Połwěrnosće wo „Lawskich hrjebjach”

18. Mai 2019

kamjen_parkbludzenkow

Na pjatkownym posedźenju zwjazkoweho předsydstwa we Wochozach na terenje parka błudźenkow informowaše załožbowy radźićel Bjarnat Cyž wo tuchwilnym stawje zwadneho wulkoprojekta Załožby za serbski lud w Budyšinje (Lawske hrjebje”). Z tym su nětk tež wšě połwěrnosće” (Cyž) z blida, kotrež móže čitar Budyskeho wudaća Sakskich Nowin na zakładźe zjawnostneho dźěła založboweho zarjada na wědomje brać.

Město Budyšin njeje załožbje areal přewostajiło, ale za tři lěta rezerwowało. Hdyž so załožbje njezešlachći, w běhu dweju lět realistisku perpektiwu wuwiwać, je to nimo. Piwarc tak a tak do zakładneho kamjenja noweho serbskeho centruma njewěri a so z rjanym kamuškom ze serbskej wutrobu, darom zamołwitych parka błudźenkow spokoju. Jeli pak bychu chutnje započeli, tola tu zwonka njewućeženeho Serbskeho domu miliony euro pohrjebać, njebuchu zawěsće jenož Wojerowscy Serbja na Budyskich dróhach přećiwo tomu demonstrowali.

Dotal pak njeje zarjad załožby swoje winawtosće w zwisku z přihotowanjom projekta dodźeržał, wothłosowanje ze zastupjerjemi Serbow tež pobrachuje, tak Cyž. Wón je na dopomnił, zo je zaručenje žiweho Serbskeho domu za přichod wulke wužadanje. To ja runja wjele druhim w Maćicy a župje Budyšin tež tak widźu. A hdyž trjebaja institucije přidatne składy, njech so same staraja. My serbske pjenjezy” za regionalne rěčne rumy trjebamy – štož pisomnym zaměram załožby wotpowěduje.

Stajne blido serbskich swobodnych myslerjow na třěše srjedźneje Łužicy

16. Mai 2019

VALausitztower

Tip: Campingstólčk (a napoj scomter hrymzankami, jeli chceš) sobu přinjesć, nětk powěsć dale dać a potom hromadźe přińć.

Nowa PDS při Haboli = strona Serbow

15. Mai 2019

https://www.neues-deutschland.de/artikel/1118740.partei-der-sorben-die-pds-ist-auferstanden-aus-ruinen.html

„PDS“ je so w krajinje při Haboli wróćiła a nochce jenož do wokrjesneho sejmika zaćahnyć, ale nazymu tohorunja do krajneho sejma w Podstupimje.

Dźakowano mjeńšinowej klawsli w Braniborskej bjez pjeć procentow hłosow při wólbach. Jeje žadanje: němčinu jeničce jako cuzu rěč na šulach wuwučować.

Planowane je tež wutworjenje noweje SPD a fuzija z PDS do SED. Ale čitajće sami 😎.

Cyła Łužica jedne wulkoměsto?

12. Mai 2019

Něhdyši profesor Žitawskeje uniwersity w přinošku Sakskich Nowin https://www.saechsische.de/plus/schafft-die-grosse-landstadt-lausitz-5065251.html
(jenož abonentam přistupnym) za „Große Landstadt Lausitz“ pledowaše: fuziju wšěch gmejnow a městow ke komunje z milionom wobydlerjow.

Mějachmy hižo diskusiju wo ideji serbskeje wulkokomuny z podobnymi argumentami: wjac pjenjež, dokelž je wobydler po logice stata čim drohotniši, ćim wjetša je jeho komuna (dokelž maja metropole wězo wjac nadawkow spjelnić). Je potajkim tajki decentralny centralizm wotmołwa na tuchwilne strukturelne deficity we Łužicy?

Nowy wobraz za nowe město

11. Mai 2019

Na papjerje poměrnje wulki takrjec hamtsce definowany serbski sydlenski rum mamy. W realiće pak je w nim wjele něhdyšich serbskich wsow, hdźež je dźensa serbske pomjenowanje sydlišća na wjesnej tafli to jeničke serbske. Tu a tam je wězo kedźbyhódnych aktiwitow, na stawizny znajmjeńša kulturnje někak nawjazać. Nimo toho pak je tež městnow, hdźež wot spočatka sem lědma něšto serbske eksistowaše, haj kotrež su to serbske samo spóžěrali.

Typiski přikład městnosće noweje doby bjez serbskosće je nowe město Wojerec, bydlenskotwarski připlack kombinata Čorneje Pumpy. Stare město je swoju žiwu serbskosć wšědneho dnja w połstatych a šěsćdźesatych lětach přisadźiło, nowe město běše konglomerat zapućowacych Němcow wšelakich cuzych regionow, někotrych domoródnych, kotřiž su so přez moderne bydlenje wjeselili, a wotbagrowanych, mjez nimi tež Serbow z wjeskow srjedźneje Łužicy.

Po přewróće je Wojerowske nowe město swoju towaršnostnu funkciju a hač do dźensnišeho dwě třećinje ličby wobydlerstwa přisadźiło. Klětu so dalši wysokodom spotorha. Najebać to, zo su woni w běhu třoch lětdźesatkow faktisce cyłe bydlenske štwórće wotbyli, je hišće wjele prózdnych bydlenjow – a dale a wjac zelenych płoninow mjez domami. Tohodla je najwjetši čas, tón wakuum za rozšěrjenje realneho serbskeho sydlenskeho ruma wužiwać. Je zakładna šula ze serbskej wučbu w bliskim starym měsće, dosć pěstowarnjow a tunich rjanych wulkich bydlenjow. Žane zatykane dróhi, za parkowanje njetrjebaš nihdźe po cyłym měsće ničo płaćić.

Header_DomHoywoyBlog-1

Doba wudobywanja wuhla so nachila, ludźo za nowej zhromadnej identititu pytaja. To jim poskićujemy: DOM Wojerecy – serbsku-němsku zhromadnosć za wuwiwanje serbskeje identity regiona. https://marceldavidbraumann.com/2019/05/10/neu-haus-hoyerswerda/ Po pozitiwnym wothłosu prezentacije noweho wobraza w najwjetšej facebook-skupinje Wojerowčanow sym składnostnje dnja znowazałoženja Domowiny blog z prěnim přinoškom wo symbolu třěšneho zwjazka zahajił: https://hoywoy.home.blog/.

Potajkim: Komuž hišće so hodźace bydło w druhich městach abo nawsy pobrachuje: pój do Wojerec a twar z nami na nowej identiće města! Hdyž chceće z wjacorymi swójbami při sebi bydlić, prajće mi, sposrědkuju Wam z měšćanskej bydlenskej towaršnosću poskitki. Ale tež wo ležownosćach za domy rěčeć móžemy.

Mjez pozitiwnymi reakcijemi na nowy wobraz běchu tež tute linki młodeho muža: “Unsere Stadt tut gut daran, das unheimliche Potenzial in vielerlei Hinsicht für sich zu erkennen. Die Sorben gehören zu unserer Heimat, sie üben Heimatbräuche aus und geben damit vielen Menschen hier etwas. Auch touristisch ist da sicher noch einiges für Hoywoy zu holen.“ Tež lokalni načolni politikarjo wot CDU hač do Lěwicy su tutomu wobrazej přihłosowali.

Kultura trjeba subkulturu

5. Mai 2019

Kóžda kultura trjeba subkulturu. W njej su ludźo zakótwjeni, kotřiž ani hladani ani spěchowani być nochcedźa, ale njewotwisni. Tohodla su wo tym, štož so w subkulturje stawa, jeničce ći dospołnje informowani, kotřiž su tam aktiwnje wobdźěleni. Woni móža w tutym schowje njemylenje wěcki wuwiwać, kotrež wjele pozdźišo jónu zdźěla tež powšitkownu kulturu wobwliwuja. Tak dóstawa kultura trěbne impulsy, zo njeby jenož reprodukcija zańdźenych formow a zwukow wostała.

Subkultura trjeba najebać wjesne korjenja měšćanski wućek za swoje eksperimenty. Potajkim wěstu wonkownu anonymitu, wona njeje na torhošću žiwa, ale w kućikach zadnych dworow, w pincach a na třěchach, w korčmach, hdźež kóždy njechodźi. Wona sej swobodne rumy pyta, hdźež swójske (nje)regule pěstuje. So wě, zo tež přichod serbskeje kultury a rěče serbsku subkulturu zwonka radiusa młodźinskich koordinatorow, socialnych dźěłaćerjow a wšelakich dalšich hladarjow trjeba. Subkultura njeje lěpša abo hubjeńša hač mainstream, ale hinaša. A to je derje tak.

Serbsce abo němsce? Abo je wotmołwa: Radšo znamjenjowu rěč!

28. April 2019

znamjenja

Štyri tysac lět je trało, doniž njeje so čłowjestwo zaso k prěnjotnemu rěčnemu stawej nawróćiło. Tón krasny wobraz w aktualnym wudaću časopisa nowinskich rěčnikow Němskeje (“Nowinski rěčnik”) w rubrice “žadyn komentar” namakach.

Serbska prěnja meja 2019 z Krabatom

27. April 2019

Krabat_prenja_meja

Lětuša prěnja meja njech steji w znamjenju serbskeho kuzłarja a słowjanskeho wuswobodźerja Krabata. Krabatowy młyn w Čornym Chołmcu na nalětni swjedźeń přeprošuje – z hudźbu z Wojerec, Chrósćic a Budyšina. Kaž cyłołužiskemu centrumej přisteji. Loni do hód smój z Tobiasom Čižikom, jednaćelom tamsnišeho nošerskeho towarstwa, ideju serbskeho srjedźišća za dźěći a młodostnych z wosebitym fokusom na nałožowanje serbšćiny zrodźiłoj. Na zwoprawdźenju z mnohokolijatym postupowanjom dźěłamoj.

Sprěnja so za institucionelne spěchowanje w přichodnej financnej periodźe Załožby za serbski lud wot 2021 zasadźujemoj, wšako je dotal w Budyšinje poł ducenta serbskich institucijow a we Wojerecach žaneje. Zdruha so zhromadnje z cyłej Domowinu a wokrjesom wo to prócujemy, zo budźe potrjeba inwesticijow – předewšěm za dosahacu kapacitu nóclěhow swójbam – hižo w zwisku z lětušim zakonjom zwjazka wo naprawach k spěchowanju strukturneje změny za dobu po zakónčenju wudobywanja wuhla wobkedźbowana. Střeća je so Krabatowy młyn wězo runja wjele druhim na wubědźowanju idejow wobdźělił (znaju ducent tajkich projektow z Wojerowskich kónčin, ale zawěsće wšo mi znate njeje).

Potajkim pójće prošu z dźěćimi a wnučkami na serbsku prěnju meju. Paslenje, šminkowanje, jězdźenje z korejtu, předstajenje małeho skotu a wiki na was a wašich lubych čakaja. Budu tež tam a so na wulku serbsku bjesadu wjeselu. Historiska wosoba KRABAT je so za emanicipaciju roboćanow wot knježkow a za nowe puće zhromadneho wobhospodarjenja zasadźował. Wón serbšćinu lubowaše a zhromadnosć słowjanskich krajanow pěstowaše. Wón je Sakskej słužił, hdźež běše Serbam stajnje lěpše žiwjenje hač w Pruskej. To rěka w kóždym nastupanju perfektny patron za serbsku prěnju meju!

Wuznaće wjetšiny ludnosće k serbskej identiće regiona je fundament swětłownjow serbšćiny

26. April 2019

20190426_095806_resized

Jako župan hustodosć zajimawe dopisy – w socialnych syćach abo přez blogaj – dóstawaš. Na přikład z pjera nawjedowaceje sobudźěłaćerki měšćanskeje towaršnosće: Sym so wosebje serbskeje identity našeho regiona dla do domizny nawróćiła. Priwatnje tajke wuznaće k serbskej identiće regiona nastajnosći słyšiš, hač we wjesnych towarstwach kaž w Ćisku, w rozmołwje z multiplikatorami města Wojerec abo w přihotowanju wustupa na 29. Parcowskim zetkanju.

Smy wčera na klawsurje serbskeje přirady Wojerec w Jurja Brězanowym domje Krabatoweho młyna w Čornym Chołmcu wjele wo rěčnych rumach rěčeli, kaž je to bohudźak mjeztym wšudźe w Serbach z wašnjom. Při tym je cyle jasnje, zo njeńdźe wo funkcionalitu inteligency: Naši kurdojo ze Syriskeje su trojorěčni do Němskeje přišli a zdobom ani hač do dźesać ličić njemóžachu. A štó chce so słowjanskim rěčam bližić, móže hnydom pólsce, čěsce abo rusce wuknyć, serbšćina je jenož njetrjebawša wokołopuć. Serbšćina je rěč domizny, a to je najwažniši argument za přiswojenje našeje rěče.

Najebać to budźe to w formje nawuknjenja druheje maćeršćiny tež dołhodobnje poměrnje mały dźěl ludnosće činić. Přičiny su znate. Hdyž pak krajinu samozrozumliweje serbskeje regionalneje identity změjemy, budu rěčne rumy runja hnězdam resp. serbskim swětłownjam w njej zakótwjene. Tohodla smy aktiwny dźěl noweho hibanja za „bajkojte město za swójby w krajinje Krabata a Łužiskeje jězoriny“.

https://www.instagram.com/mein_hoyerswerda/?hl=de

My sej ničo wot tak mjenowaneje „wjetšinoweje towaršnosće“ nježadamy, kaž wčera prajach. My jako Serbja mamy najwjetši ideelny pokład regionalneje identity w rukach. A naš nadawk jako organizowane Serbstwo je, swojim sobuwobydlerjam regiona tón pokład darić. A jim šansu dać, nas tohorunja wobdarjeć. Ja sym přestał, za wužiwanje rumnosćow wotnajenske zrěčenje wobzamknyć. Doba handlowanja je nimo, zhromadnje wróćo ke korjenjam! Naš dar by njezapłaćujomny był, tohodla: Dajće sej zakuzłać wot Serbstwa! A dajće nas praktiski podźěl brać na nowym hesle „žiwjenje kaž w dowolu“ #lebenwieimurlaub .

Serbske hnězda jako rjap ludu

25. April 2019

We wčerawšej „wuměłskej rozmołwje“ zwjazka serbskich wuměłcow pod hesłom „tracTare“ w Budyšinje, kotruž prof. dr. Dietrich Šołta nawjedowaše, steješe mjez 18 přitomnymi kniha „statok sej stajili“ Křesćana Krawca w srjedźišću.

Po witanju Jěwy-Marje Čornakec a zawodnych słowow recensentow Christiany Piniekoweje (Pomhaj Bóh) a Jana Nuka (Katolski Posoł) su so nimo awtora mjez druhim Jurij Koch, Jan Bart, Marka Maćijowa, Arnd Zoba (kiž je w knize předstajeny) a Piwarc w čiłej wuměnje słowa jimali.

Běchmy sej přezjedni, zo su serbske „hnězda“ po cyłej Łužicy, kotrež entuziasća tworja – horstku tajkich ludźi je Krawc na zakładźe rozmołwow w knize rěčeć dał -, rjap serbskeho žiwjenja. Dokelž by „kupa“ jadra ludu bjez tuteje serbskeje syće dale a mjeńša bywała.