kajkužkoli Wašu wotmołwu, wjeselu so na naje přichodne sobudźěło.
Wjele postrowow ze słónčneje Prahy,

Lukáš Novosad

We wotmołwach tohorunja zhonimy, zo nječuje so statne knježerstwo za serbskorěčne wukubłanje wučomnika rjemjesła přisłušne. Wšo, štož je zwonka wobłuka profila Serbskeje fachoweje šule za socialnistwo w Budyšinje, knjeni Stange njezajimuje. To em tak jo, zo „nicht möglich, die berufliche Bildung bzw. einen erheblichen Teil der beruflichen Bildung in Obersorbisch anzubieten.“ Bohudźak mamy dosć serbskich předewzaćelow, kotřiž so najebać zaprajenje stata wosobinsce wo słowoskład swojeho powołanskeho dorosta staraja.

„Wjeršk“ pak je wuprajenje na stronje 20, zo maja serbske gmejny dwurěčnosć „auf eigene Kosten sicherzustellen“. Sakska ma drje oficielny plan za zbudźenje k nałožowanju serbšćiny, ale hdyž chcedźa Serbja w gmeinskej radźe abo na zjawnych zarjadowanjach serbować, to na tym zwrěšći, zo njeje pjenjez za techniku simultanoweho přełožowanja Němcam, kotřiž serbsce wuknyć nochcedźa. Namjetuju kónc zdwórliwosće – njech sej potom němscy sobuwobydlerjo statne srědki za přełožowanje žadaja, zo bychu něšto zrozumili .

K rozprawje serbskeje rady ničo njepraju. W prezidiju třěšneho zwjazka je so z rěčnych a wobsahowych přičin njespokojnosć pokazała. Tohodla smy rozmołwu z předsydku rady wobzamkli. Zarjad Domowiny njeje najebać wospjetnu namołwu z mojeje strony w běhu měsacow zwólniwy abo kmany by, tutu wuměnu z radu organizować. Z přičin loyalnosće so wozjewjenja detailow wobmyslenjow k rozprawje wzdam. Ale tajki stil njeakceptuju. A to wozjewju, wšako dyrbimy powšitkownje jako jednotliwcy zjawnje za wšo móžne faktisce rukować, wšojedne, hač je so něchtó nas do toho prašał abo nic.

Zajimawe je, zo póndźelniši termin internje „zjawne posedźenje“ a eksternje „zjawne słyšenje“ rěka. To na tym zaleži, zo njeje kaž hewak na zjawnych słyšenja kruh ekspertow přeprošeni – na namjet frakcijow. Ale so słowa jimać smědźa „wobdźělnicy“. To su zapósłancy wuběrka, serbskopolitiscy rěčnicy frakcijow a čłonojo serbskeje rady. Nimo toho je tule wuwzaćnje wuběrk zjawny, štož hewak w parlamenće nimamy. Potajkim wosebity podawk, kotryž móža zajimcy na tribunje sćěhować.

Antworten_StR_AWK_Sorben.pdf

Smój z Ludmilu Budarjowej přezjednaj

15. Mai 2018

Nochcemy „serbska mjeńšina“ być, ale smy serbski lud. Tak předsydka Serbskeho šulskeho towarstwa na Serbskim dnju frakcijow Lěwicy w Choćebuzu praješe. Takrjec připódla, wšako běše tema kubłanska politika. Po tym zo Ludmila Budarjowa znapřećiwjenje z prawniskeho wida žněješe, sym ju wuraznje podpěrał.

Najebać prawnisku rěč njech so politiska rěč na wšědnym žiwjenju orientuje. Smy lud, hač mały, njewěm, w pralěsu je kmjenow ze sto ludźimi, kotřiž su lud. Ludowa skupina tež njejsmy – porno wšelakim tajkim němskim we wukraju. „Mjeńšina“ je hotowy kał, w ducentach wjeskow smy wjetšina ludnosće. Tak jako předsyda kubłanskeho wuběrka Domowiny prajach.

Potajkim: prošu „serbsku mjeńšinu“ hnydom a na wšě časy šmórnyć! Mamy „Załožbu za serbski lud“, nic za serbsku mjeńšinu …

Móžemy so swobodnišo hač Němcy hibać

17. April 2018

Koslowčenjo wospjet kritzowachu, zo serbski napis na Njeswačanskej radnicy pobrachuje. Budźemy widźeć, hač přilubjena „radnica“ smasnu wulkosć kaž „Rathaus“ změje. Z mjenje spokojom njejsmy, knježe Schustero. Hdyž sym so z wjesnjanostu před lětami falowaceje serbšćiny na podłožkach za wólby nasadźował, sym takrjec připódla pisomnje a ertnje na ilegalnje jednorěčnu sćěnu radnicy skedźbnił. Ale bjez wuspěcha. Tohodla sym Serbam z Koslowa za jich stajny ćišć w tutej nalěznosći dźakowny.

W susodnej gmejnje blisko Rakec steji na přikład tón zakaz na tafli. Za nas Serbow to njepłaći. To njeje naša rěč. Smy na tajkich městnosćach w samsnej situaciji kaž wony legendarny Słowjenc w Korutanskej, kiž njeje předpisanu spěšnosć na wjesnej dróze dodźeržał, wšako na wjesnej tafli słowjenske mjeno wsy falowaše. Wón běše na kóncu před sudnistwom wuspěšny. Ja budu přichodnje napřećiwo gmejnskemu zarjadej na tym dwělować, zo su jich hamtske zličbowanki płaćiwe, dokelž su w domje bjez serbskeho napisa zdźěłane.

Potajkim: Tajki zakaz

tafla

ignorujemy. Rěčnistwo je nam – porno Němcam – legalnje přistupne.

woda.jpg

Krónowanje pobyta dyrbi wězo načasne selfie być.

woda_ja

Moje konkluzije z dźěłarnički „Njepřećelskosć přećiwo Serbam – zjaw wšědneho dnja?““

13. April 2018

Štóž newsletter Katolskeho Posoła čita abo pdf-wudaće ma, hižo wo nastawku k fachowemu dnjej „Lubosć k blišemu – policija – towaršnosć“ wě: „Racionalnu“ perspektiwu policistow a „emocionalny“ wid angažowanych do woprawdźiteho dialoga wjesć, je nadawk, kotryž njeje fachowy dźeń w Budyšinje tak prawje zdokonjał. Ale přiwšěm su wuhlady do přichoda date. Na zakładźe tutoho přinoška z pjera Piwarca chce awtor tule – takrjec jako nóžku k wotrězkej „Wo njepřećelskosći přećiwo Serbam“ z dohladom do wotpowědneje dźěłoweje skupiny – někotre mysle dodać.

1. Stare časy běchu hubjeńše: Dźensa móžeš na přikład bjez wušparanjow w Kulowje na zjawnych městnach z dźěćimi serbować – to běše před jednej generaciju hišće cyle hinak (tak Sonja Hrjehorjowa ze swójskich nazhonjenjow). Tež Jurij Špitank rozprawješe wo prjedawšich njepřećelskosćach serbowanja dla w busu do Kamjenca. Tón problem je tohorunja rozrisane – bohužel přez to, zo bus hižo njejězdźi. Na kopańcy běchu hdys a hdys samo sudnicy mjez sobu serbowacym hrajerjam ze žołtej kartku hrozyli – tež tajke něšto bohudźak hižo njedawa. Potajkim mjenje stracha, wjac sebjewědomja!

2. Zo by policija přichodnje statnemu rěčnistwu skutkowniše dopokazy napadow na Serbow kaž w lěće 2014 předpołožić móhła, je trjeba, so po móžnosći na městnje wo natočenje z handyjom starać resp. jasne wuprajenja konkretnych swědkow prezentować. Woni móhli so škitać, tak přisłušny policist namjetowaše: Město priwatneje adresy by so tež za kóždeho potrjecheneho serbskeho swědka adresa Domowinskeho zarjada do aktow přepytowanjow a sudniskeho jednanja zapisać móhła.

3. Wuznawacy ateist Měto Nowak je za pozbudźenje do přichoda přikład „nakazanja“ ewangelskeje cyrkwje mjenował: wot stawiznow potłóčowaceje germanizacije do doby aktiwneho spěchowanja serbowanja a serbskeho ludu. Tuchwilu je najwjetša přećelnosć napřećo Serbstwu tam, hdźež je hižo nimale mortwe, a najwjetša hida, hdźež je najbóle žiwe. Tak su – po měnjenju Piwarca – konflikty tež wuraz žiweho Serbstwa, na kotrymž móže so něchtó postorkować. Runje tohodla pak trjebamy w jadrowych kónčinach rěčnu ofensiwu w zjawnosći: Žadyn rjemjeslnik bjez serbskeje wabjenskeje tafle!

4. Dyrbimy mjez hłuposćemi a njepřećelskosćemi rozeznawać. Nic kóžde njeporadźene hrónčko, kaž při Ewangelskim šulskim centrumje w Huskej, je wuraz hidy. Pobrachowacu sensibilitu móžeš z wjac wědu přewinyć. Zo njebychu so Serbja wjele Němcam prěnjotnje jeničce jako jejka molowacy lud w folkloristiskich drastach jewili, je nadawk Serbow samych a jich přećelow. Hdyž bě pak w internetnej knize wobličow na stronje Sakskich Nowin wulki shitstorm přećiwo Janej Nukej, dokelž na pobrachowace mjeno „Sprjewja“ při nowym zapadnym wobjězdźe Budyšina skedźbnješe, steji runoprawosć Serbow na hračkach.

Je serbska załožba tótka kultury Zhorjelskeho wokrjesa?

14. März 2018

Hrožace zbankrotowanje Gerharta-Hauptmannoweho dźiwadła Zhorjelc-Žitawa je dźens w sakskim krajnym sejmje wulku rólu hrało. Mjeztym zo widźeše kulturnopolitiski rěčnik frakcije Lěwicy winu w přeniskim powšitkownym niwowje financow kulturnych rumow swobodneho stata, bě z rjadow koalicije CDU a SPD hinaša teza słyšeć: Kulturny rum Hornja Łužica / Delnja Šleska je sam wina, dokelž spěchuje drje muzej poprjancow a wjacore zwěrjency, ale nic dosć dźiwadło w Zhrojelskim wokrjesu.

Wězo wěmy, zo matej wokrjes Budyšin a Załožba za serbski lud w kulturnym konwenće wjetšinu napřećo zastupjerjej wokrjesa Zhorjelca. Bych sej přał, zo widźimy Łužicu jako cyłk – jednostronski lobbyizm na dobro jednoho wokrjesa abo wobhrodźenja za lawy njeby ničo dobreho było. By-li Załožba za serbski lud tótka kultury Zhorjelskeho wokrjesa była, njeby to nadawkej Serbow – twarcow mostow – wotpowědowało. Ale snadź móže Załožba w swojim zjawnostnym dźěle jónu swoju strategiju w kulturnym konwenće wujasnjować.

Dokelž je zhromadne postupowanje Budyskeho wokrjesa a Załožby w zańdźenosći hustodosć hižo zjawnu kritiku w nowinje rozbudźało, je tajke zjawne wujasnjenje wažne. Za mnje tež njezrozumliwe je, zo su na přikład dźiwadźelnicy w Žitawje wjele hubjeńšo płaćeni hač w Budyšinje. Wupada tak cyłołužiska solidarita?

Nowinska zdźělenka k debaće w sejmje: https://www.linksfraktionsachsen.de/nc/presse/detail/news/cduspd-koalition-stellt-kulturraum-oberlausitz-an-den-pranger/

Serbstwo w Sakskej je porno Braniborskej bjezmócne – to ma jasne přičiny

9. März 2018

W Braniborskej so tuchwilu krajnopolitisce wjele na dobro Serbow hiba:

https://www.rbb24.de/politik/beitrag/2018/03/sorben-wenden-gesetz-landtag-sorbenbeauftragte.html

https://www.lr-online.de/nachrichten/brandenburg/brandenburgs-landtag-will-mehr-sorbenradio_aid-7150076

A předsyda Serbskeje rady w krajnym sejmje rěči.

W Sakskej je čas za Serbow dawno stejo wostał. Ničo so njehiba. Čehodla je to tak? Na jednym boku to na specifiskej sakskej CDU zaleži, kotraž je zrowastanjenje SED w nowej postawje a tajke přesahowace iniciatiwy kaž w susodnym kraju njedopušća. Ale na druhim boku na Serbach samych. Tež hdyž nětk shitstormy žněju, dyrbi so prajić, kak to em jo:

W Braniborskej so tendencielnje lěwicarscy Serbja (nic w stronskopolitiskim zmysle, ale jako wuraz doprědkarskeho wida) z lěwicarskim knježerstwom kritsce rozestajeja, dokelž mjezsobna kritika k lěwicarskej kulturje słuša – a (najebać wjele njedostatkow) něšto docpěwaja. W Sakskej so dwójce – politisce a nabožnje – konserwatiwni Serbja w srjedźowěkowskej poddanosći konserwatiwnej nowej statnej stronje CDU kłonja. A serbske CDU-„seilšafty“ sebjewědomu narodnu politiku njemóžnu činja. Wjeršk groteski: Braniborske knježerstwo je dwurěčne serbsko-němske pućniki do wotjězdow awtodróhow přiopowědźiło, něhdyši serbski CDU-ministerski prezident Sakskeje, Stanisław Tilich, je tajke něšto pisomnje wotpokazał. Ale Domowina a mnozy druzy Serbja su Tilicha chwalili.

A tak so „2 plus“ jako wulkopřerada na maćernorěčnych dźěćoch ponižnje pěstuje – hač do sebjezaničowanja. A přećiwo kóždemu, kiž něšto kritiske praji, so z metodami denunciacije a zatrašenja dźěła kaž pola stasi.

Hdźe je katolska cyrkej konsekwentna pomoc chudym a steji na stronje wuswobodźenja potłóčenych? We Łaćonskej Americe, hdźež su bohosłowcy lěwicarscy kaž amtěrowacy bamž .

Z Handrijom w načasnych Serbach po puću

11. Januar 2018

Tuchwilu steja štyri powědančka „serbskeje hyperrealistiskeje literatury“ Piwarca w Němskej narodnej bibliotece swobodnje k dispoziciji.

 AKTUALNA KNIŽKA:

 Handrij w dojutrownej turbulency (24 stron)

https://d-nb.info/1150468394/34

Křižer Handrij ze swojej lubej Hanku pod jednej třěchu z přeswědčenym ateistom, jeho tróšku ewangelskej slubjenej a wćipnej pjećlětnjej dźowčičku, rodźenym muslimom a jeho punk-lubku – a z njewočakowanymi wopytami, dwójce policije. Čini to hišće špos? Namakaš jowle jutrowny měr? – Literarna wersija wědomostneho přepytowanja starych a nowych konfliktow.

Handrij a jeho rěčna rewolucija / Handrij mjez wjelkami / Handrij w hodownym chaosu (trilogija – 54 stron)

https://d-nb.info/1149195258/34

Handrij w hodownym chaosu

https://d-nb.info/1148460594/34

Handrijowaj staršej chcetaj swoje mandźelstwo anulować dać. Na to wotmołwi Handrij z njewšědnym wulětom, kotryž mać a nan hižo ženje njezabudźetaj. Připódla ma wón hišće diskusiju ze sejmikarjom wjesć, kopańcu hrać a so wot mjeztym najlěpšeho přećela Ronnyja překwapić dać. A na kóncu sedźitaj z Hanku při fararju …

Handrij mjez wjelkami

https://d-nb.info/1144932513/34

Kak so ći wjedźe, hdyž wječor pozdźe ze sawny stupiš a sy na zahrodźe njejapcy z wjelkom konfrontowany? Tež spodźiwny poskitk inwestora płuwaceje wjeski wužaduje – a pon je tam hišće tuta fejta, hdźež Handrij w srjedźišću třiróžka wotući. Na montaži w Frankobrodźe nad Mohanom dóńdźe k přewrótej. Připódla Handrij a Hanka „dźender“ rozpušćataj.

Handrij a jeho rěčna rewolucija

https://d-nb.info/1144932289/34

Twarski pomocnik a wědomostnica – Handrij a Hanka staj w swojim minidomčku njemylenaj w luboznej harmoniji žiwaj, doniž sej Pětr z krajnoradneho zarjada jeju pomoc přećiwo „módrej žołmje“ nježada. Štož so na Bohatej hasy dorěči, móže Handrij hakle doma zwoprawdźić. Hancyny serbski algoritm skónčnje swojemu lubemu flashmob noweho typa zmóžni.

Demokratisku kulturu w Serbach etablěrować – kubłansku awtonomiju zaměrnje zrealizować

27. Dezember 2017

Lětsa smy diskusiju wo serbskej kubłanskej politice zahajili. W tutym zwisku je mi wospjet něšto jara spodźiwne napadnyło: Naša kultura zjawnych diskusijow w Serbach je hišće NDR, kotraž je poprawom před nimale třiceći lětami zahinyła, bliša hač načasnym wašnjam demokratiskeje kultury we wotewrjenej towaršnosći.

Tež wučer smě šulstwo kritizować

Na přikład je drje samozrozumliwe, zo ma wučer po zakonjach stata a směrnicach dźěłodawarja wuwučować. Tón ramik pak Boža kaznja njeje, ale nachwilnje płaćacy standard, kiž je jenož tohodla demokratisce legitimny, dokelž je wón jeničce přechodny wuslědk zašłych diskusijnych procesow. Tež kubłanski system so bjez přestawki dale wuwiwa, hewak bychmy hišće fyziske chłostanje šulerjow a šulski pjenjez stařsich za wyšu šulu a gymnazij měli. Tohodla ma kóždy wučer / kóžda wučerka prawo, so w medijach a socialnych syćach kritisce k aktualnemu stawej serbskeho kubłanja wuprajić, a ani nawodźe šule ani wotnožce kubłanskeje agentury njepřisteji, na njeho abo na nju tohodla ćišć wukonjeć.

Strašne jenakowanje w NDR

W NDR bě to hinak. Po jeje swětonahladnej zasadźe běše tak mjenowana dźěłaćerska klasa na zakładźe pozdatnje wěčnych zakonitosćow marxizma-leninizma dobyła. Teoretisce běchu ludźo drje stajnje k přemyslowanju wo polěpšenju praktiskich detailow socialistiskeje towaršnosće přeprošeni, ale přeco strach hrožeše, zo so jim „wopačne klasowe stejišćo“ abo „kaženje měra a socializma“ wumjetowaše. A tohodla statna bjezstrašnosć samo najmjeńše diskusijne koła wobkedźbować spytaše. Tež wjele patriotiskich Serbow, kotřiž ani z fašizmom ani z imperializmom ničo činić njemějachu, buchu z woporom tuteje ideologiskeje hysterije.

W koncepće 2plus tči kubłanska awtonomija

Moderny demokratiski stat princip přeměnjenja hižo sam do swojich postajenjow integruje, tak na přikład na kóncu oficielneje koncepcije „2plus – wučba po šulske družiny přesahowacym koncepće dwurěčna serbsko-němska šula w serbskim sydlenskim rumje Swobodneho stata Sakska“ rěka, zo so „přidźěła serbskich gremijow do regularneho systema přewozmu“. Tuta sada běše moje wotkryće lěta. Hdyž to chutnje bjerjemy, je to serbska kubłanska awtonomija ze statnej podpěru (wězo w ramiku zakonjow, to pak za kóždy model awtonomije płaći a je tež zmysłapołne – hewak by něchtó, hdyž jemu so chce, w Němskej resp. Sakskej šulu po zakonjach šarije załožić móhł).

Serbske rjadownje tworić, teamteaching wotstronić

Postajena praksa na serbskich šulach je tuchwilu principielnje měšeńca šulerjow wšěch rěčnych schodźenkow plus teamteaching (dwaj wučerjej w rjadowni, jedyn za „Němcow“). Tule njeńdźe nětk wo realitu, kotraž so tak a tak we wšědnym žiwjenju wot postajenja hustodosć wotchila. Tutu postajenu praksu pak móžemy w ramiku wobstejacych zakonjow a pjenježnych resp. personelnych ressourcow kóždy čas změnić. Wšěch šulerjow rěčneho schodźenka 1 (maćernorěčnych a Witaj-dźěći na wotpowědnym niwowje) do jedneje rjadownje zjednoćić, je ryzy organizatoriska naležnosć. Hdyž serbscy starši sej to přeja, ma so to tak činić. Tajka je demokratija.

Swobodu staršich pěstować

K njej atmosfera słuša, w kotrejž njetrjebaja so starši bojeć, zo njeby so snano wuprajenje „Chcu swoje dźěćo w serbskej rjadowni měć“ „wyšnosći“ lubiło, wšako je system serbskich kubłanišćow słužownica serbskeho ludu. W katolskej cyrkwi (kotraž ze znatych přičin demokratija njeje) je dołho trało, doniž njeje bamžowstwo swój proklamowany zakład skutkownosće – „słužownik wšěch słužownikow“ woprawdźe chutnje brało. W našej serbsko-sakskej demokratiji budźemy klětu pokazować, zo je NDR nětk woprawdźe nimo a nowa tež kulturnje demokratiska doba z realitu.

Z dobreho přikłada wuknyć

Měrćin Wjenk ma prawje, zo je metoda „chcemy, žadamy, namjetujemy“ zastarska. Tohodla njech je naše hesło „čińmy“! K tomu słuša, nic z teorije, ale z „best practice“ wuknyć. Štóž so trochu ze statisku zaběra, so dźiwa, zo je wuchadźišćo Chróšćan zakładneje šule mjenje „serbske“ hač sej wšitcy mysla. Połojca nowačkow njeje na maćernorěčnym niwowje. Ale najebać to šula rěčnje swój serbski raz wuspěšnje wuwiwa. Što to woznamjenja, bych rady diskutował. W tutym padźe „měšeńca“ wočiwidnje derje funguje.

W Domowinje pluralita knježi

Připódla prajene njehraje ani w kubłanskim wuběrku ani w cyłej Domowinje wuznaće ke kubłanskim teorijam hižo žanu rozsudnu rólu. Nas wjaza praktiske pytanje za pućemi do serbskosće našich narodnych kubłanišćow. Kotreho „jowpřińdźenja“ sy, je tohorunja wšojedne. A žana bjezstrašnosć njepřepruwuje, z kim maš styki a što sy před dźesać lětami hdźe prajił. W tutym zmysle: Čińće prošu sobu – hdyž chceće.

Měrćina Wjenkowy słowo lěta: http://www.rozhlad.de/nastawk_300.html

 

———-

 

trojjedne powědančko Piwarca

ze šibałym Handrijom

wo rěči, domiznje, mandźelstwje:

 

https://d-nb.info/1149195258/34

 

(wšo dohromady 54 stron, tule

nic jenož na mnohich,

ale za wšěch přistupna zběrka)

 

———-

 

Handrij I, II a III w jednym zwjazku

20. Dezember 2017

Nětk steja Wam prěnje tři nowele (powědančka) wo Handriju z pjera Piwarca jako zhromadny zwjazk (54 stron) k dispoziciji (hlej pdf-dataju Handrij_I-III). Tež přez link Němskeje narodneje biblioteki přistupny: https://d-nb.info/1149195258/34

Handrij_I-III.pdf

„Smy lud!“ – „My tež!“

1. Dezember 2017

Kaž je znate, njejsym za dwurěčnosć, ale za serbskosć (jeje pódlanski efekt budu potom dwurěčne poměry, ale nawopak njeńdźe: komuž je jeničce dwurěčnosć na starosći, tón njeda serbstwu trěbny swójski rum wosebje za wuwiwanje rěče), tohodla njetrjebam nětk swój aktualny statement k rozsudej rady Załožby za serbski lud wo njespěchowanju wólbow „předparlamenta“ zeserbšćeć – wy to rozumiće . Hladajo na to, zo so sejmikarjo dale a bóle na němsku zjawnosć wusměrjeja a dale a mjenje na serbsku, sym to tak sčinił.

„Wir sind das Volk!“ „Wir aber auch!“

Für Verschwörungstheoretiker wird der Fall klar sein: Eine unheilige Allianz von Staatsvertretern und Domowina-Abgesandten, die beide nur ihre Ruhe haben wollen, haben im Stiftungsrat der Stiftung für das sorbische Volk die Finanzierung der Vorwahlen für ein sorbisches Parlament blockiert. Man kann sich der Sache natürlich auch rational nähern und die Argumente der „Sejmik“-Befürworter – siehe aktuellen Offenen Brief und Pressemappe – einfach ernst nehmen.

Sie sagen faktisch: Wir sind das Volk, und dieses Volk will ein eigenes Parlament. Maybe. Ich widerspreche dem nicht. Nun gibt es seit 1912 eine gesellschaftliche Formation im Sorbenland, die sagt: Wir sind das Volk, und dieses Volk will einen Dachverband der Vereine, Verbände und Einzelnen, die mitmachen wollen. Das ist die Domowina. Sie steht mittlerweile als legitimierte Interessenvertreterin sorbischer Interessen sogar in sächsischen und brandenburgischen Gesetzen.

Die Stiftung hat die ihr anvertrauten Geldmittel für sorbische Sprache und Kultur auszugeben. Und sonst nichts. Die Frage, wer das „Volk“ ist (das ist ja auch unter Deutschen und gerade in Sachsen zurzeit höchst strittig), müssen wir schon selbst untereinander ausstreiten. Es geht hier ja nicht nur um die Frage der „legitimierten Vertretung“. Da steht Smy e.V. (die Sejmik-Gruppe) gegen Domowina e.V., also Verein gegen Verein.

Im Moment konstituiert sich das „sorbische Volk“ durchs sorbische Mitsprechen, Mitmusizieren, durch gemeinsame Arbeit an Bildung und Kultur, vor allem aber an der sorbischen Community selbst. Das ist wie in einem Dorf, wo Freiwillige Feuerwehr, Sportverein und Dorfklub das gesellschaftliche Leben prägen – auch derer, die selbst nirgendwo mitmachen.

Das „Sejmik“-Modell kreiert ein neues „Volk“: derer, die sich per Postident-Verfahren zum Wahlberechtigten machen. Mit der Folge, dass jemand, der weder sorbisch spricht noch irgendwo am sorbischen Leben mitwirkt, plötzlich „Sorbe“ ist, derjenige, der zu Hause sorbisch spricht, in sorbischem Chor mitsingt, seine Kinder an die sorbische Schule schickt, in den sorbischen Gottesdienst geht usw. usf., aber sich an dieser Wahl nicht beteiligen will, eigentlich nicht mehr.

Wohlgemerkt: Ich halte mich strikt an die Denke der Sejmik-Vorkämpfer, die ja sagen, wer nicht irgendwie Mitglied der Domowina ist, kann durch sie nicht vertreten werden. Dann ist auch der, der sich an den Sejmik-Wahlen nicht beteiligt, durch dieses Gremium nicht vertreten. Das ist eben anders als mit einem sonstigen Parlament, das für ein Territorium zuständig ist und damit auch für die, die da wohnen, aber nicht wählen gegangen sind. Auch die Sejmik-Leute wollen kein separatistisches Territorial-Prinzip.

So sagen die Sejmik-Leute: Wir sind das Volk! Und die Domowina sagt: Wir aber auch. Die Pointe ist nun: Während die Domowina staatsfern von der sorbischen Zivilgesellschaft gegründet worden ist, erwartet die Sejmik-Bewegung, gewissermaßen vom Staat, an ihre Stelle gesetzt zu werden. Emanzipation geht anders. Ob es im 21. Jahrhundert noch einer aufklärerischen Position entspricht, überhaupt noch abseits des Feuilletons mit dem Begriff „Volk“ zu hantieren, steht auf einem anderen Blatt. Vielleicht beerdigen beide „Völker“ (Domowina und Sejmik) im Dialog dieses verstaubte Wort der Vergangenheit, dessen Einheits- und Harmoniewahn in der Postmoderne nicht mehr zeitgemäß ist, und bringen das Sorbische gemeinsam auf einen neuen Begriff.

171127 Offener Brief SR SSV.pdf

Pressemappe 2017.04 DE.pdf

 

———-

 

trojjedne powědančko Piwarca

ze šibałym Handrijom

wo rěči, domiznje, mandźelstwje:

 

https://d-nb.info/1149195258/34

 

(wšo dohromady 54 stron, tule

nic jenož na mnohich,

ale za wšěch přistupna zběrka)

 

———-