Archive for the ‘Łuh’ Category

Sport: Sněh sypać

19. März 2013

zady

Zady domčka nawječor do spočatka nalěća: Je dosć dźěła, na puću ke kólnjam a wotpadkowym tonam sněh sypać. Ale to njewadźi, po dołhim dnju za pisanskim blidom w měsće je kusk sporta w čerstwym powětře něšto jara wokřewjaceho. Hewak njejsu ćělne mocy wućežene, a to mužej njetyje :-).

Připowědźene temperatury za sobotu, termin hłowneje zhromadźizny: Maksimalnje nula, minimalnje minus wosom stopnjow. Potajkim je na žurli najrjeńšo :-). Jutře budźe nachwilnje milišo: plus štyri stopnje. Kalendariske nalěćo jutře startuje, zdźěla z dešćom. K jutram pak chcu kolesować – ke křižerjam.

Trilogija w běli

24. Februar 2013

Sobotu po dźěle na parkowanišću hotela we Weinböhli: Awto je skónčnje wot masy sněha wuswobodźene, ale móžu docyła wotjěć?

sneh_1

Po puću domoj: Lědma rozdźěl mjez dróhu a polom je widźeć, doniž do Łuha njeprińdźeš.

sneh_2

Kusk dale dźěłać, ale nětk w ćopłej dźěłarni a z woknom won móžeš so nad krasnej zmyskej krajinu cyle bjezstarosćiwje wjeselić.

sneh_3

Susodźa – přećeljo Serbow

8. Februar 2013

Monika Gerdesowa je so mje składnostnje mojich lětušich narodnin na facebooku prašała: „Dokelž sy Abrahama wuhladał nětk – kak dha wón wupada?“

Spytam wotmołwu tworić: Z Abrahamom je kaž z Bohom – direktnje jeho widźeć njemóžeš, ale na jeho skutkach jeho spóznawaš. Sym zawčerawšim scomter rjanym darom sćěhowacu kartku ze zbožopřećemi naju němskeju (!) susuodw dóstał:

abrahaminy

Štóž je srjedu wječor na swjedźenju w Kozarcach pobył, je Dagmar live dožiwił: Wona bě prěnja po wječeri, kotraž je něšto ke kulturnemu programej přinošowała. Jeje mandźelski Dietmar, swobodny wikowanski zastupjer, bě nažel na słužbnej jězbje w Posaarskej. Ale smy jemu někotre časće dobreje pječenje schowali :-).

Wonaj běštaj tež před lětami prěnjej, kotrymajž je napadnyło, zo to serbske na Njeswarskej zdźělence ke komunalnym wólbam pobrachowaše. A dokumentaciju z fotami našeho lětneho swjedźenja na hasy staj namaj nimo němskich tohorunja ze serbskimi słowami porjeńšiłoj.

W zjawnym wobłuku je zapřijeće „přećel Serbow“ mjeztym kusk inflacionarnje nałožowane. Ale w tutym padźe woprawdźe trjechi – tohodla: Sława jimaj!

Wjesołe hody a strowe nowe lěto Wam přeju – witaj, lěćo lětstotka 2013, tež k nam we Łužicy!

23. Dezember 2012

„1913 – lěćo lětstotka“ rěka nowa kniha, kotraž lěto wopisuje, hdyž je so naša nětčiša doba započinała. Literatura, wuměłstwo a hudźba su swój potencial wuměrjowali. Po dwěmaj swětomaj wójnomaj, po kóncu stareju antagonistiskeju blokow a přechadźe čłowjestwa do bjezkónčneje syće mjezsobnosće so nětk 2013, lěćo lětstotka, scomter kóncom tuteje doby bliža, nic jenož dokelž je Maya-protyka za čas po 2012 zahajenje noweje fazy stawiznow připowědźiła … 🙂 Běrtlk lětstotka po přewróće je najwjetši čas stare kolije a přežite konflikty wopušćić.

wid_hody

Apropos kolije: Rańše slědy dźensa na jutřiše hody bjez sněha pokazaja – w stopach a kolijomaj je hižo kusk wody widźeć, taće ćišći wčerawšu zymu nabok. Ničo njebudźe drje z běłymi hodami, ale přeju Wam wšěm njedźiwajcy toho krasnu hodownu naladu, rjane swjate dny, měrny čas „mjez lětomaj“ a dobry start do stroweho noweho lěta! A taće bě symbol za přewinjenje „zymneje wójny“ (mjeztym tež za změnu klimy, ale to njech tule wulku rólu njehraje, přetož njewěmy, kotry podźěl matej na tym čłowjek a słónco):

Połsta lět po 1913 sym so narodźił, sydomnaće měsacow po twarjenju Berlinskeje murje. Dźensa ani njeje cłownikow mjez Němskej a susodnymi krajemi, a mjez mojim ródnym městom Hamburgom a wuzwolenej domiznu we Łužicy njeje hižo murjow, kałatych grotow a wojakow na stražnicach, ale derje wuhotowanych awtodróhow, na kotrychž móžeš w pjeć hodźinach bjez přestawki z Hamburga do Zhorjelca jězdźić. A EU je lětsa za swój model zhromadnosće ludow bjez hranicow měrowe nobelowe myto dóstała. Na „starym kontinenće“ z – tuchwilu hišće – najstaršej ludnosću na swěće je najkompleksnišich administratiwnych strukturow, z kotrymiž móžeš zasadnje wšě nutřkowne konflikty bjez namocy rozrisać.

Stupace žiwjenske wočakowanje ludźi po cylym swěće ma něšto z ewoluciju činić: Čłowjek trjeba dale a wjac časa, zo by so w dale a kompleksnišim globalizowanym swěće zadomić móhł. 35-lětny wobydler starokamjentneje doby je starc był, rowjenk samsneje staroby w našim času je hišće „młodostny“. A hdyž dźěše lětsa wo nowe wjednistwo Lěwicy, bě w medijach tež rěč wo wuznamje Hamburgskeho politikarja z mjenom Jan van Aken (51), a wón bu předstajeny jako „młody muž“. Nó haj, z mojeho subjektiwneho wida su abrahaminy z dobrej składnosću, so jako dorosćeny začuwać, kiž je nětk poprawnym wužadanjam žiwjenja zrosćeny. Stary być móžeš potom hišće běrtlk lětstotka pozdźišo – abo tež nic …

Čehodla tež klětuše „serbske lěćo lětstotka“ wočakuju? Dokelž maja ludźo wšě „ekstremy“ syte, kotrež su protagonisća wšelakich kulturnych a politiskich prudow sto lět dołho wuspytowali. Jim je tež dosć a nadosć wospjetowanjow starych konfliktow dokoławokoło přeco samsnych temow a to lětdźesatki dołho ze samsnymi eksponentami w zjawnych rozestajenjach. Na proze k nowej dobje steji přesyćenosć – přewjele informacijow, přewjele tworow, přewjele poskitkow a přewjele žwanjow na wšěch kanalach dla. A konkluzija je, jenož to k wědomju brać, što nam dale pomha k połnosći zhromadneho žiwjenja.

Koče zbožo njehladajo na wulku wodu

7. Juli 2012

Doma błyskowód – haj abo ně?

7. Juli 2012

Moja wowka praješe: Mamy cyrkwinu wěžu – to je naš błyskowód za wšě statoki wjeski. Tež pola nas we Łuze – znajmjeńša štož susodow w bliskosći potrjechi – nichtó błyskowód nima, hačrunjez njeje cyrkej. Ale wulke štomy, kotrež bychu błysk „přewzali“ – abo tola nic?

Hladajo na to, zo je tuchwilu kóždy dźeń njewjedro a kóždy druhi dźeń dobrowólna wohnjowa wobora po puću – dotal nic wohenja, ale wody w pincach dla, so prašeš: Njeje to tola lěpje, do błyskowoda inwestować? Nětk najprjedy na zwučene wašnje tykače z tykačkow wućahnu – wjedrarjo su zaso błyskanje a hrimanje připowědźili …

Nowe plesternaki – njehladajo na krizu

16. Juni 2012

Financielne fundamenty europskich statow su wohrožene – jedyn kraj po druhim před kolapsom steji, ale w Němskej je po wšěm zdaću swět w porjadku: Samo naš Jědlowy puć we Łuze so hižo tydźenje dłóžbuje.

Nichtó při puću bydlacy njeje sej přał abo takrjec komunalnopolitisce skazał resp. sej žadał, zo so lětdźesatki dołho mjenje abo bóle błóćana hasa z plesternakami wusadźi. Ale gmejna Njeswačidło da to w zwisku z Łuhowskim dróhotwarom sčinić. A to nas wšěch wězo jara wjeseli.

Sčasom do Europeady drje njeje puć dotwarjeny, ale hač do prózdnin budźe skutk zawěsće zdokonjany. A awta hosći, kotřiž potom na grilwanje přichwataja, budu po wopyće porno prjedawšim časam tak wupadać kaž do toho :-).

Łuhowske a Budyske nalěćo

19. Mai 2012

Łuhowske nalěćo: Stańši z łoža na wjerbu hladać (na łubi z woknom won), kotraž je w třećim lěće tule na zahrodźe žiwa. Budyske nalěćo: Dźens wječor we wosmich na žitnych wikach serbski koncert popoweje a rockoweje hudźby dožiwić.

Štóž ma wodnjo wjac chwile, njech sej program w měsće popřeje, mjez druhim zajimawe poskitki SLA, hlej do oficielneje protyčki Budyskeho nalěća na stronach měšćanskeho zarjada:
http://www.bautzen.de/default.asp?iid=852&mid=0&uid=0

Daj Bóh zbožo!

8. April 2012

Tež we Łuze so dźensa na křižerjow wjeselimy. Jutrowničku w 9 hodź. leži tule hišće kusk sněha. Njedźiwajcy zymneho wjedra wšěm křižerjam po cyłej Łužicy přejemy: Daj Bóh zbožo!

Zdźělenka biskopstwa:
http://www.bistum-dresden-meissen.de/front_content.php?idcat=1579&idart=19210

Woda stupa, wjerba rosće

5. August 2011

Łužica je tradicionelnje włóžna krajina – a runja mnohim druhim kónčinam w Sakskej, hdźež je lěta dołho stupaca dnowna woda wobydlerjam dale a wjetše wužadanje, mamoj so tež na naju ležownosći we Łuhowskim dole z tutym zjawom rozestajeć. Z lońšeje wulkeje wody naju zahroda z časami kaž mała jězorina wupada. A tež po dlěšich fazach sucheho wjedra je zadna łuka žumpojta, tuchwilu po dołho trajacym dešćikojtym wjedrje maš samo na dworje při domje zaćišć, zo bywa zemja dale a mjechša.

Loni kónc haperleje sadźenej wjerbje pak mokry biotop přewšu měru tyje: Štom sewjeroněmskeho pochada rosće z nimale njesměrnej dynamiku a pokazuje wjesele ze swojej krónu, zo je z jeje wida swět w porjadku. Tohodla je dalša strategija wobchadźenja z wuskutkami klimy jasna: Sadźenje wólšow a brězow, družin štomow, kotrež dosć wody z pódy ćahnu. Zo su hakle njedawno tak mjenowani eksperća za Łužicu změny klimy dla přeměnjenje na stepu připowědźili, je jenož hišće anekdota w stawiznach.

Bohudźak žanu pincu nimamoj. Ale pod tajkimi wuměnjenjemi bohužel njemóžeš tak jednorje biologisku připrawu za wopłóčki twarić, dokelž trjeba wona wěsty wotstawk k dnownej wodźe, kotryž hižo jedne lěto dołho daty njeje. A tohodla smój so hromadźe ze susodom přećiwo namołwje wjesnjanosty wobarałoj, so w běhu měsaca wo swójsku čisćernju starać dyrbjeć. Tak to objektiwnje njeńdźe. Z přirodu njesměš so nasadźować, ale maš jeje zakonje při planowanju techniki wobkedźbować.

K tutej situaciji so hodźi přisłowo z pjera mojeho něhdyšeho sobubratra w kongregaciji Mariannhillskich misionarow, Adalberta Ludwiga Ballinga, citowane w aktualnym Katolskim Posole: „Zbožowny je, kotrehož při chowanju słónca prěnje hwězdy zwjesela.“ Na połoženje we Łuze přenjesene: Hdyž woda stupa, hladaj na krasnu krónu młodeje wjerby!